Berinfaq emas sebesar gunung Uhud tidak akan diterima hingga engkau beriman kepada takdir

Imam Muslim : 9

حَدَّثَنِي أَبُو خَيْثَمَةَ زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ كَهْمَسٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ ح و حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ الْعَنْبَرِيُّ وَهَذَا حَدِيثُهُ حَدَّثَنَا أَبِي حَدَّثَنَا كَهْمَسٌ عَنْ ابْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ قَالَ كَانَ أَوَّلَ مَنْ قَالَ فِي الْقَدَرِ بِالْبَصْرَةِ مَعْبَدٌ الْجُهَنِيُّ فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَحُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيُّ حَاجَّيْنِ أَوْ مُعْتَمِرَيْنِ فَقُلْنَا لَوْ لَقِينَا أَحَدًا مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلْنَاهُ عَمَّا يَقُولُ هَؤُلَاءِ فِي الْقَدَرِ فَوُفِّقَ لَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ دَاخِلًا الْمَسْجِدَ فَاكْتَنَفْتُهُ أَنَا وَصَاحِبِي أَحَدُنَا عَنْ يَمِينِهِ وَالْآخَرُ عَنْ شِمَالِهِ فَظَنَنْتُ أَنَّ صَاحِبِي سَيَكِلُ الْكَلَامَ إِلَيَّ فَقُلْتُ أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِنَّهُ قَدْ ظَهَرَ قِبَلَنَا نَاسٌ يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ وَيَتَقَفَّرُونَ الْعِلْمَ وَذَكَرَ مِنْ شَأْنِهِمْ وَأَنَّهُمْ يَزْعُمُونَ أَنْ لَا قَدَرَ وَأَنَّ الْأَمْرَ أُنُفٌ قَالَ فَإِذَا لَقِيتَ أُولَئِكَ فَأَخْبِرْهُمْ أَنِّي بَرِيءٌ مِنْهُمْ وَأَنَّهُمْ بُرَآءُ مِنِّي وَالَّذِي يَحْلِفُ بِهِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ لَوْ أَنَّ لِأَحَدِهِمْ مِثْلَ أُحُدٍ ذَهَبًا فَأَنْفَقَهُ مَا قَبِلَ اللَّهُ مِنْهُ حَتَّى يُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ ثُمَّ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قَالَ بَيْنَمَا نَحْنُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ إِذْ طَلَعَ عَلَيْنَا رَجُلٌ شَدِيدُ بَيَاضِ الثِّيَابِ شَدِيدُ سَوَادِ الشَّعَرِ لَا يُرَى عَلَيْهِ أَثَرُ السَّفَرِ وَلَا يَعْرِفُهُ مِنَّا أَحَدٌ حَتَّى جَلَسَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَسْنَدَ رُكْبَتَيْهِ إِلَى رُكْبَتَيْهِ وَوَضَعَ كَفَّيْهِ عَلَى فَخِذَيْهِ وَقَالَ يَا مُحَمَّدُ أَخْبِرْنِي عَنْ الْإِسْلَامِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْإِسْلَامُ أَنْ تَشْهَدَ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَتُقِيمَ الصَّلَاةَ وَتُؤْتِيَ الزَّكَاةَ وَتَصُومَ رَمَضَانَ وَتَحُجَّ الْبَيْتَ إِنْ اسْتَطَعْتَ إِلَيْهِ سَبِيلًا قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَعَجِبْنَا لَهُ يَسْأَلُهُ وَيُصَدِّقُهُ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ الْإِيمَانِ قَالَ أَنْ تُؤْمِنَ بِاللَّهِ وَمَلَائِكَتِهِ وَكُتُبِهِ وَرُسُلِهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَتُؤْمِنَ بِالْقَدَرِ خَيْرِهِ وَشَرِّهِ قَالَ صَدَقْتَ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ الْإِحْسَانِ قَالَ أَنْ تَعْبُدَ اللَّهَ كَأَنَّكَ تَرَاهُ فَإِنْ لَمْ تَكُنْ تَرَاهُ فَإِنَّهُ يَرَاكَ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ السَّاعَةِ قَالَ مَا الْمَسْئُولُ عَنْهَا بِأَعْلَمَ مِنْ السَّائِلِ قَالَ فَأَخْبِرْنِي عَنْ أَمَارَتِهَا قَالَ أَنْ تَلِدَ الْأَمَةُ رَبَّتَهَا وَأَنْ تَرَى الْحُفَاةَ الْعُرَاةَ الْعَالَةَ رِعَاءَ الشَّاءِ يَتَطَاوَلُونَ فِي الْبُنْيَانِ قَالَ ثُمَّ انْطَلَقَ فَلَبِثْتُ مَلِيًّا ثُمَّ قَالَ لِي يَا عُمَرُ أَتَدْرِي مَنْ السَّائِلُ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَإِنَّهُ جِبْرِيلُ أَتَاكُمْ يُعَلِّمُكُمْ دِينَكُمْ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ الْغُبَرِيُّ وَأَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّ وَأَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ قَالُوا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ مَطَرٍ الْوَرَّاقِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ قَالَ لَمَّا تَكَلَّمَ مَعْبَدٌ بِمَا تَكَلَّمَ بِهِ فِي شَأْنِ الْقَدَرِ أَنْكَرْنَا ذَلِكَ قَالَ فَحَجَجْتُ أَنَا وَحُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحِمْيَرِيُّ حَجَّةً وَسَاقُوا الْحَدِيثَ بِمَعْنَى حَدِيثِ كَهْمَسٍ وَإِسْنَادِهِ وَفِيهِ بَعْضُ زِيَادَةٍ وَنُقْصَانُ أَحْرُفٍ و حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ غِيَاثٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ وَحُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالَا لَقِينَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ فَذَكَرْنَا الْقَدَرَ وَمَا يَقُولُونَ فِيهِ فَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ كَنَحْوِ حَدِيثِهِمْ عَنْ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفِيهِ شَيْءٌ مِنْ زِيَادَةٍ وَقَدْ نَقَصَ مِنْهُ شَيْئًا و حَدَّثَنِي حَجَّاجُ بْنُ الشَّاعِرِ حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِنَحْوِ حَدِيثِهِمْ

Mae wedi dweud wrthyf [Abu Khaitsamah Zuhair bin Harb] ei fod wedi dweud wrthym [Waki'] o [Kahmas] o [Abdullah bin Buraidah] o [Yahya bin Ya'mar]. -mewn naratif arall dywedir- Ac mae wedi dweud wrthym [Ubaidullah bin Mu'adz al-'Anbari] a dyma'r hadith, mae wedi dweud wrthym [fy nhad] ei fod wedi dweud wrthym [Kahmas] o [Ibn Buraidah] o [Yahya bin Ya'mar] dywedodd, 'Y person a drafododd dynged gyntaf yn Basrah oedd Ma'bad al-Juhani, felly aethon ni a Humaid bin Abdurrahman al-Himyari ar Hajj neu Umrah, yna dywedon ni, 'Pe baem yn cwrdd ag un o gymdeithion Negesydd Allah sallallaahu 'alaihi wasallam, yna byddem yn gofyn iddo am rywbeth a ddywedasant yn ymwneud â thynged'. Felly rhoddwyd taufic -gan Allah- i [Abdullah bin Umar] -gan Allah- ar ein cyfer ni, tra roedd yn mynd i mewn i'r mosg. Yna fe wnaeth fy ffrind a minnau ei wynebu, un ohonom ar ei dde a'r llall ar ei chwith. Yna meddyliais y byddai fy ffrind yn siarad ar fy rhan, felly dywedais, 'O Abu Abdurrahman, yn wir, rydym wedi gweld pobl yn adrodd y Qur'an ac yn ceisio gwybodaeth, ac yna'n honni nad oes tynged, a bod eu mater yn newydd - heb fod wedi'i ragflaenu gan dynged na gwybodaeth am Allah -' Felly atebodd [Abdullah ibn Umar], 'Pan fyddwch chi'n cwrdd â'r bobl hyn, rhowch wybod iddynt fy mod i'n rhydd oddi wrthynt, a'u bod nhw'n rhydd oddi wrthyf i. A thrwy'r Un y mae gweision Allah yn tyngu wrtho, pe bai un ohonoch chi'n gwario aur fel Mynydd Uhud, ni fyddai ei elusen yn cael ei derbyn nes iddo gredu mewn tynged, da a drwg.' Dywedodd, 'Yna dechreuodd adrodd yr hadith a dywedodd, ['Dywedodd Umar bin al-Khattab], 'Roedden ni unwaith gyda Negesydd Allah (heddwch a bendithion Allah arno), a daeth atom ni ddyn yr oedd ei ddillad yn wyn iawn, ei wallt yn ddu iawn, ac nid oedd unrhyw olion teithio i'w gweld arno.' Ni wnaeth yr un ohonom ei adnabod, nes iddo ddod at y Proffwyd (heddwch a bendithion Allah arno) a phwyso ei ben-glin yn erbyn ei ben-glin, a dweud, 'O Muhammad, dywedwch wrthyf am Islam?' Atebodd Negesydd Allah (heddwch a bendithion Allah arno): 'Tystiolaeth nad oes duw ond Allah a bod Muhammad yn was a negesydd iddo, yn sefydlu gweddi, yn talu zakat, ac yn ymprydio Ramadan, ac yn gwneud y bererindod i'r Tŷ os ydych chi'n gallu teithio iddo.' Dywedodd, 'Rydych chi'n iawn.' Dywedodd Umar, 'Felly roedden ni'n synnu ato oherwydd iddo ofyn amdano a'i gadarnhau.' Gofynnodd eto, 'Dywedwch wrthyf am y ffydd hon?' Atebodd: 'Rydych chi'n credu yn Allah, Ei angylion, Ei lyfrau, Ei Negeswyr, y Dydd Olaf, a thynged dda a drwg'. Dywedodd, 'Rydych chi'n iawn'. Gofynnodd, 'Dywedwch wrthyf am yr ihsan?' Atebodd: 'Rydych chi'n addoli Allah fel petaech chi'n ei weld, yna os nad ydych chi'n ei weld, yna yn wir mae'n eich gweld chi'. Gofynnodd eto, 'Pryd fydd y diwrnod olaf?' ' Atebodd: 'Nid yw'r sawl sy'n cael ei holi yn gwybod yn well na'r sawl sy'n gofyn.' Gofynnodd, 'Yna dywedwch wrthyf am yr arwyddion?' Atebodd: 'Os yw caethwas yn rhoi genedigaeth i blentyn ei feistr, a'ch bod yn gweld rhywun sy'n droednoeth, yn noeth, yn dlawd, yn bugail geifr, ond yn ymffrostio mewn adeiladu adeiladau'. Yna gadawodd. Felly roeddwn i'n dal i synnu yna dywedodd; 'O Umar, a wyddoch chi pwy yw'r cwestiynwr?' Atebais, 'Mae Allah a'i Negesydd yn gwybod yn well'. Dywedodd: 'Dyna Gabriel, daeth atoch chi i'ch dysgu am eich gwybodaeth grefyddol''. Dywedwyd wrthym [Muhammad bin Ubaid al-Ghubari] ac [Abu Kamil al-Jahdari] ac [Ahmad bin Abdah] dywedasant, mae wedi dweud wrthym [Hammad bin Yazid] gan [Mathar al Warraq] gan [Abdullah bin Buraidah] gan [Yahya bin Ya'mar] dywedodd, 'Pan ddywedodd Ma'bad rywbeth a siaradodd am fater tynged, yna fe'i gwadwyd gennym'. Dywedodd eto, 'Yna perfformiais yr Hajj gyda Humaid bin Abdurrahman al-Himyari'. Yna fe soniasant am yr hadith gydag ystyr hadith Kahmas. Mae'n cynnwys rhai llythrennau ychwanegol a coll. Ac mae wedi dweud wrthym fod [Muhammad bin Hatim] wedi dweud wrthym fod [Yahya bin Sa'id al Qaththan] wedi dweud wrthym fod [Uthman bin Ghiyats] wedi dweud wrthym [Abdullah bin Buraidah] gan [Yahya bin Ya'mar] a [Humaid bin Abdurrahman] dywedodd y ddau ohonynt, 'Fe wnaethon ni gyfarfod â [Abdullah bin Umar], yna fe soniom am dynged a'u barn amdani, yna fe adroddodd yr hadith fel yr oeddent gan [Umar] radiallallahu 'anhuma gan y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam, ac ynddo mae adio a thynnu'. Ac mae wedi dweud wrthym fod [Hajjaj bin ash-Sya'ir] wedi dweud wrthym fod [Yunus bin Muhammad] wedi dweud wrthym [al-Mu'tamir] gan [ei dad] gan [Yahya bin Ya'mar] gan [Ibn Umar] gan [Umar] gan y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam gydag enghreifftiau o'u hadith'.