أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ قَالَ حَدَّثَنَا قَطَنٌ أَبُو الْهَيْثَمِ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو يَزِيدَ الْمَدَنِيُّ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَأَوَّلُ قَسَامَةٍ كَانَتْ فِي الْجَاهِلِيَّةِ كَانَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي هَاشِمٍ اسْتَأْجَرَ رَجُلًا مِنْ قُرَيْشٍ مِنْ فَخِذِ أَحَدِهِمْ قَالَ فَانْطَلَقَ مَعَهُ فِي إِبِلِهِ فَمَرَّ بِهِ رَجُلٌ مِنْ بَنِي هَاشِمٍ قَدْ انْقَطَعَتْ عُرْوَةُ جُوَالِقِهِ فَقَالَ أَغِثْنِي بِعِقَالٍ أَشُدُّ بِهِ عُرْوَةَ جُوَالِقِي لَا تَنْفِرُ الْإِبِلُ فَأَعْطَاهُ عِقَالًا يَشُدُّ بِهِ عُرْوَةَ جُوَالِقِهِ فَلَمَّا نَزَلُوا وَعُقِلَتْ الْإِبِلُ إِلَّا بَعِيرًا وَاحِدًا فَقَالَ الَّذِي اسْتَأْجَرَهُ مَا شَأْنُ هَذَا الْبَعِيرِ لَمْ يُعْقَلْ مِنْ بَيْنِ الْإِبِلِ قَالَ لَيْسَ لَهُ عِقَالٌ قَالَ فَأَيْنَ عِقَالُهُ قَالَ مَرَّ بِي رَجُلٌ مِنْ بَنِي هَاشِمٍ قَدْ انْقَطَعَتْ عُرْوَةُ جُوَالِقِهِ فَاسْتَغَاثَنِي فَقَالَ أَغِثْنِي بِعِقَالٍ أَشُدُّ بِهِ عُرْوَةَ جُوَالِقِي لَا تَنْفِرُ الْإِبِلُ فَأَعْطَيْتُهُ عِقَالًا فَحَذَفَهُ بِعَصًا كَانَ فِيهَا أَجَلُهُ فَمَرَّ بِهِ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْيَمَنِ فَقَالَ أَتَشْهَدُ الْمَوْسِمَ قَالَ مَا أَشْهَدُ وَرُبَّمَا شَهِدْتُ قَالَ هَلْ أَنْتَ مُبَلِّغٌ عَنِّي رِسَالَةً مَرَّةً مِنْ الدَّهْرِ قَالَ نَعَمْ قَالَ إِذَا شَهِدْتَ الْمَوْسِمَ فَنَادِ يَا آلَ قُرَيْشٍ فَإِذَا أَجَابُوكَ فَنَادِ يَا آلَ هَاشِمٍ فَإِذَا أَجَابُوكَ فَسَلْ عَنْ أَبِي طَالِبٍ فَأَخْبِرْهُ أَنَّ فُلَانًا قَتَلَنِي فِي عِقَالٍ وَمَاتَ الْمُسْتَأْجَرُ فَلَمَّا قَدِمَ الَّذِي اسْتَأْجَرَهُ أَتَاهُ أَبُو طَالِبٍ فَقَالَ مَا فَعَلَ صَاحِبُنَا قَالَ مَرِضَ فَأَحْسَنْتُ الْقِيَامَ عَلَيْهِ ثُمَّ مَاتَ فَنَزَلْتُ فَدَفَنْتُهُ فَقَالَ كَانَ ذَا أَهْلَ ذَاكَ مِنْكَ فَمَكُثَ حِينًا ثُمَّ إِنَّ الرَّجُلَ الْيَمَانِيَّ الَّذِي كَانَ أَوْصَى إِلَيْهِ أَنْ يُبَلِّغَ عَنْهُ وَافَى الْمَوْسِمَ قَالَ يَا آلَ قُرَيْشٍ قَالُوا هَذِهِ قُرَيْشٌ قَالَ يَا آلَ بَنِي هَاشِمٍ قَالُوا هَذِهِ بَنُو هَاشِمٍ قَالَ أَيْنَ أَبُو طَالِبٍ قَالَ هَذَا أَبُو طَالِبٍ قَالَ أَمَرَنِي فُلَانٌ أَنْ أُبَلِّغَكَ رِسَالَةً أَنَّ فُلَانًا قَتَلَهُ فِي عِقَالٍ فَأَتَاهُ أَبُو طَالِبٍ فَقَالَ اخْتَرْ مِنَّا إِحْدَى ثَلَاثٍ إِنْ شِئْتَ أَنْ تُؤَدِّيَ مِائَةً مِنْ الْإِبِلِ فَإِنَّكَ قَتَلْتَ صَاحِبَنَا خَطَأً وَإِنْ شِئْتَ يَحْلِفْ خَمْسُونَ مِنْ قَوْمِكَ أَنَّكَ لَمْ تَقْتُلْهُ فَإِنْ أَبَيْتَ قَتَلْنَاكَ بِهِ فَأَتَى قَوْمَهُ فَذَكَرَ ذَلِكَ لَهُمْ فَقَالُوا نَحْلِفُ فَأَتَتْهُ امْرَأَةٌ مِنْ بَنِي هَاشِمٍ كَانَتْ تَحْتَ رَجُلٍ مِنْهُمْ قَدْ وَلَدَتْ لَهُ فَقَالَتْ يَا أَبَا طَالِبٍ أُحِبُّ أَنْ تُجِيزَ ابْنِي هَذَا بِرَجُلٍ مِنْ الْخَمْسِينَ وَلَا تُصْبِرْ يَمِينَهُ فَفَعَلَ فَأَتَاهُ رَجُلٌ مِنْهُمْ فَقَالَ يَا أَبَا طَالِبٍ أَرَدْتَ خَمْسِينَ رَجُلًا أَنْ يَحْلِفُوا مَكَانَ مِائَةٍ مِنْ الْإِبِلِ يُصِيبُ كُلَّ رَجُلٍ بَعِيرَانِ فَهَذَانِ بَعِيرَانِ فَاقْبَلْهُمَا عَنِّي وَلَا تُصْبِرْ يَمِينِي حَيْثُ تُصْبَرُ الْأَيْمَانُ فَقَبِلَهُمَا وَجَاءَ ثَمَانِيَةٌ وَأَرْبَعُونَ رَجُلًا حَلَفُوا قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ مَا حَالَ الْحَوْلُ وَمِنْ الثَّمَانِيَةِ وَالْأَرْبَعِينَ عَيْنٌ تَطْرِفُ

Esan digu [Muhammad bin Yahyak] esan digu [Abu Ma'marrek] esan digu [Abdul Waritsek] esan digu [Qathan Abu Al Haitsamek] esan digu [Abu Yazid Al Madani] [Ikrimah-tik] [Ibn Abbas-etik], esan zuen; 'Qosamah - berrogeita hamar pertsona zin egiten hilketa salaketa ezabatzeko - Jahiliyah garaian lehen aldiz egin zena Bani Hashim-eko pertsona baten aurka izan zen, zeinak bere tribu bateko Quraish bat kontratatu zuen. Ibn Abbasek esan zuen: 'Orduan, bere gameluan joan zen berarekin, eta Banu Hashim-eko gizon bat igaro zen, zeinaren larruzko ontzi baten heldulekua hautsia zuen, eta esan zuen: 'Lagundu soka batekin nire ontziaren heldulekua lotu ahal izateko, gamelua ez da ihes egingo'. Orduan, soka bat eman zion bere ontziaren heldulekua lotzeko, gelditu zirenean eta gameluak bat izan ezik lotuta zeudenean, bere nagusiak esan zuen: 'Zer gertatzen zaio gamelu honi, zergatik ez dago beste gameluak bezala lotuta?' Langileak erantzun zuen; «Ez dauka uhalik». Nagusiak galdetu zuen: «Non daude uhalak?». Langileak erantzun zuen: «Banu Hashimeko pertsona bat, ontziaren heldulekua hautsia zuena, pasa zen nire aurretik. Laguntza eskatu zidan eta esan zidan soka batekin laguntzeko, ontziaren heldulekua lotzeko, gamelua ez baitzen ihes egingo, beraz, eman nion. Orduan, nagusiak zeraman makilarekin jo zuen, eta horrek hil zuen. Orduan, Yemengo biztanle bat etorri zen, langileak esan zuen: «Joan al zara inoiz Mausim-era -erromesaldira-?». Yemengo jendeak erantzun zuen: «Ezin dut joan edo agian joan naiz». Hark galdetu zuen: «Mezu bat emango al didazu niregandik behin bakarrik?». Hark erantzun zuen: «Bai». Langileak esan zuen: «Mausim-era joaten bazara, deitu: 'Quraysh-eko jendea'. Erantzuten badizute, deitu: 'Banu Hashim-eko jendea'. Erantzuten badizute, galdetu Abu Talibi buruz eta esan iezaiozu Fulanek soka batengatik hil ninduela». Orduan, langilea hiltzen da. Maisua iritsi zenean, Abu Talibek topo egin eta galdetu zion: «Zer gertatu zaio gure lagunari?». Hark erantzun zion: «Gaixo zegoen eta artatu egin nuen, gero hil egin zen eta leku batean gelditu eta lurperatu egin nuen». Abu Talibek esan zuen: «Lana du zuretzat». Gero, denbora batez gelditu zen eta Yemengo gizon bat etorri zitzaion eta testamentu bat eman zion Mausimi eramateko. Hark esan zuen: «Quraysh-eko jendea!». Haiek erantzun zuten: «Hemen gaude, Quraysh-eko jendea». «Banu Hashim-eko jendea!». Haiek erantzun zuten: «Hemen gaude, Banu Hashim-eko jendea». «Non dago Abu Talib?». «Hemen dago Abu Talib». Hark esan zuen: «Egia esan, halako batek soka batekin hil zuela mezua helarazteko agindu zidan». Orduan, Abu Talibek esan zuen: «Honek soka batekin hil zuen». Orduan, Abu Talibek esan zuen: «Honek soka batekin hil zuen». «Aukeratu hiru gauzetatik bat. Nahi baduzu, ehun gamelu ordainduko dituzu, gure laguna gaizki hil duzulako. Nahi baduzu, zure herriko berrogeita hamar pertsonek zin egiten dute ez duzula hilko. Umore onez jokatzen baduzu, hilko zaitugu». Orduan, bere herriarengana joan zen eta esan zien. Haiek esan zuten: «Zin egingo dugu». Orduan, Banu Hashim-eko emakume batek, haietako baten emaztea zenak eta bere haurra erditu zuenak, esan zuen: «Abu Talib, haur hau berrogeita hamar pertsonen artean sartzea nahi dut eta ez kontuan hartzea bere zina». Abu Talibek hala egin zuen. Orduan, gizon bat etorri zen haietatik eta esan zuen: «Abu Talib, berrogeita hamar pertsonek ehun gamelu ordezkatzeko zin egitea nahi duzu, pertsona bakoitza bi gameluren baliokidea izan dadin. Hona hemen bi gamelu, hartu itzazu eta ez hartu nire zina beste zin batzuk bezala». Orduan, Abu Talibek biak onartu zituen. Beraz, berrogeita zortzi pertsona etorri ziren, zin egin zuten», esan zuen Ibn Abbasek; «Nire arima Noren Eskuetan dagoen Haren izenean, urtebete baino gutxiagoan berrogeita zortzi pertsona guztiak hil ziren.»