Imam Nasa'i : 4627

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ قَالَ حَدَّثَنَا قَطَنٌ أَبُو الْهَيْثَمِ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو يَزِيدَ الْمَدَنِيُّ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَأَوَّلُ قَسَامَةٍ كَانَتْ فِي الْجَاهِلِيَّةِ كَانَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي هَاشِمٍ اسْتَأْجَرَ رَجُلًا مِنْ قُرَيْشٍ مِنْ فَخِذِ أَحَدِهِمْ قَالَ فَانْطَلَقَ مَعَهُ فِي إِبِلِهِ فَمَرَّ بِهِ رَجُلٌ مِنْ بَنِي هَاشِمٍ قَدْ انْقَطَعَتْ عُرْوَةُ جُوَالِقِهِ فَقَالَ أَغِثْنِي بِعِقَالٍ أَشُدُّ بِهِ عُرْوَةَ جُوَالِقِي لَا تَنْفِرُ الْإِبِلُ فَأَعْطَاهُ عِقَالًا يَشُدُّ بِهِ عُرْوَةَ جُوَالِقِهِ فَلَمَّا نَزَلُوا وَعُقِلَتْ الْإِبِلُ إِلَّا بَعِيرًا وَاحِدًا فَقَالَ الَّذِي اسْتَأْجَرَهُ مَا شَأْنُ هَذَا الْبَعِيرِ لَمْ يُعْقَلْ مِنْ بَيْنِ الْإِبِلِ قَالَ لَيْسَ لَهُ عِقَالٌ قَالَ فَأَيْنَ عِقَالُهُ قَالَ مَرَّ بِي رَجُلٌ مِنْ بَنِي هَاشِمٍ قَدْ انْقَطَعَتْ عُرْوَةُ جُوَالِقِهِ فَاسْتَغَاثَنِي فَقَالَ أَغِثْنِي بِعِقَالٍ أَشُدُّ بِهِ عُرْوَةَ جُوَالِقِي لَا تَنْفِرُ الْإِبِلُ فَأَعْطَيْتُهُ عِقَالًا فَحَذَفَهُ بِعَصًا كَانَ فِيهَا أَجَلُهُ فَمَرَّ بِهِ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْيَمَنِ فَقَالَ أَتَشْهَدُ الْمَوْسِمَ قَالَ مَا أَشْهَدُ وَرُبَّمَا شَهِدْتُ قَالَ هَلْ أَنْتَ مُبَلِّغٌ عَنِّي رِسَالَةً مَرَّةً مِنْ الدَّهْرِ قَالَ نَعَمْ قَالَ إِذَا شَهِدْتَ الْمَوْسِمَ فَنَادِ يَا آلَ قُرَيْشٍ فَإِذَا أَجَابُوكَ فَنَادِ يَا آلَ هَاشِمٍ فَإِذَا أَجَابُوكَ فَسَلْ عَنْ أَبِي طَالِبٍ فَأَخْبِرْهُ أَنَّ فُلَانًا قَتَلَنِي فِي عِقَالٍ وَمَاتَ الْمُسْتَأْجَرُ فَلَمَّا قَدِمَ الَّذِي اسْتَأْجَرَهُ أَتَاهُ أَبُو طَالِبٍ فَقَالَ مَا فَعَلَ صَاحِبُنَا قَالَ مَرِضَ فَأَحْسَنْتُ الْقِيَامَ عَلَيْهِ ثُمَّ مَاتَ فَنَزَلْتُ فَدَفَنْتُهُ فَقَالَ كَانَ ذَا أَهْلَ ذَاكَ مِنْكَ فَمَكُثَ حِينًا ثُمَّ إِنَّ الرَّجُلَ الْيَمَانِيَّ الَّذِي كَانَ أَوْصَى إِلَيْهِ أَنْ يُبَلِّغَ عَنْهُ وَافَى الْمَوْسِمَ قَالَ يَا آلَ قُرَيْشٍ قَالُوا هَذِهِ قُرَيْشٌ قَالَ يَا آلَ بَنِي هَاشِمٍ قَالُوا هَذِهِ بَنُو هَاشِمٍ قَالَ أَيْنَ أَبُو طَالِبٍ قَالَ هَذَا أَبُو طَالِبٍ قَالَ أَمَرَنِي فُلَانٌ أَنْ أُبَلِّغَكَ رِسَالَةً أَنَّ فُلَانًا قَتَلَهُ فِي عِقَالٍ فَأَتَاهُ أَبُو طَالِبٍ فَقَالَ اخْتَرْ مِنَّا إِحْدَى ثَلَاثٍ إِنْ شِئْتَ أَنْ تُؤَدِّيَ مِائَةً مِنْ الْإِبِلِ فَإِنَّكَ قَتَلْتَ صَاحِبَنَا خَطَأً وَإِنْ شِئْتَ يَحْلِفْ خَمْسُونَ مِنْ قَوْمِكَ أَنَّكَ لَمْ تَقْتُلْهُ فَإِنْ أَبَيْتَ قَتَلْنَاكَ بِهِ فَأَتَى قَوْمَهُ فَذَكَرَ ذَلِكَ لَهُمْ فَقَالُوا نَحْلِفُ فَأَتَتْهُ امْرَأَةٌ مِنْ بَنِي هَاشِمٍ كَانَتْ تَحْتَ رَجُلٍ مِنْهُمْ قَدْ وَلَدَتْ لَهُ فَقَالَتْ يَا أَبَا طَالِبٍ أُحِبُّ أَنْ تُجِيزَ ابْنِي هَذَا بِرَجُلٍ مِنْ الْخَمْسِينَ وَلَا تُصْبِرْ يَمِينَهُ فَفَعَلَ فَأَتَاهُ رَجُلٌ مِنْهُمْ فَقَالَ يَا أَبَا طَالِبٍ أَرَدْتَ خَمْسِينَ رَجُلًا أَنْ يَحْلِفُوا مَكَانَ مِائَةٍ مِنْ الْإِبِلِ يُصِيبُ كُلَّ رَجُلٍ بَعِيرَانِ فَهَذَانِ بَعِيرَانِ فَاقْبَلْهُمَا عَنِّي وَلَا تُصْبِرْ يَمِينِي حَيْثُ تُصْبَرُ الْأَيْمَانُ فَقَبِلَهُمَا وَجَاءَ ثَمَانِيَةٌ وَأَرْبَعُونَ رَجُلًا حَلَفُوا قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ مَا حَالَ الْحَوْلُ وَمِنْ الثَّمَانِيَةِ وَالْأَرْبَعِينَ عَيْنٌ تَطْرِفُ

Mae wedi dweud wrthym fod [Muhammad bin Yahya] wedi dweud wrthym fod [Abu Ma'mar] wedi dweud wrthym fod [Abdul Warits] wedi dweud wrthym fod [Qathan Abu Al Haitsam] wedi dweud wrthym [Abu Yazid Al Madani] gan [Ikrimah] gan [Ibn Abbas], dywedodd; 'Qosamah - hanner cant o bobl yn tyngu llw i ddileu'r cyhuddiad o lofruddiaeth - a gyflawnwyd gyntaf yn ystod cyfnod Jahiliyah yn erbyn person o'r Bani Hashim a gyflogodd Quraish o un o'u llwythau. Dywedodd Ibn Abbas; 'Yna aeth gydag ef yn marchogaeth ei gamel, yna pasiodd dyn o'r Banu Hashim heibio yr oedd ei handlen llestr lledr wedi torri, dywedodd; 'Helpwch fi gyda rhaff fel y gallaf glymu handlen fy llestr, ni fydd y camel yn dianc'. Yna rhoddodd raff iddo glymu handlen ei lestr, pan stopiasant a bod y camelod wedi'u clymu ac eithrio un, dywedodd ei feistr; 'Beth sy'n bod ar y camel hwn, pam nad yw wedi'i glymu fel y camelod eraill?' Atebodd y gweithiwr; 'Does ganddo ddim les'. Dywedodd y cyflogwr; 'Ble mae'r strapiau?' Atebodd y gweithiwr; 'Aeth rhywun o Banu Hashim yr oedd dolen ei lestr wedi torri heibio o'm blaen. Gofynnodd am help i mi a dweud helpwch fi gyda rhaff fel y gallaf glymu dolen fy llestr, ni fyddai'r camel yn dianc, felly rhoddais help iddo. Yna trawodd y meistr ef gyda'r ffon yr oedd yn ei chario a achosodd ei farwolaeth. Yna daeth preswylydd o Yemen, dywedodd y gweithiwr; 'Ydych chi erioed wedi mynychu Mausim - tymor y bererindod -?' Atebodd pobl Yemen; 'Ni allaf fynychu neu efallai fy mod i wedi mynychu'. Dywed; 'A wnewch chi gyfleu neges gen i dim ond y tro hwn?' Atebodd; 'Ydw'. Dywedodd y gweithiwr; 'Os ydych chi'n mynychu Mausim yna galwch, 'O bobl Quraysh', os ydyn nhw'n eich ateb yna galwch, 'O bobl Banu Hashim', os ydyn nhw'n eich ateb yna gofynnwch am Abu Talib a dywedwch wrtho fod Fulan wedi fy lladd oherwydd rhaff'. Yna mae'r gweithiwr yn marw. Pan ddaeth y meistr, cyfarfu Abu Talib ag ef a dweud, 'Beth ddigwyddodd i'n ffrind?' Atebodd, 'Roedd yn sâl ac fe'i triniais, yna bu farw ac fe stopiais mewn lle a'i gladdu.' Dywedodd Abu Talib, 'Mae ganddo waith i chi,' yna stopiodd am ychydig ac yna daeth dyn o Yemen ato a rhoddodd ewyllys iddo i'w chyfleu i Mausim. Dywedodd, 'O bobl Quraysh!' Atebasant, 'Dyma ni, pobl Quraysh.' 'O bobl Banu Hashim!' Atebasant, 'Dyma ni, pobl Banu Hashim.' 'Ble mae Abu Talib?' 'Dyma ef Abu Talib.' Dywedodd, 'Yn wir, gorchmynnodd rhywun i mi gyfleu'r neges bod rhywun wedi ei ladd â rhaff.' Yna dywedodd Abu Talib, 'Lladdodd rhywun â rhaff.' Yna dywedodd Abu Talib, 'Lladdodd rhywun â rhaff.' 'Dewiswch un o dri pheth, os ydych chi eisiau yna rydych chi'n talu cant o gamelod, oherwydd i chi ladd ein ffrind ar gam, os ydych chi eisiau yna mae hanner cant o bobl o'ch pobl yn tyngu na fyddwch chi'n ei ladd, os ydych chi'n amharod yna byddwn ni'n eich lladd chi'. Yna aeth at ei bobl a dweud wrthyn nhw, dywedasant; 'Byddwn ni'n tyngu'. yna dywedodd menyw o Banu Hashim a oedd wedi bod yn wraig i un ohonyn nhw ac wedi rhoi genedigaeth i'w blentyn; 'O Abu Talib, rwyf am i chi gynnwys y plentyn hwn ymhlith y hanner cant o bobl a pheidiwch â chymryd ei lw i ystyriaeth.' Gwnaeth Abu Talib hynny, yna daeth dyn oddi wrthyn nhw a dweud; 'O Abu Talib, rydych chi eisiau i hanner cant o bobl dyngu llw i gymryd lle cant o gamelod, fel bod pob person yn hafal i ddau gamel, dyma ddau gamel, cymerwch ef oddi wrthyf a pheidiwch â chymryd fy llw fel llwon eraill'. Yna derbyniodd Abu Talib y ddau ohonyn nhw. Felly daeth pedwar deg wyth o bobl, tyngasant., dywedodd Ibn Abbas; 'Wrth yr Un y mae fy enaid yn ei Ddwylo, mewn llai na blwyddyn bu farw pob un o'r wyth deg pedwar deg o bobl.'