হাদিছ
Rasulullah mengusap bagian atas khuff (sepatunya)
Imam Tirmidzi : 13حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ حُذَيْفَةَأَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَتَى سُبَاطَةَ قَوْمٍ فَبَالَ عَلَيْهَا قَائِمًا فَأَتَيْتُهُ بِوَضُوءٍ فَذَهَبْتُ لِأَتَأَخَّرَ عَنْهُ فَدَعَانِي حَتَّى كُنْتُ عِنْدَ عَقِبَيْهِ فَتَوَضَّأَ وَمَسَحَ عَلَى خُفَّيْهِقَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت الْجَارُودَ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا يُحَدِّثُ بِهَذَا الْحَدِيثِ عَنْ الْأَعْمَشِ ثُمَّ قَالَ وَكِيعٌ هَذَا أَصَحُّ حَدِيثٍ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْحِ و سَمِعْت أَبَا عَمَّارٍ الْحُسَيْنَ بْنَ حُرَيْثٍ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعًا فَذَكَرَ نَحْوَهُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَهَكَذَا رَوَى مَنْصُورٌ وَعُبَيْدَةُ الضَّبِّيُّ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ حُذَيْفَةَ مِثْلَ رِوَايَةِ الْأَعْمَشِ وَرَوَى حَمَّادُ بْنُ أَبِي سُلَيْمَانَ وَعَاصِمُ بْنُ بَهْدَلَةَ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحَدِيثُ أَبِي وَائِلٍ عَنْ حُذَيْفَةَ أَصَحُّ وَقَدْ رَخَّصَ قَوْمٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ فِي الْبَوْلِ قَائِمًا قَالَ أَبُو عِيسَى وَعَبِيدَةُ بْنُ عَمْرٍو السَّلْمَانِيُّ رَوَى عَنْهُ إِبْرَاهِيمُ النَّخَعِيُّ وَعَبِيدَةُ مِنْ كِبَارِ التَّابِعِينَ يُرْوَى عَنْ عَبِيدَةَ أَنَّهُ قَالَ أَسْلَمْتُ قَبْلَ وَفَاةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِسَنَتَيْنِ وَعُبَيْدَةُ الضَّبِّيُّ صَاحِبُ إِبْرَاهِيمَ هُوَ عُبَيْدَةُ بْنُ مُعَتِّبٍ الضَّبِّيُّ وَيُكْنَى أَبَا عَبْدِ الْكَرِيمِ
আমাক কৈছে [হান্নাদে] কৈছে, আমাক [ৱাকি’] [আল আ’মাছি]ৰ পৰা [আবু ৱা’ইল]ৰ পৰা [হুদজাইফা]ৰ পৰা কৈছে; ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে এবাৰ জনসাধাৰণৰ আৱৰ্জনা পেলোৱা ঠাইলৈ গৈছিল, তাৰ পিছত থিয় হৈ প্ৰস্ৰাৱ কৰিছিল। মই তেওঁৰ পৰা আঁতৰি যাবলৈ গৈছিলো, কিন্তু আচলতে তেওঁ মোক কাষত নথকালৈকে ফোন কৰিছিল, তাৰ পিছত তেওঁ অজু কৰি খূফ মচিছিল। আবু ইছাই ক’লে; ‘মই [আল জাৰুদে] কোৱা শুনিছিলো; ‘মই [ৱাকি’] [আল আ’মাছি]ৰ পৰা এই হাদীছ কোৱা শুনিছিলো, তাৰ পিছত ৱাকিয়ে ক’লে; ‘এইটো হজৰত ছল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামৰ পৰা খূফ মচি দিয়াৰ বিষয়ে বর্ণিত আটাইতকৈ সত্য হাদীছ। আৰু আবু আম্মাৰ আল হুছেইন বিন হুৰাইবেও কোৱা শুনিলোঁ; 'ৱাকি শুনিলোঁ', তাৰ পিছত সি তেনেকৈয়ে ক'লে'। আবু ইছাই ক’লে; 'এইদৰে [মনছুৰ] আৰু [উবাইদা আদল দ্লাব্বি] [আবু ৱাইল]ৰ পৰা [হুদজাইফা]ৰ পৰা বৰ্ণিত, আল আ'মাছিয়ে বৰ্ণিত হোৱাৰ দৰে'। [হাম্মাদ বিন আবু চুলাইমান] আৰু [আছিম বিন বিন্দাহে] [আবু ৱাইল]ৰ পৰা, [আল মুগিৰা বিন ছ্যুবাহ]ৰ পৰা, হজৰত ছল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামৰ পৰাও বর্ণনা কৰিছে। ইফালে হুদজাইফাৰ পৰা আবু ৱাইলৰ হাদীছ আটাইতকৈ সত্য হাদীছ। কিছুমান বিজ্ঞানীয়ে থিয় হৈ থকা অৱস্থাত প্ৰস্ৰাৱ কৰাটো সহজ কৰি তুলিছে। আবু ইছাই ক’লে; 'ইব্ৰাহিন আন নাখাইয়ে আবিদা বিন আমৰু আছ ছালমানীৰ পৰা বৰ্ণিত কৰিছে, আৰু 'আবিদা এজন জ্যেষ্ঠ তাবি`ইন পণ্ডিত'। বর্ণিত হৈছে যে আবিদাই এবাৰ কৈছিল; 'মই নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ মৃত্যুৰ দুবছৰ আগতে ইছলাম ধৰ্ম গ্ৰহণ কৰিলোঁ'। ইফালে উবাইদা আদল দ্লাব্বি আছিল ইব্ৰাহিমৰ বন্ধু, অৰ্থাৎ উবাইদা বিন মুআত্তিব আদল দ্লাব্বি, যাক আবু আব্দুল কৰিম’ বুলি ডাকনাম দিয়া হৈছিল।
হাদিছ :
Imam Ahmad : 83, 84, 123, 188, 211, 290, 325, 742, 923, 966, 1373, 1380, 1531, 2821, 3283, 15571, 15580, 15592, 16607, 16608, 16609, 16610, 16953, 16954, 16957, 17454, 17461, 17466, 17481, 17496, 17510, 17515, 17516, 17518, 17524, 17525, 18377, 18405, 18437, 18438, 18439, 18440, 20865, 21384, 21440, 21443, 21444, 21445, 21448, 21895, 21903, 22157, 22324, 22602, 22608, 22759, 22767, 22768, 22771, 22773, 22779, 22783, 22786, 22790, 22791, 22792, 22793, 25597
Imam Bukhari : 176, 195, 196, 197, 198, 350, 374, 375
Imam Muslim : 401, 402, 404, 405, 406, 407, 408, 409, 410, 411, 412, 413, 415
Imam Abu Dawud : 21, 132, 133, 134, 137, 138, 139
Imam Tirmidzi : 13, 86, 87, 90, 91, 92, 93, 94, 95, 556
Imam Nasa'i : 16, 17, 78, 103, 104, 105, 106, 107, 108, 117, 118, 119, 120, 121, 122, 123, 124, 125
Imam Ibnu Majah : 536, 537, 538, 539, 540, 541, 542, 543, 544, 546, 547, 548, 549, 550, 551, 552, 553, 554, 555
Imam Malik : 64, 65, 66, 67, 68
Imam Darimi : 704, 707, 709