Rasulullah mengusap bagian atas khuff (sepatunya)

Imam Tirmidzi : 93

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ عَنْ سُلَيْمَانَ التَّيْمِيِّ عَنْ بَكْرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْمُزَنِيِّ عَنْ الْحَسَنِ عَنْ ابْنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ عَنْ أَبِيهِ قَالَتَوَضَّأَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَسَحَ عَلَى الْخُفَّيْنِ وَالْعِمَامَةِقَالَ بَكْرٌ وَقَدْ سَمِعْتُهُ مِنَ ابْنِ الْمُغِيرَةِ قَالَ وَذَكَرَ مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ فِي هَذَا الْحَدِيثِ فِي مَوْضِعٍ آخَرَ أَنَّهُ مَسَحَ عَلَى نَاصِيَتِهِ وَعِمَامَتِهِ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ ذَكَرَ بَعْضُهُمْ الْمَسْحَ عَلَى النَّاصِيَةِ وَالْعِمَامَةِ وَلَمْ يَذْكُرْ بَعْضُهُمْ النَّاصِيَةَ و سَمِعْت أَحْمَدَ بْنَ الْحَسَنِ يَقُولُ سَمِعْتُ أَحْمَدَ بْنَ حَنْبَلٍ يَقُولُ مَا رَأَيْتُ بِعَيْنِي مِثْلَ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الْقَطَّانِ قَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ عَمْرِو بْنِ أُمَيَّةِ وَسَلْمَانَ وَثَوْبَانَ وَأَبِي أُمَامَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَهُوَ قَوْلُ غَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْهُمْ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَأَنَسٌ وَبِهِ يَقُولُ الْأَوْزَاعِيُّ وَأَحْمَدُ وَإِسْحَقُ قَالُوا يَمْسَحُ عَلَى الْعِمَامَةِ و قَالَ غَيْرُ وَاحِدٍ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالتَّابِعِينَ لَا يَمْسَحُ عَلَى الْعِمَامَةِ إِلَّا بِرَأْسِهِ مَعَ الْعِمَامَةِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَمَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى و سَمِعْت الْجَارُودَ بْنَ مُعَاذٍ يَقُولُ سَمِعْتُ وَكِيعَ بْنَ الْجَرَّاحِ يَقُولُ إِنْ مَسَحَ عَلَى الْعِمَامَةِ يُجْزِئُهُ لِلْأَثَرِ

আমাক কৈছে [মুহাম্মাদ বিন বাছিয়াৰে] কৈছে, আমাক [ইয়াহ্যা বিন ছাইদ আল কাথথান] [চুলাইমান আত টাইমি]ৰ পৰা [বকৰ বিন আব্দুল্লাহ আল মুজানী]ৰ পৰা [আল হাছান]ৰ পৰা [ইবনুল মুগিৰা বিন ছ্যুবাহৰ] পৰা [তেওঁৰ পিতৃ]ৰ পৰা কৈছে তেওঁ ক’লে; 'নবী চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামে অজু কৰিলে, আৰু তেওঁ খুফ আৰু ইমামা - মূৰত বান্ধি থোৱা এক প্ৰকাৰৰ পাগুৰি - মচি দিলে।' [বকৰ] ক’লে; 'মই [ইবনুল মুগিৰাৰ পৰা] শুনিছো। কথকজনে ক’লে; 'মহম্মদ বিন বাছ্ছিয়াৰে এই হাদীছটো আন ঠাইত উল্লেখ কৰিছে, যে তেওঁ নিজৰ আগফালৰ তলা আৰু পাগুৰি মচিছিল'। এই হাদীছ আন এটা পথৰ পৰাও বৰ্ণিত হৈছে, আল মুগিৰা বিন ছ্যু’বাহৰ পৰা। কিছুমানে লফাজৰ কথা উল্লেখ কৰিছিল; 'stroking his forelock and turban', আনহাতে কিছুমানে ইয়াৰ কথা উল্লেখ কৰা নাছিল। আৰু আহমদ ইবনুল হাছানে কোৱা শুনিলোঁ; আহমদ বিন হানবালে কোৱা শুনিলোঁ; 'মই কেতিয়াও ইয়াহ্যা বিন ছাইদ আল কাথথানৰ দৰে কোনোবাক নিজৰ দুটা চকুৰে দেখা নাই'। ৰাবীজনে ক’লে, ‘এই অধ্যায়ত আমৰু বিন উমাইয়া, ছলমান, ছাউবান আৰু আবু উমামাৰ পৰাও ইতিহাস আছে’। আবু ইছাই ক’লে; 'আল মুগিৰা বিন ছ্যুবাহৰ হাদীছ হাছান সত্য, এই মতামত বহু আলিম ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামৰ চাহাবাসকলৰ মাজৰ পৰা গ্ৰহণ কৰিছে, যেনে আবু বকৰ, উমৰ আৰু আনাছ'। এই মতামত আল আউজায়ী, আহমদ আৰু ইছহাকৰ মাজতো আছে। তেওঁলোকে ক’লে; 'এজনে পাগুৰি মচিব পাৰে'। আৰু ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি অছাল্লামৰ চাহাবাসকলৰ পৰা বহু আলিমে কৈছে; 'এজনে মূৰ আৰু পাগুৰি মচি নোযোৱালৈকে পাগুৰি মচিব নালাগে'। এই মতামত ছুফিয়ান আৎছ ছাউৰী, মালিক বিন আনাছ, ইবনুল মুবাৰক আৰু ছিয়াফ্ৰিয়ৰ। আবু ইছাই ক’লে: মই আল জাৰুদ বিন মুআজজে কোৱা শুনিছো: মই ৱাকি’ ইবনুল জাৰাহে কোৱা শুনিছো: ‘যদি তেওঁ কেৱল পাগুৰি মচি দিয়ে তেন্তে তেওঁৰ বাবে সেয়াই যথেষ্ট, কাৰণ ই চুন্নত।’