Wekilçilikli hadys
Turunnya QS. Ad Dukhan: 10-16 setelah Nabi mendoakan kemarau seperti zaman Yusuf atas kaum Quraisy yang membangkang, hingga mereka melihat langit seperti berkabut karena kelaparan
Imam Tirmidzi : 3177حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْجُدِّيُّ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَنْ الْأَعْمَشِ وَمَنْصُورٍ سَمِعَا أَبَا الضُّحَى يُحَدِّثُ عَنْ مَسْرُوقٍ قَالَجَاءَ رَجُلٌ إِلَى عَبْدِ اللَّهِ فَقَالَ إِنَّ قَاصًّا يَقُصُّ يَقُولُ إِنَّهُ يَخْرُجُ مِنْ الْأَرْضِ الدُّخَانُ فَيَأْخُذُ بِمَسَامِعِ الْكُفَّارِ وَيَأْخُذُ الْمُؤْمِنَ كَهَيْئَةِ الزُّكَامِ قَالَ فَغَضِبَ وَكَانَ مُتَّكِئًا فَجَلَسَ ثُمَّ قَالَ إِذَا سُئِلَ أَحَدُكُمْ عَمَّا يَعْلَمُ فَلْيَقُلْ بِهِ قَالَ مَنْصُورٌ فَلْيُخْبِرْ بِهِ وَإِذَا سُئِلَ عَمَّا لَا يَعْلَمُ فَلْيَقُلْ اللَّهُ أَعْلَمُ فَإِنَّ مِنْ عِلْمِ الرَّجُلِ إِذَا سُئِلَ عَمَّا لَا يَعْلَمُ أَنْ يَقُولَ اللَّهُ أَعْلَمُ فَإِنَّ اللَّهَ تَعَالَى قَالَ لِنَبِيِّهِ{ قُلْ مَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ وَمَا أَنَا مِنْ الْمُتَكَلِّفِينَ }إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَمَّا رَأَى قُرَيْشًا اسْتَعْصَوْا عَلَيْهِ قَالَ اللَّهُمَّ أَعِنِّي عَلَيْهِمْ بِسَبْعٍ كَسَبْعِ يُوسُفَ فَأَخَذَتْهُمْ سَنَةٌ فَأَحْصَتْ كُلَّ شَيْءٍ حَتَّى أَكَلُوا الْجُلُودَ وَالْمَيْتَةَ وَقَالَ أَحَدُهُمَا الْعِظَامَ قَالَ وَجَعَلَ يَخْرُجُ مِنْ الْأَرْضِ كَهَيْئَةِ الدُّخَانِ فَأَتَاهُ أَبُو سُفْيَانَ فَقَالَ إِنَّ قَوْمَكَ قَدْ هَلَكُوا فَادْعُ اللَّهَ لَهُمْقَالَ فَهَذَا لِقَوْلِهِ{ يَوْمَ تَأْتِي السَّمَاءُ بِدُخَانٍ مُبِينٍ يَغْشَى النَّاسَ هَذَا عَذَابٌ أَلِيمٌ }قَالَ مَنْصُورٌ هَذَا لِقَوْلِهِ{ رَبَّنَا اكْشِفْ عَنَّا الْعَذَابَ إِنَّا مُؤْمِنُونَ }فَهَلْ يُكْشَفُ عَذَابُ الْآخِرَةِ قَدْ مَضَى الْبَطْشَةُ وَاللِّزَامُ وَالدُّخَانُ و قَالَ أَحَدُهُمْ الْقَمَرُ وَقَالَ الْآخَرُ الرُّومُ قَالَ أَبُو عِيسَى وَاللِّزَامُ يَعْنِي يَوْمَ بَدْرٍ قَالَ وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Bize [Mahmud bin Geýlan] bize [Abdul Malik bin Ibrahim Al Juddi] bize [Sýuba] [Al A'masy] we [Mansur] gürrüň berdi, ikisi hem [Abu Adl Dluha] [Mesruk]-dan eşidenlerinde şeýle diýdi: Biri [Abdullah]-yň ýanyna gelip: Biri oňa: "Elbetde, ýerden tüsse peýda bolar we kapyrlaryň eşidişini ýok eder we möminleriň janyny sowuklama ýaly alar" diýdi. Mesruk: "Gaharlanyp, yzyna egilip, oturdy, soňra: "Eger biriňiziň bilýän zady barada soralsa, oňa aýdyň" diýdi. Mansur: "Goý, aýtsyn" diýdi. Bilmeýän zady barada soralanda: "Allahu alam" diýsin, sebäbi bilmeýän zady barada soralanda: "Allahu alam" diýmek adamyň biliminiň bir bölegidir, sebäbi Allahu Tagala öz pygamberine: "Eý Muhammet-de: "Men sizden hiç hili sylag soramaýaryn" diýdi" diýdi. Meniň wagyzlarym we men ony oýlap tapýanlardan däl'. -Şad: 86- Resulullah sallallahu aleýhi we salam itaatsyz Kuraýşy görende: ALLOOHUMMA A'INNNII 'ALEÝHIM BISAB'I KASAB'I ÝUSUF 'Eý, Alla, Ýusubyň açlygy ýaly açlykdan maňa kömek et' diýip doga etdi, soňra olara gurakçylyk hüjüm etdi. Gurakçylyk hemme zady hüjüm etdi, tä olar deri we ölek iýýänçäler - biri: süňk - diýdi, soňra ol ýerden tüsse ýaly çykdy - duhan - soň Abu Sufýan onuň ýanyna geldi, ol: Hakykatdanam seniň kowmuň heläk boldy, Allaha olaryň ýagşylygy üçin doga ediň diýdi. Ol: Bu Onuň sözüne görä: 'Asman hakyky tüsse getirjek güni garaşyň - duhan -. Şol güne ynsanlar hem girýär. Bu agyryly jezadyr' diýdi. -Ad Duhan: 10-11- Mansur şeýle diýdi: Bu Onuň sözüne görä: ' -Olar doga etdiler- 'Eý, Rebimiz, bu jezany bizden aýyr. Elbetde, biz iman getireris'. -Ad Dukhan: 10-11- Ahyretiň jezasy ýok edildimi? Lizam - weýrançylyk - we tüsse geçdi. Olaryň biri: Aýyň bölünmegi diýdi. Beýlekileri: Rimiň ýeňlişi diýýär. Abu Isa: Lizam Bedr söweşiniň pidasy boldy diýdi. Bu hadys ygtybarlydyr.