At Tawwib

Imam Ahmad : 25922

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ لَمْ أَتَخَلَّفْ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزَاةٍ غَزَاهَا حَتَّى كَانَتْ غَزْوَةُ تَبُوكَ إِلَّا بَدْرًا وَلَمْ يُعَاتِبْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحَدًا تَخَلَّفَ عَنْ بَدْرٍ إِنَّمَا خَرَجَ يُرِيدُ الْعِيرَ فَخَرَجَتْ قُرَيْشٌ مُغَوِّثِينَ لِعِيرِهِمْ فَالْتَقَوْا عَنْ غَيْرِ مَوْعِدٍ كَمَا قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ وَلَعَمْرِي إِنَّ أَشْرَفَ مَشَاهِدِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي النَّاسِ لَبَدْرٌ وَمَا أُحِبُّ أَنِّي كُنْتُ شَهِدْتُهَا مَكَانَ بَيْعَتِي لَيْلَةَ الْعَقَبَةِ حَيْثُ تَوَافَقْنَا عَلَى الْإِسْلَامِ وَلَمْ أَتَخَلَّفْ بَعْدُ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةٍ غَزَاهَا حَتَّى كَانَتْ غَزْوَةُ تَبُوكَ وَهِيَ آخِرُ غَزْوَةٍ غَزَاهَا فَأَذِنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لِلنَّاسِ بِالرَّحِيلِ وَأَرَادَ أَنْ يَتَأَهَّبُوا أُهْبَةَ غَزْوِهِمْ وَذَلِكَ حِينَ طَابَ الظِّلَالُ وَطَابَتْ الثِّمَارُ فَكَانَ قَلَّمَا أَرَادَ غَزْوَةً إِلَّا وَرَّى غَيْرَهَا وَقَالَ يَعْقُوبُ عَنِ ابْنِ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ إِلَّا وَرَّى بِغَيْرِهَا حَدَّثَنَاهُ سُفْيَانَ عَنْ مَعْمَرٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ وَقَالَ فِيهِ وَرَّى غَيْرَهَا ثُمَّ رَجَعَ إِلَى حَدِيثِ عَبْدِ الرَّزَّاقِ وَكَانَ يَقُولُ الْحَرْبُ خَدْعَةٌ فَأَرَادَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ أَنْ يَتَأَهَّبَ النَّاسُ أُهْبَةً وَأَنَا أَيْسَرُ مَا كُنْتُ قَدْ جَمَعْتُ رَاحِلَتَيْنِ وَأَنَا أَقْدَرُ شَيْءٍ فِي نَفْسِي عَلَى الْجِهَادِ وَخِفَّةِ الْحَاذِ وَأَنَا فِي ذَلِكَ أَصْغُو إِلَى الظِّلَالِ وَطِيبِ الثِّمَارِ فَلَمْ أَزَلْ كَذَلِكَ حَتَّى قَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَادِيًا بِالْغَدَاةِ وَذَلِكَ يَوْمَ الْخَمِيسِ وَكَانَ يُحِبُّ أَنْ يَخْرُجَ يَوْمَ الْخَمِيسِ فَأَصْبَحَ غَادِيًا فَقُلْتُ أَنْطَلِقُ غَدًا إِلَى السُّوقِ فَأَشْتَرِي جَهَازِي ثُمَّ أَلْحَقُ بِهِمْ فَانْطَلَقْتُ إِلَى السُّوقِ مِنْ الْغَدِ فَعَسُرَ عَلَيَّ بَعْضُ شَأْنِي فَرَجَعْتُ فَقُلْتُ أَرْجِعُ غَدًا إِنْ شَاءَ اللَّهُ فَأَلْحَقُ بِهِمْ فَعَسُرَ عَلَيَّ بَعْضُ شَأْنِي فَلَمْ أَزَلْ كَذَلِكَ حَتَّى الْتَبَسَ بِي الذَّنْبُ وَتَخَلَّفْتُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَجَعَلْتُ أَمْشِي فِي الْأَسْوَاقِ وَأَطُوفُ بِالْمَدِينَةِ فَيُحْزِنُنِي أَنِّي لَا أَرَى أَحَدًا تَخَلَّفَ إِلَّا رَجُلًا مَغْمُوصًا عَلَيْهِ فِي النِّفَاقِ وَكَانَ لَيْسَ أَحَدٌ تَخَلَّفَ إِلَّا رَأَى أَنَّ ذَلِكَ سَيُخْفَى لَهُ وَكَانَ النَّاسُ كَثِيرًا لَا يَجْمَعُهُمْ دِيوَانٌ وَكَانَ جَمِيعُ مَنْ تَخَلَّفَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِضْعَةً وَثَمَانِينَ رَجُلًا وَلَمْ يَذْكُرْنِي النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى بَلَغَ تَبُوكًا فَلَمَّا بَلَغَ تَبُوكًا قَالَ مَا فَعَلَ كَعْبُ بْنُ مَالِكٍ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ قَوْمِي خَلَّفَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ بُرْدَيْهِ وَالنَّظَرُ فِي عِطْفَيْهِ وَقَالَ يَعْقُوبُ عَنِ ابْنِ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ بُرْدَاهُ وَالنَّظَرُ فِي عِطْفَيْهِ فَقَالَ مُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ بِئْسَمَا قُلْتَ وَاللَّهِ يَا نَبِيَّ اللَّهِ مَا نَعْلَمُ إِلَّا خَيْرًا فَبَيْنَا هُمْ كَذَلِكَ إِذَا هُمْ بِرَجُلٍ يَزُولُ بِهِ السَّرَابُ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُنْ أَبَا خَيْثَمَةَ فَإِذَا هُوَ أَبُو خَيْثَمَةَ فَلَمَّا قَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَزْوَةَ تَبُوكَ وَقَفَلَ وَدَنَا مِنْ الْمَدِينَةِ جَعَلْتُ أَتَذَكَّرُ بِمَاذَا أَخْرُجُ مِنْ سَخْطَةِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَسْتَعِينُ عَلَى ذَلِكَ كُلَّ ذِي رَأْيٍ مِنْ أَهْلِي حَتَّى إِذَا قِيلَ النَّبِيُّ هُوَ مُصْبِحُكُمْ بِالْغَدَاةِ زَاحَ عَنِّي الْبَاطِلُ وَعَرَفْتُ أَنِّي لَا أَنْجُو إِلَّا بِالصِّدْقِ وَدَخَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ضُحًى فَصَلَّى فِي الْمَسْجِدِ رَكْعَتَيْنِ وَكَانَ إِذَا جَاءَ مِنْ سَفَرٍ فَعَلَ ذَلِكَ وَدَخَلَ الْمَسْجِدَ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ جَلَسَ فَجَعَلَ يَأْتِيهِ مَنْ تَخَلَّفَ فَيَحْلِفُونَ لَهُ وَيَعْتَذِرُونَ إِلَيْهِ فَيَسْتَغْفِرُ لَهُمْ وَيَقْبَلُ عَلَانِيَتَهُمْ وَيَكِلُ سَرَائِرَهُمْ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَدَخَلْتُ الْمَسْجِدَ فَإِذَا هُوَ جَالِسٌ فَلَمَّا رَآنِي تَبَسَّمَ تَبَسُّمَ الْمُغْضَبِ فَجِئْتُ فَجَلَسْتُ بَيْنَ يَدَيْهِ فَقَالَ أَلَمْ تَكُنْ ابْتَعْتَ ظَهْرَكَ قُلْتُ بَلَى يَا نَبِيَّ اللَّهِ قَالَ فَمَا خَلَّفَكَ قُلْتُ وَاللَّهِ لَوْ بَيْنَ يَدَيْ أَحَدٍ مِنْ النَّاسِ غَيْرَكَ جَلَسْتُ لَخَرَجْتُ مِنْ سَخْطَتِهِ بِعُذْرٍ لَقَدْ أُوتِيتُ جَدَلًا وَقَالَ يَعْقُوبُ عَنِ ابْنِ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ لَرَأَيْتُ أَنْ أَخْرُجَ مِنْ سَخْطَتِهِ بِعُذْرٍ وَفِي حَدِيثِ عُقَيْلٍ أَخْرُجُ مِنْ سَخْطَتِهِ بِعُذْرٍ وَفِيهِ لَيُوشِكَنَّ أَنَّ اللَّهَ يُسْخِطُكَ عَلَيَّ وَلَئِنْ حَدَّثْتُكَ حَدِيثَ صِدْقٍ تَجِدُ عَلَيَّ فِيهِ إِنِّي لَأَرْجُو فِيهِ عَفْوَ اللَّهِ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى حَدِيثِ عَبْدِ الرَّزَّاقِ وَلَكِنْ قَدْ عَلِمْتُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ أَنِّي إِنْ أَخْبَرْتُكَ الْيَوْمَ بِقَوْلٍ تَجِدُ عَلَيَّ فِيهِ وَهُوَ حَقٌّ فَإِنِّي أَرْجُو فِيهِ عَفْوَ اللَّهِ وَإِنْ حَدَّثْتُكَ الْيَوْمَ حَدِيثًا تَرْضَى عَنِّي فِيهِ وَهُوَ كَذِبٌ أُوشِكُ أَنْ يُطْلِعَكَ اللَّهُ عَلَيَّ وَاللَّهِ يَا نَبِيَّ اللَّهِ مَا كُنْتُ قَطُّ أَيْسَرَ وَلَا أَخَفَّ حَاذًا مِنِّي حِينَ تَخَلَّفْتُ عَنْكَ فَقَالَ أَمَّا هَذَا فَقَدْ صَدَقَكُمْ الْحَدِيثَ قُمْ حَتَّى يَقْضِيَ اللَّهُ فِيكَ فَقُمْتُ فَثَارَ عَلَى أَثَرِي نَاسٌ مِنْ قَوْمِي يُؤَنِّبُونَنِي فَقَالُوا وَاللَّهِ مَا نَعْلَمُكَ أَذْنَبْتَ ذَنْبًا قَطُّ قَبْلَ هَذَا فَهَلَّا اعْتَذَرْتَ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِعُذْرٍ يَرْضَى عَنْكَ فِيهِ فَكَانَ اسْتِغْفَارُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَيَأْتِي مِنْ وَرَاءِ ذَنْبِكَ وَلَمْ تُقِفْ نَفْسَكَ مَوْقِفًا لَا تَدْرِي مَاذَا يُقْضَى لَكَ فِيهِ فَلَمْ يَزَالُوا يُؤَنِّبُونَنِي حَتَّى هَمَمْتُ أَنْ أَرْجِعَ فَأُكَذِّبَ نَفْسِي فَقُلْتُ هَلْ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ أَحَدٌ غَيْرِي قَالُوا نَعَمْ هِلَالُ بْنُ أُمَيَّةَ وَمَرَارَةُ يَعْنِي ابْنَ رَبِيعَةَ فَذَكَرُوا رَجُلَيْنِ صَالِحَيْنِ قَدْ شَهِدَا بَدْرًا لِي فِيهِمَا يَعْنِي أُسْوَةً فَقُلْتُ وَاللَّهِ لَا أَرْجِعُ إِلَيْهِ فِي هَذَا أَبَدًا وَلَا أُكَذِّبُ نَفْسِي وَنَهَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ النَّاسَ عَنْ كَلَامِنَا أَيُّهَا الثَّلَاثَةُ قَالَ فَجَعَلْتُ أَخْرُجُ إِلَى السُّوقِ فَلَا يُكَلِّمُنِي أَحَدٌ وَتَنَكَّرَ لَنَا النَّاسُ حَتَّى مَا هُمْ بِالَّذِينَ نَعْرِفُ وَتَنَكَّرَتْ لَنَا الْحِيطَانُ الَّتِي نَعْرِفُ حَتَّى مَا هِيَ الْحِيطَانُ الَّتِي نَعْرِفُ وَتَنَكَّرَتْ لَنَا الْأَرْضُ حَتَّى مَا هِيَ الْأَرْضُ الَّتِي نَعْرِفُ وَكُنْتُ أَقْوَى أَصْحَابِي فَكُنْتُ أَخْرُجُ فَأَطُوفُ بِالْأَسْوَاقِ وَآتِي الْمَسْجِدَ فَأَدْخُلُ وَآتِي النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُسَلِّمُ عَلَيْهِ فَأَقُولُ هَلْ حَرَّكَ شَفَتَيْهِ بِالسَّلَامِ فَإِذَا قُمْتُ أُصَلِّي إِلَى سَارِيَةٍ فَأَقْبَلْتُ قِبَلَ صَلَاتِي نَظَرَ إِلَيَّ بِمُؤَخَّرِ عَيْنَيْهِ وَإِذَا نَظَرْتُ إِلَيْهِ أَعْرَضَ عَنِّي وَاسْتَكَانَ صَاحِبَايَ فَجَعَلَا يَبْكِيَانِ اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ لَا يُطْلِعَانِ رُءُوسَهُمَا فَبَيْنَا أَنَا أَطُوفُ السُّوقَ إِذَا رَجُلٌ نَصْرَانِيٌّ جَاءَ بِطَعَامٍ يَبِيعُهُ يَقُولُ مَنْ يَدُلُّ عَلَى كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ فَطَفِقَ النَّاسُ يُشِيرُونَ لَهُ إِلَيَّ فَأَتَانِي وَأَتَانِي بِصَحِيفَةٍ مِنْ مَلِكِ غَسَّانَ فَإِذَا فِيهَا أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّهُ بَلَغَنِي أَنَّ صَاحِبَكَ قَدْ جَفَاكَ وَأَقْصَاكَ وَلَسْتَ بِدَارِ مَضْيَعَةٍ وَلَا هَوَانٍ فَالْحَقْ بِنَا نُوَاسِيكَ فَقُلْتُ هَذَا أَيْضًا مِنْ الْبَلَاءِ وَالشَّرِّ فَسَجَرْتُ لَهَا التَّنُّورَ وَأَحْرَقْتُهَا فِيهِ فَلَمَّا مَضَتْ أَرْبَعُونَ لَيْلَةً إِذَا رَسُولٌ مِنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ أَتَانِي فَقَالَ اعْتَزِلْ امْرَأَتَكَ فَقُلْتُ أُطَلِّقُهَا قَالَ لَا وَلَكِنْ لَا تَقْرَبَنَّهَا فَجَاءَتْ امْرَأَةُ هِلَالٍ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ هِلَالَ بْنَ أُمَيَّةَ شَيْخٌ ضَعِيفٌ فَهَلْ تَأْذَنُ لِي أَنْ أَخْدُمَهُ قَالَ نَعَمْ وَلَكِنْ لَا يَقْرَبَنَّكِ قَالَتْ يَا نَبِيَّ اللَّهِ مَا بِهِ حَرَكَةٌ لِشَيْءٍ مَا زَالَ مُكِبًّا يَبْكِي اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ مُنْذُ كَانَ مِنْ أَمْرِهِ مَا كَانَ قَالَ كَعْبٌ فَلَمَّا طَالَ عَلَيَّ الْبَلَاءُ اقْتَحَمْتُ عَلَى أَبِي قَتَادَةَ حَائِطَهُ وَهُوَ ابْنُ عَمِّي فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيَّ فَقُلْتُ أَنْشُدُكَ اللَّهَ يَا أَبَا قَتَادَةَ أَتَعْلَمُ أَنِّي أُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ فَسَكَتَ ثُمَّ قُلْتُ أَنْشُدُكَ اللَّهَ يَا أَبَا قَتَادَةَ أَتَعْلَمُ أَنِّي أُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ قَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ قَالَ فَلَمْ أَمْلِكْ نَفْسِي أَنْ بَكَيْتُ ثُمَّ اقْتَحَمْتُ الْحَائِطَ خَارِجًا حَتَّى إِذَا مَضَتْ خَمْسُونَ لَيْلَةً مِنْ حِينِ نَهَى النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ النَّاسَ عَنْ كَلَامِنَا صَلَّيْتُ عَلَى ظَهْرِ بَيْتٍ لَنَا صَلَاةَ الْفَجْرِ ثُمَّ جَلَسْتُ وَأَنَا فِي الْمَنْزِلَةِ الَّتِي قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ قَدْ ضَاقَتْ عَل

Һөйләне беҙгә [Ғабдурразаҡ] әйтте, һөйләне беҙгә [Мәғмәр] [Әз Зөһри] [Ғабдуррахман бин Кәғб бин Мәлик] [атаһы] ул әйтте: «Мин бер ҡасан да артта ҡалманым, һәр ваҡыт пәйғәмбәребеҙҙең һуғыштарында ҡатнашыуҙа, саллаллаһу ғәләйһис-сәләм. Бәҙер һуғышынан башҡа, унан киткән бер кемде лә тәнҡитләмәне. Шунан һуң Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләм халыҡҡа һуғышҡа сығыу тураһында иғлан итә, сәхәбәләрҙең үҙҙәрен һәм һуғышҡа кәрәк-яраҡ әҙерләүҙәрен теләй. Ә тап шул саҡта финик миҙгеле килеп етте, һуғышҡа киткәндә гел сер итеп һаҡлау уның ғәҙәте ине. [Йәғүб] [Ибн Шиһабтың ейәнен] лафаҙ менән телгә ала: «әгәр ҙә ул уны сер итеп һаҡламаһа». Беҙ уны [Суфьянға] [Мәғмәрҙән] [Әз Зөһриҙән] [Ғабдуррахман бин Абдулла бин Кәғб бин Мәликтән] һөйләнек, ул үҙенең риүәйәтендә телгә алды: «Ул быны сер итеп һаҡланы». Шунан һуң үҙенең «Ғабдурразаҡ» хәҙисенә ҡайта, «Һуғыш – алдау» тигән. Тимәк, Табук һуғышы ваҡытында Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм кешеләрҙең кәрәк-яраҡ әҙерләүен теләй. Ул ваҡытта миңә бик еңел ине. Быға тиклем бер юлы ике машина йыйғаным юҡ ине. Ә мин джихад менән көрәшергә, кәрәк-яраҡ әҙерләргә яҡшыраҡ беләм. Әммә ул ваҡытта мин уңыштан, емеш-еләктең күплегенән ләззәтләнергә нығыраҡ ынтылдым, Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм таң менән юлға сыҡҡансы шулай тынысландырҙылар, был хәл кесаҙна көнө булды. Ул кесаҙна көнө юлға сығыуҙы хуп күрҙе, шуға күрә иртәнсәк - кесаҙна көнө -'. Мин: “Иртәгә баҙарға кәрәк-яраҡ һатып алырға барам, шунан һуң улар артынан эйәрермен”, – тинем. Шулай итеп, икенсе көндө баҙарға барҙым, шул уҡ ваҡытта йөрәгем ауырлана башланы, шунан ҡайттым да: “Иртәгә ҡайтып, уларҙы ҡыуып етермен”, – тинем. Тағы ла минең хәлем ауыр тойола башланы, мин һаман шулай инем шуға күрә мин үҙемде гонаһ ҡылған кеүек тойҙом, сөнки мин пәйғәмбәребеҙҙән киттем саллаллаһу ғәләйһис-сәләм. Шунан йәйәүләп баҙарға барып, Мәҙинә ҡалаһын урап сыҡтым, ысынлап та, мине ҡайғыртҡан нәмә, ысынлап та, ике йөҙлөлөгө менән дан тотҡан кешенән башҡа бер кемде лә ҡалдырғанын күрмәнем. Артта бер кем дә ҡалмаған, әммә уның йәшергән нәмәһе барлығы билдәле булған, ә кешеләрҙең күбеһе ғәскәр исемлегенә яҙмаған, шул уҡ ваҡытта пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм ҡатнашмағандар һикһән тирәһе кеше булған, ә пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм үҙе мине Табукта килеп еткән. Табуҡҡа килеп еткәс: «Кәғб бин Мәлик нимә эшләне? Шулай итеп, халҡымдан бер кеше: «Уның шинеле ҡалды, эй, Аллаһ Рәсүле, ә ул һәр ваҡыт уға ҡарап торҙо - уға хайран ҡалды -», — тигән. Ә Йәғүб үҙенең ейәне Ибн Шиһабтың «бурҙа туҡымаһы барлығын һәм тәғжүб арҡаһында һәр ваҡыт шинеленә ҡарауын» әйткән. Мөәҙ бин Джабал әйтте: «Һеҙ әйткән һүҙҙәрегеҙ ниндәй насар! Аллаһ менән ант итәбеҙ, эй, Аллаһ илсеһе, беҙ яҡшылыҡтан башҡа бер нәмә лә белмәйбеҙ», — тине. Улар шулай йөрөгәндә, ҡапыл алыҫтан, мираж кеүек, бер кеше күренде. Шулай итеп, пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм: «Әбү Хәйсәмә булһын», — тигән. Һәм дөрөҫ булып сыҡты, кеше Әбү Хәйсәмә ине. Рәсүлуллаһ шәлләллаһу ғәләйһиссәләм Табуҡ яуын тамамлағас, Мәҙинәнән илап ҡайтҡас, мин шунда уҡ пәйғәмбәребеҙҙең асыуынан нисек сығырмын тип уйланым. Шуға күрә ғаиләмдән дөрөҫ фекерҙәре булған кешеләрҙән ярҙам һораясаҡмын. Иртәгә таң менән Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһис-сәләм килә тигән хәбәр килгәс, шул саҡта ялған мине ташлап китте, мин уны намыҫ менән генә мәңге үткәрә алмаясағымды белдем. Иртәнсәк Рәсүл . Уллаһ шәллаллаһу ғәләйһи вәсалләм килде, шунан ике рәҡәғәт намаҙ уҡыны. Сәйәхәттән килһә, гел шулай эшләне, мәсеткә килеп, ике рәҡәғәт намаҙ уҡыны шунан ултырҙы. Ҡатнашмаған кешеләр шунан һуң уға үҙҙәренең сәбәптәрен белдерергә килә, ул улар өсөн ғәфү үтенһен өсөн, шуға күрә ул улар килтергән сәбәптәрҙе ҡабул итә һәм йәшергән нәмәләрен Аллаһы Тәғәләгә тапшыра. Шунан мәсеткә индем, шул ваҡытта ул ултыра ине, мине күргәс, миңә мыҫҡыллы йылмайҙы. Шунан уға ҡаршы ултырғансы килдем. Ул шунан минән: «Һинең машинаң әҙер түгелме?» Мин: «Дөрөҫ, Нәбиулла», — тип яуап бирҙем. Ул: «Һеҙҙең ҡатнашмауығыҙға нимә сәбәпсе булды?» Мин яуап бирҙем: “Әгәр ҙә минең алдымда әфәнде кеүек намыҫлы кеше булһа, тимәк, мин уның асыуынан бер сәбәп арҡаһында сыға алыр инем, сөнки миңә шулай эшләү һәләте бирелгән”. Ә [Йәғүб] [Ибнү Ахи Ибн Шиһабтан]: «Ысынлап та, мин уның асыуынан булған сәбәптәр менән сыға алдым», — тигән. Ә үҙенең риүәйәтендә Ғүкәйл: «Мин уның асыуынан булған сәбәптәр менән сығасаҡмын, ысынлап та, Аллаһ һине иҫкәртер, әгәр ҙә мин һиңә намыҫ менән әйтһәм, һин уны минән аласаҡһың, ысынлап та, мин Аллаһтан ярлыҡауға өмөтләнәм». Һуңынан Ғәбдүррәзаҡтың хәҙисенә ҡайтып: «Әммә, эй Нәбиуллаһ, ысынлап та, әгәр мин бөгөн һиңә һүҙҙәр менән әйтһәм, һин уның дөрөҫ икәнен белерһең, ысынлап та, мин Аллаһтан ғәфү итеүгә өмөтләнәм, әгәр ҙә мин һиңә бөгөн һүҙҙәр менән әйтһәм, улар мине ялған менән ҡыуандыра ала, тимәк, Аллаһ миңә һис шикһеҙ ялғанды ​​ҡайтарыр. Аллаһ менән ант итәм, эй Нәбиулла, ул ваҡытта мин һинең менән килмәгәндә миңә бик еңел хәлдә инем». Ул һуңынан: «Был намыҫ, Аллаһ һиңә ҡарар биргәнсе уян», — тигән. Мин торҙом, шунан һуң минең халҡымдан бер нисә ир мине ҡаршы алды, һәм улар миңә: «Аллаһ менән ант итәбеҙ, беҙ һинең быға тиклем гонаһ ҡылғаныңды белмәнек, ни өсөн һин Уның ризалығын ала алған Рәсүлуллаһтан ғәфү үтенмәйһең, сөнки Рәсүлуллаһтың ғәфү итеүе Рәсүлуллаһтың ихтыярың шулай булды һәм һинең ихтыярың шулай булды. туҡтамаҫ, һәм һеҙ белмәйһегеҙ, ниндәй ҡарар һеҙҙең өҫтөгөҙгә төшәсәген'. Ә улар мине өгөтләп торҙолар, кире ҡайтып, үҙемә алдағым килде, шуға күрә мин: “Минән башҡа минең кеүек һүҙҙәр әйткән кеше бармы?” Улар: «Эйе, ул Хилал бин Өмәйә һәм Мурара, йәғни Ибн Рабиғә», — тип яуап бирҙеләр. Шунан улар Бәҙер һуғышында ҡатнашҡан ике тәҡүә кешене телгә алдылар, уларҙы мин миҫал итеп аласаҡмын, шуға күрә мин: «Аллаһ менән ант итәм, мин уға мәңге ҡайтмайым, үҙемә бер ҡасан да алдамайым», — тинем. Бынан тыш, пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм кешеләргә беҙҙең менән һөйләшеүҙе тыйған - атап әйткәндә, өс кеше -'. Кәғб: «Шунан мин баҙарға барҙым, бер генә кеше лә беҙҙең менән һөйләшмәне, кешеләр беҙҙән ситләште, хатта беҙ белгән кешеләр ҙә шулай ҡыланды», — тигән. Шунан һуң баҡса минең өсөн тар булып китте, беҙ ҡайһы баҡсаны белгәнебеҙҙе белмәнек, ер ҙә тар булып китте, мин ҡайһы ерҙе белгәнемде белмәнем. Ике дуҫым араһында иң көслө кешеләрҙең береһе инем, шунан баҙар буйлап йөрөп, мәсеткә пәйғәмбәребеҙ саллаллааһу ғәләйһи үсәллам менән осрашырға киттем. Шунан мин уға сәләм бирҙем, күңелемдән: “Ике ауыҙы менән сәләмгә яуап бирерме, юҡмы?” — Мин шул саҡта бағанаға ҡарап намаҙ уҡыным, намаҙ уҡығанда ул миңә ҡараны, әгәр мин уға табан боролһам, ул минән йөҙ борҙо у. Шул арала ике иң яҡын дуҫым көнө-төнө гел өйҙә илап ултырҙы. Икеһе лә кеше араһында күренергә теләмәне. Баҙарҙа йөрөгәндә, ҡапыл бер христиан һатыуға аҙыҡ-түлек тотоп килде, ул: «Кем мине Кәғб бин Мәликкә күрһәтә ала? — Шунда уҡ халыҡ миңә күрһәтте, шунан ул Ғассан батшаның ҡағыҙын тотоп килде, унда: «Әммә Бәҙү», — тип яҙылған. Миңә дуҫыңдың һине һөргөнгә ебәргәне килде, тар һәм түбән ерҙә булмаһаң да, беҙгә бар, беҙ һиңә мотлаҡ ярҙам итербеҙ'. Уҡығас: “Был һынауҙар һәм һынауҙар өлөшө”, – тинем. Шунан мейестә ут яҡтым, шунан ҡағыҙҙы яндырҙым, ҡырҡ көн үткәс, миңә пәйғәмбәребеҙҙән бер илсе килде, ҡатыныңды ташла! — Шуға күрә мин: «Айырылышырғамы? ' Ул яуап бирҙе: 'Юҡ, әммә уны ташлап кит һәм уға яҡын килмә'. Шул саҡ Хилал бин Өмәйәнең ҡатыны килеп: «Эй, Аллаһ Рәсүле, ысынлап та, Хилал ҡарт, уны ҡарар кешеһе юҡ, әгәр мин уға хеҙмәт итһәм, рөхсәт итерһеңме?» — Ул: «Эйе, әммә һиңә яҡын килергә рөхсәт итмә», — тигән. Шунан һуң ҡатын: «Эй, Аллаһ пәйғәмбәре, ысынлап та, ул инде ҡыбырлай алмай», — тине. Валлаһи, хужа ҡушҡандан бирле көнө-төнө һаман илай. Кәғб бин Мәлик: «Үҙем кисергән һынауҙарҙың оҙон булыуын тойғас, Әбү Ҡатада баҡсаһының диуарына менгем килде, ул минең абзыйымдың улы ине», – тигән. Шунан уға сәләм бирҙем, сәләмемә яуап бирмәне. Шунан мин әйттем: «Аллаһ менән ант итәм, эй Әбү Ҡатадаһ, минең Аллаһты һәм Уның Рәсүлен яратыуымды белмәйһеңме ни? — Шулай итеп, өндәшмәне. Шунан мин әйттем: «Аллаһ менән ант итәм, эй Әбү Ҡатадаһ, һин белмәйһеңме, ысынлап та, мин Аллаһты һәм Уның Рәсүлен яратам?» — Ул һуңынан: «Аллаһ һәм Уның рәсүле яҡшыраҡ белә», — тип яуап бирҙе. Ҡәғб бин Мәлик әйтте: «Мин үҙемде тота алманым, шуға күрә күҙ йәштәрем төштө, һуңынан мин тышҡы диуарға менеп, илле төн үткәнсе, пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм кешеләрҙе беҙҙең менән һөйләшеүҙе тыйҙы, һуңынан мин беҙҙең өйҙә таң намаҙын уҡыным, һуңынан мин әйттем, тип әйттем. бик тар миңә һәм йәнем бик тар булды, ҡапыл Сал ҡалҡыулығы башынан кешеләрҙең ҡысҡырыуын ишеттем», «Бәхетле бул, эй Кәғб бин Мәлик! ' Шунан мин сәждәгә яттым һәм Аллаһ Тәғәлә миңә сығыу юлын тәьмин иткәнен белдем, шунан бер кеше атҡа атланып минең һөйөнөслө хәбәремде алып килде, уның тауышы аттан тиҙерәк булып сыҡты, шунан мин кейемдәремде сисеп, һөйөнөслө хәбәр арҡаһында уға кейҙем, шунан ҡалған ике кейемемде кейҙем. Һәм беҙҙең тәүбәләребеҙ төндөң өсөнсө өлөшөндә Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләмгә төштө, шунан һуң Өммө Сәләмә әйтте: «Бөгөн кис был һөйөнөслө хәбәрҙе Кәғб бин Мәликкә еткерергәме, эй, Аллаһ Рәсүле? — Ул яуап бирҙе: «Шул саҡта һине кешеләр тәнҡитләйәсәк, сөнки һин уларҙы төндә йоҡларға ҡамасаулайһың». Өммө Сәләмә изге күңелле кеше ине, миңә ҡарата үҙен бик яҡшы тотто, минең хәлгә бик ҡайғырҙы, шунан мин пәйғәмбәребеҙгә барҙым, саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм, һәм ул ваҡытта ул мәсеттә ултыра ине, ә мосолмандар уның эргәһендә, уның йөҙө ай нуры кеүек балҡыны, әгәр ҙә ул бәхетле булһа, йөҙө балҡыны. Шунан мин уның алдына килеп ултырҙым, шунан ул: «Әсәйең һине тыуҙырғандан бирле һинең өсөн иң бәхетле көн менән бәхетле бул, эй Кәғб бин Мәлик», — тине. Мин әйттем: «Эй, Нәбиулла, был эш хужананмы, әллә л туранан-тура Аллананмы?» Ул: «Хатта Аллаһтан Әззә Вә Джәллә», — тине. Һуңынан уларға: «Ысынлап та, Аллаһ пәйғәмбәрҙең, мөһәжирҙәрҙең һәм ансарҙарҙың тәүбәләрен ҡабул итте...-» Аллаһ һүҙенә «-...Ысынлап та, Аллаһ тәүбәләрҙе ҡабул итеүсе, рәхимле-» -С. Таубала: 17-18-. Ә беҙҙең турала шулай уҡ аят индерелде: «Эй һеҙ, иман килтергәндәр, Аллаһтан ҡурҡығыҙ һәм тәҡүәлеләр менән бергә булығыҙ-» -С. ТАУБА янында: 119-. Шуға күрә мин: «Эй, Нәбиуллаһ, ысынлап та, тәүбәмдең бер өлөшө, ысынлап та, мин намыҫ менән генә һөйләмәйем, малымды саҙаҡа итеп Аллаһы Тәғәләгә һәм Уның Рәсүленә бирәм», — тинем. Шунан һуң Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләм: «Майлыҡтарығыҙҙан бер өлөшөн һаҡлап ҡалығыҙ, был һеҙҙең өсөн хәйерлерәк», — тигән. Мин: «Улайһа, Хәйбәрҙә булған өлөшөмдө һаҡлап ҡалдым», — тинем. Кәғб бин Мәлик: «Шулай итеп, Ислам ниғмәтенән һуң Аллаһ Тәғәлә миңә биргән ниғмәттәрҙән дә ҙурыраҡ ниғмәт юҡ ине, Аллаһ Рәсүле алдындағы намыҫымдан да, мин һәм ике иптәшем уны раҫлағанда, улар һәләк булған кеүек, үҙебеҙҙе лә һәләк итеүсе ялған һөйләмәҫбеҙ», — тигән. Ысынында, Аллаһ Тәғәлә Әззә Вә Джалла мосолмандар араһынан бер кемгә лә мине һынаған кеүек намыҫҡа һынау бирмәҫ тип өмөтләнәм. Ысынлап та, Аллаһ мине ғүмер буйы һаҡлар тип өмөтләнәм».