حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ الْجَحْدَرِيُّ حَدَّثَنَا الْفُضَيْلُ بْنُ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ يَحْيَى بْنِ الْوَلِيدِ بْنِ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ عَنْ عُبَادَةَ قَالَ إِنَّ مِنْ قَضَاءِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّ الْمَعْدِنَ جُبَارٌ وَالْبِئْرَ جُبَارٌ وَالْعَجْمَاءَ جَرْحُهَا جُبَارٌ وَالْعَجْمَاءُ الْبَهِيمَةُ مِنْ الْأَنْعَامِ وَغَيْرِهَا وَالْجُبَارُ هُوَ الْهَدَرُ الَّذِي لَا يُغَرَّمُ وَقَضَى فِي الرِّكَازِ الْخُمُسَ وَقَضَى أَنَّ تَمْرَ النَّخْلِ لِمَنْ أَبَّرَهَا إِلَّا أَنْ يَشْتَرِطَ الْمُبْتَاعُ وَقَضَى أَنَّ مَالَ الْمَمْلُوكِ لِمَنْ بَاعَهُ إِلَّا أَنْ يَشْتَرِطَ الْمُبْتَاعُ وَقَضَى أَنَّ الْوَلَدَ لِلْفِرَاشِ وَلِلْعَاهِرِ الْحَجَرَ وَقَضَى بِالشُّفْعَةِ بَيْنَ الشُّرَكَاءِ فِي الْأَرَضِينَ وَالدُّورِ وَقَضَى لِحَمَلِ بْنِ مَالِكٍ الْهُذَلِيِّ بِمِيرَاثِهِ عَنْ امْرَأَتِهِ الَّتِي قَتَلَتْهَا الْأُخْرَى وَقَضَى فِي الْجَنِينِ الْمَقْتُولِ بِغُرَّةٍ عَبْدٍ أَوْ أَمَةٍ قَالَ فَوَرِثَهَا بَعْلُهَا وَبَنُوهَا قَالَ وَكَانَ لَهُ مِنْ امْرَأَتَيْهِ كِلْتَيْهِمَا وَلَدٌ قَالَ فَقَالَ أَبُو الْقَاتِلَةِ الْمَقْضِيُّ عَلَيْهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ أُغْرِمَ مَنْ لَا صَاحَ وَلَا اسْتَهَلَّ وَلَا شَرِبَ وَلَا أَكَلَ فَمِثْلُ ذَلِكَ بَطَلَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا مِنْ الْكُهَّانِ قَالَ وَقَضَى فِي الرَّحَبَةِ تَكُونُ بَيْنَ الطَّرِيقِ ثُمَّ يُرِيدُ أَهْلُهَا الْبُنْيَانَ فِيهَا فَقَضَى أَنْ يُتْرَكَ لِلطَّرِيقِ فِيهَا سَبْعُ أَذْرُعٍ قَالَ وَكَانَ تِلْكَ الطَّرِيقُ سُمِّيَ الْمِيتَاءُ وَقَضَى فِي النَّخْلَةِ أَوْ النَّخْلَتَيْنِ أَوْ الثَّلَاثِ فَيَخْتَلِفُونَ فِي حُقُوقِ ذَلِكَ فَقَضَى أَنَّ لِكُلِّ نَخْلَةٍ مِنْ أُولَئِكَ مَبْلَغَ جَرِيدَتِهَا حَيِّزٌ لَهَا وَقَضَى فِي شُرْبِ النَّخْلِ مِنْ السَّيْلِ أَنَّ الْأَعْلَى يَشْرَبُ قَبْلَ الْأَسْفَلِ وَيُتْرَكُ الْمَاءُ إِلَى الْكَعْبَيْنِ ثُمَّ يُرْسَلُ الْمَاءُ إِلَى الْأَسْفَلِ الَّذِي يَلِيهِ فَكَذَلِكَ يَنْقَضِي حَوَائِطُ أَوْ يَفْنَى الْمَاءُ وَقَضَى أَنَّ الْمَرْأَةَ لَا تُعْطِي مِنْ مَالِهَا شَيْئًا إِلَّا بِإِذْنِ زَوْجِهَا وَقَضَى لِلْجَدَّتَيْنِ مِنْ الْمِيرَاثِ بِالسُّدُسِ بَيْنَهُمَا بِالسَّوَاءِ وَقَضَى أَنَّ مَنْ أَعْتَقَ شِرْكًا فِي مَمْلُوكٍ فَعَلَيْهِ جَوَازُ عِتْقِهِ إِنْ كَانَ لَهُ مَالٌ وَقَضَى أَنْ لَا ضَرَرَ وَلَا ضِرَارَ وَقَضَى أَنَّهُ لَيْسَ لِعِرْقٍ ظَالِمٍ حَقٌّ وَقَضَى بَيْنَ أَهْلِ الْمَدِينَةِ فِي النَّخْلِ لَا يُمْنَعُ نَفْعُ بِئْرٍ وَقَضَى بَيْنَ أَهْلِ الْمَدِينَةِ أَنَّهُ لَا يُمْنَعُ فَضْلُ مَاءٍ لِيُمْنَعَ فَضْلُ الْكَلَإِ وَقَضَى فِي دِيَةِ الْكُبْرَى الْمُغَلَّظَةِ ثَلَاثِينَ ابْنَةَ لَبُونٍ وَثَلَاثِينَ حِقَّةً وَأَرْبَعِينَ خَلِفَةً وَقَضَى فِي دِيَةِ الصُّغْرَى ثَلَاثِينَ ابْنَةَ لَبُونٍ وَثَلَاثِينَ حِقَّةً وَعِشْرِينَ ابْنَةَ مَخَاضٍ وَعِشْرِينَ بَنِي مَخَاضٍ ذُكُورًا ثُمَّ غَلَتِ الْإِبِلُ بَعْدَ وَفَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَهَانَتْ الدَّرَاهِمُ فَقَوَّمَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ إِبِلَ الْمَدِينَةِ سِتَّةَ آلَافِ دِرْهَمٍ حِسَابُ أُوقِيَّةٍ لِكُلِّ بَعِيرٍ ثُمَّ غَلَتِ الْإِبِلُ وَهَانَتْ الْوَرِقُ فَزَادَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ أَلْفَيْنِ حِسَابَ أُوقِيَّتَيْنِ لِكُلِّ بَعِيرٍ ثُمَّ غَلَتِ الْإِبِلُ وَهَانَتْ الدَّرَاهِمُ فَأَتَمَّهَا عُمَرُ اثْنَيْ عَشَرَ أَلْفًا حِسَابَ ثَلَاثِ أَوَاقٍ لِكُلِّ بَعِيرٍ قَالَ فَزَادَ ثُلُثُ الدِّيَةِ فِي الشَّهْرِ الْحَرَامِ وَثُلُثٌ آخَرُ فِي البَلَدِ الْحَرَامِ قَالَ فَتَمَّتْ دِيَةُ الْحَرَمَيْنِ عِشْرِينَ أَلْفًا قَالَ فَكَانَ يُقَالُ يُؤْخَذُ مِنْ أَهْلِ الْبَادِيَةِ مِنْ مَاشِيَتِهِمْ لَا يُكَلَّفُونَ الْوَرِقَ وَلَا الذَّهَبَ وَيُؤْخَذُ مِنْ كُلِّ قَوْمٍ مَا لَهُمْ قِيمَةُ الْعَدْلِ مِنْ أَمْوَالِهِمْ حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ حَدَّثَنَا الصَّلْتُ بْنُ مَسْعُودٍ حَدَّثَنَا الْفُضَيْلُ بْنُ سُلَيْمَانَ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ الْوَلِيدِ بْنِ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ عَنْ عُبَادَةَ قَالَ إِنَّ مِنْ قَضَاءِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَعْدِنُ جُبَارٌ وَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ أَبِي كَامِلٍ بِطُولِهِ غَيْرَ أَنَّهُمَا اخْتَلَفَا فِي الْإِسْنَادِ فَقَالَ أَبُو كَامِلٍ فِي حَدِيثِهِ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ يَحْيَى بْنِ الْوَلِيدِ بْنِ عُبَادَةَ أَنَّ عُبَادَةَ قَالَ مِنْ قَضَاءِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالَ الصَّلْتُ عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ الْوَلِيدِ بْنِ عُبَادَةَ عَنْ عُبَادَةَ أَنَّ مِنْ قَضَاءِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَذَكَرَ الْحَدِيثَ

Esan digu 'Abdullah-k esan digu [Abu Kamil Al Jahdari] esan digu [Al Fudhail bin Sulaiman] esan digu [Musa bin 'Uqbah] [Ishaq bin Yahya bin Al Walid bin 'Ubadah bin Ash Shamit] ['Ubadah]-en erabakien artean sallahillasulallah-en artean sallahillasulullah-en artean; Langileen heriotza eragiten duten meatze-indusketan ez dute qisash behar. Norbaiten heriotza eragiten duen putzu batek ez du qisha-eskakizunik bere egilearentzat. Ihes egiteagatik zauritutako abereek ez dute qisash kobratu behar, eta jubar terminoak isunrik gabe geratzen den zerbait esan nahi du -qisas-. Eta sallallaahu'alaihiwasallam Profetak erabaki zuen zakat ordaintzeko betebeharra aurkitutako altxorraren -altxorrak- bosten bat zela. Eta saltzen ari den zuhaitzeko dattilaren fruitua polinizatu duen pertsonarentzat da, erosleak aldez aurretiko baldintzak aurkezten ez baditu. Rasulullah Shallallahu'alaihiwasalam-ek erabaki zuen esklaboek zituzten ondasunak saldu zituen pertsonarenak zirela, erosleak baldintzak jarri ezean. Sallallaahu'alaihiwasallam Profetak erabaki zuen haurrak ohearen jabearenak zirela -senarrarenak- eta adulterioa egiten zutenak harrikadaz zigortzen zituzten. Rasulullah Sallallahu'alaihiwasallam-ek erabaki zuen syuf'ah -auzokideei lehenik eskaintzeko betebeharra- lurrak edo etxeak saltzen dituzten pertsonentzat, Rasulullah Shallallahu'alaihiwasallamek erabaki zuen Halam bin Malik Al Hudzalik bere emaztearen oinordetza hartuko zuela, beste emazteak Raulu-k hil zuen garai berean. Sallallahu'alaihiwasallam-ek erabaki zuen fetua hiltzen bazuten, orduan gizonezko esklaboari edo emakumezko esklaboari isuna ordainduko ziotela eta gero bere senarrak edo haien seme-alabek heredatuko zutela. - 'Ubadah bin Ash Shamit-ek esan zuen: Hark -Halam bin Malik AlHudzali- biek seme-alabak izan zituzten bere bi emazteengandik. Orduan, epaitu zuten emakume erailaren aitak protesta egin zuen: O Allahren mezularia! Nola jasan dezaket hitz egin ez duten, jaio ez diren, jan eta edan ez duten gizakien isunak? Halako isunak baliogabeak dira. Rasulullah Sallallahu'alaihiwasalam-ek esan zuen: "Horrelako protestak xamanengandik datoz". Rasulullah Sallallahu'alaihiwasallam-ek bere jabeak toki horretan eraikin bat eraiki nahi zuen errepideko patioan erabaki zuen, zazpi dzira errepide gisa uztea erabaki zuen - zazpi beso zabal - - esan zuen 'Ubadah bin Ash Shamit: errepidea Mita deitzen da' - Rasulullah Sallallahu'alaihiwa pertsona batek, bi edo hiru palmondoak erabaki zuen. orduan, zuhaitzaren lur-eremuari buruzko eztabaida bat izan zuten, data palmondo bakoitzak bere erdiko nerbioa bezain luzea den lur-eremua horixe zela erabaki zuen. Datil palmondoen ur-emariari dagokionez, goikoak behekoen aurretik ura hartzen duela erabaki zuen, ur-emaria orkatilaren mailara iristen uzten da, gero ura beheko palmondoetara bideratzen dela eta horrela lorategi osoa edo ura agortu arte, erabaki zuen emazteak ez zuela dirurik eman ongintzan senarraren baimenik gabe, bere amatik bitan banatu behar zela erabaki zuen. Era berean, esklabo bati beren zatia askatzen dioten pertsonei -elkartearen jabetzakoa den- baimena ematen zaiela erabaki zuen. Erabaki zuen beste pertsona batek kudeatutako lurretan zuhaitzak landatzen zituenak ez zuela lurrarako eskubiderik, datil palmondoen kasuan Medinako jendeari ez zitzaiola bere putzuak erabili behar, erabaki zuen ez zela debekatuko Madinako belar basatia erabiltzea, ura haztea eragozten zuen erabaki zuen. Hogeita hamar bintu labun, hogeita hamar hiqqah eta berrogei hiqqah isun handiak. ahuntza, hogeita hamar bintu labun diyat txiki bat erabaki zuen, hogeitapul uh hiqqah, hogei bintu makhadh eta hogei binti makhadh gizonezko. Gainera, gameluen prezioa sallallaahu'alaihiwasallam profeta hil ondoren igo zen eta dirhamaren balioa jaitsi zen, 'Umar bin Al Khaththab-ek berehala ezarri zuen gameluen prezioa sei mila dirhametan uqiyah baten baliokidea gamelu bakoitzeko. Gameluen prezioak gora egin zuen eta dirhamaren balioa jaitsi ondoren, 'Umar bin Khattabek beste bi mila -zortzi mila dirham- gehitu zituen gamelu bakoitzeko bi uqiyah-ren baliokidea. Horren ostean, gameluen prezioa are gehiago igo zen eta dirhamaren balioa jaitsi egin zen, 'Umarrek hamabi mila dirham ere ordaindu zituen - gameluen prezioa - hiru ukiyah ezarri zuten gamelu bakoitzeko. 'Ubadah bin Ash Shamit-ek esan zuen: 'Umarrek diyat-aren herena gehitu zuen haram hilabeteetan eta beste heren bat haram lurretan. Bi lur sainduetako diyat ogei milla ere bai. Dirhamak eta dinarrak ordaindu ezin zituzten barnealdeko bizilagunei abereak kobratzen zizkieten, eta klan bakoitzari bere ondasunen tamaina kobratzen zitzaien. Esan digu: "Abdullahek esan digu [Ash Shalt bin Mas'ud] esan digu [Al Fudhail bin Sulaiman] esan digu [Musa bin 'Uqbah] [Ishaq bin Al Walid bin 'Ubadah bin Ash Shamit] ['Ubadah]-eko ['Ubadah] esan du: Rasulullah bin Sulaiman-en epaien artean istripu onak egiten ari direnean dago Rasulullah Sallawallas minak egiten direnean. ez da qisash behar, Abu Kamil-en hadith-a aipatu zuen luze, biak desberdinak direla sanad-en aldetik. Abu Kamilek Ishaq bin Yahya bin Al Walid bin 'Ubadah-en bere hadith-en esan zuen 'Ubadah bin Ash Shamit-ek esan zuen: Rasulullah Sallallahu'alaihiwasallam-en erabakien artean eta Ash Shalt-ek Ishaq bin Al Walid bin 'Ubadah-en 'Ubadah bin Ash Shamit-eko erabakien artean Shahillashuulala'-ren antzekoa aipatu zuen. hadith.