حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ عَن يُونُسَ عَن الْحَسَنِ أَنَّ أَسِيدَ بْنَ الْمُتَشَمِّسِ قَالَ أَقْبَلْنَا مَعَ أَبِي مُوسَى مِنْ أَصْبَهَانَ فَتَعَجَّلْنَا وَجَاءَتْ عُقَيْلَةُ فَقَالَ أَبُو مُوسَى أَلَا فَتًى يُنْزِلُ كَنَّتَهُ قَالَ يَعْنِي أَمَةٌ الْأَشْعَرِيَّ فَقُلْتُ بَلَى فَأَدْنَيْتُهَا مِنْ شَجَرَةٍ فَأَنْزَلْتُهَا ثُمَّ جِئْتُ فَقَعَدْتُ مَعَ الْقَوْمِ فَقَالَ أَلَا أُحَدِّثُكُمْ حَدِيثًا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُحَدِّثُنَاهُ فَقُلْنَا بَلَى يَرْحَمُكَ اللَّهُ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُحَدِّثُنَا أَنَّ بَيْنَ يَدَيْ السَّاعَةِ الْهَرْجَ قِيلَ وَمَا الْهَرْجُ قَالَ الْكَذِبُ وَالْقَتْلُ قَالُوا أَكْثَرُ مِمَّا نَقْتُلُ الْآنَ قَالَ إِنَّهُ لَيْسَ بِقَتْلِكُمْ الْكُفَّارَ وَلَكِنَّهُ قَتْلُ بَعْضِكُمْ بَعْضًا حَتَّى يَقْتُلَ الرَّجُلُ جَارَهُ وَيَقْتُلَ أَخَاهُ وَيَقْتُلَ عَمَّهُ وَيَقْتُلَ ابْنَ عَمِّهِ قَالُوا سُبْحَانَ اللَّهِ وَمَعَنَا عُقُولُنَا قَالَ لَا إِلَّا أَنَّهُ يَنْزِعُ عُقُولَ أَهْلِ ذَاكَ الزَّمَانِ حَتَّى يَحْسَبَ أَحَدُكُمْ أَنَّهُ عَلَى شَيْءٍ وَلَيْسَ عَلَى شَيْءٍ وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ لَقَدْ خَشِيتُ أَنْ تُدْرِكَنِي وَإِيَّاكُمْ تِلْكَ الْأُمُورُ وَمَا أَجِدُ لِي وَلَكُمْ مِنْهَا مَخْرَجًا فِيمَا عَهِدَ إِلَيْنَا نَبِيُّنَا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا أَنْ نَخْرُجَ مِنْهَا كَمَا دَخَلْنَاهَا لَمْ نُحْدِثْ فِيهَا شَيْئًا حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ عَن الْقَاسِمِ التَّمِيمِيِّ عَن زَهْدَمٍ الْجَرْمِيِّ قَالَ كُنَّا عِنْدَ أَبِي مُوسَى فَقَدَّمَ طَعَامَهُ فَذَكَرَ نَحْوَ حَدِيثِ زَهْدَمٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَن أَيُّوبَ عَن أَبِي قِلَابَةَ عَن زَهْدَمٍ الْجَرْمِيِّ قَالَ أَيُّوبُ وَحَدَّثَنِيهِ الْقَاسِمُ الْكَلْبِيُّ عَن زَهْدَمٍ قَالَ فَأَنَا لِحَدِيثِ الْقَاسِمِ أَحْفَظُ قَالَ كُنَّا عِنْدَ أَبِي مُوسَى فَقَدَّمَ طَعَامَهُ فَذَكَرَ مِثْلَ حَدِيثِ زَهْدَمٍ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَن أَيُّوبَ عَن أَبِي قِلَابَةَ عَن زَهْدَمٍ الْجَرْمِيِّ قَالَ أَيُّوبُ وَحَدَّثَنِيهِ الْقَاسِمُ الْكَلْبِيُّ عَن زَهْدَمٍ قَالَ فَأَنَا لِحَدِيثِ الْقَاسِمِ أَحْفَظُ قَالَ كُنَّا عِنْدَ أَبِي مُوسَى فَدَعَا بِمَائِدَتِهِ فَجِيءَ بِهَا وَعَلَيْهَا لَحْمُ دَجَاجٍ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ

Esan digu [Isma'il] [Yunus] [Al Hasan]-etik [Asid bin Al Mutasyammis] esan zuela; Ashbahanetik itzuli ginen Abu Musarekin. Orduan Uqailah etorri zen, orduan Abu Musak esan zuen: «Ez al da gazteak semearen emaztea bidaltzen? -alegia, Al Asy'ari emakume esklaboak-. Beraz, 'Bai' esan nion. Orduan zuhaitzera hurbildu eta behera bota nuen. Horren ostean, jendearekin eseri nintzen. Orduan [Abu Musak] esan zuen; Sallallahu Profetak 'alaihi wasallam-ek esan zigun hadith bat kontatzea nahi al duzu?' guk erantzun genion: «Bai, Allahk erruki zaitzala». Esan zuen; Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam-ek esan zigun behin: "Epaiketa Eguna iriste aldera, Al Haraj asko egongo da". Haiek -lagunek- galdetu zuten: 'Zer da Al Harju?' Hark erantzun zuen: '-Hau da- gezurrak eta hilketa'. Galdetzen dute: 'Ba al dago guk baino gehiago?' Esan zuen: «Auzitako hilketa ez da zuk egiten duzuna, hots, -borroka- kuffarra. Hala ere -hilketa- zuetako batzuek besteen aurka egin zutena, norbaitek bere bizilaguna, anaia, osaba hil eta osabaren umea hil zuen arte'. Lagunek esan zuten: 'Subhanallah, oraindik egongo al gara egun horretan ulermen jendearekin?' Honela erantzun zuen: «Hain zuzen ere, garai hartan pertsona adimentsu asko hil ziren eta ordezkatu zituzten giza gaitasunik ez zuten pertsonek, askok oinarri sendoak zituela uste zuten talde hori, nahiz eta ezer atxikitzeko ezer ez izan». Eta zeinaren esku dagoen Mahomaren arima, hain zuzen ere, beldur naiz gauzen aroa niri eta zuri helduko ote zaion. Eta ez dut aurkitzen neuretzat eta zuretzat kalumnia horretatik irteteko modurik, ezer egin gabe sartu ginenean bertatik ateratzen ez bagara behintzat. Esan digu [Isma'il] [Ayyub] [Al Qasim At Tamimi] [Zahdam Al Jarami]tik [Zahdam Al Jarami] esan digu; Behin [Abu Musaren] alboan geundela, janaria zerbitzatu zigun. Beraz, Zahdam-en haditharen antzeko zerbait ere aipatu zuen. [Sulaiman bin Harb] Esan digu [Hammad bin Zaid] [Ayyub]-tik [Abu Qilabah] [Zahdam Al Jarmi]-tik -beste narrazio batean- esan zuen Ayyub-ek; eta esan zidan [Al Qasim Al Kalbi] [Zahdam]tik, esan zuen; Eta Al Qasim-en hadith-a hobeto ikasi nuen. Esan zuen; Garai batean [Abu Musaren] alboan egon ginen, eta janaria zerbitzatu zigun. Gero, Zahdam haditharen antzeko hadith bat aipatu zuen. Sulaiman bin Harb-ek esan digu Hammad bin Zaidek Ayyub-eko Abu Qilabah-etik Zahdam Al Jarmi-tik -beste narrazio batean- esan zuen Ayyubek; Eta esan zidan Zahdam-eko Al Qasim Al Kalbi-k esan zuen - esan zuen Ayyub-ek; Al Qasim-en hadith-a hobeto ezagutzen dut - esan zuen; Behin Abu Musaren ondoan geundela, bazkari bat prestatzeko eskatu zuen. Gero janari-platerekin atera zen, eta horien artean oilaskoa zegoen. Hadith-a ere aipatu zuen.