Peristiwa Perang Uhud: Ujian pasukan pemanah, keteguhan Umar RA, dan penegasan Tauhid atas kesyirikan
Imam Ahmad : 17853
حَدَّثَنَا حَسَنُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ أَنَّ الْبَرَاءَ بْنَ عَازِبٍ قَالَ جَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الرُّمَاةِ يَوْمَ أُحُدٍ وَكَانُوا خَمْسِينَ رَجُلًا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ جُبَيْرٍ قَالَ وَوَضَعَهُمْ مَوْضِعًا وَقَالَ إِنْ رَأَيْتُمُونَا تَخْطَفُنَا الطَّيْرُ فَلَا تَبْرَحُوا حَتَّى أُرْسِلَ إِلَيْكُمْ وَإِنْ رَأَيْتُمُونَا ظَهَرْنَا عَلَى الْعَدُوِّ وَأَوْطَأْنَاهُمْ فَلَا تَبْرَحُوا حَتَّى أُرْسِلَ إِلَيْكُمْ قَالَ فَهَزَمُوهُمْ قَالَ فَأَنَا وَاللَّهِ رَأَيْتُ النِّسَاءَ يَشْتَدِدْنَ عَلَى الْجَبَلِ وَقَدْ بَدَتْ أَسْوُقُهُنَّ وَخَلَاخِلُهُنَّ رَافِعَاتٍ ثِيَابَهُنَّ فَقَالَ أَصْحَابُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جُبَيْرٍ الْغَنِيمَةَ أَيْ قَوْمُ الْغَنِيمَةَ ظَهَرَ أَصْحَابُكُمْ فَمَا تَنْظُرُونَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جُبَيْرٍ أَنَسِيتُمْ مَا قَالَ لَكُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالُوا إِنَّا وَاللَّهِ لَنَأْتِيَنَّ النَّاسَ فَلَنُصِيبَنَّ مِنْ الْغَنِيمَةِ فَلَمَّا أَتَوْهُمْ صُرِفَتْ وُجُوهُهُمْ فَأَقْبَلُوا مُنْهَزِمِينَ فَذَلِكَ الَّذِي يَدْعُوهُمْ الرَّسُولُ فِي أُخْرَاهُمْ فَلَمْ يَبْقَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَيْرُ اثْنَيْ عَشَرَ رَجُلًا فَأَصَابُوا مِنَّا سَبْعِينَ رَجُلًا وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَصْحَابُهُ أَصَابَ مِنْ الْمُشْرِكِينَ يَوْمَ بَدرٍ أَرْبَعِينَ وَمِائَةً سَبْعِينَ أَسِيرًا وَسَبْعِينَ قَتِيلًا فَقَالَ أَبُو سُفْيَانَ أَفِي الْقَوْمِ مُحَمَّدٌ أَفِي الْقَوْمِ مُحَمَّدٌ أَفِي الْقَوْمِ مُحَمَّدٌ ثَلَاثًا فَنَهَاهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُجِيبُوهُ ثُمَّ قَالَ أَفِي الْقَوْمِ ابْنُ أَبِي قُحَافَةَ أَفِي الْقَوْمِ ابْنُ أَبِي قُحَافَةَ أَفِي الْقَوْمِ ابْنُ الْخَطَّابِ أَفِي الْقَوْمِ ابْنُ الْخَطَّابِ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَى أَصْحَابِهِ فَقَالَ أَمَّا هَؤُلَاءِ فَقَدْ قُتِلُوا وَقَدْ كُفِيتُمُوهُمْ فَمَا مَلَكَ عُمَرُ نَفْسَهُ أَنْ قَالَ كَذَبْتَ وَاللَّهِ يَا عَدُوَّ اللَّهِ إِنَّ الَّذِينَ عَدَدْتَ لَأَحْيَاءٌ كُلُّهُمْ وَقَدْ بَقِيَ لَكَ مَا يَسُوءُكَ فَقَالَ يَوْمٌ بِيَوْمِ بَدْرٍ وَالْحَرْبُ سِجَالٌ إِنَّكُمْ سَتَجِدُونَ فِي الْقَوْمِ مُثْلَةً لَمْ آمُرْ بِهَا وَلَمْ تَسُؤْنِي ثُمَّ أَخَذَ يَرْتَجِزُ اعْلُ هُبَلُ اعْلُ هُبَلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَا تُجِيبُونَهُ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا نَقُولُ قَالَ قُولُوا اللَّهُ أَعْلَى وَأَجَلُّ قَالَ إِنَّ الْعُزَّى لَنَا وَلَا عُزَّى لَكُمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَا تُجِيبُونَهُ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا نَقُولُ قَالَ قُولُوا اللَّهُ مَوْلَانَا وَلَا مَوْلَى لَكُمْ
hi byerile [Hasan bin Musa] te; Allah u hi byerile leswaku [Zuhair] u hi byerile [Abu Ishaq] leswaku [Barra bin Azib] u te: ‘Enyimpini ya Uhud Murhumiwa wa Allah u veke ntlawa wa miseve leyi nga na nhlayo ya kwalomu ka makume ntlhanu wa vanhu, ku katsa na Abdullah bin Zubair, yi vekiwile endhawini ya maqhinga, kutani u nyike xileriso hi ku vula leswaku: ‘Loko mi hi vona hi biwa hi swinyenyana - leswi vulaka ku haha miseve -, u nga hangalasi ku kondza ndzi ku rhumela murhumiwa, naswona nakambe loko u Vona leswaku hi hlule nala, u nga hangalasi ku kondza ndzi rhumela murhumiwa, kutani Mamoslem ma va hlasela, naswona hi Allah ndzi vona vavasati - vafundhisi va swikwembu, va tsutsumela entshaveni va ri ni marhole ya vona ni swikunwana leswi vonakaka ni ku tlakusa swiambalo swa vona. Vanghana va Abdullah bin Zubair lava a va ri eka ntlawa wa vahlaseri va miseve va te: 'Ghanimah yi hangalakile, vanghana va wena va hlule, u ehleketa yini?? kutani Abdullah bin Zubair a huwelela a ku: ‘Xana u rivele xileriso xa Murhumiwa wa Allah? va hlamula va ku: ‘Hakunene hi ta ya eka masocha lama nga ehansi leswaku hi ta kuma xiphemu xa ghonimah! Loko masocha ya miseve ya rhelela kusuka endhawini leyi lerisiweke hi Rasulullah ku teka Ghanimah, xiyimo xi hundzukile naswona Mamoslem ya hlaseriwe hi nhlaselo lowukulu, kutani Rasulullah u vitanile vanghana hi xirhambo xa vutomi bya le ndzhaku ka rifu, a ku nga ri na munhu loyi a saleke eka masocha ya xinghana handle ka vanhu va khume mbirhi ntsena, naswona kwalomu ka makume nkombo wa hina hi file, kasi Rasulullah na vanghana va yena va swi kotile ku endla tano ku hlula musrikin wa dzana na makume mune, makume nkombo va hundzuke vabohiwa kasi van’wana va makume nkombo va file. Abu Sufyan u te: ‘Xana ku na Muhammad exikarhi ka vanhu lava? U phindhe leswi kanharhu, naswona Murhumiwa wa Allah u sivele Abu Sufyan ku hlamula, kutani Abu Sufyan a vutisa nakambe: ‘Xana ku na Abu Quhafah-Abu Bakar exikarhi ka vanhu lava? u swi phindhe kambirhi, kutani a tlhela a ku: 'Xana ku na Umar bin Khattab exikarhi ka vanhu lava?? naswona a nga kumanga nhlamulo, kutani a ya eka masocha ya yena kutani a ku: ‘Vona - vanhu vanharhu lava a va vitaniwile, va pentiwile - Va file, ku hlula ka hina ku ringanerile hi mafu ya vona. Kutani Umar bin Khattab a nga swi kotanga ku tikhoma kutani a ku: ‘U hembile, Wena nala wa Allah, entiyisweni vanhu lava a wu ehleketa leswaku va file, hinkwavo va ha hanya, a ku na nchumu lowu saleke kambe wu ta ku vavisa ntsena’ kutani Abu Sufyan a ku: ‘Namuntlha i ku rihisela ka siku ra Badr, nyimpi yi ta ya emahlweni, naswona u ta kuma ku dlayeteriwa loku ndzi nga ku lerisangangiki leswaku u nga ndzi karhati! Kutani Abu Sofyan a rhurhumela: ‘Hubal u le henhla, Hubal u le henhla - Xikwembu xa musrikin - kutani Murhumiwa wa Allah a ku: ‘Ha yini u nga n’wi hlamuli? Kutani Vaseketeri va vutisile: ‘Oho Murhumiwa wa Allah, xana hi fanele hi hlamula yini? Kutani Murhumiwa wa Allah a n’wi hlamula a ku: ‘Vula leswaku Allah hi yena la tlakukeke swinene ni la tlakukeke swinene. Nakambe Abu Sufyan u te: ‘Hakunene hi na ‘Uzza kasi wena a wu na Uzza! Kutani Murhumiwa wa Allah u te: ‘Ha yini u nga swi hlamuli?’. Wena Murhumiwa wa Allah, xana hi ri yini? Murhumiwa wa Allah u n’wi hlamurile a ku: ‘Vula leswaku Allah i mulweri wa hina naswona a wu na mulweri’.