Nabi tidaklah meninggalkan warisan, semuanya dijadikan shadaqah

Imam Bukhari : 6761

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي مَالِكُ بْنُ أَوْسٍ النَّصْرِيُّ وَكَانَ مُحَمَّدُ بْنُ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ ذَكَرَ لِيذِكْرًا مِنْ ذَلِكَ فَدَخَلْتُ عَلَى مَالِكٍ فَسَأَلْتُهُ فَقَالَ انْطَلَقْتُ حَتَّى أَدْخُلَ عَلَى عُمَرَ أَتَاهُ حَاجِبُهُ يَرْفَا فَقَالَ هَلْ لَكَ فِي عُثْمَانَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ وَالزُّبَيْرِ وَسَعْدٍ يَسْتَأْذِنُونَ قَالَ نَعَمْ فَدَخَلُوا فَسَلَّمُوا وَجَلَسُوا فَقَالَ هَلْ لَكَ فِي عَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ فَأَذِنَ لَهُمَا قَالَ الْعَبَّاسُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ اقْضِ بَيْنِي وَبَيْنَ الظَّالِمِ اسْتَبَّا فَقَالَ الرَّهْطُ عُثْمَانُ وَأَصْحَابُهُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ اقْضِ بَيْنَهُمَا وَأَرِحْ أَحَدَهُمَا مِنْ الْآخَرِ فَقَالَ اتَّئِدُوا أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ الَّذِي بِإِذْنِهِ تَقُومُ السَّمَاءُ وَالْأَرْضُ هَلْ تَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ يُرِيدُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَفْسَهُقَالَ الرَّهْطُ قَدْ قَالَ ذَلِكَ فَأَقْبَلَ عُمَرُ عَلَى عَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ فَقَالَ أَنْشُدُكُمَا بِاللَّهِ هَلْ تَعْلَمَانِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ذَلِكَ قَالَا نَعَمْ قَالَ عُمَرُ فَإِنِّي مُحَدِّثُكُمْ عَنْ هَذَا الْأَمْرِ إِنَّ اللَّهَ كَانَ خَصَّ رَسُولَهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْمَالِ بِشَيْءٍ لَمْ يُعْطِهِ أَحَدًا غَيْرَهُ فَإِنَّ اللَّهَ يَقُولُ{ مَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْهُمْ فَمَا أَوْجَفْتُمْ }الْآيَةَ فَكَانَتْ هَذِهِ خَالِصَةً لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ وَاللَّهِ مَا احْتَازَهَا دُونَكُمْ وَلَا اسْتَأْثَرَ بِهَا عَلَيْكُمْ وَقَدْ أَعْطَاكُمُوهَا وَبَثَّهَا فِيكُمْ حَتَّى بَقِيَ مِنْهَا هَذَا الْمَالُ وَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُنْفِقُ عَلَى أَهْلِهِ نَفَقَةَ سَنَتِهِمْ مِنْ هَذَا الْمَالِ ثُمَّ يَأْخُذُ مَا بَقِيَ فَيَجْعَلُهُ مَجْعَلَ مَالِ اللَّهِ فَعَمِلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِذَلِكَ حَيَاتَهُ أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ هَلْ تَعْلَمُونَ ذَلِكَ فَقَالُوا نَعَمْ ثُمَّ قَالَ لِعَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ أَنْشُدُكُمَا اللَّهَ هَلْ تَعْلَمَانِ ذَلِكَ قَالَا نَعَمْ ثُمَّ تَوَفَّى اللَّهُ نَبِيَّهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ أَنَا وَلِيُّ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَبَضَهَا أَبُو بَكْرٍ فَعَمِلَ فِيهَا بِمَا عَمِلَ فِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنْتُمَا حِينَئِذٍ وَأَقْبَلَ عَلَى عَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ تَزْعُمَانِ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ فِيهَا كَذَا وَاللَّهُ يَعْلَمُ أَنَّهُ فِيهَا صَادِقٌ بَارٌّ رَاشِدٌ تَابِعٌ لِلْحَقِّ ثُمَّ تَوَفَّى اللَّهُ أَبَا بَكْرٍ فَقُلْتُ أَنَا وَلِيُّ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبِي بَكْرٍ فَقَبَضْتُهَا سَنَتَيْنِ أَعْمَلُ فِيهَا بِمَا عَمِلَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ ثُمَّ جِئْتُمَانِي وَكَلِمَتُكُمَا عَلَى كَلِمَةٍ وَاحِدَةٍ وَأَمْرُكُمَا جَمِيعٌ جِئْتَنِي تَسْأَلُنِي نَصِيبَكَ مِنْ ابْنِ أَخِيكِ وَأَتَانِي هَذَا يَسْأَلُنِي نَصِيبَ امْرَأَتِهِ مِنْ أَبِيهَا فَقُلْتُ إِنْ شِئْتُمَا دَفَعْتُهَا إِلَيْكُمَا عَلَى أَنَّ عَلَيْكُمَا عَهْدَ اللَّهِ وَمِيثَاقَهُ لَتَعْمَلَانِ فِيهَا بِمَا عَمِلَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَبِمَا عَمِلَ فِيهَا أَبُو بَكْرٍ وَبِمَا عَمِلْتُ فِيهَا مُنْذُ وَلِيتُهَا وَإِلَّا فَلَا تُكَلِّمَانِي فِيهَا فَقُلْتُمَا ادْفَعْهَا إِلَيْنَا بِذَلِكَ فَدَفَعْتُهَا إِلَيْكُمَا بِذَلِكَ أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ هَلْ دَفَعْتُهَا إِلَيْهِمَا بِذَلِكَ قَالَ الرَّهْطُ نَعَمْ فَأَقْبَلَ عَلَى عَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ فَقَالَ أَنْشُدُكُمَا بِاللَّهِ هَلْ دَفَعْتُهَا إِلَيْكُمَا بِذَلِكَ قَالَا نَعَمْ قَالَ أَفَتَلْتَمِسَانِ مِنِّي قَضَاءً غَيْرَ ذَلِكَ فَوَالَّذِي بِإِذْنِهِ تَقُومُ السَّمَاءُ وَالْأَرْضُ لَا أَقْضِي فِيهَا قَضَاءً غَيْرَ ذَلِكَ حَتَّى تَقُومَ السَّاعَةُ فَإِنْ عَجَزْتُمَا عَنْهَا فَادْفَعَاهَا إِلَيَّ فَأَنَا أَكْفِيكُمَاهَا

Bize [Abdullah bin Ýusup] bize [Al Laýts] maňa ['Ukaýl] [Ibn Şihab] aýtdy, maňa [Malik bin Aws an Neşri] aýtdy we [Muhammed bin Jubaýr bin Mus'im] maňa muny ýatlatdy. Men Malik bilen duşuşdym we ondan soradym" diýip dowam etdi. Ol sözüni dowam etdi: "Men [Omar] bilen duşuşýança gitdim, soňra onuň öý garawuly: "[Osmana], [Abdurrahman bin Awf], [Zubeýre] we [Sa'da] duşuşmaga rugsat bermäge razymy?" diýip sorady. Omar: "Hawa" diýip jogap berdi. Olar içeri girip, salam berdiler we oturdylar. Gapy garawuly ýene: "[Ali] we [Abbasa] rugsat berdiňizmi?" diýip sorady. Omar ikisine-de rugsat berdi. Soňra Abbas: "Eý, Amirul Mukminin, meniň bilen tankyt edýän adalatsyz adamlaryň arasynda karar ber" diýip sorady. Soňra Osman we onuň ýoldaşlary bilen bir topar adam: "Eý, Amirul Mukminin, ikisiniň arasynda karar beriň we birini beýlekisinden has rahat ediň" diýdiler. Omar şeýle jogap berdi: "Akylly adamlar, size kömek ediň, asmanlar we ýer Onuň rugsady bilen duran Allanyň ady bilen ant içýärin. Pygamberiň sallallahu aleýhi wesellemiň: "Biz miras galmadyk, yzymyzda galdyrýan zat miras däl-de, sadakadyr" diýendigini bilýärdiňizmi? Şeýdip, dostlar topary: "Hakykatdanam, ol bir gezek şeýle bir zat aýtdy" diýip jogap berdiler. Soňra Omar Ali we Abbas bilen duşuşyp: "Size Allanyň ady bilen ant içýärin, Allanyň Resulynyň bir gezek şeýle bir zat aýdandygyny bilmeýärsiňizmi?" diýdi. Ikisi hem: "Hawa" diýip jogap berdiler. Soňra Omar: "Şonuň üçin men indi siziň bilen Pygamberiň baýlygy meselesi barada gürleşýärin" diýdi. Hakykatdan-da, Allah baýlyk meselesinde diňe Öz Resuly üçin ýöriteleşdi, başga hiç kime bermejek zady, sebäbi Allah şeýle diýýär: "-Allahyň Öz Resulyna ýesirlerden beren zady, siz ony hiç hili tagalla etmezden gazandyňyz we ş.m. - Al-Hasyr; 6-, bularyň hemmesi Pygamber sallallahu aleýhi wesellem üçin aýratyndyr. Soňra, Allaha kasam edýärin, ol ony size bermedi we size aýratyn bermedi. Öň Pygamber ony size berdi we bu hazyna galýança, ony siziň araňyzda paýlady. Pygamber sallallahu aleýhi wesellem bu baýlykdan maşgalasyna ýyllyk çykdajylar berdi, soňra galanyny alyp, ony Allahyň hazynasyna öwürdi we ömrüniň dowamynda baýlygyny şeýle dolandyrdy. Size Allanyň ady bilen kasam edýärin, bularyň hemmesini bilmeýärsiňizmi?" Olar: "Hawa" diýip jogap berdiler. Soňra Omar Ali we Abbasa: "Size Allanyň ady bilen kasam edýärin, bularyň hemmesini bilmeýärsiňizmi?" diýdiler. Olaryň ikisi hem: "Hawa" diýip jogap berdiler. Omar sözüni dowam etdi: "Soňra Allah Öz Pygamberini (sallallahu aleýhi we sellem) öldürdi we Abu Bekr: "Men Allahyň Resulynyň (sallallahu aleýhi we sellem) goragçysydyryn, şonuň üçin Abu Bekr oňa ygtyýar berdi we ony Allahyň Resulynyň (sallallahu aleýhi we sellem) dolandyrşy ýaly dolandyrdy we siz hem şol wagt bardyňyz" diýdi. Soňra Omar Aly bilen Abbasyň ýanyna baryp: «Siz Abu Bekriň şeýle we şeýle bolandygyny pikir edýärsiňiz, ýöne Allatagala onuň hakykatdanam dogruçyl, ýagşy, dogruçyl we baýlygy barada hakykata eýerýändigini bilýär. Soňra Allatagala Abu Bekriň ölümine sebäp boldy, şonuň üçin men - Omar - indi men Allahyň Resulynyň (sallallahu aleýhi wesellem) we Abu Bekriň hemaýatkäridigimi aýtdym, şonuň üçin men emlägi iki ýyllap ygtyýarlandyrdym, ony Allahyň Resuly (sallallahu aleýhi wesellem) we Abu Bekr dolandyrýardym, soňra geň galdyryjy ýagdaýda siz ikiňiz hem birleşen wagtyňyzda meniň ýanyma geldiňiz, ikiňiz hem ylalaşdyňyz, doganyňyzyň oglundan paýyňyzy soramak üçin maňa geldiňiz - bu Omaryň Abbasa ýüzlenen sözleri, sebäbi ol Allahyň Resulynyň daýysydy - bu bolsa - diýmek, Aly - maňa kakasyndan aýalynyň paýyny sorap geldi - bu Omaryň Aly üçin ýüzlenen sözleri, sebäbi ol Allahyň Resulynyň giýewisidi - diýdim. Şeýdip, men: «Isleseňiz, emlägi ikiňize-de bererin, ýöne siz jogapkärçiligiň töwekgelçiligini kabul etmeli» diýdim. Allanyň wadasy we kasamy, ýagny ikiňiz hem ony Allanyň Resulynyň (sallallahu aleýhi we sellem) dolandyrşy ýaly dolandyrmagyňyz, şeýle hem Abu Bekriň dolandyrşy ýaly, şeýle hem maňa ygtyýar berlenden bäri men dolandyryp gelýän ýaly dolandyrmagyňyz. Eger ikiňiz hem muny edip bilmeseňiz, maňa emläk barada gürleşmäň, siz ikiňiz: "Mülkü bize beriň" diýmäňiz, men bolsa: "Men ony size berýärin" diýmersiňizmi? Indi, Allanyň adyndan ant içýärin, men ony indi size bermedimmi?" Şol ýerde bolan käbir ýoldaşlar: "Hawa" diýdiler, soňra Omar Aly bilen Abbasyň ýanyna baryp: "Siziň ikiňiziň adyndan - Allanyň adyndan - men emlägi size bermedimmi?" diýdiler. Olar ikisi hem: "Hawa" diýdiler. Soňra Omar: "Siz ikiňiz menden alanyňyzdan soň başga bir karar gözleýärsiňizmi?" diýdi. Asmanlary we Ýeri Öz rugsady bilen gurlan Zata ant içýärin, men ahyrzama çenli mundan başga karar kabul etmerin. Şonuň üçin eger muny edip bilmeseňiz, ony maňa goýuň, sebäbi men ikiňiziň hem ornuny tutup bilerin.