Nabi tidaklah meninggalkan warisan, semuanya dijadikan shadaqah

Imam Bukhari : 6761

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي مَالِكُ بْنُ أَوْسٍ النَّصْرِيُّ وَكَانَ مُحَمَّدُ بْنُ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ ذَكَرَ لِيذِكْرًا مِنْ ذَلِكَ فَدَخَلْتُ عَلَى مَالِكٍ فَسَأَلْتُهُ فَقَالَ انْطَلَقْتُ حَتَّى أَدْخُلَ عَلَى عُمَرَ أَتَاهُ حَاجِبُهُ يَرْفَا فَقَالَ هَلْ لَكَ فِي عُثْمَانَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ وَالزُّبَيْرِ وَسَعْدٍ يَسْتَأْذِنُونَ قَالَ نَعَمْ فَدَخَلُوا فَسَلَّمُوا وَجَلَسُوا فَقَالَ هَلْ لَكَ فِي عَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ فَأَذِنَ لَهُمَا قَالَ الْعَبَّاسُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ اقْضِ بَيْنِي وَبَيْنَ الظَّالِمِ اسْتَبَّا فَقَالَ الرَّهْطُ عُثْمَانُ وَأَصْحَابُهُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ اقْضِ بَيْنَهُمَا وَأَرِحْ أَحَدَهُمَا مِنْ الْآخَرِ فَقَالَ اتَّئِدُوا أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ الَّذِي بِإِذْنِهِ تَقُومُ السَّمَاءُ وَالْأَرْضُ هَلْ تَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ لَا نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ يُرِيدُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَفْسَهُقَالَ الرَّهْطُ قَدْ قَالَ ذَلِكَ فَأَقْبَلَ عُمَرُ عَلَى عَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ فَقَالَ أَنْشُدُكُمَا بِاللَّهِ هَلْ تَعْلَمَانِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ذَلِكَ قَالَا نَعَمْ قَالَ عُمَرُ فَإِنِّي مُحَدِّثُكُمْ عَنْ هَذَا الْأَمْرِ إِنَّ اللَّهَ كَانَ خَصَّ رَسُولَهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي هَذَا الْمَالِ بِشَيْءٍ لَمْ يُعْطِهِ أَحَدًا غَيْرَهُ فَإِنَّ اللَّهَ يَقُولُ{ مَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْهُمْ فَمَا أَوْجَفْتُمْ }الْآيَةَ فَكَانَتْ هَذِهِ خَالِصَةً لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ وَاللَّهِ مَا احْتَازَهَا دُونَكُمْ وَلَا اسْتَأْثَرَ بِهَا عَلَيْكُمْ وَقَدْ أَعْطَاكُمُوهَا وَبَثَّهَا فِيكُمْ حَتَّى بَقِيَ مِنْهَا هَذَا الْمَالُ وَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُنْفِقُ عَلَى أَهْلِهِ نَفَقَةَ سَنَتِهِمْ مِنْ هَذَا الْمَالِ ثُمَّ يَأْخُذُ مَا بَقِيَ فَيَجْعَلُهُ مَجْعَلَ مَالِ اللَّهِ فَعَمِلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِذَلِكَ حَيَاتَهُ أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ هَلْ تَعْلَمُونَ ذَلِكَ فَقَالُوا نَعَمْ ثُمَّ قَالَ لِعَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ أَنْشُدُكُمَا اللَّهَ هَلْ تَعْلَمَانِ ذَلِكَ قَالَا نَعَمْ ثُمَّ تَوَفَّى اللَّهُ نَبِيَّهُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ أَنَا وَلِيُّ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَبَضَهَا أَبُو بَكْرٍ فَعَمِلَ فِيهَا بِمَا عَمِلَ فِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنْتُمَا حِينَئِذٍ وَأَقْبَلَ عَلَى عَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ تَزْعُمَانِ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ فِيهَا كَذَا وَاللَّهُ يَعْلَمُ أَنَّهُ فِيهَا صَادِقٌ بَارٌّ رَاشِدٌ تَابِعٌ لِلْحَقِّ ثُمَّ تَوَفَّى اللَّهُ أَبَا بَكْرٍ فَقُلْتُ أَنَا وَلِيُّ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبِي بَكْرٍ فَقَبَضْتُهَا سَنَتَيْنِ أَعْمَلُ فِيهَا بِمَا عَمِلَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ ثُمَّ جِئْتُمَانِي وَكَلِمَتُكُمَا عَلَى كَلِمَةٍ وَاحِدَةٍ وَأَمْرُكُمَا جَمِيعٌ جِئْتَنِي تَسْأَلُنِي نَصِيبَكَ مِنْ ابْنِ أَخِيكِ وَأَتَانِي هَذَا يَسْأَلُنِي نَصِيبَ امْرَأَتِهِ مِنْ أَبِيهَا فَقُلْتُ إِنْ شِئْتُمَا دَفَعْتُهَا إِلَيْكُمَا عَلَى أَنَّ عَلَيْكُمَا عَهْدَ اللَّهِ وَمِيثَاقَهُ لَتَعْمَلَانِ فِيهَا بِمَا عَمِلَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَبِمَا عَمِلَ فِيهَا أَبُو بَكْرٍ وَبِمَا عَمِلْتُ فِيهَا مُنْذُ وَلِيتُهَا وَإِلَّا فَلَا تُكَلِّمَانِي فِيهَا فَقُلْتُمَا ادْفَعْهَا إِلَيْنَا بِذَلِكَ فَدَفَعْتُهَا إِلَيْكُمَا بِذَلِكَ أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ هَلْ دَفَعْتُهَا إِلَيْهِمَا بِذَلِكَ قَالَ الرَّهْطُ نَعَمْ فَأَقْبَلَ عَلَى عَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ فَقَالَ أَنْشُدُكُمَا بِاللَّهِ هَلْ دَفَعْتُهَا إِلَيْكُمَا بِذَلِكَ قَالَا نَعَمْ قَالَ أَفَتَلْتَمِسَانِ مِنِّي قَضَاءً غَيْرَ ذَلِكَ فَوَالَّذِي بِإِذْنِهِ تَقُومُ السَّمَاءُ وَالْأَرْضُ لَا أَقْضِي فِيهَا قَضَاءً غَيْرَ ذَلِكَ حَتَّى تَقُومَ السَّاعَةُ فَإِنْ عَجَزْتُمَا عَنْهَا فَادْفَعَاهَا إِلَيَّ فَأَنَا أَكْفِيكُمَاهَا

ነጊሩና ኣሎ [ዓብደላ ቢን ዩሱፍ] ነጊሩና ኣሎ [ኣል ላይትስ] ነጊሩኒ ኣሎ [ዑቃይል] ካብ [ኢብን ሺሃብ] ኢሉኒ፣ ነጊሩኒ ኣሎ [ማሊክ ቢን ኣውስ ኣን ናሽሪ]፣ [መሓመድ ቢን ጁበይር ቢን ሙትኢም] ድማ ብዛዕባኡ ኣዘኻኺሩኒ። ምስ ማሊክ ተራኺበ ሓቲተዮ'። ኣስዒቡ ድማ፡ ‘ክሳብ ምስ [ዑመር] ዝራኸብ ቀጸልኩ፡ ድሕሪኡ ሓላዊ ገዝኡ፡ ‘[ዑስማን]፡ [ዓብዱራሕማን ቢን ዓውፍ]፡ [ዙቤር]፡ ን[ሰዓድ] ንኽራኸቡ ፍቓድ ክትህቡ ፍቓደኛታት ዲኹም?’ ኢሉ ሓተተ። ዑመር 'እወ' ኢሉ መለሰሉ። ኣትዮም ሰላም ኢሎም ኮፍ በሉ። እቲ ሓላዊ ማዕጾ ደጊሙ ‘ን[ዓሊ]ን [ኣባስ]ን ፍቓድ ሂብካዮም ዲኻ’ ኢሉ ሓተተ ዑመር ንኽልቲኦም ፈቒዱሎም። ድሕሪኡ ኣባስ 'ኦ ኣሚሩል ሙክሚኒን ኣብ መንጎይን ኣብ መንጎ እቶም ዝነቕፉ ዘይፍትሓውያን ሰባትን ውሰድ' ኢሉ ሓተተ። ድሕሪኡ ዑስማንን ብጾቱን ዝርከብዎም ጉጅለ ሰባት 'ኦ ኣሚሩል ሙክሚኒን ኣብ መንጎ ክልቲኦም ውሰድ እሞ ነቲ ሓደ ካብቲ ካልእ ምቹእ ግበሮ' ኢሎም። ዑመር ድማ ለባማት ሓግዘኩም ብስም ኣላህ ይምሕል ኣለኹ፡ ብፍቓዱ ሰማይን ምድርን ደው ኢሎም። ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዎሰላም ከምዚ ዝበሉ ትፈልጡ ዶ: ንሕና ኣይንወርስ ኢና: እቲ ንገድፎ ምጽዋት እዩ -ውርሻ ኣይኮነን-'? ስለዚ እቶም ጉጅለ ኣዕሩኽ 'ብሓቂ ሓደ እዋን ከምዚ ዝበለ ነገር ተዛሪቡ' ኢሎም መለሱ። ድሕሪኡ ዑመር ምስ ዓሊን ኣባስን ተራኺቡ ብስም ኣላህ ይምሕልልኩም ኣለኹ ክልቴኹም ዶ ኣይትፈልጡን ኢኹም ልኡኽ ኣላህ ሓደ እዋን ከምዚ ዝበለ ነገር ከም ዝዛረቡ? ክልቲኦም 'እወ' ኢሎም መለሱ። ዑመር ብድሕሪኡ 'ስለዚ እየ ሕጂ ብዛዕባ እቲ ጸገም -ሃብቲ ነቢይ- ዝዛረበኩም ዘለኹ። ብርግጽ ኣላህ ኣብዚ ጉዳይ ሃብቲ ንረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ጥራይ ፍሉይ ገይሩሉ ኣሎ፡ ንኻልእ ሰብ ዘይህቦ ነገር፡ ምኽንያቱ ኣላህ ከምዚ ይብል፦ '-ኣላህ ንረሱል ካብ ምሩኻት ዝሃቦ፡ ብዘይ ጻዕሪ ዝረኸብካዮ... ወዘተ -Qs. ኣል ሓሲር፤ 6-, እዚ ኩሉ ንነቢ ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ፍሉይ እዩ። ደሓር በላህ ኣይሃበኩምን ብፍሉይ እውን ኣይሃበኩምን። ቀደም ሃዋርያ ሂቡኩምን ኣብ መንጎኹም ይዕድሎን ነይሩ፡ እዚ ሃብቲ እዚ ገና ክሳብ ዝጸንሕ። ከምኡ ውን ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ካብዚ ሃብቲ ንቤተሰቦም ዓመታዊ ወጻኢታት ይህቡ ነበሩ፡ ድሕሪኡ ዝተረፈ ኣውጺኡ ሃብቲ ኣላህ ገበሮ፡ ኣብ ዕድሚኡ ድማ ከምኡ እዩ ሃብቱ ኣመሓዲሩ። ብስም ኣላህ ይምሕልልካ ኣለኹ፡ እዚ ኩሉ ኣይትፈልጥን ዲኻ? ንሳቶም ድማ ‘እወ’ ኢሎም መለሱ። ሽዑ ዑመር ንዓሊን ኣባስን ብስም ኣላህ ይምሕልልኩም ኣለኹ ክልቴኹም ብዛዕባ እዚ ኩሉ ኣይትፈልጡን ዲኹም?’ በሎም። ክልቲኦም ‘እወ’ ኢሎም መለሱ። ዑመር ዘረባ ቀጸለ፡ ሽዑ ኣላህ ነቢዩ ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ካብዛ ዓለም ብሞት ተፈልዩ፡ ድሕሪኡ ኣቡበከር ኣነ ሓላዊ ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዎሰላም እየ ስለ ዝበሉ ኣቡበከር ከም ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከም ዘመሓድሮ ፈቒዱሉን ኣመሓዲርዎን፡ ንስኻትኩም እውን ኣብቲ ግዜ እቲ ኣብኡ ኔርኩም። ሽዑ ዑመር ናብ ዓሊን ኣባስን ገጹ ብምቕጻል፡ ኣቡበከር ብሓቂ ቅኑዕን ጽቡቕን ቅኑዕን ቅኑዕን ምስ ሃብቱ ኣኽቢሩ ሓቂ ዝኽተልን ምንባሩ ዋላ እኳ ኣላህ ይፈልጥ ከምዚን ከምዚን ይመስለኩም። ብድሕሪኡ ኣላህ ካብዛ ዓለም ብሞት ተፈልዩ ኣቡበከር፡ ብድሕሪኡ ኣነ - ዑመር - ኣነ ሕጂ ሓላዊ ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም እየ ከምኡ ውን ሓላዊ ኣቡበከር እየ በልኩ፡ ስለዚ ኣብ ልዕሊ እቲ ንብረት ንኽልተ ዓመት ስልጣን ነይሩኒ እዚ ድማ ከምቲ ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላምን ኣቡበከርን ዘመሓደርክዎ፡ ድሕሪኡ ዝገርም ክልቴኹም ኣብ ስምምዕ እናሃለኹም መጺእኩምኒ፡ ክልቴኹም ተሰማሚዕኩም፡ ተራኺብኩም ንዓይ ብጽሒትካ ካብ ደቂ ሓውኻ ክሓትት - ዑመር ነዚ ኣበሃህላ ናብ ኣባስ ኣቕረቦ፣ ምኽንያቱ ኣኮ ረሱሉላህ- ስለ ዝነበረ፣ እዚኣ - ማለት ዓሊ - ካብ ኣቡኡ ብጽሒት ሰበይቱ ክሓትት ናባይ መጺኡ - ዑመር ነዚ ዘረባ ንዓሊ ኣቕረቦ፣ ምኽንያቱ ወዲ ሓሙኡ ስለ ዝነበረ u ረሱሉላህ-. ስለዚ ፍቓደኛ እንተኾንኩም ነቲ ንብረት ንኽልቴኹም ከረክበኩም እየ፡ ንስኻትኩም ጥራይ ኢኻ ካብ መብጽዓ ኣላህን መብጽዓኡን ዝመጽእ ሓደጋ ሓላፍነት ክትቅበሎ ዘለካ፡ ማለት ክልቴኹም ከምቲ ረሱል ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ዘመሓድሮ፡ ከምኡ’ውን ከምቲ ኣቡበከር ዘመሓድሮ፡ ከምኡ’ውን ከምቲ ኣነ ካብ ስልጣን ዘለኹ ኣመሓዲረዮ። ክልቴኹም እንተዘይክኢልኩም በጃኹም ብዛዕባ እቲ ስንቂ ክዛረብ ኣይትሕተቱኒ፡ ክልቴኹም 'እቲ ስንቂ ንኽልቴና ግደፎ' ኢልኩም ደሓር 'ክልቴኹም ክገድፈኩም እየ' ኣይትበል። እንተ ሕጂ ግን ብስም ኣላህ ይምሕል ኣለኹ ሕጂ ንክልቲኦም ኣረኪበዮ ኣይኮንኩን?' ኣብቲ ቦታ ዝነበሩ ሓያሎ ጉጅለ ኣዕሩኽ ድማ ‘ሓቂ’ዩ’ ኢሎም መለሱ፣ ድሕሪኡ ዑመር ናብ ዓሊን ኣባስን ገጹ ገጹ ብምምጻእ ‘ክልቴኹም እምሕል ኣለኹ - ብስም ኣላህ - ነቲ ንብረት ንኽልቴኹም ኣረኪበዮ ኣይኮንኩን ድየ?’ በሎም። ክልቲኦም 'ሓቂ'ዩ' ኢሎም መለሱ። ድሕሪኡ ዑመር ክልቴኹም ካባይ ምስ ረኸብኩም ካብዚ ወጻኢ ካልእ ውሳነ ትደልዩ ኣለኹም? በቲ ብፍቓዱ ምድርን ሰማይን ትኽ ዝገበሩ፡ ንዘልኣለም መወዳእታ ዓለም ክሳብ ዝመጽእ ካብዚ ወጻኢ ካልእ ውሳነ ኣይክወስድን እየ። ስለዚ ክልቴኹም ክገብርዎ እንተዘይክኢልኩም ንዓይ ጥራይ ግደፉለይ፡ ምኽንያቱ ንኽልቴኹም ክቕይረኩም ይኽእል እየ'።