Pengumpulan Al-Qur'an pada masa Abu Bakar sesudah perang Yamamah
Imam Bukhari : 6654
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ أَبُو ثَابِتٍ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ بْنِ السَّبَّاقِ عَنْ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ قَالَبَعَثَ إِلَيَّ أَبُو بَكْرٍ لِمَقْتَلِ أَهْلِ الْيَمَامَةِ وَعِنْدَهُ عُمَرُ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنَّ عُمَرَ أَتَانِي فَقَالَ إِنَّ الْقَتْلَ قَدْ اسْتَحَرَّ يَوْمَ الْيَمَامَةِ بِقُرَّاءِ الْقُرْآنِ وَإِنِّي أَخْشَى أَنْ يَسْتَحِرَّ الْقَتْلُ بِقُرَّاءِ الْقُرْآنِ فِي الْمَوَاطِنِ كُلِّهَا فَيَذْهَبَ قُرْآنٌ كَثِيرٌ وَإِنِّي أَرَى أَنْ تَأْمُرَ بِجَمْعِ الْقُرْآنِ قُلْتُ كَيْفَ أَفْعَلُ شَيْئًا لَمْ يَفْعَلْهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ عُمَرُ هُوَ وَاللَّهِ خَيْرٌ فَلَمْ يَزَلْ عُمَرُ يُرَاجِعُنِي فِي ذَلِكَ حَتَّى شَرَحَ اللَّهُ صَدْرِي لِلَّذِي شَرَحَ لَهُ صَدْرَ عُمَرَ وَرَأَيْتُ فِي ذَلِكَ الَّذِي رَأَى عُمَرُ قَالَ زَيْدٌ قَالَ أَبُو بَكْرٍ وَإِنَّكَ رَجُلٌ شَابٌّ عَاقِلٌ لَا نَتَّهِمُكَ قَدْ كُنْتَ تَكْتُبُ الْوَحْيَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَتَتَبَّعْ الْقُرْآنَ فَاجْمَعْهُ قَالَ زَيْدٌ فَوَاللَّهِ لَوْ كَلَّفَنِي نَقْلَ جَبَلٍ مِنْ الْجِبَالِ مَا كَانَ بِأَثْقَلَ عَلَيَّ مِمَّا كَلَّفَنِي مِنْ جَمْعِ الْقُرْآنِ قُلْتُ كَيْفَ تَفْعَلَانِ شَيْئًا لَمْ يَفْعَلْهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ هُوَ وَاللَّهِ خَيْرٌ فَلَمْ يَزَلْ يَحُثُّ مُرَاجَعَتِي حَتَّى شَرَحَ اللَّهُ صَدْرِي لِلَّذِي شَرَحَ اللَّهُ لَهُ صَدْرَ أَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ وَرَأَيْتُ فِي ذَلِكَ الَّذِي رَأَيَا فَتَتَبَّعْتُ الْقُرْآنَ أَجْمَعُهُ مِنْ الْعُسُبِ وَالرِّقَاعِ وَاللِّخَافِ وَصُدُورِ الرِّجَالِ فَوَجَدْتُ فِي آخِرِ سُورَةِ التَّوْبَةِ{ لَقَدْ جَاءَكُمْ رَسُولٌ مِنْ أَنْفُسِكُمْ }إِلَى آخِرِهَا مَعَ خُزَيْمَةَ أَوْ أَبِي خُزَيْمَةَ فَأَلْحَقْتُهَا فِي سُورَتِهَا وَكَانَتْ الصُّحُفُ عِنْدَ أَبِي بَكْرٍ حَيَاتَهُ حَتَّى تَوَفَّاهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ثُمَّ عِنْدَ عُمَرَ حَيَاتَهُ حَتَّى تَوَفَّاهُ اللَّهُ ثُمَّ عِنْدَ حَفْصَةَ بِنْتِ عُمَرَقَالَ مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ اللِّخَافُ يَعْنِي الْخَزَفَ
hi byerile [Muhammad bin Ubaidullah] Abu Thabit, u hi byerile [Ibrahim bin Sa'd] ku suka eka [Ibnu Shihab] ku suka eka [Ubaid bin Sibaq] ku suka eka [Zaid bin Thabit] u te, Abu Bakr u rhumele munhu ku ta ndzi vona hikwalaho ka nhlayo leyikulu ya vahlaseriwa lava feke enyimpini ya Yamamah, hi nkarhi wolowo Abu Bakr a a ri na Umar. Abu Bakr u te; 'Umar u tile eka mina kutani a ku; 'Ku vaviseka ka nyimpi ku hangalakile eka nyimpi ya Yamamah kufikela laha va tekelaka Qurra' -vahlayisi va Koran hi nhloko, naswona ndza vilerisiwa leswaku kumbexana hiku fa ka Qur'an eka tindzhawu totala, tindzimana totala ta Koran tita nyamalala, naswona ndzi ehleketa leswaku loko wo va lerisa ku hlengeleta Koran'. Hiloko ndzi hlamula; ‘Ndzi nga endla njhani nchumu lowu Murhumiwa wa Allah a nga si tshamaka a wu endla? ‘Umar u hatle a phofula vonelo ra yena; ‘Hi Allah, leswi i nchumu lowunene,’ Umar u tshamela ku ndzi khutaza ku endla ntirho lowu, ku kondza Allah a pfula xifuva xa mina leswaku ndzi endla ntirho lowu xifuva xa Umar xi n’wi pfuleleke wona khale, naswona ndzi pfumelelana na vonelo ra Umar.’ Zaid u te, Abu Bakr u te; 'Hakunene u jaha, wo tlhariha, naswona a hi kanakani vuswikoti bya wena nikatsongo, hikuva u toloverile ku tsalela Murhumiwa wa Allah tinhlavutelo.' Kutani famba eka Koran - leyi ya ha hangalakeke - u yi hlengeleta'. Hiloko Zaid a hlamula; 'Hi Allah, loko Abu Bakr a ndzi averile ku rhurhela ntshava, a swi nga ta ndzi tikela ku tlula xiavelo xa yena xo hlengeleta Koran.' Hiloko ndzi ku; ‘Xana havumbirhi bya n’wina a mi ta swi endla njhani nchumu lowu Rasulullah Sallallahu’alaihiwasallam a nga si tshamaka a wu endla? ' Abu Bakr u hlamurile; 'Hi Allah, ntirho lowu i wunene'. Abu Bakr a nga tshikanga ku hlohlotela ku ehleketa ka mina ku kondza Allah a pfula xifuva xa mina ku endla nchumu lowu Allah a wu pfuleke exifuveni xa Abu Bakr na Umar ku wu endla. Nakona ndzi pfumelelanile na vona havambirhi, kutani ndzi lavisisile ti-Koran leti hangalakeke kutani ndzi ti hlengeleta eka midribs, madzovo, swibya swa vumba, marhambu na swifuva swa vahlayi, naswona ndzi kume emakumu ka Surah At Taubah ndzimana leyi hlayekaka; 'Ku fikile eka wena murhumiwa wo huma eka muxaka wa wena,,,, ku fikela emakumu ka ndzimana -QS. Attaubah 128- na Khuzaimah kumbe Abu Khuzaemah, kutani ndzi yi katsile eka papila ra yena. Kutani shuhuf - tsalwa ra voko ra rhekhodo yosungula ya Koran - ayiri na Abu Bakr hi nkarhi wa vutomi bya yena kufikela loko Allah a n’wi hundza, kutani vukona bya shuhuf leyi na Umar ‘azza wajalla hi nkarhi wa vutomi bya yena kufikela loko Allah a n’wi hundza, kutani na Hafshah bint Umar’. Muhammad bin Ubaidullah u te; Nhlamuselo ya al Likhaf i vumba - vumba lebyi hisiweke -.