Keputusan Ali tentang empat orang yang jatuh ke lubang singa
Imam Ahmad : 1241
حَدَّثَنَا بَهْزٌ وَعَفَّانُ الْمَعْنَى قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ أَخْبَرَنَا سِمَاكٌ عَنْ حَنَشِ بْنِ الْمُعْتَمِرِ أَنَّ عَلِيًّا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ كَانَ بِالْيَمَنِ فَاحْتَفَرُوا زُبْيَةً لِلْأَسَدِ فَجَاءَ حَتَّى وَقَعَ فِيهَا رَجُلٌ وَتَعَلَّقَ بِآخَرَ وَتَعَلَّقَ الْآخَرُ بِآخَرَ وَتَعَلَّقَ الْآخَرُ بِآخَرَ حَتَّى صَارُوا أَرْبَعَةً فَجَرَحَهُمْ الْأَسَدُ فِيهَا فَمِنْهُمْ مَنْ مَاتَ فِيهَا وَمِنْهُمْ مَنْ أُخْرِجَ فَمَاتَ قَالَ فَتَنَازَعُوا فِي ذَلِكَ حَتَّى أَخَذُوا السِّلَاحَ قَالَ فَأَتَاهُمْ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَ وَيْلَكُمْ تَقْتُلُونَ مِائَتَيْ إِنْسَانٍ فِي شَأْنِ أَرْبَعَةِ أَنَاسِيَّ تَعَالَوْا أَقْضِ بَيْنَكُمْ بِقَضَاءٍ فَإِنْ رَضِيتُمْ بِهِ وَإِلَّا فَارْتَفِعُوا إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ فَقَضَى لِلْأَوَّلِ رُبُعَ دِيَةٍ وَلِلثَّانِي ثُلُثَ دِيَةٍ وَلِلثَّالِثِ نِصْفَ دِيَةٍ وَلِلرَّابِعِ الدِّيَةَ كَامِلَةً قَالَ فَرَضِيَ بَعْضُهُمْ وَكَرِهَ بَعْضُهُمْ وَجَعَلَ الدِّيَةَ عَلَى قَبَائِلِ الَّذِينَ ازْدَحَمُوا قَالَ فَارْتَفَعُوا إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَهْزٌ قَالَ حَمَّادٌ أَحْسَبُهُ قَالَ كَانَ مُتَّكِئًا فَاحْتَبَى قَالَ سَأَقْضِي بَيْنَكُمْ بِقَضَاءٍ قَالَ فَأُخْبِرَ أَنَّ عَلِيًّا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَضَى بِكَذَا وَكَذَا قَالَ فَأَمْضَى قَضَاءَهُ قَالَ عَفَّانُ سَأَقْضِي بَيْنَكُمْ
hi byerile [Bahz] na ['Affan] hi nhlamuselo, u te; u hi byerile [Hammad bin Salamah] u hi tivise [Simak] ku suka eka [Hanasy Al Mu’tamir] leswaku loko [Ali] Radhiallah 'anhu a ri eYemen, Vanhu va cele khumbi ku khoma nghala, -kutani- nghala yi tile -yi pfaleriwa kona-, hi xitshuketa wanuna u wele ekheleni a khome munghana wa yena, kasi munghana wa yena u khome un'wana, naswona wanuna loyi un'wana na yena u khomile ku ya eka yin’wana na yona, lerova nhlayo ya vona a yi ri vanhu va mune. Kutani nghala leyi -khomiweke- ekheleni yi va vavisa. Exikarhi ka vona van’wana va file endzeni, van’wana va humesiwile ivi endzhaku ka sweswo va file. Hanasy Al Mu’tamir u vule leswaku; eku heteleleni a va nga twanani emhakeni leyi ku kondza un’wana ni un’wana a teka matlhari yakwe. Kutani Ali Radhiallah 'anhu u hlangane na vona kutani a ku; 'Khombo eka wena, Xana u ta dlaya vanhu va madzana mambirhi hi vutomi bya mune.' Tanani laha, ndzi ta teka xiboho xa mhaka leyi loko u enerisekile hi xiboho xa mina. Loko swi nga ri tano, kutani swi hundzisele eka Muprofeta (ku rhula na mikateko ya Allaah a swi ve eka yena). Hanasy Al Mu’tamir u vule leswaku; Ali u endle xiboho eka munhu wo sungula kotara ya diyat, eka wa vumbirhi u endle xiboho xa n’we xa nharhu xa diyat, eka wa vunharhu u endle xiboho xa hafu ya diyat, naswona eka wa vumune u endle xiboho xa diyat leyi heleleke. Ku kumeka leswaku van’wana va swi amukerile kasi van’wana a va swi amukelanga, naswona va lave leswaku diyat yi hakeriwa eka tinxaka hinkwato leti a ti rhurhumela. Eku heteleleni, va vilerisiwe hi mhaka leyi eka Muprofeta (ku rhula na mikateko ya Allaah a swi ve ehenhla ka yena). Bahz u te; Hammad u te; Ndzi ehlekete leswaku u te; loko a etlele ehansi, kutani a tshama hi marhaku yakwe a tshikilele matsolo yakwe exifuveni: ‘Ndzi ta endla xiboho.’ Kutani u byeriwe leswaku Ali (Allaah a nga n’wi tsakela) u endle xiboho hi swo tano na swo tano. Hiloko a endla xiboho hilaha Ali a endleke xiboho hakona. Hi ku ya hi ‘Affan, u te; 'Ndzi ta ku endlela xiboho.'