Rasulullah mengadakan perjanjian damai dengan penduduk Hudaibiyah dan bersedia menghapus kata ‘Muhammad Rasulullah’

Imam Ahmad : 621

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عِيسَى الطَّبَّاعُ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ سُلَيْمٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُثْمَانَ بْنِ خُثَيْمٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عِيَاضِ بْنِ عَمْرٍو الْقَارِيِّ قَالَ جَاءَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ شَدَّادٍ فَدَخَلَ عَلَى عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا وَنَحْنُ عِنْدَهَا جُلُوسٌ مَرْجِعَهُ مِنْ الْعِرَاقِ لَيَالِيَ قُتِلَ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَتْ لَهُ يَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ شَدَّادٍ هَلْ أَنْتَ صَادِقِي عَمَّا أَسْأَلُكَ عَنْهُ تُحَدِّثُنِي عَنْ هَؤُلَاءِ الْقَوْمِ الَّذِينَ قَتَلَهُمْ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ وَمَا لِي لَا أَصْدُقُكِ قَالَتْ فَحَدِّثْنِي عَنْ قِصَّتِهِمْ قَالَ فَإِنَّ عَلِيًّا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ لَمَّا كَاتَبَ مُعَاوِيَةَ وَحَكَمَ الْحَكَمَانِ خَرَجَ عَلَيْهِ ثَمَانِيَةُ آلَافٍ مِنْ قُرَّاءِ النَّاسِ فَنَزَلُوا بِأَرْضٍ يُقَالُ لَهَا حَرُورَاءُ مِنْ جَانِبِ الْكُوفَةِ وَإِنَّهُمْ عَتَبُوا عَلَيْهِ فَقَالُوا انْسَلَخْتَ مِنْ قَمِيصٍ أَلْبَسَكَهُ اللَّهُ تَعَالَى وَاسْمٍ سَمَّاكَ اللَّهُ تَعَالَى بِهِ ثُمَّ انْطَلَقْتَ فَحَكَّمْتَ فِي دِينِ اللَّهِ فَلَا حُكْمَ إِلَّا لِلَّهِ تَعَالَى فَلَمَّا أَنْ بَلَغَ عَلِيًّا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ مَا عَتَبُوا عَلَيْهِ وَفَارَقُوهُ عَلَيْهِ فَأَمَرَ مُؤَذِّنًا فَأَذَّنَ أَنْ لَا يَدْخُلَ عَلَى أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ إِلَّا رَجُلٌ قَدْ حَمَلَ الْقُرْآنَ فَلَمَّا أَنْ امْتَلَأَتْ الدَّارُ مِنْ قُرَّاءِ النَّاسِ دَعَا بِمُصْحَفٍ إِمَامٍ عَظِيمٍ فَوَضَعَهُ بَيْنَ يَدَيْهِ فَجَعَلَ يَصُكُّهُ بِيَدِهِ وَيَقُولُ أَيُّهَا الْمُصْحَفُ حَدِّثْ النَّاسَ فَنَادَاهُ النَّاسُ فَقَالُوا يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ مَا تَسْأَلُ عَنْهُ إِنَّمَا هُوَ مِدَادٌ فِي وَرَقٍ وَنَحْنُ نَتَكَلَّمُ بِمَا رُوِينَا مِنْهُ فَمَاذَا تُرِيدُ قَالَ أَصْحَابُكُمْ هَؤُلَاءِ الَّذِينَ خَرَجُوا بَيْنِي وَبَيْنَهُمْ كِتَابُ اللَّهِ يَقُولُ اللَّهُ تَعَالَى فِي كِتَابِهِ فِي امْرَأَةٍ وَرَجُلٍ { وَإِنْ خِفْتُمْ شِقَاقَ بَيْنِهِمَا فَابْعَثُوا حَكَمًا مِنْ أَهْلِهِ وَحَكَمًا مِنْ أَهْلِهَا إِنْ يُرِيدَا إِصْلَاحًا يُوَفِّقْ اللَّهُ بَيْنَهُمَا } فَأُمَّةُ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْظَمُ دَمًا وَحُرْمَةً مِنْ امْرَأَةٍ وَرَجُلٍ وَنَقَمُوا عَلَيَّ أَنْ كَاتَبْتُ مُعَاوِيَةَ كَتَبَ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ وَقَدْ جَاءَنَا سُهَيْلُ بْنُ عَمْرٍو وَنَحْنُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْحُدَيْبِيَةِ حِينَ صَالَحَ قَوْمَهُ قُرَيْشًا فَكَتَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ فَقَالَ سُهَيْلٌ لَا تَكْتُبْ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ فَقَالَ كَيْفَ نَكْتُبُ فَقَالَ اكْتُبْ بِاسْمِكَ اللَّهُمَّ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاكْتُبْ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ فَقَالَ لَوْ أَعْلَمُ أَنَّكَ رَسُولُ اللَّهِ لَمْ أُخَالِفْكَ فَكَتَبَ هَذَا مَا صَالَحَ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قُرَيْشًا يَقُولُ اللَّهُ تَعَالَى فِي كِتَابِهِ { لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِمَنْ كَانَ يَرْجُو اللَّهَ وَالْيَوْمَ الْآخِرَ } فَبَعَثَ إِلَيْهِمْ عَلِيٌّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَخَرَجْتُ مَعَهُ حَتَّى إِذَا تَوَسَّطْنَا عَسْكَرَهُمْ قَامَ ابْنُ الْكَوَّاءِ يَخْطُبُ النَّاسَ فَقَالَ يَا حَمَلَةَ الْقُرْآنِ إِنَّ هَذَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَمَنْ لَمْ يَكُنْ يَعْرِفُهُ فَأَنَا أُعَرِّفُهُ مِنْ كِتَابِ اللَّهِ مَا يَعْرِفُهُ بِهِ هَذَا مِمَّنْ نَزَلَ فِيهِ وَفِي قَوْمِهِ { قَوْمٌ خَصِمُونَ } فَرُدُّوهُ إِلَى صَاحِبِهِ وَلَا تُوَاضِعُوهُ كِتَابَ اللَّهِ فَقَامَ خُطَبَاؤُهُمْ فَقَالُوا وَاللَّهِ لَنُوَاضِعَنَّهُ كِتَابَ اللَّهِ فَإِنْ جَاءَ بِحَقٍّ نَعْرِفُهُ لَنَتَّبِعَنَّهُ وَإِنْ جَاءَ بِبَاطِلٍ لَنُبَكِّتَنَّهُ بِبَاطِلِهِ فَوَاضَعُوا عَبْدَ اللَّهِ الْكِتَابَ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ فَرَجَعَ مِنْهُمْ أَرْبَعَةُ آلَافٍ كُلُّهُمْ تَائِبٌ فِيهِمْ ابْنُ الْكَوَّاءِ حَتَّى أَدْخَلَهُمْ عَلَى عَلِيٍّ الْكُوفَةَ فَبَعَثَ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ إِلَى بَقِيَّتِهِمْ فَقَالَ قَدْ كَانَ مِنْ أَمْرِنَا وَأَمْرِ النَّاسِ مَا قَدْ رَأَيْتُمْ فَقِفُوا حَيْثُ شِئْتُمْ حَتَّى تَجْتَمِعَ أُمَّةُ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَنْ لَا تَسْفِكُوا دَمًا حَرَامًا أَوْ تَقْطَعُوا سَبِيلًا أَوْ تَظْلِمُوا ذِمَّةً فَإِنَّكُمْ إِنْ فَعَلْتُمْ فَقَدْ نَبَذْنَا إِلَيْكُمْ الْحَرْبَ عَلَى سَوَاءٍ إِنَّ اللَّهَ لَا يُحِبُّ الْخَائِنِينَ فَقَالَتْ لَهُ عَائِشَةُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا يَا ابْنَ شَدَّادٍ فَقَدْ قَتَلَهُمْ فَقَالَ وَاللَّهِ مَا بَعَثَ إِلَيْهِمْ حَتَّى قَطَعُوا السَّبِيلَ وَسَفَكُوا الدَّمَ وَاسْتَحَلُّوا أَهْلَ الذِّمَّةِ فَقَالَتْ أَاللَّهِ قَالَ أَاللَّهِ الَّذِي لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ لَقَدْ كَانَ قَالَتْ فَمَا شَيْءٌ بَلَغَنِي عَنْ أَهْلِ الذِّمَّةِ يَتَحَدَّثُونَهُ يَقُولُونَ ذُو الثُّدَيِّ وَذُو الثُّدَيِّ قَالَ قَدْ رَأَيْتُهُ وَقُمْتُ مَعَ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَيْهِ فِي الْقَتْلَى فَدَعَا النَّاسَ فَقَالَ أَتَعْرِفُونَ هَذَا فَمَا أَكْثَرَ مَنْ جَاءَ يَقُولُ قَدْ رَأَيْتُهُ فِي مَسْجِدِ بَنِي فُلَانٍ يُصَلِّي وَرَأَيْتُهُ فِي مَسْجِدِ بَنِي فُلَانٍ يُصَلِّي وَلَمْ يَأْتُوا فِيهِ بِثَبَتٍ يُعْرَفُ إِلَّا ذَلِكَ قَالَتْ فَمَا قَوْلُ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حِينَ قَامَ عَلَيْهِ كَمَا يَزْعُمُ أَهْلُ الْعِرَاقِ قَالَ سَمِعْتُهُ يَقُولُ صَدَقَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ قَالَتْ هَلْ سَمِعْتَ مِنْهُ أَنَّهُ قَالَ غَيْرَ ذَلِكَ قَالَ اللَّهُمَّ لَا قَالَتْ أَجَلْ صَدَقَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ يَرْحَمُ اللَّهُ عَلِيًّا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ إِنَّهُ كَانَ مِنْ كَلَامِهِ لَا يَرَى شَيْئًا يُعْجِبُهُ إِلَّا قَالَ صَدَقَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ فَيَذْهَبُ أَهْلُ الْعِرَاقِ يَكْذِبُونَ عَلَيْهِ وَيَزِيدُونَ عَلَيْهِ فِي الْحَدِيثِ

ነጊሩና ኣሎ [ኢሻቅ ቢን ዒሳ ኣት ታባ'] ነጊሩኒ ኣሎ [ያሕያ ቢን ሱሌም] ካብ [ዓብደላ ቢን ዑስማን ቢን ኩትሳይም] ካብ [ዑበይዲላ ቢን ኢያድል ቢን ዓምሩ ኣል ቃሪ] ኢሉ፤ [ዓብደላ ቢን ስያዳድ] መጺኡ ምስ ኣይስያ ተራኺቡ፣ ዓሊ ዝተቐትለለን መዓልታት ካብ ዒራቕ ምስ ተመለስና ኣብ ጎድና ኮፍ ኢልና ከለና፣ ድሕሪኡ ዓይስያ ሓተቶ፤ 'ኦ ዓብደላ ቢን ስያዳድ ብዛዕባ እቲ ዝሓተትኩኻ፡ ብዛዕባ ዓሊ ዝተቓለሰሉ ህዝቢ ነጊርካኒ ዲኻ ብቕንዕና ትዛረብኒ?' ዓብደላ ድማ ከምዚ ኢሉ መለሰ፤ ‘ንምንታይ እየ ምሳኻ ብቕንዕና ዘይተዛረብኩ?’ ኢሉ መለሰሉ። ዓይሻ ከምዚ ኢላ፤ ‘እሞ ታሪኾም ንገረኒ!’ ኢሉ መለሰሉ። ዓብደላ ድማ፤ 'ብሓቂ ዓሊ ምስ ሙዓዊያ ስምምዕ ምስ ኣተወ፡ ከም ዳያኑ ድማ ክልተ ሰባት ከም ዝወሰኑ፡ ሽዑ ሸሞንተ ሽሕ ሰባት ካብ ቆሪ ካብ ዓሊ ወጺኦም፡ ኣብ ጎኒ ኩፋ ኣብ ዝርከብ ሃሩራ' ዝበሃል ቦታ ሰፈሩ፡ ንዓሊ ድማ፤ 'ኣላህ ታዓላ ዝለበሰካ ክዳውንቲ ኣውጺእካ፡ ካብቲ ኣላህ ታዓላ ዝሃበካ ስም ድማ፡ ሽዑ ብዘይካ ሕጊ ኣላህ ታዓላ ካልእ ሕጊ እኳ እንተዘየለ፡ ኣብ ሃይማኖት ኣላህ ተመርኲስካ ክትፈርድ ትጓየ'። ስለዚ እቲ ናይ ጸርፊኦም ዜና ኣብ ዓሊ ምስ በጽሐን ካብኡ ምስ ተፈልዩን፡ ሽዑ [ዓሊ] ሓደ ሰብ ክድውል ኣዘዘ፡ ብዘይካ ቁርኣን ዘምጽአ ሰብ ናብ ኣዛዚ ምእመናን ከይኣቱ፡ እቲ ክፍሊ ድማ ብቀበብቲ ቁርኣን ምስ መልአ፡ ዓሊ ቅዳሕ ናይቲ ልዑል ኢማም ሓተተ፡ ድሕሪኡ ኣብ ክልቲኡ ኢዱ ኣእትዩ ብኢዱ እናበለ ጸቐጦ፤ 'ኦ ሙሻፍ ንህዝቢ ሰበኽ'። ስለዚ እቶም ህዝቢ ጸዊዖም፤ 'ኦ ኣሚሩል ሙክሚኒን ንምንታይ ኢኻ ትሓቶ ዘለኻ፡ ዋላ'ኳ ኣብ ወረቐት ዝተቐብአ ቀለም ጥራይ እንተኾነ፡ ንሕና ድማ በቲ ዘዘንተወልና ተበጊስና ኢና ንዛረብ ዘለና፡ ደሓር እንታይ ማለትካ'ዩ?' ዓሊ መለሰሉ፤ 'ኣዕሩኽትኻ ማለት እቶም ካባይ ዝወጹ፡ ዋላ እኳ ኣብ መንጎይን ኣብ መንጎኦምን መጽሓፍ ኣላህ እንተሃለወ፡ ኣላህ ታዓላ ኣብ መጽሓፉ ብዛዕባ ጓል ኣንስተይትን ሰብኣይን ከምዚ ኢሉ ኣሎ፡ -ኣብ መንጎ ክልቲኦም ምፍልላይ ከይህሉ እንተተጨኒቕኩም ድማ፡ ሽዑ ካብ ስድራቤት እቲ ሰብኣይን ካብ ስድራቤት እታ ሰበይቲን መንጎኛ ስደዱ፡ ክልቲኦም ሰላም እንተደልዮም - ኣላህ ብርግጽ ንኽልቲኦም ክዓርቖም እዩ። እዚ ከምዚ ኢሉ እንከሎ ደም ኡማ መሓመድ ሰለላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ካብ ሰብኣይን ሰበይትን ጥራይ ዝዓቢን ዝኸበረን ስለ ዝኾነ ምስ ሙዓዊያ ስምምዕ ስለ ዝኣተኹ ኣብ ልዕለይ ቂም ኣለዎም። ዓሊ ቢን ኣቡ ጣሊብ ሱሃይል ቢን ዓምሩ ናባና ክመጸና ከሎ ስምምዕ ጽሒፉ ነይሩ፣ ኣብቲ ግዜ እቲ ምስ ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ኣብ ሑዳይቢያ ኔርና ምስ ህዝቡ ካብ ቁረይሽ ናይ ሰላም ስምምዕ ምስ ኣተወ፣ ሽዑ ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ጽሒፉ፤ 'ቢስሚላሂር ረህማኒር ረሂም' ድሕሪኡ ሱሃይል፤ ''ቢስሚላሂር ረህማኒር ራሂም' ኣይትጽሓፉ። ስለዚ ኢሉ ሓተተ፤ 'እሞ እንታይ ንጽሕፍ?' ሱሃይል ከምዚ ኢሉ፤ 'ፀሓፍ፤ bismika allahumma,’ ድሕሪኡ ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ከምዚ በለ: ‘መሓመድ ረሱሉላህ ጽሓፉ!’ ስለዚ ሱሃይል ከምዚ በለ፤ 'ንስኻ ልኡኽ ኣላህ ምዃንካ እንተ ዝፈልጥ ምሳኻ ኣይምተኻታዕኩን'። ድሕሪኡ ከምዚ ኢሉ ጽሒፉ: ‘እዚ ሰላም መሓመድ ቢን ዓብደላ ምስ ቁረይሽ እዩ’፣ ኣላህ ታዓላ ኣብ መጽሓፉ ከምዚ ኢሉ: ‘ኣብ ረሱል ኣላህ ንዓኻትኩም ኣብነት ኣሎ፣ ነቶም ኣብ ኣላህን ኣብ ዳሕረዋይ መዓልትን ተስፋ ዝገብሩ’። ስለዚ ዓሊ ንዓብደላ ቢን ዓባስ ናብኦም - ንህዝቢ ከዋሪጅ - ሰደደሎም፣ ኣነ ምስ ዓብደላ ቢን ዓባስ ወጺአ፣ ኣብ ማእከል ሰራዊቶም ምስ ከድና ኢብኑል ካዋዕ ተንሲኡ ኣብ ቅድሚኦም ሰበኸ፣ ከምዚ ኢሉ፤ 'ኣቱም ተሸከምቲ ቁርኣን ብርግጽ እዚ ዓብደላ ቢን ዓባስ እዩ ዘይፈልጦ ሽዑ ካብ ኪታቡላ ከላልየካ እየ h ምእንቲ ክትፈልጥዎ፡ እዚኣ ሓንቲ ካብተን ብዛዕባኡን ህዝቡን ዝወረደት ኣያታት እያ - ኣብ ምትህልላኽ ዘለዎም ህዝቢ - ስለዚ ናብ ክኢላታት ምለስዎ እሞ ብዛዕባ መጽሓፍ ኣላህ ኣይትፈትኑዎ'። ሽዑ ሰበኽቶም ተንሲኦም ከምዚ በሉ፤ 'ብኣላህ ብርግጽ ብመጽሓፍ ኣላህ ክንፍትኖ ኢና፡ ኣልሓቅ ኣምጺኡ እንተመጺኡ ሽዑ ንፈልጦ ኢና ብርግጽ ድማ ክንስዕቦ ኢና፡ ሓሶት ኣምጺኡ እንተመጺኡ ግን ብሕሶቱ ክንኩንኖ ኢና'። ብድሕሪኡ ንኣብደላ ብቁርኣን ንሰለስተ መዓልቲ ፈቲኖምዎ፡ ድሕሪኡ ኣርባዕተ ሽሕ ካብኣቶም -ናብ ኣልሓቅ- ተመልሱ፡ ኩሎም ተጣዒሶም ካብኣቶም ድማ ኢብኑል ካውዋ' ስለዝነበረ ኣብ ኩፋ ናብ ዓሊ መለሶም፡ ድሕሪኡ ዓሊ ናብቶም ዝተረፉ -ክሳብ ሕጂ ካብ ዓሊ ወጺኦም ዝነበሩ- ሰደዶ፡ ድሕሪኡ ዓብደላ ከምዚ በለ፤ 'ኣብ መንጎናን ኣብ መንጎ ካልኦት ሰባትን ዝፍጸሙ ነገራት ርኢኹም ኢኹም፡ ስለዚ ኡማ ናይ መሓመድ ሻላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ክጥርነፍ እንተደሊኹም ደው በሉ፡ ኣብ መንጎናን ኣብ መንጎኹምን፡ ዘይሕጋዊ ደም ከይትፍስሱ፡ ኣብ ስምምዕ ንዝርከቡ ሰባት ኣይተታልሉ ወይ ኣይትጭቆኑን፡ ብሓቂ እንተርኢኹምዎ፡ ሽዑ ምሳኹም ብፍትሓዊ ኩናት ክንገብር ኢና፡ ብርግጽ ኣላህ ነቶም ዝጠልሙ ኣይፈትዎምን'ዩ።' ሽዑ ዓይስያ ሓተተቶ፤ 'ኦ ኢብን ስያዳድ ብሓቂ ድዩ ተዋጊእዎም?' ሽዑ ዓብደላ ቢን ስያዳድ ከምዚ ኢሉ መለሰ፤ 'ብረቢ ዓሊ ንኪኢላታት ድዚማ ከታልሉ፡ ደም ከፍስሱን ሕጋዊ ክገብሩን ኣይሰደዶምን'። ሽዑ ዓይስያ ድማ፤ 'ምእንቲ ኣላህ?' ዓብደላ ድማ ከምዚ ኢሉ መለሰ፤ 'ብኣላህ ብዘይካኡ ዒባዳ ዝበቅዕ ኣምላኽ የለን፡ ከምኡ እዩ ኣጋጢሙ'። ኣይስያ ድማ ሓተተ፤ ‘እሞ ብዛዕባ እቶም ክኢላታት ድዚማ እንታይ መጺኡኒ? ተዘራሪቦምሉ እዮም ኢሎም፤ 'ወነንቲ ጡብ ወነንቲ ጡብ'።' ዓብደላ ድማ፤ 'ብሓቂ ርእየዮ ኣብ መንጎ ግዳያት ከሎ ምስ ዓሊ ደው ኢለ፡ ሽዑ ዓሊ ንህዝቢ ጸዊዑ፤ ‘ነዚ ሰብ ትፈልጦ ዲኻ? ክንደይ የምጽእ'። ዓብደላ ድማ፤ 'ብሓቂ ብዙሕ ግዜ ኣብ ከምዚን ከምዚን መስጊድን ኣብ ከምዚን ከምዚን መስጊድን ክጽሊ እርእዮ እየ።' ሰባት ድማ ብዘይካ እዚ ከለልይዎ ዝኽእል ርጉጽ ነገር ኣይመጹን እዮም'። ሽዑ ዓይስያ ሓተተቶ፤ 'እሞ ዓሊ ከምቲ ህዝቢ ዒራቕ ዝሓሰቦ ኣብ ቅድሚኡ ደው ክብል ከሎ እንታይ ኢሉ?' ዓብደላ ድማ ከምዚ ኢሉ መለሰ፤ 'ኣላህን ልኡኹን ዝኸበሩ እዮም' ክብል ሰሚዐዮ። ዓይሻ ከምዚ ኢላ፤ 'ካልእ ክዛረብ ሰሚዕካዮ ዲኻ?' ዓብደላ ድማ ከምዚ ኢሉ መለሰ፤ 'ኣላሁማ - ብኣላህ - ኣይፋልን'። ዓይሻ ከምዚ ኢላ፤ 'ሓቂ እዩ፡ ካብ ኣላህን ረሱልኡን ልዕሊ ዓሊ ይርሕረሉ፡ ብሓቂ ካብ ቃላቱ ሓደ ነገር እንተ ዘይበለ ክግረም ዝገብሮ ነገር ከም ዘይረኣየ እዩ ነይሩ፤ 'ኣላህን ረሱልን ብሓቂ ጻድቃን እዮም'። ህዝቢ ዒራቕ ግን ክሒዱ ቃላት ወሲኹሉ።