Rasulullah mengadakan perjanjian damai dengan penduduk Hudaibiyah dan bersedia menghapus kata ‘Muhammad Rasulullah’

इमाम अहमद : 621

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عِيسَى الطَّبَّاعُ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ سُلَيْمٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُثْمَانَ بْنِ خُثَيْمٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عِيَاضِ بْنِ عَمْرٍو الْقَارِيِّ قَالَ جَاءَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ شَدَّادٍ فَدَخَلَ عَلَى عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا وَنَحْنُ عِنْدَهَا جُلُوسٌ مَرْجِعَهُ مِنْ الْعِرَاقِ لَيَالِيَ قُتِلَ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَقَالَتْ لَهُ يَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ شَدَّادٍ هَلْ أَنْتَ صَادِقِي عَمَّا أَسْأَلُكَ عَنْهُ تُحَدِّثُنِي عَنْ هَؤُلَاءِ الْقَوْمِ الَّذِينَ قَتَلَهُمْ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ وَمَا لِي لَا أَصْدُقُكِ قَالَتْ فَحَدِّثْنِي عَنْ قِصَّتِهِمْ قَالَ فَإِنَّ عَلِيًّا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ لَمَّا كَاتَبَ مُعَاوِيَةَ وَحَكَمَ الْحَكَمَانِ خَرَجَ عَلَيْهِ ثَمَانِيَةُ آلَافٍ مِنْ قُرَّاءِ النَّاسِ فَنَزَلُوا بِأَرْضٍ يُقَالُ لَهَا حَرُورَاءُ مِنْ جَانِبِ الْكُوفَةِ وَإِنَّهُمْ عَتَبُوا عَلَيْهِ فَقَالُوا انْسَلَخْتَ مِنْ قَمِيصٍ أَلْبَسَكَهُ اللَّهُ تَعَالَى وَاسْمٍ سَمَّاكَ اللَّهُ تَعَالَى بِهِ ثُمَّ انْطَلَقْتَ فَحَكَّمْتَ فِي دِينِ اللَّهِ فَلَا حُكْمَ إِلَّا لِلَّهِ تَعَالَى فَلَمَّا أَنْ بَلَغَ عَلِيًّا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ مَا عَتَبُوا عَلَيْهِ وَفَارَقُوهُ عَلَيْهِ فَأَمَرَ مُؤَذِّنًا فَأَذَّنَ أَنْ لَا يَدْخُلَ عَلَى أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ إِلَّا رَجُلٌ قَدْ حَمَلَ الْقُرْآنَ فَلَمَّا أَنْ امْتَلَأَتْ الدَّارُ مِنْ قُرَّاءِ النَّاسِ دَعَا بِمُصْحَفٍ إِمَامٍ عَظِيمٍ فَوَضَعَهُ بَيْنَ يَدَيْهِ فَجَعَلَ يَصُكُّهُ بِيَدِهِ وَيَقُولُ أَيُّهَا الْمُصْحَفُ حَدِّثْ النَّاسَ فَنَادَاهُ النَّاسُ فَقَالُوا يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ مَا تَسْأَلُ عَنْهُ إِنَّمَا هُوَ مِدَادٌ فِي وَرَقٍ وَنَحْنُ نَتَكَلَّمُ بِمَا رُوِينَا مِنْهُ فَمَاذَا تُرِيدُ قَالَ أَصْحَابُكُمْ هَؤُلَاءِ الَّذِينَ خَرَجُوا بَيْنِي وَبَيْنَهُمْ كِتَابُ اللَّهِ يَقُولُ اللَّهُ تَعَالَى فِي كِتَابِهِ فِي امْرَأَةٍ وَرَجُلٍ { وَإِنْ خِفْتُمْ شِقَاقَ بَيْنِهِمَا فَابْعَثُوا حَكَمًا مِنْ أَهْلِهِ وَحَكَمًا مِنْ أَهْلِهَا إِنْ يُرِيدَا إِصْلَاحًا يُوَفِّقْ اللَّهُ بَيْنَهُمَا } فَأُمَّةُ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَعْظَمُ دَمًا وَحُرْمَةً مِنْ امْرَأَةٍ وَرَجُلٍ وَنَقَمُوا عَلَيَّ أَنْ كَاتَبْتُ مُعَاوِيَةَ كَتَبَ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ وَقَدْ جَاءَنَا سُهَيْلُ بْنُ عَمْرٍو وَنَحْنُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالْحُدَيْبِيَةِ حِينَ صَالَحَ قَوْمَهُ قُرَيْشًا فَكَتَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ فَقَالَ سُهَيْلٌ لَا تَكْتُبْ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ فَقَالَ كَيْفَ نَكْتُبُ فَقَالَ اكْتُبْ بِاسْمِكَ اللَّهُمَّ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاكْتُبْ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ فَقَالَ لَوْ أَعْلَمُ أَنَّكَ رَسُولُ اللَّهِ لَمْ أُخَالِفْكَ فَكَتَبَ هَذَا مَا صَالَحَ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ قُرَيْشًا يَقُولُ اللَّهُ تَعَالَى فِي كِتَابِهِ { لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِمَنْ كَانَ يَرْجُو اللَّهَ وَالْيَوْمَ الْآخِرَ } فَبَعَثَ إِلَيْهِمْ عَلِيٌّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَخَرَجْتُ مَعَهُ حَتَّى إِذَا تَوَسَّطْنَا عَسْكَرَهُمْ قَامَ ابْنُ الْكَوَّاءِ يَخْطُبُ النَّاسَ فَقَالَ يَا حَمَلَةَ الْقُرْآنِ إِنَّ هَذَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَمَنْ لَمْ يَكُنْ يَعْرِفُهُ فَأَنَا أُعَرِّفُهُ مِنْ كِتَابِ اللَّهِ مَا يَعْرِفُهُ بِهِ هَذَا مِمَّنْ نَزَلَ فِيهِ وَفِي قَوْمِهِ { قَوْمٌ خَصِمُونَ } فَرُدُّوهُ إِلَى صَاحِبِهِ وَلَا تُوَاضِعُوهُ كِتَابَ اللَّهِ فَقَامَ خُطَبَاؤُهُمْ فَقَالُوا وَاللَّهِ لَنُوَاضِعَنَّهُ كِتَابَ اللَّهِ فَإِنْ جَاءَ بِحَقٍّ نَعْرِفُهُ لَنَتَّبِعَنَّهُ وَإِنْ جَاءَ بِبَاطِلٍ لَنُبَكِّتَنَّهُ بِبَاطِلِهِ فَوَاضَعُوا عَبْدَ اللَّهِ الْكِتَابَ ثَلَاثَةَ أَيَّامٍ فَرَجَعَ مِنْهُمْ أَرْبَعَةُ آلَافٍ كُلُّهُمْ تَائِبٌ فِيهِمْ ابْنُ الْكَوَّاءِ حَتَّى أَدْخَلَهُمْ عَلَى عَلِيٍّ الْكُوفَةَ فَبَعَثَ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ إِلَى بَقِيَّتِهِمْ فَقَالَ قَدْ كَانَ مِنْ أَمْرِنَا وَأَمْرِ النَّاسِ مَا قَدْ رَأَيْتُمْ فَقِفُوا حَيْثُ شِئْتُمْ حَتَّى تَجْتَمِعَ أُمَّةُ مُحَمَّدٍ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَنْ لَا تَسْفِكُوا دَمًا حَرَامًا أَوْ تَقْطَعُوا سَبِيلًا أَوْ تَظْلِمُوا ذِمَّةً فَإِنَّكُمْ إِنْ فَعَلْتُمْ فَقَدْ نَبَذْنَا إِلَيْكُمْ الْحَرْبَ عَلَى سَوَاءٍ إِنَّ اللَّهَ لَا يُحِبُّ الْخَائِنِينَ فَقَالَتْ لَهُ عَائِشَةُ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا يَا ابْنَ شَدَّادٍ فَقَدْ قَتَلَهُمْ فَقَالَ وَاللَّهِ مَا بَعَثَ إِلَيْهِمْ حَتَّى قَطَعُوا السَّبِيلَ وَسَفَكُوا الدَّمَ وَاسْتَحَلُّوا أَهْلَ الذِّمَّةِ فَقَالَتْ أَاللَّهِ قَالَ أَاللَّهِ الَّذِي لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ لَقَدْ كَانَ قَالَتْ فَمَا شَيْءٌ بَلَغَنِي عَنْ أَهْلِ الذِّمَّةِ يَتَحَدَّثُونَهُ يَقُولُونَ ذُو الثُّدَيِّ وَذُو الثُّدَيِّ قَالَ قَدْ رَأَيْتُهُ وَقُمْتُ مَعَ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَيْهِ فِي الْقَتْلَى فَدَعَا النَّاسَ فَقَالَ أَتَعْرِفُونَ هَذَا فَمَا أَكْثَرَ مَنْ جَاءَ يَقُولُ قَدْ رَأَيْتُهُ فِي مَسْجِدِ بَنِي فُلَانٍ يُصَلِّي وَرَأَيْتُهُ فِي مَسْجِدِ بَنِي فُلَانٍ يُصَلِّي وَلَمْ يَأْتُوا فِيهِ بِثَبَتٍ يُعْرَفُ إِلَّا ذَلِكَ قَالَتْ فَمَا قَوْلُ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ حِينَ قَامَ عَلَيْهِ كَمَا يَزْعُمُ أَهْلُ الْعِرَاقِ قَالَ سَمِعْتُهُ يَقُولُ صَدَقَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ قَالَتْ هَلْ سَمِعْتَ مِنْهُ أَنَّهُ قَالَ غَيْرَ ذَلِكَ قَالَ اللَّهُمَّ لَا قَالَتْ أَجَلْ صَدَقَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ يَرْحَمُ اللَّهُ عَلِيًّا رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ إِنَّهُ كَانَ مِنْ كَلَامِهِ لَا يَرَى شَيْئًا يُعْجِبُهُ إِلَّا قَالَ صَدَقَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ فَيَذْهَبُ أَهْلُ الْعِرَاقِ يَكْذِبُونَ عَلَيْهِ وَيَزِيدُونَ عَلَيْهِ فِي الْحَدِيثِ

हे आम्हाला [इशाक बिन इसा अल-थब्बा] यांनी सांगितले, ज्यांनी मला [यह्या बिन सुलैम] यांनी सांगितले, ज्यांनी [अब्दुल्ला बिन उथ्मान बिन खुत्सैम] यांनी सांगितले, ज्यांनी [उबैदुल्ला बिन इयाद बिन 'अमरु अल-क़ारी] यांनी सांगितले, की; [अब्दुल्ला बिन शड्डाद] आले आणि अली यांच्या हत्येच्या काळात इराकहून परत आल्यावर आम्ही त्यांच्या बाजूला बसलो होतो तेव्हा त्यांनी आयशा यांना भेटले. आयशा यांनी त्यांना विचारले: "अरे अब्दुल्ला बिन शड्डाद, मी जे तुला विचारणार आहे त्याबद्दल तू माझ्याशी प्रामाणिक राहीलस का? तू मला त्या लोकांबद्दल सांगशील का ज्यांच्याविरुद्ध अलीने लढा दिला?" अब्दुल्ला म्हणाले, "मी तुझ्याशी प्रामाणिक का राहणार नाही?" आयशा म्हणाली, "तर मग त्यांची कथा सांग!" अब्दुल्ला म्हणाले, "खरोखर, जेव्हा अलीने मुआवियाशी करार केला आणि दोन मध्यस्थांनी निर्णय घेतला, तेव्हा कुरैशमधील आठ हजार पुरुषांनी अलीला सोडून दिला आणि ते हुररा नावाच्या ठिकाणी स्थायिक झाले" कुफाजवळ, त्यांनी अलीवर टीका केली, असे म्हणत: 'तुम्ही तो वस्त्र फेकून दिला जो परमेश्वरने तुम्हाला परिधान करून दिला होता, आणि ते नावही जे परमेश्वरने तुम्हाला प्रदान केले होते; तरीही तुम्ही अल्लाहच्या धर्मानुसार न्याय करण्यास घाई करता, जरी परमेश्वराच्या कायद्याव्यतिरिक्त कोणताही कायदा नाही.' जेव्हा त्यांच्या टीकेची बातमी अलीपर्यंत पोहोचली आणि त्यांनी स्वतःला त्याच्यापासून वेगळे केले, [अली] यांनी कोणीतरी जाहीर करण्याचा आदेश दिला की विश्वासूंच्या सेनापतींच्या उपस्थितीत फक्त तोच व्यक्ती येईल ज्याच्याकडे कुरआन असेल. जेव्हा खोली कुरआन पठण करणाऱ्यांनी भरली, तेव्हा अली यांनी महान इमाम यांच्या मुशाफची एक प्रत मागितली; त्यांनी ती दोन्ही हातांत धरली आणि हातांनी दाबत म्हणाले: "अरे मुशाफ, हे लोकांपर्यंत पोहोचव." तेव्हा लोकांनी त्याला ओरडून विचारले: "हे विश्वासूंचा सेनापती, तुम्ही ते का मागत आहात, जेव्हा ते फक्त कागदावरची शाई आहे आणि आम्ही त्यावरून आम्हाला जे सांगितले गेले आहे त्यानुसार बोलतो? तुमचा काय अर्थ?" अली म्हणाले: "तुमचे साथीदार—जे माझ्यापासून दूर गेले आहेत— पण माझ्या आणि त्यांच्या मध्ये अल्लाहचे पुस्तक आहे. सर्वोच्च अल्लाहने आपल्या पुस्तकात स्त्री आणि पुरुषाबद्दल सांगितले आहे: (आणि जर तुम्हाला दोघांमध्ये फूट पडण्याची भीती वाटत असेल, तर पुरुषाच्या कुटुंबातून एक मध्यस्थ आणि स्त्रीच्या कुटुंबातून दुसरा मध्यस्थ नेमावा; जर दोघेही समेटाची इच्छा ठेवत असतील, तर अल्लाह त्यांच्यामध्ये सामंजस्य निर्माण करील). तर मुहम्मद (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांच्या उम्माहचे रक्त फक्त एक पुरुष आणि एक स्त्रीच्या रक्तापेक्षा अधिक मोठे आणि सन्माननीय आहे, आणि ते माझ्यावर द्वेष करतात कारण मी मुआविया (रजिअल्लाहु अन्हु) सोबत करार केला होता. अली इब्न अबू तालिब यांनी करारनामा लिहिला होता तेव्हा सुहैयल इब्न 'अमर आमच्याकडे आला, आणि आम्ही त्या वेळी अल्लाहच्या प्रेषितांसोबत, ज्यांच्यावर शांती आणि आशीर्वाद असोत, हुदैबियाह येथे होतो, जेव्हा त्यांनी कुरैशमधील त्यांच्या लोकांसोबत शांतता करार केला; मग अल्लाहच्या प्रेषितांनी, ज्यांच्यावर शांती आणि आशीर्वाद असोत, लिहिले: "बिस्मिल्लाहिर-रहमानिर-रहीम," तेव्हा सुहैलाने म्हटले, "बिस्मिल्लाहिर-रहमानिर-रहीम लिहू नकोस." मग त्याने विचारले: "मग आम्ही काय लिहू?" सुहै्ल म्हणाला: "लिहा: 'बिस्मिका अल्लाहूम्मा'," मग पैगंबर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम यांनी सांगितले: "लिहा: 'मुहम्मद पैगंबर आहेत!'" तेव्हा सुहै्ल म्हणाला: "जर मला माहित असते की तुम्ही पैगंबर आहात, तर मी तुमच्याशी वाद केला नसता." मग त्याने लिहिले: 'ही मुहम्मद इब्न अब्दुल्लाह यांचा कुरैशसोबतचा शांतता करार आहे.' परमपवित्र अल्लाह आपल्या ग्रंथात म्हणतो: 'अल्लाह आणि अंतिम दिनावर आशा ठेवणाऱ्यांसाठी अल्लाहच्या प्रेषितामध्ये नक्कीच उत्तम उदाहरण आहे.' मग अली (रज़िअल्लाहु अन्हु) यांनी अब्दुल्लाह बिन अब्बास (रज़िअल्लाहु अन्हु) यांना त्यांच्याकडे (खवारिजकडे) पाठवले; मी अब्दुल्लाह बिन अब्बास (रज़िअल्लाहु अन्हु) यांच्यासोबत निघालो. जेव्हा आम्ही त्यांच्या पांक्तींमध्ये पोहोचलो, तेव्हा इब्न अल-कावा (रज़िअल्लाहु अन्हु) उठले आणि त्यांच्यासमोर एक प्रवचन दिले, म्हणाले: "हे कुरआन वाहकांनो, खरोखर हा अब्दुल्ला इब्न अब्बास आहे; ज्याला तो माहीत नाही, त्याला मी अल्लाहच्या पुस्तकाद्वारे ओळख करून देईन, जेणेकरून तुम्ही त्याला ओळखाल. हे त्याच्याबद्दल आणि त्याच्या लोकांबद्दल (विवादग्रस्त लोक) उतरवलेल्या आयातांपैकी एक आहे; त्यामुळे हा विषय निर्णय घेण्यास पात्र असलेल्या लोकांकडे सोपवा, आणि अल्लाहच्या पुस्तकाबद्दल त्याची परीक्षा करू नका." मग त्यांचे धर्मोपदेशक उभे राहिले आणि म्हणाले: "अल्लाहच्या शपथाने, आम्ही नक्कीच त्याची अल्लाहच्या ग्रंथाने परीक्षा घेऊ; जर तो सत्य घेऊन आला, तर आम्ही त्याला ओळखू आणि नक्कीच त्याचे अनुसरण करू; पण जर तो असत्य घेऊन आला, तर आम्ही त्याच्या असत्यासाठी त्याचा निषेध करू." मग त्यांनी तीन दिवस अब्दुल्ला यांची कुराणाने परीक्षा घेतली, ज्यावर त्यापैकी चार हजार जण (सत्याकडे) परतले; त्यांनी सर्वांनी तौबा केली, आणि त्यात इब्न अल-कव्वा' होता, ज्याने त्यांना कुफ्यातील अली यांच्याकडे परत नेले. मग अली यांनी त्याला उरलेल्या (ज्यांनी अजूनही अली यांना सोडले होते) लोकांकडे पाठवले, तेव्हा अब्दुल्ला म्हणाले: "तुम्ही आमच्या आणि लोकांमध्ये घडलेल्या घटनांना साक्षी दिले आहे, म्हणून जर तुम्हाला हवे असेल तर थांबा, ज्यामुळे पैगंबर मुहम्मद (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांची उम्मत एकत्र येईल; आपल्यात आणि आमच्यात कोणतेही निषिद्ध रक्तपात होऊ देऊ नका; करारबद्ध लोकांची लूट करू नका किंवा त्यांना अन्याय करू नका; खरंच, जर तुम्ही तसे केले, तर आम्ही न्याय्यरित्या तुमच्याविरुद्ध युद्ध करू; खरोखरच, अल्लाह विश्वासघात करणाऱ्यांना आवडत नाही." मग आयशाने विचारले; "अरे इब्न शद्दद, त्याने खरोखरच त्यांच्यावर युद्ध केले का?" मग अब्दुल्ला इब्न शद्ददने उत्तर दिले; "अल्लाहची कसम, अलीने त्यांच्याकडे लूटमार करण्यासाठी, रक्तपात करण्यासाठी आणि करारबद्ध लोकांना मारण्यास कायदेशीर घोषित करण्यासाठी कोणीही पाठवले नाही." मग आयशा म्हणाली, "अल्लाहच्या शपथाने?" अब्दुल्ला म्हणाला, "अल्लाहच्या शपथाने, त्याच्याशिवाय कोणताही पूजनीय देव नाही; तसेच घडले." आयशाने विचारले, "मग करारबद्ध लोकांबद्दल मला काय बातमी मिळाली आहे?" ते त्यावर चर्चा करत होते, म्हणत, 'स्तनांचा मालक, स्तनांचा मालक.'" अब्दुल्ला म्हणाला, "खरंच, मी त्याला अनेकदा एखाद्या मशीदीत आणि एखाद्या मशीदीत नमाज अदा करताना पाहिले आहे." आणि लोकांनी ठोस काहीही पुढे आणले नाही ज्याद्वारे... त्याने किती काही घडवून आणले आहे." अब्दुल्ला म्हणाले, "खरंच, मी त्याला अनेकदा इतक्या इतक्या मशिदीत आणि इतक्या इतक्या मशिदीत नमाज अदा करताना पाहिले आहे." आणि लोकांनी त्याला ओळखण्यासाठी त्या व्यतिरिक्त काहीही ठोस पुरावा मांडला नाही." मग आयशाने विचारले, 'तर इराकच्या लोकांच्या म्हणण्यानुसार जेव्हा तो त्याच्यासमोर उभा होता तेव्हा अलीने काय म्हटले?' अब्दुल्लाने उत्तर दिले, 'मी त्याला म्हणताना ऐकले: "अल्लाह आणि त्यांचा पैगंबर सर्वात सत्यवादी आहेत."' आयशा म्हणाली, 'तुम्ही त्याला काही इतर बोलताना ऐकले का?' अब्दुल्लाने उत्तर दिले, 'अल्लाहची शपथ, नाही.' ऐशामुनी म्हटले, "खरोखरच, अल्लाह आणि त्यांचा पैगंबर सर्वात सत्यवादी आहेत. अल्लाह अलीवर दया करो. खरंच, त्यांच्या म्हणण्यांपैकी एक असे होते की त्यांना काहीही आश्चर्यकारक दिसले तरी ते म्हणायचे, 'अल्लाह आणि त्यांचा पैगंबर सर्वात सत्यवादी आहेत.' तरीही इराकचे लोक याचा इन्कार करतात आणि त्यांच्या शब्दात भर घालतात."