Ketentuan memerdekakan Budak milik bersama (syarikat) dan kewajiban melunasi hak pemilik lain (sekutu)

Imam Muslim : 3149

و حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ عَنْ نَافِعٍ مَوْلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَنْ أَعْتَقَ نَصِيبًا لَهُ فِي عَبْدٍ فَكَانَ لَهُ مِنْ الْمَالِ قَدْرُ مَا يَبْلُغُ قِيمَتَهُ قُوِّمَ عَلَيْهِ قِيمَةَ عَدْلٍ وَإِلَّا فَقَدْ عَتَقَ مِنْهُ مَا عَتَقَ و حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ وَمُحَمَّدُ بْنُ رُمْحٍ عَنْ اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ قَالَ سَمِعْتُ يَحْيَى بْنَ سَعِيدٍ ح و حَدَّثَنِي أَبُو الرَّبِيعِ وَأَبُو كَامِلٍ قَالَا حَدَّثَنَا حَمَّادٌ وَهُوَ ابْنُ زَيْدٍ ح و حَدَّثَنِي زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا إِسْمَعِيلُ يَعْنِي ابْنَ عُلَيَّةَ كِلَاهُمَا عَنْ أَيُّوبَ ح و حَدَّثَنَا إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ عَنْ ابْنِ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي إِسْمَعِيلُ بْنُ أُمَيَّةَ ح و حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي فُدَيْكٍ عَنْ ابْنِ أَبِي ذِئْبٍ ح و حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ سَعِيدٍ الْأَيْلِيُّ أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي أُسَامَةُ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ كُلُّ هَؤُلَاءِ عَنْ نَافِعٍ عَنْ ابْنِ عُمَرَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا الْحَدِيثِ وَلَيْسَ فِي حَدِيثِهِمْ وَإِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُ مَالٌ فَقَدْ عَتَقَ مِنْهُ مَا عَتَقَ إِلَّا فِي حَدِيثِ أَيُّوبَ وَيَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ فَإِنَّهُمَا ذَكَرَا هَذَا الْحَرْفَ فِي الْحَدِيثِ وَقَالَا لَا نَدْرِي أَهُوَ شَيْءٌ فِي الْحَدِيثِ أَوْ قَالَهُ نَافِعٌ مِنْ قِبَلِهِ وَلَيْسَ فِي رِوَايَةِ أَحَدٍ مِنْهُمْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَّا فِي حَدِيثِ اللَّيْثِ بْنِ سَعْدٍ

اسان کي [سيابان بن فرح] ٻڌايو آهي ته اسان کي [جرير بن حازم] عبدالله بن عمر جي اڳوڻي غلام کان، عبدالله بن عمر کان، هن چيو ته رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو آهي ته: 'جيڪو ڪنهن غلام جي ملڪيت جو ڪجهه حصو آزاد ڪري ٿو، ۽ جيڪڏهن ان وٽ باقي رقم ادا ڪرڻ لاءِ ڪافي ملڪيت آهي، ته پوءِ ان کي غلام جي باقي قيمت ادا ڪري آزاد ڪرڻ گهرجي، نه ته هن واقعي پنهنجي ملڪيت کي آزاد ڪيو آهي'. اسان کي [قطيبه بن سعيد] ۽ [محمد بن روم] کي [الليث بن سعد] کان ٻڌايو آهي. - هڪ ٻي سٽ ۾ چيو ويو آهي ته - اسان کي [محمد بن المثنيٰ] ٻڌايو آهي ته اسان کي [عبدالوهاب] ٻڌايو آهي ته مون [يحييٰ بن سعيد] کي ٻڌو آهي. - ٻئي طريقي سان چيو ويو آهي ته - مون کي ٻڌايو ويو آهي ته [ابو ربيع] ۽ [ابو ڪامل] ٻنهي چيو؛ اسان کي [حماد] - يعني ابن زيد- کي ٻڌايو آهي. - ٻئي طريقي سان بيان ڪيو ويو آهي - مون کي [زهير بن حرب] ٻڌايو آهي ته اسان کي [اسماعيل] - يعني ابن عليه - ٻئي [ايوب] جا. - ٻئي طريقي سان بيان ڪيو ويو آهي ته اسان کي [اسحاق بن منصور] ٻڌايو آهي ته اسان کي [عبد الرزاق] کان [ابن جريج] ٻڌايو آهي ته مون کي [اسماعيل بن اميه] ٻڌايو آهي. - ٻئي طريقي سان بيان ڪيو ويو آهي ته اسان کي [محمد بن رافع] ٻڌايو آهي ته اسان کي [ابن ابو فديڪ] کان [ابن ابو دزيب] ٻڌايو آهي. - ٻئي طريقي سان بيان ڪيو ويو آهي ته اسان کي [هارون بن سعيد العيلي] ٻڌايو آهي ته اسان کي [ابن وهب] ٻڌايو آهي ته هن چيو؛ مون کي [اسامه] - يعني ابن زيد - سڀني [نافع] کان [ابن عمر] کان، رسول الله صلي الله عليه وسلم کان، هن حديث سان ٻڌايو آهي، پر انهن جي حديث ۾ اهو ذڪر ناهي ته، 'جيڪڏهن هن وٽ ڪا به دولت نه آهي، ته پوءِ هن صرف پنهنجو حصو آزاد ڪيو آهي'. ايوب ۽ يحيى بن سعيد جي حديث کان سواءِ، ڇاڪاڻ ته انهن ٻنهي حديث ۾ جملي جو ذڪر ڪيو آهي. ٻنهي چيو؛ 'اسان کي خبر ناهي ته، اهو جملو حديث ۾ شامل آهي يا صرف نافع جو چوڻ آهي'. ۽ انهن جي روايتن ۾ اهو به ذڪر ناهي ته، 'مون هڪ ڀيرو رسول الله صلي الله عليه وسلم کي ٻڌو هو...'، ليث بن سعد جي حديث کان سواءِ'.