Wala' (perwalian) adalah hak orang yang memerdekakan, dan syarat yang menyalahinya batal

Imam Muslim : 2763

و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ الْهَمْدَانِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ أَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ عَائِشَةَ قَالَتْ دَخَلَتْ عَلَيَّ بَرِيرَةُ فَقَالَتْ إِنَّ أَهْلِي كَاتَبُونِي عَلَى تِسْعِ أَوَاقٍ فِي تِسْعِ سِنِينَ فِي كُلِّ سَنَةٍ أُوقِيَّةٌ فَأَعِينِينِي فَقُلْتُ لَهَا إِنْ شَاءَ أَهْلُكِ أَنْ أَعُدَّهَا لَهُمْ عَدَّةً وَاحِدَةً وَأُعْتِقَكِ وَيَكُونَ الْوَلَاءُ لِي فَعَلْتُ فَذَكَرَتْ ذَلِكَ لِأَهْلِهَا فَأَبَوْا إِلَّا أَنْ يَكُونَ الْوَلَاءُ لَهُمْ فَأَتَتْنِي فَذَكَرَتْ ذَلِكَ قَالَتْ فَانْتَهَرْتُهَا فَقَالَتْ لَا هَا اللَّهِ إِذَا قَالَتْ فَسَمِعَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَأَلَنِي فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ اشْتَرِيهَا وَأَعْتِقِيهَا وَاشْتَرِطِي لَهُمْ الْوَلَاءَ فَإِنَّ الْوَلَاءَ لِمَنْ أَعْتَقَ فَفَعَلْتُ قَالَتْ ثُمَّ خَطَبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَشِيَّةً فَحَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَمَا بَالُ أَقْوَامٍ يَشْتَرِطُونَ شُرُوطًا لَيْسَتْ فِي كِتَابِ اللَّهِ مَا كَانَ مِنْ شَرْطٍ لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَهُوَ بَاطِلٌ وَإِنْ كَانَ مِائَةَ شَرْطٍ كِتَابُ اللَّهِ أَحَقُّ وَشَرْطُ اللَّهِ أَوْثَقُ مَا بَالُ رِجَالٍ مِنْكُمْ يَقُولُ أَحَدُهُمْ أَعْتِقْ فُلَانًا وَالْوَلَاءُ لِي إِنَّمَا الْوَلَاءُ لِمَنْ أَعْتَقَ و حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ وَأَبُو كُرَيْبٍ قَالَا حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ ح و حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ ح و حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ وَإِسْحَقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ جَمِيعًا عَنْ جَرِيرٍ كُلُّهُمْ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ بِهَذَا الْإِسْنَادِ نَحْوَ حَدِيثِ أَبِي أُسَامَةَ غَيْرَ أَنَّ فِي حَدِيثِ جَرِيرٍ قَالَ وَكَانَ زَوْجُهَا عَبْدًا فَخَيَّرَهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَاخْتَارَتْ نَفْسَهَا وَلَوْ كَانَ حُرًّا لَمْ يُخَيِّرْهَا وَلَيْسَ فِي حَدِيثِهِمْ أَمَّا بَعْدُ

ነጊሩና ኣሎ [ኣቡ ኩራይብ ሙሓመድ ቢን ኣል ዓላ` ኣል ሓምዳኒ] ነጊሩና ኣሎ [ኣቡ ኡሳማ] ነጊሩና ኣሎ [ሂስያም ቢን ኡርዋ] ነጊሩኒ ኣሎ [ኣቦይ] ካብ [ዓዒስያ] ኢሉ፤ ሓደ ግዜ ባሪራ ተራኺቡኒ፤ 'ብሓቂ ስድራይ - ጎይታይ - ንትሽዓተ ዓመት ብትሽዓተ ኡቂያ ክብጀው እንተኽኢለ ሓራ ክገብሩኒ ቃል ኣትዮምኒ፡ ኣብ ዓመት ድማ ሓንቲ ኡቺያ ክኸፍል ኣለኒ፡ ስለዚ ሓግዙኒ'። ስለዚ ኣነ ድማ፤ 'ስድራኻ - ጎይታኻ - ፍቓደኛ እንተኾይኑ ሽዑ ብጥረ ገንዘብ ክብጀወካ እየ - ማለት ትሽዓተ ኡቂያ ብሓንሳብ -፣ ሓራ ክገብረካ እየ፣ መሰል ሞግዚትነትካ ድማ ናተይ እዩ'። ብድሕሪኡ ነዚ ናብ ስድርኡ -ጎይታኡ- ኣመሓላለፈሎም፡ መሰል ሞግዚትነቱ ኣብኦም እንተዘይተሪፉ ግን ኣብዮም። ሽዑ ናባይ መጺኡ እዚ ነገረኒ፡ ሽዑ ኣነ ገሲሐዮ በልክዎ፤ 'ብኣላህ ከምኡ ኣይኮነን እቲ ሕጊ'። ኣይስያ ድማ ኣስዒባ፤ ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ነዚ ሰሚዑ ስለ ዝነበረ ሓተተኒ፡ ድሕሪኡ እንታይ ከም ዘጋጠመ ነጊረዮ። ሽዑ ንሱ ድማ ‘ዓድግዎን ሓራ ኣውጽእዎን ሞግዚትነት ምሳኻትኩም ይኹን ዝብል ቅድመ ኩነት ሕተትዎ፣ ምኽንያቱ ዋርድያነት ነቶም ሓራ ዘውጽኡ እዩ’። ኣብ መወዳእታ ድማ ገይረዮ። ብድሕሪኡ ነዊሕ ከይጸንሐ ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዎሰላም ኣብ ዒሻ ስብከት ኣስሚዖም፡ ንኣላህ በቲ ንዕኡ ዝግበኦ ውዳሴታት ምስ ኣመስገነ፡ ብድሕሪኡ ከምዚ በለ: ኣማ ባዕዱ፡ ሰባት ቅድመ ኩነት ምሃብ እንታይ እዩ ዋኒን? ዝኾነ ረቛሒ ኣብ መጽሓፍ ዓዛ ዋ ጃላ ፈጺሙ ዘይነበረ ፡ ሽዑ እቲ ጠለብ ዋላ ሚእቲ ግዜ እንተደለየ ሓሶት እዩ ፡ ምኽንያቱ መጽሓፍ ኣላህ ዝያዳ መሰል ክትፍጸም ስለዘለዋ ናይ ኣላህ ጠለባት ድማ ዝሓየለ እዩ። ስለዚ ሓደ ካባኻትኩም እንታይ እዩ ዝብለኩም፤ 'ናጻ So and So ብቅድመ ኩነት ሞግዚትነቱ ገና ምሳይ ኣሎ፡ 'ብሓቂ ሞግዚትነት ነቶም ሓራ ዘውጽኡ እዩ'። ከምኡ ውን ተነጊሩና ኣሎ [ኣቡበከር ቢን ኣቢ ስያይባ]ን [ኣቡ ኩራይብ] ክልቲኦም ከምዚ ኢሎም፤ ነጊሩና ኣሎ [ኣቡ ኑማይር]። ካብ ካልእ መንገዲ ድማ ተዘንትዩ ኣሎ፣ ተነጊሩና ኣሎ [ኣቡ ኩራይብ] ነጊሩና ኣሎ [ዋኪ’]። ከምኡ’ውን ካብ ካልእ መንገዲ ተረኺቡ፣ [ዙሃይር ቢን ሓርብ]ን [ኢሻቕ ቢን ኢብራሂም] ኩሎም ካብ [ጃሪር] ኩሎም ካብ [ሂስያም ቢን ኡርዋ] ምስዚ ኢስናድ ነጊሩና ኣሎ፣ ከምቲ ኣቡ ኡሳማ ዘዘንትዎ ሓዲስ፣ ኣብታ ሓዲስ ጥራይ ጃብር ተጠቒሱ ኣሎ፤ በዓል ቤታ - ባሪራ - ገና ባርያ ምንባሩ፡ ሽዑ ረሱሉላሁ ዓለይሂ ዋሰላም ምርጫ ከም ዝሃቦ፡ ስለዚ ባዕሉ መሪጹ፡ በዓል ቤቱ ነጻ እንተዝኸውን ብርግጽ ምርጫ ኣይምሃቦን ነይሩ። ኣብ ሓዲስ ድማ ኣይተጠቕሱን፤ 'ኣማ ባ'ዱ'።