Ancaman bagi orang yang tidak menunaikan zakat harta, hartanya akan menjadi siksa yang membebaninya

Imam Muslim : 1647

و حَدَّثَنِي سُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ حَدَّثَنَا حَفْصٌ يَعْنِي ابْنَ مَيْسَرَةَ الصَّنْعَانِيَّ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ أَنَّ أَبَا صَالِحٍ ذَكْوَانَ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ يَقُولُا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا مِنْ صَاحِبِ ذَهَبٍ وَلَا فِضَّةٍ لَا يُؤَدِّي مِنْهَا حَقَّهَا إِلَّا إِذَا كَانَ يَوْمُ الْقِيَامَةِ صُفِّحَتْ لَهُ صَفَائِحُ مِنْ نَارٍ فَأُحْمِيَ عَلَيْهَا فِي نَارِ جَهَنَّمَ فَيُكْوَى بِهَا جَنْبُهُ وَجَبِينُهُ وَظَهْرُهُ كُلَّمَا بَرَدَتْ أُعِيدَتْ لَهُ فِي يَوْمٍ كَانَ مِقْدَارُهُ خَمْسِينَ أَلْفَ سَنَةٍ حَتَّى يُقْضَى بَيْنَ الْعِبَادِ فَيَرَى سَبِيلَهُ إِمَّا إِلَى الْجَنَّةِ وَإِمَّا إِلَى النَّارِ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَالْإِبِلُ قَالَ وَلَا صَاحِبُ إِبِلٍ لَا يُؤَدِّي مِنْهَا حَقَّهَا وَمِنْ حَقِّهَا حَلَبُهَا يَوْمَ وِرْدِهَا إِلَّا إِذَا كَانَ يَوْمُ الْقِيَامَةِ بُطِحَ لَهَا بِقَاعٍ قَرْقَرٍ أَوْفَرَ مَا كَانَتْ لَا يَفْقِدُ مِنْهَا فَصِيلًا وَاحِدًا تَطَؤُهُ بِأَخْفَافِهَا وَتَعَضُّهُ بِأَفْوَاهِهَا كُلَّمَا مَرَّ عَلَيْهِ أُولَاهَا رُدَّ عَلَيْهِ أُخْرَاهَا فِي يَوْمٍ كَانَ مِقْدَارُهُ خَمْسِينَ أَلْفَ سَنَةٍ حَتَّى يُقْضَى بَيْنَ الْعِبَادِ فَيَرَى سَبِيلَهُ إِمَّا إِلَى الْجَنَّةِ وَإِمَّا إِلَى النَّارِ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَالْبَقَرُ وَالْغَنَمُ قَالَ وَلَا صَاحِبُ بَقَرٍ وَلَا غَنَمٍ لَا يُؤَدِّي مِنْهَا حَقَّهَا إِلَّا إِذَا كَانَ يَوْمُ الْقِيَامَةِ بُطِحَ لَهَا بِقَاعٍ قَرْقَرٍ لَا يَفْقِدُ مِنْهَا شَيْئًا لَيْسَ فِيهَا عَقْصَاءُ وَلَا جَلْحَاءُ وَلَا عَضْبَاءُ تَنْطَحُهُ بِقُرُونِهَا وَتَطَؤُهُ بِأَظْلَافِهَا كُلَّمَا مَرَّ عَلَيْهِ أُولَاهَا رُدَّ عَلَيْهِ أُخْرَاهَا فِي يَوْمٍ كَانَ مِقْدَارُهُ خَمْسِينَ أَلْفَ سَنَةٍ حَتَّى يُقْضَى بَيْنَ الْعِبَادِ فَيَرَى سَبِيلَهُ إِمَّا إِلَى الْجَنَّةِ وَإِمَّا إِلَى النَّارِ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَالْخَيْلُ قَالَ الْخَيْلُ ثَلَاثَةٌ هِيَ لِرَجُلٍ وِزْرٌ وَهِيَ لِرَجُلٍ سِتْرٌ وَهِيَ لِرَجُلٍ أَجْرٌ فَأَمَّا الَّتِي هِيَ لَهُ وِزْرٌ فَرَجُلٌ رَبَطَهَا رِيَاءً وَفَخْرًا وَنِوَاءً عَلَى أَهْلِ الْإِسْلَامِ فَهِيَ لَهُ وِزْرٌ وَأَمَّا الَّتِي هِيَ لَهُ سِتْرٌ فَرَجُلٌ رَبَطَهَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ ثُمَّ لَمْ يَنْسَ حَقَّ اللَّهِ فِي ظُهُورِهَا وَلَا رِقَابِهَا فَهِيَ لَهُ سِتْرٌ وَأَمَّا الَّتِي هِيَ لَهُ أَجْرٌ فَرَجُلٌ رَبَطَهَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ لِأَهْلِ الْإِسْلَامِ فِي مَرْجٍ وَرَوْضَةٍ فَمَا أَكَلَتْ مِنْ ذَلِكَ الْمَرْجِ أَوْ الرَّوْضَةِ مِنْ شَيْءٍ إِلَّا كُتِبَ لَهُ عَدَدَ مَا أَكَلَتْ حَسَنَاتٌ وَكُتِبَ لَهُ عَدَدَ أَرْوَاثِهَا وَأَبْوَالِهَا حَسَنَاتٌ وَلَا تَقْطَعُ طِوَلَهَا فَاسْتَنَّتْ شَرَفًا أَوْ شَرَفَيْنِ إِلَّا كَتَبَ اللَّهُ لَهُ عَدَدَ آثَارِهَا وَأَرْوَاثِهَا حَسَنَاتٍ وَلَا مَرَّ بِهَا صَاحِبُهَا عَلَى نَهْرٍ فَشَرِبَتْ مِنْهُ وَلَا يُرِيدُ أَنْ يَسْقِيَهَا إِلَّا كَتَبَ اللَّهُ لَهُ عَدَدَ مَا شَرِبَتْ حَسَنَاتٍ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَالْحُمُرُ قَالَ مَا أُنْزِلَ عَلَيَّ فِي الْحُمُرِ شَيْءٌ إِلَّا هَذِهِ الْآيَةَ الْفَاذَّةُ الْجَامِعَةُ { فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَيْرًا يَرَهُ وَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ } و حَدَّثَنِي يُونُسُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى الصَّدَفِيُّ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ حَدَّثَنِي هِشَامُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ فِي هَذَا الْإِسْنَادِ بِمَعْنَى حَدِيثِ حَفْصِ بْنِ مَيْسَرَةَ إِلَى آخِرِهِ غَيْرَ أَنَّهُ قَالَ مَا مِنْ صَاحِبِ إِبِلٍ لَا يُؤَدِّي حَقَّهَا وَلَمْ يَقُلْ مِنْهَا حَقَّهَا وَذَكَرَ فِيهِ لَا يَفْقِدُ مِنْهَا فَصِيلًا وَاحِدًا وَقَالَ يُكْوَى بِهَا جَنْبَاهُ وَجَبْهَتُهُ وَظَهْرُهُ

۽ مون کي [سويد بن سعيد] ٻڌايو آهي [حفش يعني ميسرة الشنعاني جو پٽ] [زيد بن اسلم] کان ته [ابو صالح دزڪوان] ٻڌايو آهي ته هن [ابو هريره] کي چوندي ٻڌو آهي ته رسول الله ﷺ فرمايو آهي ته: 'جنهن وٽ سون ۽ چاندي آهي، پر زڪوات ادا نٿو ڪري، ته قيامت جي ڏينهن ان لاءِ هڪ باهه وارو لوهه ٺاهيو ويندو جيڪو دوزخ ۾ روشن ڪيو ويندو، پوءِ ان جي پيٽ، پيشاني ۽ پٺي تي لوهه ڪيو ويندو. هر ڀيري لوهه ٿڌو ٿيندو آهي، ان کي ٻيهر گرم ڪيو ويندو آهي ۽ پوءِ ان تي هر روز - هڪ ڏينهن دنيا ۾ پنجاهه سالن جي برابر آهي - جيستائين معاملو فيصلو نه ٿئي. ان کان پوءِ، صرف تڏهن ئي هو پنهنجو نڪرڻ جو رستو ڏسي ٿو، ڪڏهن جنت ڏانهن ۽ ڪڏهن دوزخ ڏانهن'. پوءِ ان کان پڇيو ويو ته، 'يا الله جا رسول، اُٺن جو ڇا حال آهي؟' هن جواب ڏنو؛ 'اُٺن لاءِ به ساڳيو ئي آهي، جيڪڏهن انهن جا مالڪ پنهنجي زڪوات ادا نه ڪن.' سندس زڪوات ۾ ان کير سان صدقو ادا ڪرڻ شامل آهي جيڪو هو ان ڏينهن کير پياريندو آهي جڏهن هو پاڻي پيئڻ لاءِ ايندو آهي. تنهن ڪري قيامت جي ڏينهن، ان شخص کي هڪ هموار جاءِ تي وڇايو ويندو ته جيئن سڀ کان وڏا ۽ ٿلها اُٺ ۽ انهن جا ننڍا ٻار ان کي لتاڙي سگهن. اهي سڀ پنهنجي کُرن سان لتاڙيندا ۽ پنهنجي تيز ڏندن سان چٻاڙيندا. هر ڀيري جڏهن به پهريون اُٺ اتان گذرندو آهي، ٻيو اچي ان کي لتاڙيندو آهي. اهو هر روز جاري رهندو جيستائين ڪيس جو فيصلو ختم نه ٿئي. هڪ ڏينهن زمين تي پنجاهه هزار سالن جي برابر آهي. صرف تڏهن ئي هو پنهنجو رستو ڏسي سگهندو، شايد جنت ڏانهن ۽ شايد دوزخ ڏانهن. پوءِ ان کان ٻيهر پڇيو ويو، 'يا الله جا رسول، ڳئون ۽ ٻڪرين جو ڇا؟' هن جواب ڏنو؛ 'ها، ڳئون ۽ ٻڪرين جي مالڪن کي نه وساريو جيڪي پنهنجي زڪوات ادا نه ڪندا آهن. قيامت جي ڏينهن، هن کي هڪ هموار سطح تي رکيو ويندو ته جيئن ڳئون ۽ ٻڪريون ان کي پنهنجن تيز کُرن سان لتاڙي سگهن ۽ ان کي پنهنجن سڱن سان ماري سگهن، ڇا ٻڪري جا سڱ ٽيڙا آهن، سينگ نه آهن، يا ٽٽل سڱ آهن.' جڏهن پهريون گذري ويندو، ته ٻيو پٺيان ايندو، ۽ ائين ئي هلندو رهندو، جيستائين معاملو آخرڪار فيصلو نه ٿي ويندو. هن دنيا ۾ هڪ ڏينهن هن دنيا ۾ پنجاهه هزار سالن جي برابر آهي. ان کان پوءِ، هو پنهنجو نڪرڻ جو رستو ڏسي سگهندو، ته هو جنت ۾ ويندو يا دوزخ ۾. ' پوءِ ٻيهر پڇيو ويو، 'يا الله جا رسول، گهوڙن بابت ڇا؟' هن جواب ڏنو؛ 'ٽي قسم جا گهوڙا آهن: -پهريون-، اهي جيڪي گناهه آڻي سگهن ٿا، -ٻيو- رڪاوٽ جي طور تي، ۽ -ٽيون- جيڪي ثواب آڻي سگهن ٿا. جيئن ته گناهه آڻيندڙ گهوڙا، اهي اهي آهن جيڪي نمائش، شان ۽ شوڪت لاءِ، يا اسلام جي خلاف جنگ ڪرڻ لاءِ رکيا ويا آهن. تنهن ڪري ان شخص لاءِ گهوڙا گناهه جو ذريعو بڻجي ويندا آهن. -ٻيو-، گهوڙو رڪاوٽ جي طور تي، يعني هڪ گهوڙو جيڪو الله جي رستي ۾ جهاد لاءِ تيار ڪيو ويو آهي، پوءِ ان جو مالڪ ان جي سنڀال ۽ جهاد لاءِ استعمال ڪندي الله جا حق نه وساريندو آهي، پوءِ ان شخص لاءِ گهوڙو ان لاءِ محافظ آهي. -ٽيون-، گهوڙو ثواب جي ميدان جي طور تي. يعني هڪ گهوڙو جيڪو الله جي رستي ۾ جهاد لاءِ تيار ڪيو ويو آهي ۽ مسلمانن جي مفادن جي حفاظت لاءِ انهن جي چراگاهن ۾. تنهن ڪري گهوڙو جيڪو ڪجهه به ميدان ۾ کائي ٿو، اهو نيڪين جي باغ جي مالڪ لاءِ لکيو ويندو آهي جيترو گهوڙو کائي ٿو ۽ جيترو نيڪيون به لکيو وينديون آهن جيترو گهوڙي جو گوبر ۽ پيشاب پيدا ٿئي ٿو. جيڪڏهن گهوڙي جي رسيءَ ٽٽي پوي ۽ گهوڙو ڀڄي وڃي ته پوءِ ان جي مالڪ لاءِ اوتريون نيڪيون لکيو وينديون آهن جيتريون گهوڙي جي پيرن جا نشان ۽ گوبر. هر ڀيري جڏهن به گهوڙو ڪنهن درياهه مان گذرندو آهي ۽ اهو اتفاق سان پيئندو آهي يا ان جي مالڪ طرفان پاڻي ڏنو ويندو آهي ته الله ان جي مالڪ لاءِ اوتريون نيڪيون لکندو جيترو گهوڙي جو پاڻي پيئندو آهي. ان کان پوءِ ٻيهر پڇيو ويو ته، 'حمر - گدھن جو ڇا حال آهي - اي الله جا رسول؟' هن جواب ڏنو ته؛ 'الله مون تي حمر بابت ڪا به وحي نه نازل ڪئي آهي، سواءِ هڪ مختصر پر جامع آيت جي، 'جيڪو به سرنهن جي داڻي جيترو نيڪيون ڪندو، اهو ضرور پنهنجو اجر ڏسندو.' ۽ جيڪو به زرہ جهڙي سخت برائي ڪندو، اهو ضرور عذاب ڏسندو." ۽ مون کي ٻڌايو آهي [يونس بن عبدالاعليٰ الشدافي] اسان کي ٻڌايو آهي [عبدالله بن وهب] مون کي [هشام بن سعد] [زيد بن اسلم] کان هن سند ۾ ٻڌايو آهي، ۽ حفش بن ميسره جي حديث جي آخر تائين تشريح ڪري ٿو. بس اهو چيو آهي ته: 'جيڪو به اُٺ جو مالڪ آهي اهو پنهنجو حق زڪوات ادا نٿو ڪري. هن اهو نه چيو؛ 'منها حقيقها' - پنهنجي حق مان -. ۽ ان ۾ ذڪر ڪيو؛ 'لا يفقدو منها فشيلان واحيدان'، هن چيو؛ 'يوقوا بها جنبها و جبتهو وظهروه' - پوءِ ان جي پيٽ، پيشاني ۽ پٺي تي استري ڪئي وئي.