Turunnya QS. Ad Dukhan: 10-16 setelah Nabi mendoakan kemarau seperti zaman Yusuf atas kaum Quraisy yang membangkang, hingga mereka melihat langit seperti berkabut karena kelaparan
Imam Bukhari : 4401
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنَا مَنْصُورٌ وَالْأَعْمَشُ عَنْ أَبِي الضُّحَى عَنْ مَسْرُوقٍ قَالَبَيْنَمَا رَجُلٌ يُحَدِّثُ فِي كِنْدَةَ فَقَالَ يَجِيءُ دُخَانٌ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَيَأْخُذُ بِأَسْمَاعِ الْمُنَافِقِينَ وَأَبْصَارِهِمْ يَأْخُذُ الْمُؤْمِنَ كَهَيْئَةِ الزُّكَامِ فَفَزِعْنَا فَأَتَيْتُ ابْنَ مَسْعُودٍ وَكَانَ مُتَّكِئًا فَغَضِبَ فَجَلَسَ فَقَالَ مَنْ عَلِمَ فَلْيَقُلْ وَمَنْ لَمْ يَعْلَمْ فَلْيَقُلْ اللَّهُ أَعْلَمُ فَإِنَّ مِنْ الْعِلْمِ أَنْ يَقُولَ لِمَا لَا يَعْلَمُ لَا أَعْلَمُ فَإِنَّ اللَّهَ قَالَ لِنَبِيِّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ{ قُلْ مَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ وَمَا أَنَا مِنْ الْمُتَكَلِّفِينَ }وَإِنَّ قُرَيْشًا أَبْطَئُوا عَنْ الْإِسْلَامِ فَدَعَا عَلَيْهِمْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ اللَّهُمَّ أَعِنِّي عَلَيْهِمْ بِسَبْعٍ كَسَبْعِ يُوسُفَ فَأَخَذَتْهُمْ سَنَةٌ حَتَّى هَلَكُوا فِيهَا وَأَكَلُوا الْمَيْتَةَ وَالْعِظَامَ وَيَرَى الرَّجُلُ مَا بَيْنَ السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ كَهَيْئَةِ الدُّخَانِ فَجَاءَهُ أَبُو سُفْيَانَ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ جِئْتَ تَأْمُرُنَا بِصِلَةِ الرَّحِمِ وَإِنَّ قَوْمَكَ قَدْ هَلَكُوا فَادْعُ اللَّهَ فَقَرَأَ{ فَارْتَقِبْ يَوْمَ تَأْتِي السَّمَاءُ بِدُخَانٍ مُبِينٍ إِلَى قَوْلِهِ عَائِدُونَ }أَفَيُكْشَفُ عَنْهُمْ عَذَابُ الْآخِرَةِ إِذَا جَاءَ ثُمَّ عَادُوا إِلَى كُفْرِهِمْ فَذَلِكَ قَوْلُهُ تَعَالَى{ يَوْمَ نَبْطِشُ الْبَطْشَةَ الْكُبْرَى }يَوْمَ بَدْرٍ وَ{ لِزَامًا }يَوْمَ بَدْرٍ{ الم غُلِبَتْ الرُّومُ إِلَى سَيَغْلِبُونَ }وَالرُّومُ قَدْ مَضَى
A tene na e [Mohammed bin Kathir] A tene na e [Sufyan] A tene na e [Mansur] na [Al ‘Amasy] ti [Abu Dluha] ti [Masruq] lo tene; Na ngoi so mbeni koli asara tënë na gbele azo ti mara ti Kinda, lo tene; Na Lâ ti Zingongo ti awakinda, pupu ni ayeke kanga lege na azo ti handa ti mä ndo nga ti bâ ndo, na awamabe ayeke wara ande kpale ti dê. Tongaso, na ngonzo [Ibnu Mas’ud] so ayeke luti na peko, achangé ndo ti lo na lo duti na sese na lo tene; A lingbi azo so ahinga mbeni ye atene ye so ala hinga. Me tongana lo hinga ni pëpe, zia lo tene; Allahu 'A'lam. Ngbanga ti so mbeni mbage ti Hingango ye ayeke ti tene Allah A’lam na ndo ti mbeni ye so zo ahinga ni pëpe. Biani, Allah atene na Prophète sallallaahu ‘alaihi wasallam: Tene -O Mohammed-: ‘Mbi hunda na mo pepe mbeni futa teti da’wah ti mbi na mbi yeke pepe mbeni oko ti azo so ayeke leke aye’. -Shaad: 86-. Na biani, tongana azo ti Quraysh a yeke na kite ti yeda na Islam, Prophète sallallaahu ‘alaihi wasallam asambela teti ala: O Allah, sala si ngu mbasambala ti nzara asi na ala tongana ti so asi na Yusuf. Tongaso, ngu oko ti nzara apika ala juska ala kui ndali ni, ala te akuâ nga na abio, na mbeni oko ti ala abâ na popo ti lo na sese na yayu mo bâ mo tene mbeni pupu ayeke dä. Na pekoni, Abu Sufyan aga, lo tene; ‘O Mohammed, mo ga ti mû yanga na e ti ngbâ ti sara kamarade ti e, me azo ti mo abuba fadeso awe, tongaso hunda salut na Allah. Tongaso, Prophète sallallaahu ‘alaihi wasallam adiko: Tongaso, ku lango so yayu ayeke ga na mbeni tâ pupu so akanga ndo ti azo. So ayeke mbeni punition so amû vundu mingi. Ala sambela, ala tene: ‘Seigneur ti e, zi pasi so na ndo ti e. Biani, e yeke mä na bê’. Juska na versê so: ‘Biani - tongana - E yeke zi pasi ni na yâ ti kete ngoi, biani mo yeke kiri ti ke ni. -QS. Addukhan 10-15-, Tongana nyen pasi ayeke zi ande na ndo ti ala na Lâ ti londongo ti awakinda na ngoi so ala yeke kiri ti mä na bê pëpe. So ayeke ye so tene ti Allah aye ti tene: Dabe ti mo- na lango -so- E pika ala na mbeni ngangu pikango ndo. Biani, E yeke azo so ayeke mû futa. -Ad Dukhan: 16-. Na ngoi ti bira ti Badr. Na ngoi ni so, Lizaaman -Al Furqan: 77-, aye nga ti tene bira ti Badr. Alif Laam Miim. A hon ndo ti aRomain na yâ ti mbeni kodoro so ayeke nduru na lo. na ala, na peko ti so a hon ndo ti ala awe, ayeke sö benda. -Ar Ruum: 1-3-. Na songo benda ti Ramawi ahunzi.