Malaikat Jibril yang memancarkan air Zam-zam untuk Hajar dan Ismail

و حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنْ أَيُّوبَ السَّخْتِيَانِيِّ وَكَثِيرِ بْنِ كَثِيرِ بْنِ الْمُطَّلِبِ بْنِ أَبِي وَدَاعَةَ يَزِيدُ أَحَدُهُمَا عَلَى الْآخَرِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ أَوَّلَ مَا اتَّخَذَ النِّسَاءُ الْمِنْطَقَ مِنْ قِبَلِ أُمِّ إِسْمَاعِيلَ اتَّخَذَتْ مِنْطَقًا لَتُعَفِّيَ أَثَرَهَا عَلَى سَارَةَ ثُمَّ جَاءَ بِهَا إِبْرَاهِيمُ وَبِابْنِهَا إِسْمَاعِيلَ وَهِيَ تُرْضِعُهُ حَتَّى وَضَعَهُمَا عِنْدَ الْبَيْتِ عِنْدَ دَوْحَةٍ فَوْقَ زَمْزَمَ فِي أَعْلَى الْمَسْجِدِ وَلَيْسَ بِمَكَّةَ يَوْمَئِذٍ أَحَدٌ وَلَيْسَ بِهَا مَاءٌ فَوَضَعَهُمَا هُنَالِكَ وَوَضَعَ عِنْدَهُمَا جِرَابًا فِيهِ تَمْرٌ وَسِقَاءً فِيهِ مَاءٌ ثُمَّ قَفَّى إِبْرَاهِيمُ مُنْطَلِقًا فَتَبِعَتْهُ أُمُّ إِسْمَاعِيلَ فَقَالَتْ يَا إِبْرَاهِيمُ أَيْنَ تَذْهَبُ وَتَتْرُكُنَا بِهَذَا الْوَادِي الَّذِي لَيْسَ فِيهِ إِنْسٌ وَلَا شَيْءٌ فَقَالَتْ لَهُ ذَلِكَ مِرَارًا وَجَعَلَ لَا يَلْتَفِتُ إِلَيْهَا فَقَالَتْ لَهُ أَاللَّهُ الَّذِي أَمَرَكَ بِهَذَا قَالَ نَعَمْ قَالَتْ إِذَنْ لَا يُضَيِّعُنَا ثُمَّ رَجَعَتْ فَانْطَلَقَ إِبْرَاهِيمُ حَتَّى إِذَا كَانَ عِنْدَ الثَّنِيَّةِ حَيْثُ لَا يَرَوْنَهُ اسْتَقْبَلَ بِوَجْهِهِ الْبَيْتَ ثُمَّ دَعَا بِهَؤُلَاءِ الْكَلِمَاتِ وَرَفَعَ يَدَيْهِ فَقَالَ رَبِّ { إِنِّي أَسْكَنْتُ مِنْ ذُرِّيَّتِي بِوَادٍ غَيْرِ ذِي زَرْعٍ عِنْدَ بَيْتِكَ الْمُحَرَّمِ حَتَّى بَلَغَ يَشْكُرُونَ } وَجَعَلَتْ أُمُّ إِسْمَاعِيلَ تُرْضِعُ إِسْمَاعِيلَ وَتَشْرَبُ مِنْ ذَلِكَ الْمَاءِ حَتَّى إِذَا نَفِدَ مَا فِي السِّقَاءِ عَطِشَتْ وَعَطِشَ ابْنُهَا وَجَعَلَتْ تَنْظُرُ إِلَيْهِ يَتَلَوَّى أَوْ قَالَ يَتَلَبَّطُ فَانْطَلَقَتْ كَرَاهِيَةَ أَنْ تَنْظُرَ إِلَيْهِ فَوَجَدَتْ الصَّفَا أَقْرَبَ جَبَلٍ فِي الْأَرْضِ يَلِيهَا فَقَامَتْ عَلَيْهِ ثُمَّ اسْتَقْبَلَتْ الْوَادِيَ تَنْظُرُ هَلْ تَرَى أَحَدًا فَلَمْ تَرَ أَحَدًا فَهَبَطَتْ مِنْ الصَّفَا حَتَّى إِذَا بَلَغَتْ الْوَادِيَ رَفَعَتْ طَرَفَ دِرْعِهَا ثُمَّ سَعَتْ سَعْيَ الْإِنْسَانِ الْمَجْهُودِ حَتَّى جَاوَزَتْ الْوَادِيَ ثُمَّ أَتَتْ الْمَرْوَةَ فَقَامَتْ عَلَيْهَا وَنَظَرَتْ هَلْ تَرَى أَحَدًا فَلَمْ تَرَ أَحَدًا فَفَعَلَتْ ذَلِكَ سَبْعَ مَرَّاتٍ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَلِكَ سَعْيُ النَّاسِ بَيْنَهُمَا فَلَمَّا أَشْرَفَتْ عَلَى الْمَرْوَةِ سَمِعَتْ صَوْتًا فَقَالَتْ صَهٍ تُرِيدُ نَفْسَهَا ثُمَّ تَسَمَّعَتْ فَسَمِعَتْ أَيْضًا فَقَالَتْ قَدْ أَسْمَعْتَ إِنْ كَانَ عِنْدَكَ غِوَاثٌ فَإِذَا هِيَ بِالْمَلَكِ عِنْدَ مَوْضِعِ زَمْزَمَ فَبَحَثَ بِعَقِبِهِ أَوْ قَالَ بِجَنَاحِهِ حَتَّى ظَهَرَ الْمَاءُ فَجَعَلَتْ تُحَوِّضُهُ وَتَقُولُ بِيَدِهَا هَكَذَا وَجَعَلَتْ تَغْرِفُ مِنْ الْمَاءِ فِي سِقَائِهَا وَهُوَ يَفُورُ بَعْدَ مَا تَغْرِفُ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْحَمُ اللَّهُ أُمَّ إِسْمَاعِيلَ لَوْ تَرَكَتْ زَمْزَمَ أَوْ قَالَ لَوْ لَمْ تَغْرِفْ مِنْ الْمَاءِ لَكَانَتْ زَمْزَمُ عَيْنًا مَعِينًا قَالَ فَشَرِبَتْ وَأَرْضَعَتْ وَلَدَهَا فَقَالَ لَهَا الْمَلَكُ لَا تَخَافُوا الضَّيْعَةَ فَإِنَّ هَا هُنَا بَيْتَ اللَّهِ يَبْنِي هَذَا الْغُلَامُ وَأَبُوهُ وَإِنَّ اللَّهَ لَا يُضِيعُ أَهْلَهُ وَكَانَ الْبَيْتُ مُرْتَفِعًا مِنْ الْأَرْضِ كَالرَّابِيَةِ تَأْتِيهِ السُّيُولُ فَتَأْخُذُ عَنْ يَمِينِهِ وَشِمَالِهِ فَكَانَتْ كَذَلِكَ حَتَّى مَرَّتْ بِهِمْ رُفْقَةٌ مِنْ جُرْهُمَ أَوْ أَهْلُ بَيْتٍ مِنْ جُرْهُمَ مُقْبِلِينَ مِنْ طَرِيقِ كَدَاءٍ فَنَزَلُوا فِي أَسْفَلِ مَكَّةَ فَرَأَوْا طَائِرًا عَائِفًا فَقَالُوا إِنَّ هَذَا الطَّائِرَ لَيَدُورُ عَلَى مَاءٍ لَعَهْدُنَا بِهَذَا الْوَادِي وَمَا فِيهِ مَاءٌ فَأَرْسَلُوا جَرِيًّا أَوْ جَرِيَّيْنِ فَإِذَا هُمْ بِالْمَاءِ فَرَجَعُوا فَأَخْبَرُوهُمْ بِالْمَاءِ فَأَقْبَلُوا قَالَ وَأُمُّ إِسْمَاعِيلَ عِنْدَ الْمَاءِ فَقَالُوا أَتَأْذَنِينَ لَنَا أَنْ نَنْزِلَ عِنْدَكِ فَقَالَتْ نَعَمْ وَلَكِنْ لَا حَقَّ لَكُمْ فِي الْمَاءِ قَالُوا نَعَمْ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأَلْفَى ذَلِكَ أُمَّ إِسْمَاعِيلَ وَهِيَ تُحِبُّ الْإِنْسَ فَنَزَلُوا وَأَرْسَلُوا إِلَى أَهْلِيهِمْ فَنَزَلُوا مَعَهُمْ حَتَّى إِذَا كَانَ بِهَا أَهْلُ أَبْيَاتٍ مِنْهُمْ وَشَبَّ الْغُلَامُ وَتَعَلَّمَ الْعَرَبِيَّةَ مِنْهُمْ وَأَنْفَسَهُمْ وَأَعْجَبَهُمْ حِينَ شَبَّ فَلَمَّا أَدْرَكَ زَوَّجُوهُ امْرَأَةً مِنْهُمْ وَمَاتَتْ أُمُّ إِسْمَاعِيلَ فَجَاءَ إِبْرَاهِيمُ بَعْدَمَا تَزَوَّجَ إِسْمَاعِيلُ يُطَالِعُ تَرِكَتَهُ فَلَمْ يَجِدْ إِسْمَاعِيلَ فَسَأَلَ امْرَأَتَهُ عَنْهُ فَقَالَتْ خَرَجَ يَبْتَغِي لَنَا ثُمَّ سَأَلَهَا عَنْ عَيْشِهِمْ وَهَيْئَتِهِمْ فَقَالَتْ نَحْنُ بِشَرٍّ نَحْنُ فِي ضِيقٍ وَشِدَّةٍ فَشَكَتْ إِلَيْهِ قَالَ فَإِذَا جَاءَ زَوْجُكِ فَاقْرَئِي عَلَيْهِ السَّلَامَ وَقُولِي لَهُ يُغَيِّرْ عَتَبَةَ بَابِهِ فَلَمَّا جَاءَ إِسْمَاعِيلُ كَأَنَّهُ آنَسَ شَيْئًا فَقَالَ هَلْ جَاءَكُمْ مِنْ أَحَدٍ قَالَتْ نَعَمْ جَاءَنَا شَيْخٌ كَذَا وَكَذَا فَسَأَلَنَا عَنْكَ فَأَخْبَرْتُهُ وَسَأَلَنِي كَيْفَ عَيْشُنَا فَأَخْبَرْتُهُ أَنَّا فِي جَهْدٍ وَشِدَّةٍ قَالَ فَهَلْ أَوْصَاكِ بِشَيْءٍ قَالَتْ نَعَمْ أَمَرَنِي أَنْ أَقْرَأَ عَلَيْكَ السَّلَامَ وَيَقُولُ غَيِّرْ عَتَبَةَ بَابِكَ قَالَ ذَاكِ أَبِي وَقَدْ أَمَرَنِي أَنْ أُفَارِقَكِ الْحَقِي بِأَهْلِكِ فَطَلَّقَهَا وَتَزَوَّجَ مِنْهُمْ أُخْرَى فَلَبِثَ عَنْهُمْ إِبْرَاهِيمُ مَا شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ أَتَاهُمْ بَعْدُ فَلَمْ يَجِدْهُ فَدَخَلَ عَلَى امْرَأَتِهِ فَسَأَلَهَا عَنْهُ فَقَالَتْ خَرَجَ يَبْتَغِي لَنَا قَالَ كَيْفَ أَنْتُمْ وَسَأَلَهَا عَنْ عَيْشِهِمْ وَهَيْئَتِهِمْ فَقَالَتْ نَحْنُ بِخَيْرٍ وَسَعَةٍ وَأَثْنَتْ عَلَى اللَّهِ فَقَالَ مَا طَعَامُكُمْ قَالَتْ اللَّحْمُ قَالَ فَمَا شَرَابُكُمْ قَالَتْ الْمَاءُ قَالَ اللَّهُمَّ بَارِكْ لَهُمْ فِي اللَّحْمِ وَالْمَاءِ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَمْ يَكُنْ لَهُمْ يَوْمَئِذٍ حَبٌّ وَلَوْ كَانَ لَهُمْ دَعَا لَهُمْ فِيهِ قَالَ فَهُمَا لَا يَخْلُو عَلَيْهِمَا أَحَدٌ بِغَيْرِ مَكَّةَ إِلَّا لَمْ يُوَافِقَاهُ قَالَ فَإِذَا جَاءَ زَوْجُكِ فَاقْرَئِي عَلَيْهِ السَّلَامَ وَمُرِيهِ يُثْبِتُ عَتَبَةَ بَابِهِ فَلَمَّا جَاءَ إِسْمَاعِيلُ قَالَ هَلْ أَتَاكُمْ مِنْ أَحَدٍ قَالَتْ نَعَمْ أَتَانَا شَيْخٌ حَسَنُ الْهَيْئَةِ وَأَثْنَتْ عَلَيْهِ فَسَأَلَنِي عَنْكَ فَأَخْبَرْتُهُ فَسَأَلَنِي كَيْفَ عَيْشُنَا فَأَخْبَرْتُهُ أَنَّا بِخَيْرٍ قَالَ فَأَوْصَاكِ بِشَيْءٍ قَالَتْ نَعَمْ هُوَ يَقْرَأُ عَلَيْكَ السَّلَامَ وَيَأْمُرُكَ أَنْ تُثْبِتَ عَتَبَةَ بَابِكَ قَالَ ذَاكِ أَبِي وَأَنْتِ الْعَتَبَةُ أَمَرَنِي أَنْ أُمْسِكَكِ ثُمَّ لَبِثَ عَنْهُمْ مَا شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ جَاءَ بَعْدَ ذَلِكَ وَإِسْمَاعِيلُ يَبْرِي نَبْلًا لَهُ تَحْتَ دَوْحَةٍ قَرِيبًا مِنْ زَمْزَمَ فَلَمَّا رَآهُ قَامَ إِلَيْهِ فَصَنَعَا كَمَا يَصْنَعُ الْوَالِدُ بِالْوَلَدِ وَالْوَلَدُ بِالْوَالِدِ ثُمَّ قَالَ يَا إِسْمَاعِيلُ إِنَّ اللَّهَ أَمَرَنِي بِأَمْرٍ قَالَ فَاصْنَعْ مَا أَمَرَكَ رَبُّكَ قَالَ وَتُعِينُنِي قَالَ وَأُعِينُكَ قَالَ فَإِنَّ اللَّهَ أَمَرَنِي أَنْ أَبْنِيَ هَا هُنَا بَيْتًا وَأَشَارَ إِلَى أَكَمَةٍ مُرْتَفِعَةٍ عَلَى مَا حَوْلَهَا قَالَ فَعِنْدَ ذَلِكَ رَفَعَا الْقَوَاعِدَ مِنْ الْبَيْتِ فَجَعَلَ إِسْمَاعِيلُ يَأْتِي بِالْحِجَارَةِ وَإِبْرَاهِيمُ يَبْنِي حَتَّى إِذَا ارْتَفَعَ الْبِنَاءُ جَاءَ بِهَذَا الْحَجَرِ فَوَضَعَهُ لَهُ فَقَامَ عَلَيْهِ وَهُوَ يَبْنِي وَإِسْمَاعِيلُ يُنَاوِلُهُ الْحِجَارَةَ وَهُمَا يَقُولَانِ { رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ } قَالَ فَجَعَلَا يَبْنِيَانِ حَتَّى يَدُورَا حَوْلَ الْبَيْتِ وَهُمَا يَقُولَانِ { رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا إِنَّكَ أَنْتَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ }

Eta esan didate ['Abdullah bin Muhammad]-ek esan digula ['Abdur Razzaq-ek] [Ma'marrek] [Ayyub as-Sakhtiyaniy]-tik eta [Katsir bin Katsir bin Al Muthallib bin Abi Wada'ah-tik] elkar osatzen zutela [Sa'id bin Jubair-ek] esan zuenez [Ibn 'Abbas radliallahu 'anhuma]: 'Gerrikoa erabili zuen lehen emakumea Isma'il 'Alaihissalam profetaren ama izan zen. Sararen arrastoak estaltzeko erabili zuen, gero Ibrahim 'Alaihissalamek bere seme Isma'ilekin batera eraman zuen, garai hartan bere ama oraindik edoskitzen ari zitzaion arte, Ibrahim 'Alaihissalamek biak Allahren Etxearen ondoan - Kaabah - jarri zituen arte, Zamzam gaineko txabola batean, al-Masjidil Haram-en amaieran. Garai hartan, Mekan ez zegoen inor bizi eta ez zegoen urik. Ibrahimek biak han jarri zituen eta datilak zituen zaku moduko bat eta ura zuen poltsa/ontzi bat utzi zituen. Orduan, Ibrahim biak uztera joan zen. Orduan, Isma'ilen amak jarraitu egin zion eta esan zion: "Ai Ibrahim, nora zoaz? Baduzu bihotzik inor eta ezer ez dagoen haran honetan uzteko?". Isma'ilen amak behin eta berriz errepikatu zuen galdera, azkenean Ibrahimek ez zion gehiago begiratu. Azkenean, Isma'ilen amak galdetu zion: "Alak agindu al dizu hau guztiari buruz?". Ibrahimek erantzun zuen: "Bai". Isma'ilen amak esan zuen: "Orduan, Alak ez gaitu abandonatuko". Orduan Isma'ilen ama itzuli zen eta Ibrahimek bere bidaia jarraitu zuen muino batera iritsi eta jendeak ezin izan zuen arte ikusi, Ibrahim Kaabari begira jarri zen eta otoitz egin zuen haientzat hainbat otoitz esaldirekin bi eskuak altxatuz, esanez: 'Rabbi, -'egia esan, nire ondorengo batzuk zure etxe santuaren ondoan landarerik ez duen haran batean jarri ditut' - etorri arte - esker oneko zerbitzari bihur daitezela - - QS Ibrahim 37. bertsoa. Orduan Isma'ilen amak bere haurrari bularra ematen hasi zen eta ur horniduratik edaten geribako ura amaitu zen arte, egarri bihurtu zen eta bere haurra ere bai. Orduan Isma'il haurrari begiratu zion, borrokan ari zenari, edo editorialki esan zuen: 'Lurrean bueltaka'. Orduan Hajarrek Isma'il utzi zuen eta ezin izan zuen bere egoera ikusi. Beraz, Shafaa muinora joan zen, berarentzat hurbilen zegoen mendira. Han gelditu eta haranari begira jarri zen jendea ikusteko itxaropenarekin, baina inor ez zuen ikusi. Beraz, Safaa muinotik jaitsi zen eta haranera iritsi zenean, jantziaren ertza bildu eta borrokan ari den pertsona baten moduan borrokatu zen, harana zeharkatu eta Marwah muinora iritsi arte. Han gelditu zen norbait bazegoen begira, baina inor ez zuen ikusi. Zazpi aldiz egin zuen hau - Safa eta Marwah muinoen artean -. Ibn 'Abbas radillallahu 'anhuk esan zuen; Profeta sallallaahu 'alaihi wasallamek esan zuen: 'Hori da Hajj egiten duen pertsona batek bi muinoen artean egin behar duen sa'iy'. Marwahren gailurrean zegoenean, ahots bat entzun zuen, eta gero bere buruari esan zion 'isildu', eta Hajarrek berak esan nahi zuen hori. Gero entzuten saiatu zen eta ahotsa berriro entzun zezakeen eta esan zuen: 'Zure ahotsa entzunarazi duzu laguntza eskatu nahi baduzu'. Ahotsa Zamzam ondoan zegoen aingeruaren ahotsa zela gertatu zen - Gabriel 'Alaihissalam -, orduan Gabrielek ura orpoarekin urratu zuen edo esan zuen; hegoekin ura isuri arte. Isma'ilen amak ur-biltegi bat egiten hasi zen eskuekin, hau da, ura hartu eta urna batean sartuz, ura indarrez isurtzen jarraitzen zuen bitartean bildu ondoren'. Ibn 'Abbas radliallahu 'anhumak esan zuen; Profeta sallallaahu 'alaihi wasallamek esan zuen: 'Alak erruki izan dezala Umm Isma'ilekin - Siti Hajarrekin - Zamzam utziko balu' edo Bere hitzak: 'ura berehala biltzen ez badu, Zamzam ura ur korronte bihurtuko litzateke ziur aski'. Azkenean ura edan eta bere haurra berriro edoskitzeko gai izan zen. Orduan, aingeruak esan zion: 'Ez izan beldurrik abandonatua izateaz, hau Alaren etxea baita, haur honek eta bere aitak eraikiko dutena eta, hain zuzen ere, Alak ez ditu bere zerbitzariak alferrik galduko'. Garai hartan, Kaaba Baitullah lurra baino zertxobait gorago zegoen kokatuta, muino txiki bat bezala, uholde bat etortzen zenean eskuinetik eta ezkerretik higatzen zena. Isma'ilen ama, Hajarrek, horrela bizi izan zen Jurhum tribuko edo Jurhum familiako pertsona talde bat Kadaa' muino bidetik etorri eta Mekatik behera gelditu zen arte, hegazti bat inguruan hegan ikusi zutenean. Oihu egin zuten: 'Hegazti hau jira-biraka ibili behar da, uraren inguruan jira-biraka ari baita, nahiz eta ziur dakigun haran honetan ez dagoela urik. Azkenean, pertsona bat edo bi bidali zituzten azkar korrika egiteko eta, antza denez, ura aurkitu zuten. Itzuli eta ura zegoela jakinarazi zuten, eta gero urara iritsi ziren. Isma'ilek esan zuen: 'Une hartan Isma'il andrea uraren ondoan zegoen'. Esan zioten: 'Utziko al diguzu hemen zurekin bat egiten?'. Isma'il andreak esan zuen: 'Bai, etor zaitezkete, baina ez duzue ura izateko eskubiderik'. 'Ados', erantzun zuten. Ibn 'Abbasek, Ala pozik egon dadin berarekin, esan zuen: 'Isma'ilen ama pozik jarri zen gertaera honekin, berarekin jendea bizi zelako'. Azkenean han bizi izan ziren eta mezulariak bidali zizkieten beren familiei elkarrekin bizitzera gonbidatzeko'. Haien familiak Hajarrekin bizi zirenean eta Isma'il gaztea zenean, arabiera ikasi zuen haiengandik, eta baita haien artean pertsona baliotsuena eta magikoena ere bihurtu zen. Orduan, Isma'il gazte bihurtu zen, haiek maite zutena. Hazi zirenean, Isma'il haietako emakume batekin ezkondu zuten eta handik gutxira Isma'ilen ama hil zen. Geroago, Ibrahim Isma'il ezkondu ondoren etorri zen zer utzi zuen jakiteko, baina ez zuen Isma'il aurkitu. Ibrahimek Isma'ilen emazteari Isma'ilen inguruan galdetu zion. Bere emazteak erantzun zuen: 'Kanpoan zegoen guretzat bizibidea irabazten'. Orduan Ibrahimek haien bizitza eta egoerei buruz galdetu zuen. Isma'ilen emazteak erantzun zuen: 'Gaizki asko bizi izan genituen eta gure bizitzak estu eta sufrimendu handiz beteak ziren'. Isma'ilen emazteak kexatu egin zen berak eta bere senarrak zeramatzaten bizitzaz Ibrahimi. Ibrahimek esan zuen: 'Geroago, zure senarra etortzen denean, eman nire agurra eta esan iezaiozu bere etxeko atea aldatzeko'. Ismael etorri zenean, zerbait sentitu zuen, eta emazteari galdetu zion: "Inor etorri al zaizu?". Emazteak erantzun zion: "Bai. Lehenago, egoera honetan zegoen agure bat etorri zitzaigun eta zure berri galdetu zigun, gero azaldu nion eta gure bizitzaren egoerari buruz galdetu zidan, beraz, nekea eta sufrimendua bizi nintzela azaldu nion". Ismaelek galdetu zuen: "Pertsona horrek mezu bat eman al dizu zerbaiti buruz?". Emazteak erantzun zion: "Bai. Agurra emateko agindu zidan eta etxeko atea aldatzeko esan zizun". Ismaelek esan zuen: "Nire aita da eta, hain zuzen ere, dibortziatzeko agindu dit, zure familiarengana itzul zaitezen". Beraz, Ismaelek bere emaztea dibortziatu zuen. Orduan, Ismaelek beste emakume batekin ezkondu zen berriro, eta gero Ibrahim berriro joan zen, Allahk nahi zuen denboran utziz eta ondoren itzuli zen haiekin topo egitera, baina ez zuen Ismael aurkitu, azkenean Ismaelen emaztearengana joan eta Ismaelen berri galdetu zion arte. Emazteak erantzun zion: "Guretzat bizibidea irabazten ari zen". Orduan Ibrahimek berriro galdetu zuen: "Zer moduz zaudete?". Isma'ilen emazteari galdetu zion haien bizitzari eta bizi-baldintzei buruz. Emazteak erantzun zuen: "Beti gaude ondo eta nahikoa". Isma'ilen emazteak Ala goraipatu zuen. Ibrahimek galdetu zuen: "Zer jaten duzue?". Isma'ilen emazteak erantzun zuen: "Haragia". Ibrahimek berriro galdetu zuen: "Zer edaten duzue?". Isma'ilen emazteak erantzun zuen: "Ura". Beraz, Abrahamek otoitz egin zuen: "Ene Ala, bedeinka itzazu haien haragian eta uretan". Profeta, sallallaahu 'alaihi wasallam, esan zuen: "Garai hartan ez zegoen alerik Mekan, eta egon izan balitz, Ibrahimek horren alde otoitz egingo zuen". Dio: "Eta Abrahamen haragiari eta urari buruzko otoitzetik, Mekako jendeaz gain, inork ez zuen kexatu haragia eta ura besterik ez bazuten lortzen". Orduan Ibrahimek esan zuen: "Zure senarra etortzen denean, helarazi iezaiozu nire agurra eta agindu iezaiozu bere etxeko atea sendotzeko". Isma'il etorri zenean, galdetu zuen: "Inor etorri al zaizu?". Emazteak erantzun zuen; «Bai. Oraintxe bertan, itxura oso oneko agure bat etorri zaigu». Bere emazteak Ibrahim miresten zuen. Zure berri galdetu zidan, eta azaldu nion; gero, gure bizitzaren egoerari buruz galdetu zidan, eta ondo nengoela erantzun nion». Isma'ilek galdetu zuen: «Pertsona horrek mezuren bat eman al dizu zerbaiti buruz?». Bere emazteak erantzun zuen: «Bai. Agurra emateko agindu zidan eta etxeko ateak defendatzeko esan zizun». Isma'ilek esan zuen: «Nire aita da eta ate hori zu zara. Zu defendatzeko agindu zidan». Orduan, Ibrahim berriro alde egin zuten denbora batez, Ala-k nahi izan zuen bezala, eta gero itzuli zen, Isma'ilek bere gezia Zamzam ondoko zuhaitz baten azpian jarri zuenean. Hura ikusi zuenean, berehala hurbildu zitzaion eta aita batek bere seme-alabarekin eta seme batek bere aitarekin egingo lukeen bezala jokatu zuen, eta gero esan zuen: «Oi Isma'il, Ala-k agindu bat eman dit». Isma'ilek esan zuen: «Egin zure Maisuak agintzen duena». Ibrahimek berriro esan zuen: «Lagunduko al didazu?». Isma'ilek esan zuen: «Bai, lagunduko dizut». Ibrahimek esan zuen: «Alak agindu zidan etxe bat eraikitzeko leku honetan». Ibrahimek inguruarekin alderatuta nahiko altua zen leku batera seinalatu zuen». Narratzaileak esan zuen: «Leku horretatik altxatu zituzten biek Baitullah-ren zimenduak, Isma'ilek harriak eramaten lan egin zuen Ibrahimek elkarrekin jarri zituen - eraiki zituen - eraikina altua zenean, Isma'il harri honekin etorri zen eta gero Ibrahimentzat jarri zuen, gainean igo zedin Isma'ilek harriak eman zizkion bitartean». Biek lan egin zuten otoitza esaten zuten bitartean; -«Gure Jauna, onartu -karitatea- guregandik, hain zuzen ere, Zu zara Dena Entzule eta Dena Jakilea». Biek eraikitzen jarraitu zuten Baitullah inguratu zuten arte eta biek otoitzak errezitatzen jarraitu zuten; -«Gure Jauna, onartu -karitatea- guregandik, hain zuzen ere, Zu zara Dena Entzule eta Dena Jakilea»-. -QS. Albaqarah 127-.