Ar Rahim

Imam Bukhari : 3826

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ وَسَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ وَعَلْقَمَةُ بْنُ وَقَّاصٍ وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَحِينَ قَالَ لَهَا أَهْلُ الْإِفْكِ مَا قَالُوا وَكُلُّهُمْ حَدَّثَنِي طَائِفَةً مِنْ حَدِيثِهَا وَبَعْضُهُمْ كَانَ أَوْعَى لِحَدِيثِهَا مِنْ بَعْضٍ وَأَثْبَتَ لَهُ اقْتِصَاصًا وَقَدْ وَعَيْتُ عَنْ كُلِّ رَجُلٍ مِنْهُمْ الْحَدِيثَ الَّذِي حَدَّثَنِي عَنْ عَائِشَةَ وَبَعْضُ حَدِيثِهِمْ يُصَدِّقُ بَعْضًا وَإِنْ كَانَ بَعْضُهُمْ أَوْعَى لَهُ مِنْ بَعْضٍ قَالُوا قَالَتْ عَائِشَةُ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ سَفَرًا أَقْرَعَ بَيْنَ أَزْوَاجِهِ فَأَيُّهُنَّ خَرَجَ سَهْمُهَا خَرَجَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَعَهُ قَالَتْ عَائِشَةُ فَأَقْرَعَ بَيْنَنَا فِي غَزْوَةٍ غَزَاهَا فَخَرَجَ فِيهَا سَهْمِي فَخَرَجْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ مَا أُنْزِلَ الْحِجَابُ فَكُنْتُ أُحْمَلُ فِي هَوْدَجِي وَأُنْزَلُ فِيهِ فَسِرْنَا حَتَّى إِذَا فَرَغَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ غَزْوَتِهِ تِلْكَ وَقَفَلَ دَنَوْنَا مِنْ الْمَدِينَةِ قَافِلِينَ آذَنَ لَيْلَةً بِالرَّحِيلِ فَقُمْتُ حِينَ آذَنُوا بِالرَّحِيلِ فَمَشَيْتُ حَتَّى جَاوَزْتُ الْجَيْشَ فَلَمَّا قَضَيْتُ شَأْنِي أَقْبَلْتُ إِلَى رَحْلِي فَلَمَسْتُ صَدْرِي فَإِذَا عِقْدٌ لِي مِنْ جَزْعِ ظَفَارِ قَدْ انْقَطَعَ فَرَجَعْتُ فَالْتَمَسْتُ عِقْدِي فَحَبَسَنِي ابْتِغَاؤُهُ قَالَتْ وَأَقْبَلَ الرَّهْطُ الَّذِينَ كَانُوا يُرَحِّلُونِي فَاحْتَمَلُوا هَوْدَجِي فَرَحَلُوهُ عَلَى بَعِيرِي الَّذِي كُنْتُ أَرْكَبُ عَلَيْهِ وَهُمْ يَحْسِبُونَ أَنِّي فِيهِ وَكَانَ النِّسَاءُ إِذْ ذَاكَ خِفَافًا لَمْ يَهْبُلْنَ وَلَمْ يَغْشَهُنَّ اللَّحْمُ إِنَّمَا يَأْكُلْنَ الْعُلْقَةَ مِنْ الطَّعَامِ فَلَمْ يَسْتَنْكِرْ الْقَوْمُ خِفَّةَ الْهَوْدَجِ حِينَ رَفَعُوهُ وَحَمَلُوهُ وَكُنْتُ جَارِيَةً حَدِيثَةَ السِّنِّ فَبَعَثُوا الْجَمَلَ فَسَارُوا وَوَجَدْتُ عِقْدِي بَعْدَ مَا اسْتَمَرَّ الْجَيْشُ فَجِئْتُ مَنَازِلَهُمْ وَلَيْسَ بِهَا مِنْهُمْ دَاعٍ وَلَا مُجِيبٌ فَتَيَمَّمْتُ مَنْزِلِي الَّذِي كُنْتُ بِهِ وَظَنَنْتُ أَنَّهُمْ سَيَفْقِدُونِي فَيَرْجِعُونَ إِلَيَّ فَبَيْنَا أَنَا جَالِسَةٌ فِي مَنْزِلِي غَلَبَتْنِي عَيْنِي فَنِمْتُ وَكَانَ صَفْوَانُ بْنُ الْمُعَطَّلِ السُّلَمِيُّ ثُمَّ الذَّكْوَانِيُّ مِنْ وَرَاءِ الْجَيْشِ فَأَصْبَحَ عِنْدَ مَنْزِلِي فَرَأَى سَوَادَ إِنْسَانٍ نَائِمٍ فَعَرَفَنِي حِينَ رَآنِي وَكَانَ رَآنِي قَبْلَ الْحِجَابِ فَاسْتَيْقَظْتُ بِاسْتِرْجَاعِهِ حِينَ عَرَفَنِي فَخَمَّرْتُ وَجْهِي بِجِلْبَابِي وَ وَاللَّهِ مَا تَكَلَّمْنَا بِكَلِمَةٍ وَلَا سَمِعْتُ مِنْهُ كَلِمَةً غَيْرَ اسْتِرْجَاعِهِ وَهَوَى حَتَّى أَنَاخَ رَاحِلَتَهُ فَوَطِئَ عَلَى يَدِهَا فَقُمْتُ إِلَيْهَا فَرَكِبْتُهَا فَانْطَلَقَ يَقُودُ بِي الرَّاحِلَةَ حَتَّى أَتَيْنَا الْجَيْشَ مُوغِرِينَ فِي نَحْرِ الظَّهِيرَةِ وَهُمْ نُزُولٌ قَالَتْ فَهَلَكَ مَنْ هَلَكَ وَكَانَ الَّذِي تَوَلَّى كِبْرَ الْإِفْكِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَيٍّ ابْنُ سَلُولَ قَالَ عُرْوَةُ أُخْبِرْتُ أَنَّهُ كَانَ يُشَاعُ وَيُتَحَدَّثُ بِهِ عِنْدَهُ فَيُقِرُّهُ وَيَسْتَمِعُهُ وَيَسْتَوْشِيهِ وَقَالَ عُرْوَةُ أَيْضًا لَمْ يُسَمَّ مِنْ أَهْلِ الْإِفْكِ أَيْضًا إِلَّا حَسَّانُ بْنُ ثَابِتٍ وَمِسْطَحُ بْنُ أُثَاثَةَ وَحَمْنَةُ بِنْتُ جَحْشٍ فِي نَاسٍ آخَرِينَ لَا عِلْمَ لِي بِهِمْ غَيْرَ أَنَّهُمْ عُصْبَةٌ كَمَا قَالَ اللَّهُ تَعَالَى وَإِنَّ كِبْرَ ذَلِكَ يُقَالُ لَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَيٍّ ابْنُ سَلُولَ قَالَ عُرْوَةُ كَانَتْ عَائِشَةُ تَكْرَهُ أَنْ يُسَبَّ عِنْدَهَا حَسَّانُ وَتَقُولُ إِنَّهُ الَّذِي قَالَ فَإِنَّ أَبِي وَوَالِدَهُ وَعِرْضِيلِعِرْضِ مُحَمَّدٍ مِنْكُمْ وِقَاءُقَالَتْ عَائِشَةُ فَقَدِمْنَا الْمَدِينَةَ فَاشْتَكَيْتُ حِينَ قَدِمْتُ شَهْرًا وَالنَّاسُ يُفِيضُونَ فِي قَوْلِ أَصْحَابِ الْإِفْكِ لَا أَشْعُرُ بِشَيْءٍ مِنْ ذَلِكَ وَهُوَ يَرِيبُنِي فِي وَجَعِي أَنِّي لَا أَعْرِفُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللُّطْفَ الَّذِي كُنْتُ أَرَى مِنْهُ حِينَ أَشْتَكِي إِنَّمَا يَدْخُلُ عَلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيُسَلِّمُ ثُمَّ يَقُولُ كَيْفَ تِيكُمْ ثُمَّ يَنْصَرِفُ فَذَلِكَ يَرِيبُنِي وَلَا أَشْعُرُ بِالشَّرِّ حَتَّى خَرَجْتُ حِينَ نَقَهْتُ فَخَرَجْتُ مَعَ أُمِّ مِسْطَحٍ قِبَلَ الْمَنَاصِعِ وَكَانَ مُتَبَرَّزَنَا وَكُنَّا لَا نَخْرُجُ إِلَّا لَيْلًا إِلَى لَيْلٍ وَذَلِكَ قَبْلَ أَنْ نَتَّخِذَ الْكُنُفَ قَرِيبًا مِنْ بُيُوتِنَا قَالَتْ وَأَمْرُنَا أَمْرُ الْعَرَبِ الْأُوَلِ فِي الْبَرِّيَّةِ قِبَلَ الْغَائِطِ وَكُنَّا نَتَأَذَّى بِالْكُنُفِ أَنْ نَتَّخِذَهَا عِنْدَ بُيُوتِنَا قَالَتْ فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَأُمُّ مِسْطَحٍ وَهِيَ ابْنَةُ أَبِي رُهْمِ بْنِ الْمُطَّلِبِ بْنِ عَبْدِ مَنَافٍ وَأُمُّهَا بِنْتُ صَخْرِ بْنِ عَامِرٍ خَالَةُ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَابْنُهَا مِسْطَحُ بْنُ أُثَاثَةَ بْنِ عَبَّادِ بْنِ الْمُطَّلِبِ فَأَقْبَلْتُ أَنَا وَأُمُّ مِسْطَحٍ قِبَلَ بَيْتِي حِينَ فَرَغْنَا مِنْ شَأْنِنَا فَعَثَرَتْ أُمُّ مِسْطَحٍ فِي مِرْطِهَا فَقَالَتْ تَعِسَ مِسْطَحٌ فَقُلْتُ لَهَا بِئْسَ مَا قُلْتِ أَتَسُبِّينَ رَجُلًا شَهِدَ بَدْرًا فَقَالَتْ أَيْ هَنْتَاهْ وَلَمْ تَسْمَعِي مَا قَالَ قَالَتْ وَقُلْتُ مَا قَالَ فَأَخْبَرَتْنِي بِقَوْلِ أَهْلِ الْإِفْكِ قَالَتْ فَازْدَدْتُ مَرَضًا عَلَى مَرَضِي فَلَمَّا رَجَعْتُ إِلَى بَيْتِي دَخَلَ عَلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَلَّمَ ثُمَّ قَالَ كَيْفَ تِيكُمْ فَقُلْتُ لَهُ أَتَأْذَنُ لِي أَنْ آتِيَ أَبَوَيَّ قَالَتْ وَأُرِيدُ أَنْ أَسْتَيْقِنَ الْخَبَرَ مِنْ قِبَلِهِمَا قَالَتْ فَأَذِنَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ لِأُمِّي يَا أُمَّتَاهُ مَاذَا يَتَحَدَّثُ النَّاسُ قَالَتْ يَا بُنَيَّةُ هَوِّنِي عَلَيْكِ فَوَاللَّهِ لَقَلَّمَا كَانَتْ امْرَأَةٌ قَطُّ وَضِيئَةً عِنْدَ رَجُلٍ يُحِبُّهَا لَهَا ضَرَائِرُ إِلَّا كَثَّرْنَ عَلَيْهَا قَالَتْ فَقُلْتُ سُبْحَانَ اللَّهِ أَوَلَقَدْ تَحَدَّثَ النَّاسُ بِهَذَا قَالَتْ فَبَكَيْتُ تِلْكَ اللَّيْلَةَ حَتَّى أَصْبَحْتُ لَا يَرْقَأُ لِي دَمْعٌ وَلَا أَكْتَحِلُ بِنَوْمٍ ثُمَّ أَصْبَحْتُ أَبْكِي قَالَتْ وَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ وَأُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ حِينَ اسْتَلْبَثَ الْوَحْيُ يَسْأَلُهُمَا وَيَسْتَشِيرُهُمَا فِي فِرَاقِ أَهْلِهِ قَالَتْ فَأَمَّا أُسَامَةُ فَأَشَارَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالَّذِي يَعْلَمُ مِنْ بَرَاءَةِ أَهْلِهِ وَبِالَّذِي يَعْلَمُ لَهُمْ فِي نَفْسِهِ فَقَالَ أُسَامَةُ أَهْلَكَ وَلَا نَعْلَمُ إِلَّا خَيْرًا وَأَمَّا عَلِيٌّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَمْ يُضَيِّقْ اللَّهُ عَلَيْكَ وَالنِّسَاءُ سِوَاهَا كَثِيرٌ وَسَلْ الْجَارِيَةَ تَصْدُقْكَ قَالَتْ فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَرِيرَةَ فَقَالَ أَيْ بَرِيرَةُ هَلْ رَأَيْتِ مِنْ شَيْءٍ يَرِيبُكِ قَالَتْ لَهُ بَرِيرَةُ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ مَا رَأَيْتُ عَلَيْهَا أَمْرًا قَطُّ أَغْمِصُهُ غَيْرَ أَنَّهَا جَارِيَةٌ حَدِيثَةُ السِّنِّ تَنَامُ عَنْ عَجِينِ أَهْلِهَا فَتَأْتِي الدَّاجِنُ فَتَأْكُلُهُ قَالَتْ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ يَوْمِهِ فَاسْتَعْذَرَ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُبَيٍّ وَهُوَ عَلَى الْمِنْبَرِ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ الْمُسْلِمِينَ مَنْ يَعْذِرُنِي مِنْ رَجُلٍ قَدْ بَلَغَنِي عَنْهُ أَذَاهُ فِي أَهْلِي وَاللَّهِ مَا عَلِمْتُ عَلَى أَهْلِي إِلَّا خَيْرًا وَلَقَدْ ذَكَرُوا رَجُلًا مَا عَلِمْتُ عَلَيْهِ إِلَّا خَيْرًا وَمَا يَدْخُلُ عَلَى أَهْلِي إِلَّا مَعِي قَالَتْ فَقَامَ سَعْدُ بْنُ مُعَاذٍ أَخُو بَنِي عَبْدِ الْأَشْهَلِ فَقَالَ أَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَعْذِرُكَ فَإِنْ كَانَ مِنْ الْأَوْسِ ضَرَبْتُ عُنُقَهُ وَإِنْ كَانَ مِنْ إِخْوَانِنَا مِنْ الْخَزْرَجِ أَمَرْتَنَا فَفَعَلْنَا أَمْرَكَ قَالَتْ فَقَامَ رَجُلٌ مِنْ الْخَزْرَجِ وَكَانَتْ أُمُّ حَسَّانَ بِنْتَ عَمِّهِ مِنْ فَخِذِهِ وَهُوَ سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ وَهُوَ سَيِّدُ الْخَزْرَجِ قَالَتْ وَكَانَ قَبْلَ ذَلِكَ رَجُلًا صَالِحًا وَلَكِنْ احْتَمَلَتْهُ الْحَمِيَّةُ فَقَالَ لِسَعْدٍ كَذَبْتَ لَعَمْرُ اللَّهِ لَا تَقْتُلُهُ وَلَا تَقْدِرُ عَلَى قَتْلِهِ وَلَوْ كَانَ مِنْ رَهْطِكَ مَا أَحْبَبْتَ أَنْ يُقْتَلَ فَقَامَ أُسَيْدُ بْنُ حُضَيْرٍ وَهُوَ ابْنُ عَمِّ سَعْدٍ فَقَالَ لِسَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ كَذَبْتَ لَعَمْرُ اللَّهِ لَنَقْتُلَنَّهُ فَإِنَّكَ مُنَافِقٌ تُجَادِلُ عَنْ الْمُنَافِقِينَ قَالَتْ فَثَارَ الْحَيَّانِ الْأَوْسُ وَالْخَزْرَجُ حَتَّى هَمُّوا أَنْ يَقْتَتِلُوا وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَائِمٌ عَلَى الْمِنْبَرِ قَالَتْ فَلَمْ يَزَلْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُخَفِّضُهُمْ حَتَّى سَكَتُوا وَسَكَتَ قَالَتْ فَبَكَيْتُ يَوْمِي ذَلِكَ كُلَّهُ لَا يَرْقَأُ لِي دَمْعٌ وَلَا أَكْتَحِلُ بِنَوْمٍ قَالَتْ وَأَصْبَحَ أَبَوَايَ عِنْدِي وَقَدْ بَكَيْتُ لَيْلَتَيْنِ وَيَوْمًا لَا يَرْقَأُ لِي دَمْعٌ وَلَا أَكْتَحِلُ بِنَوْمٍ حَتَّى إِنِّي لَأَظُنُّ أَنَّ الْبُكَاءَ فَالِقٌ كَبِدِي فَبَيْنَا أَبَوَايَ جَالِسَانِ عِنْدِي وَأَنَا أَبْكِي فَاسْتَأْذَنَتْ عَلَيَّ امْ

Wedi dweud wrthym [Abdul Aziz bin Abdullah] wedi dweud wrthym [Ibrahim bin Sa'ad] o [Salih] o [Ibn Shihab] meddai; wedi dweud wrtha i ['Urwah bin Az Zubair] a [Sa'id bin Al Musayyab] a ['Alqamah bin Waqash Al Laitsi] a ['Ubaidullah bin Abdullah bin 'Uqbah bin Mas'ud] o ['Aishah radliallahu' anha] gwraig y Proffwyd sallallaahu 'alaihi pan ddywedon nhw ei holl oedd wedi ei ddweud. Fe wnaethon nhw i gyd adrodd straeon wrtha i, adroddodd grŵp o bobl eu straeon yn seiliedig ar yr hyn a ddywedodd 'Aisyah wrthyn nhw ac roedd rhai yn ddim ond eu hamcangyfrifon nhw, yna penderfynais yr hadithiau o'r straeon yn ymwneud â'r digwyddiad hwn a chynhwysais hefyd yr hadithiau ohonyn nhw a ddywedwyd wrtha i gan 'Aisyah a chadarnhaodd rhai o'r hadithiau ei gilydd, lle roedden nhw'n dyfalu wrth eraill, dywedon nhw fod 'Aisyah wedi dweud: 'Pan oedd Negesydd Allah sallallaahu 'alaihi wasallam eisiau mynd ar daith, arferai dynnu coelbren ymhlith ei wragedd, os oedd enw un ohonyn nhw'n dod allan, gan olygu ei fod yn teithio gydag ef. Un diwrnod tynnodd goelbren o'n henwau ar gyfer brwydr yr oedd yn ei chynnal, felly daeth fy enw i allan nes i mi gymryd rhan gyda'r Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam ar ôl i'r adnod hijab gael ei datgelu. Cefais fy nghymryd i mewn am winc a'm rhoi y tu mewn iddo. Yna gadawon ni, pan orffennodd y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam y frwydr, dychwelon ni adref. Pan oedden ni’n agos at Medina, cyhoeddodd e ein bod ni’n mynd i orffwys am y noson. Felly, es i allan o’r lloches pan stopiodd e a’i gynulleidfa, yna cerddais nes i mi adael y milwyr. Ar ôl i mi orffen cyflawni fy anghenion, dychwelais at y grŵp, mor syn oeddwn i, pan deimlais fy mrest, daeth i’r amlwg bod fy mwclis a wnaed o dir Zhafar wedi cwympo. Felly es i yn ôl i chwilio am fy mwclis. Parhaodd Aisha; ‘Yna daeth y bobl a’m daeth â mi a chymryd fy lloches, a’i rhoi ar y camel roeddwn i’n ei farchogaeth. Roedden nhw’n meddwl fy mod i eisoes yn y lloches. Yn wir, yn y dyddiau hynny roedd menywod yn ysgafn eu cyrff, ddim yn rhy drwm, ac nid oedd ganddyn nhw lawer o gig, dim ond tamaid o fwyd roedden nhw’n ei fwyta. Felly nid oedd y bobl a ddaeth â fy lloches yn amau pa mor ysgafn oedd hi pan wnaethon nhw ei chodi. Ar y pryd roeddwn i’n dal yn fenyw ifanc. Yna fe wnaethon nhw yrru’r camel a cherdded. Yn y cyfamser, dim ond ar ôl i’r milwyr basio y cefais fy mwclis yn ôl. Yna es i i’r man lle stopiodd y grŵp, ond ni adawyd neb ar ôl. Ar ôl hynny, dychwelais i'm lle gwreiddiol yn y gobaith y byddent yn teimlo fy mod ar goll ac yn dychwelyd i'm lle. Pan eisteddais i lawr, cefais fy ymosod gan gysgadrwydd nes i mi syrthio i gysgu o'r diwedd. Daeth Shafwan bin Al Mu'aththal Wrth i Sulami Adz Dzakwan sleifio i fyny o'm tu ôl, yna aeth at fy lle a gwelodd gysgod du fel rhywun oedd yn cysgu. Fe'm hadnabu pan welodd fi. Roedd wedi fy ngweld mewn gwirionedd cyn i'r hijab ddod i lawr. Deffrais ar unwaith pan glywais ei frawddeg istirja', -gan ddweud innaa lillahi wa inanaa ilaihi raji'un-, pan adnabu fi. Gorchuddiodd fy wyneb ar unwaith â'm hijab. Wrth Allah, ni ddywedasom air ac ni chlywais air ganddo chwaith ac eithrio ei eiriau istirja', yna stopiodd ei anifail marchogaeth a'i ostwng i'w liniau. Felly es at ei farch ac yna dringais arno. Yna cerddodd wrth arwain ei farch nes i ni allu dal i fyny â'r milwyr ar ôl iddynt stopio ar lannau afon Azh Zhahirah i stopio yng ngwres y prynhawn. Dywedodd Aisha; 'Yna bydded i'r rhai a fyddant yn marw ddifeth'. A'r person a chwaraeodd ran fawr wrth ledaenu'r newyddion ffug hwn oedd Abdullah bin Ubay bin Salul'. - 'Dywedodd Urwah; Adroddwyd i mi fod Abdullah bin Ubay wedi lledaenu'r newyddion ffug, ei ddweud, ei gadarnhau a'i gyfleu i'r bobl gan ychwanegu ato- 'Dywedodd Urwah hefyd; 'Nid oes sôn am bobl a oedd hefyd yn rhan o ledaenu'r newyddion ffug heblaw Hasan bin Thabit, Mistah bin Utsatsah a Hamnah bint Jahshi. Nid wyf yn gwybod amdanynt ond maent yn grŵp o bobl fel y dywedodd Allah Ta'ala. A'r pwysicaf yn eu plith yw Abdullah bin Ubay bin Salul. 'Dywedodd Urwah; 'Doedd Aisha ddim yn hoffi beirniadu Hassan, dywedodd mai Hassan oedd yr un a ysgrifennodd y gerdd unwaith: 'Yn wir mae fy nhad, a'i dad a'm hanrhydedd i er anrhydedd Muhammad fel tarian rhagoch chi'. 'Yna dywedodd Aisha; 'Pan gyrhaeddon ni Medina, bûm yn dioddef o salwch am fis ers i mi gyrraedd, tra bod pobl yn brysur gyda'r newyddion ffug a lefarwyd gan bobl a ddaeth â newyddion ffug. Tra nad oeddwn yn ymwybodol o gwbl o'r newyddion. Fodd bynnag, roeddwn yn amau ei fod (heddwch a bendithion Allah arno) ond yn ymweld â mi pan oeddwn yn sâl, ac nad oeddwn yn teimlo tynerwch y Proffwyd (heddwch a bendithion Allah arno) fel yr oeddwn fel arfer yn ei deimlo ganddo pan oeddwn yn sâl. Dim ond i'm gweld y daeth y Proffwyd (heddwch a bendithion Allah arno) i mewn a'm cyfarch, yna gofynnodd, "Sut wyt ti?" ac yna gadawodd. Gwnaeth hyn i mi deimlo'n bryderus, ond nid oeddwn yn ymwybodol o unrhyw beth drwg yn digwydd. Un diwrnod, gadewais fy nhŷ pan deimlais fy mod wedi gwella. Es i allan gydag Umm Mistah i Al-Manashi, lle roedden ni'n arfer gwneud llafur, ac ni fydden ni'n mynd allan yno ac eithrio yn y nos. Roedd hynny cyn i ni wneud lle i wneud llafur ger ein tŷ. Dywedodd Aisha, "Ac mae ein harferion yr un fath ag arferion yr Arabiaid gynt, pan fyddwn ni'n gwneud llafur y tu allan i'r tŷ neu mewn cae agored. Rydym yn teimlo'n anghyfforddus os ydym yn gwneud lle i wneud llafur ger ein tai." Parhaodd Aisha; 'Felly fi ac Umm Mistah, - mae'n fab i Abu Ruhum bin Al Muthallib bin Abdu Manaf, tra bod ei fam yn ferch i Shakhar bin 'Amir, modryb mam Abu Bakr Ash Shiddiq, tra bod ei mab yn cael ei alw'n Mistah bin Utsatsah bin 'Abbad bin Al Mutahllib - ar ôl gorffen ein busnes, dychwelais i ac Umm Mistah i'm tŷ. Yn sydyn baglodd Umm Mistah dros ei lliain a dweud; 'Gwae Mistah'. Dywedais wrthi; 'Roedd yr hyn a ddywedaist ti'n wirioneddol ddrwg. A wnaethoch chi feirniadu dyn a oedd wedi cymryd rhan ym mrwydr Badr? ' Dywedodd; 'O ferch, onid wyt ti wedi clywed beth ddywedodd e? '. Gofynnais; 'Beth mae e wedi'i ddweud? ' Dywedodd Umm Mistah wrthyf am eiriau pobl a ddaeth â newyddion ffug - cyhuddiadau ffiaidd -. Cynyddodd y digwyddiad hwn fy mhoen ymhellach ar ben y boen roeddwn i eisoes yn ei deimlo. Pan ddychwelais i'm tŷ, daeth Negesydd Allah (heddwch a bendithion Allah arno) i mewn i'm cyfarfod, cyfarchodd fi, a dywedodd, "Sut wyt ti?" Gofynnais iddo, "Ydych chi'n caniatáu i mi ddychwelyd i dŷ fy rhieni?" Dywedodd Aisha, "Roeddwn i eisiau darganfod beth oedd wedi digwydd i'm rhieni." Rhoddodd Negesydd Allah (heddwch a bendithion Allah arno) ganiatâd i mi, a gofynnais i'm mam, "O fam, am beth mae'r bobl yn siarad?" Atebodd hi, "O fy merch, bydd yn dawel. Wrth Allah, mae'n brin i fenyw aros gyda dyn y mae hi'n ei garu a chael gŵr ond y byddan nhw'n ei haflonyddu." Dywedodd Aisha, "Dywedais, 'Gogoniant i Allah, a yw'n wir bod pobl yn trafod y mater hwn?'" Dywedodd Aisha, "Felly wylais drwy'r nos tan y bore gyda dagrau'n llifo i lawr fy wyneb, ac allwn i ddim cysgu na rhoi colur ymlaen oherwydd fy mod i'n parhau i grio, ac roeddwn i'n dal i grio tan y bore." Parhaodd Aisha, "Galwodd y Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ar 'Ali bin Abi Talib ac Usamah bin Zaid pan nad oedd y datguddiad wedi dod i lawr eto, gofynnodd iddynt ill dau a gofyn am eu barn ynghylch cynlluniau i wahanu oddi wrth ei wraig. 'Parhaodd Aisyah; awgrymodd Usamah iddo am yr hyn a wyddai am lendid ei deulu a'r hyn a wyddai amdanynt amdano ef. Dywedodd Usamah: 'Eich teulu, nid ydym yn gwybod dim byd ond daioni'. Yn y cyfamser dywedodd 'Ali bin Abi Talib; 'O Negesydd Allah, ni fydd Allah yn eich poeni, oherwydd mae yna lawer o fenywod eraill. Gofynnwch i'w ffrind benywaidd a fydd yn eich cadarnhau'. Felly galwodd y Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ar Barirah a dweud: 'O Barirah, ydych chi erioed wedi gweld unrhyw beth amheus yn Aisha? '. Atebodd Barirah: 'Wrth yr Un a'ch anfonodd yn gywir, nid wyf erioed wedi gweld unrhyw beth amheus. Hyd yn oed os gwelais unrhyw beth ynddo, nid oedd yn ddim mwy na pheth bach, roedd yn dal yn ifanc iawn, cysgodd unwaith ar does ei deulu ac yna fe bwytaodd y toes. 'Parhaodd Aisyah; 'Un diwrnod, tra roedd yn sefyll ar y pulpud, cododd Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam i atgoffa Abdullah bin Ubay bin Salul. Dywedodd: 'O Fwslimiaid, pwy all fy rhyddhau o'r person a glywais oedd wedi brifo fy nheulu. Wrth Allah, nid wyf yn adnabod fy nheulu ond daioni. Yn wir, maen nhw wedi sôn am rywun - sy'n golygu Shafwan - nad wyf yn ei adnabod ond sy'n garedig, nid yw'n dod at fy nheulu ond mae bob amser gyda mi'. 'Dywedodd Aisha; 'Yna cododd Sa'ad bin Mu'adz, brawd Bani 'Abdul Ashal a dweud: 'Fi, O Negesydd Allah, byddaf yn dial am y sarhad hwn i chi. Os yw'r person o lwyth Aus, byddaf yn torri ei wddf i ffwrdd ac os yw o'n brawd o lwyth Khazraj, yna gorchmynnwch i ni, byddwn yn bendant yn cyflawni'r hyn a orchmynnwch'. 'Parhaodd Aisyah; Yna safodd dyn o lwyth Khazraj - merch ei ewythr oedd mam Hassan - Sa'ad bin 'Ubadah, arweinydd llwyth y Khazraj. 'Parhaodd Aisyah; 'Roedd yn berson duwiol, ond y diwrnod hwnnw cafodd ei gario i ffwrdd gan agweddau llwythol felly dywedodd wrth Sa'ad bin Mu'adz; 'Rydych chi'n dweud celwydd, wrth Allah sy'n gwybod oedran Ei was, ni fyddwch chi'n ei ladd ac ni fyddwch chi'n gallu ei ladd. Pe bai o'ch llwyth chi, yn sicr ni fyddech chi eisiau ei ladd'. Yna cododd Usaid bin Hudlair, mab ei ewythr Sa'ad bin Mu'adz, a dweud; 'Mewn gwirionedd, chi yw'r un sy'n dweud celwydd, wrth Allah sy'n gwybod oedran Ei was, byddwn ni'n bendant yn ei ladd. Yn wir, rydych chi wedi dod yn munafiq oherwydd eich bod chi'n amddiffyn y bobl munafiq'. Yna cynhesodd awyrgylch y cyfarfod yn gynyddol, rhwng y ddau lwyth, Aus a Khazraj nes eu bod nhw ar fin lladd ei gilydd, er bod Negesydd Allah sallallaahu 'alaihi wasallam yn dal i sefyll ar y pulpud. 'Parhaodd Aisha; 'Negesydd Allah sallallaahu Parhaodd 'alaihi wasallam i'w tawelu nes iddyn nhw ddod yn dawel o'r diwedd a daeth yn dawel yntau. 'Dywedodd Aisha; 'Felly criais drwy'r dydd, parhaodd fy nagrau i lifo ac ni allwn gysgu'n heddychlon oherwydd hynny nes bod fy rhieni wrth fy ymyl o'r diwedd, tra roeddwn i wedi crio am ddwy noson ac un diwrnod, nes i mi feddwl bod fy nagrau wedi sychu.' Tra roedd fy rhieni'n eistedd yn fy ymyl, a minnau'n parhau i grio, yn sydyn daeth menyw Ansar yn gofyn caniatâd i'm gweld, felly caniateais iddi. Yna eisteddodd i lawr yn crio gyda mi. Tra roedden ni fel 'na, yn sydyn daeth Negesydd Allah sallallaahu 'alaihi wasallam ac eisteddodd i lawr. 'Dywedodd Aisha; 'Ond nid yw wedi eistedd yn fy ymyl ers i'r newyddion ffug hwn ledaenu. Mae'r digwyddiad hwn wedi bod yn digwydd ers mis ac nid yw'r datguddiad wedi dod i lawr eto i egluro beth ddigwyddodd i mi.' Dywedodd Aisha; ‘Yna adroddodd Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam y shahada wrth eistedd, yna dywedodd: ‘O ‘Aisyah, yn wir mae newyddion wedi cyrraedd fi amdanoch chi fel hyn a fel ‘na. Os ydych chi'n lân, yn ddieuog, bydd Allah yn bendant yn eich glanhau. Fodd bynnag, os ydych chi wedi cyflawni pechod, yna gofynnwch i Allah am faddeuant ac edifarhewch ato, oherwydd os yw gwas yn cyfaddef ei fod wedi cyflawni pechod ac yna'n edifarhau, bydd Allah yn bendant yn derbyn ei edifeirwch’. Ar ôl i Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam orffen y frawddeg a draddodwyd, sychais fy nagrau fel nad oedd un diferyn yn weddill, yna dywedais wrth fy nhad; ‘Amddiffyn fi rhag yr hyn a ddywedodd y Proffwyd sallallaahu ‘alaihi wasallam amdanaf’. Dywedodd fy nhad; ‘Wrth Allah, dydw i ddim yn gwybod beth i’w ddweud wrth Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam’. Yna dywedais wrth fy mam: ‘Amddiffyn fi rhag yr hyn a ddywedodd Negesydd Allah (heddwch a bendithion Allah arno) amdano’. fi.' Atebodd fy mam: 'Wrth Allah, wn i ddim beth i'w ddweud wrth Negesydd Allah (heddwch a bendithion Allah arno).' Dywedodd Aisha: 'Dim ond menyw ifanc ydw i, ac nid wyf wedi darllen llawer o'r Qur'an. Wrth Allah, gwn eich bod wedi clywed yr hyn y mae pobl yn ei ddweud, ac wedi'i gymryd i'ch calonnau a'i gredu. Pe bawn i'n dweud wrthych fy mod i'n lân, a thrwy Allah, mae'n gwybod fy mod i'n lân, ni fyddech chi'n fy nghredu. Pe bawn i'n cyfaddef ac yn cadarnhau'r enllib hwn i chi, tra bod Allah yn gwybod fy mod i'n lân, byddech chi'n sicr o'i gredu. Wrth Allah, nid wyf yn gweld dameg rhyngof fi a chi ond fel ei dad y Proffwyd Yusuf 'alaihis salam pan ddywedodd: -'Byddwch yn amyneddgar oherwydd bydd Allah yn datgelu'r hyn sydd gennych'- QS Yusuf adnod 18. Ar ôl hynny es i'm gwely a gwyddai Allah fy mod i'n wirioneddol lân y diwrnod hwnnw ac mai Allah yw'r un a fydd yn fy rhyddhau o'r cyhuddiad hwnnw. Fodd bynnag, wrth Allah, nid oeddwn yn disgwyl y byddai Allah yn anfon datguddiad i lawr yn egluro'r mater a ddigwyddodd i mi. Oherwydd nid wyf yn credu ei bod yn briodol i ddatguddiad ddod i lawr ac yna cael ei ddarllen gan bobl dim ond oherwydd ei fod yn dweud ynglŷn â fy mhroblem bersonol. Rwy'n rhy ostyngedig pan fydd Duw yn siarad am fy mhroblem. Ond rwy'n gobeithio y bydd Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam yn derbyn datguddiad trwy freuddwyd y bydd Allah yn fy nglanhau. Ac wrth Allah, yn wir nid oedd Negesydd Allah sallallaahu 'alaihi wasallam eisiau symud o'i sedd ac ni ddaeth unrhyw un o'i deulu allan oni bai bod datguddiad wedi'i anfon ato. Derbyniodd y datguddiad hwn fel y byddai fel arfer yn ei dderbyn mewn sefyllfa anodd iawn, yn chwysu fel perlau, er ei bod hi'n aeaf. Mae hyn oherwydd pwysau'r datguddiad a ddatgelwyd iddo. 'Dywedodd Aisha; Ar ôl hynny, roedd ei wyneb yn disgleirio ac roedd yn chwerthin. Y frawddeg gyntaf a ddywedodd oedd: 'O 'Aisyah, yn wir mae Allah wedi dy lanhau di'. 'Dywedodd Aisha; 'Yna dywedodd fy mam wrthyf: 'Cod i'w gyfarfod'. Dywedais i: 'Trwy Allah, ni safaf yn ei erbyn ac ni chanmolaf neb ond Allah 'azza wajalla. Felly datgelodd Allah yr adnod 'Yn wir, mae'r rhai sy'n lledaenu newyddion ffug yn eich plith yn dal i fod ymhlith eich grŵp...' QS An Nuur; 11 ac yn y blaen am ddeg pennill. Nesaf daw pennill sy'n egluro fy rhyddhad o bob cyhuddiad. Dywedodd Abu Bakar Ash Shiddiq, a oedd bob amser yn cefnogi Mistah bin Utsatsah oherwydd ei fod yn dal i fod yn berthynas: 'Wrth Allah, ar ôl hyn ni fyddaf yn darparu ar gyfer Mistah am byth, oherwydd ei fod wedi helpu i ledaenu newyddion ffug am 'Aisha'. Yna datgelodd Allah yr adnod; 'A pheidiwch â gadael i'r rhai yn eich plith sydd â manteision a digon o fodd dyngu na fyddant yn rhoi i ... tan yr adnod .... Mae Allah yn Aml-Faddeugar, Mwyaf Trugarog'. QS An Nuur; 22. Yna dywedodd Abu Bakr; 'Ie, wrth Allah, rwy'n ei garu'n fwy os yw Allah yn fy maddau'. Felly dychwelodd i ddarparu ar gyfer Mistah fel o'r blaen a dywedodd; 'Ni fyddaf yn tynnu ei gynhaliaeth yn ôl am byth'. 'Dywedodd Aisha; 'A gofynnodd Negesydd Allah shallallahu 'alaihi wasallam unwaith i Za