Ar Rahim
Imam Bukhari : 3826
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ وَسَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ وَعَلْقَمَةُ بْنُ وَقَّاصٍ وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَحِينَ قَالَ لَهَا أَهْلُ الْإِفْكِ مَا قَالُوا وَكُلُّهُمْ حَدَّثَنِي طَائِفَةً مِنْ حَدِيثِهَا وَبَعْضُهُمْ كَانَ أَوْعَى لِحَدِيثِهَا مِنْ بَعْضٍ وَأَثْبَتَ لَهُ اقْتِصَاصًا وَقَدْ وَعَيْتُ عَنْ كُلِّ رَجُلٍ مِنْهُمْ الْحَدِيثَ الَّذِي حَدَّثَنِي عَنْ عَائِشَةَ وَبَعْضُ حَدِيثِهِمْ يُصَدِّقُ بَعْضًا وَإِنْ كَانَ بَعْضُهُمْ أَوْعَى لَهُ مِنْ بَعْضٍ قَالُوا قَالَتْ عَائِشَةُ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ سَفَرًا أَقْرَعَ بَيْنَ أَزْوَاجِهِ فَأَيُّهُنَّ خَرَجَ سَهْمُهَا خَرَجَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَعَهُ قَالَتْ عَائِشَةُ فَأَقْرَعَ بَيْنَنَا فِي غَزْوَةٍ غَزَاهَا فَخَرَجَ فِيهَا سَهْمِي فَخَرَجْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ مَا أُنْزِلَ الْحِجَابُ فَكُنْتُ أُحْمَلُ فِي هَوْدَجِي وَأُنْزَلُ فِيهِ فَسِرْنَا حَتَّى إِذَا فَرَغَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ غَزْوَتِهِ تِلْكَ وَقَفَلَ دَنَوْنَا مِنْ الْمَدِينَةِ قَافِلِينَ آذَنَ لَيْلَةً بِالرَّحِيلِ فَقُمْتُ حِينَ آذَنُوا بِالرَّحِيلِ فَمَشَيْتُ حَتَّى جَاوَزْتُ الْجَيْشَ فَلَمَّا قَضَيْتُ شَأْنِي أَقْبَلْتُ إِلَى رَحْلِي فَلَمَسْتُ صَدْرِي فَإِذَا عِقْدٌ لِي مِنْ جَزْعِ ظَفَارِ قَدْ انْقَطَعَ فَرَجَعْتُ فَالْتَمَسْتُ عِقْدِي فَحَبَسَنِي ابْتِغَاؤُهُ قَالَتْ وَأَقْبَلَ الرَّهْطُ الَّذِينَ كَانُوا يُرَحِّلُونِي فَاحْتَمَلُوا هَوْدَجِي فَرَحَلُوهُ عَلَى بَعِيرِي الَّذِي كُنْتُ أَرْكَبُ عَلَيْهِ وَهُمْ يَحْسِبُونَ أَنِّي فِيهِ وَكَانَ النِّسَاءُ إِذْ ذَاكَ خِفَافًا لَمْ يَهْبُلْنَ وَلَمْ يَغْشَهُنَّ اللَّحْمُ إِنَّمَا يَأْكُلْنَ الْعُلْقَةَ مِنْ الطَّعَامِ فَلَمْ يَسْتَنْكِرْ الْقَوْمُ خِفَّةَ الْهَوْدَجِ حِينَ رَفَعُوهُ وَحَمَلُوهُ وَكُنْتُ جَارِيَةً حَدِيثَةَ السِّنِّ فَبَعَثُوا الْجَمَلَ فَسَارُوا وَوَجَدْتُ عِقْدِي بَعْدَ مَا اسْتَمَرَّ الْجَيْشُ فَجِئْتُ مَنَازِلَهُمْ وَلَيْسَ بِهَا مِنْهُمْ دَاعٍ وَلَا مُجِيبٌ فَتَيَمَّمْتُ مَنْزِلِي الَّذِي كُنْتُ بِهِ وَظَنَنْتُ أَنَّهُمْ سَيَفْقِدُونِي فَيَرْجِعُونَ إِلَيَّ فَبَيْنَا أَنَا جَالِسَةٌ فِي مَنْزِلِي غَلَبَتْنِي عَيْنِي فَنِمْتُ وَكَانَ صَفْوَانُ بْنُ الْمُعَطَّلِ السُّلَمِيُّ ثُمَّ الذَّكْوَانِيُّ مِنْ وَرَاءِ الْجَيْشِ فَأَصْبَحَ عِنْدَ مَنْزِلِي فَرَأَى سَوَادَ إِنْسَانٍ نَائِمٍ فَعَرَفَنِي حِينَ رَآنِي وَكَانَ رَآنِي قَبْلَ الْحِجَابِ فَاسْتَيْقَظْتُ بِاسْتِرْجَاعِهِ حِينَ عَرَفَنِي فَخَمَّرْتُ وَجْهِي بِجِلْبَابِي وَ وَاللَّهِ مَا تَكَلَّمْنَا بِكَلِمَةٍ وَلَا سَمِعْتُ مِنْهُ كَلِمَةً غَيْرَ اسْتِرْجَاعِهِ وَهَوَى حَتَّى أَنَاخَ رَاحِلَتَهُ فَوَطِئَ عَلَى يَدِهَا فَقُمْتُ إِلَيْهَا فَرَكِبْتُهَا فَانْطَلَقَ يَقُودُ بِي الرَّاحِلَةَ حَتَّى أَتَيْنَا الْجَيْشَ مُوغِرِينَ فِي نَحْرِ الظَّهِيرَةِ وَهُمْ نُزُولٌ قَالَتْ فَهَلَكَ مَنْ هَلَكَ وَكَانَ الَّذِي تَوَلَّى كِبْرَ الْإِفْكِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَيٍّ ابْنُ سَلُولَ قَالَ عُرْوَةُ أُخْبِرْتُ أَنَّهُ كَانَ يُشَاعُ وَيُتَحَدَّثُ بِهِ عِنْدَهُ فَيُقِرُّهُ وَيَسْتَمِعُهُ وَيَسْتَوْشِيهِ وَقَالَ عُرْوَةُ أَيْضًا لَمْ يُسَمَّ مِنْ أَهْلِ الْإِفْكِ أَيْضًا إِلَّا حَسَّانُ بْنُ ثَابِتٍ وَمِسْطَحُ بْنُ أُثَاثَةَ وَحَمْنَةُ بِنْتُ جَحْشٍ فِي نَاسٍ آخَرِينَ لَا عِلْمَ لِي بِهِمْ غَيْرَ أَنَّهُمْ عُصْبَةٌ كَمَا قَالَ اللَّهُ تَعَالَى وَإِنَّ كِبْرَ ذَلِكَ يُقَالُ لَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَيٍّ ابْنُ سَلُولَ قَالَ عُرْوَةُ كَانَتْ عَائِشَةُ تَكْرَهُ أَنْ يُسَبَّ عِنْدَهَا حَسَّانُ وَتَقُولُ إِنَّهُ الَّذِي قَالَ فَإِنَّ أَبِي وَوَالِدَهُ وَعِرْضِيلِعِرْضِ مُحَمَّدٍ مِنْكُمْ وِقَاءُقَالَتْ عَائِشَةُ فَقَدِمْنَا الْمَدِينَةَ فَاشْتَكَيْتُ حِينَ قَدِمْتُ شَهْرًا وَالنَّاسُ يُفِيضُونَ فِي قَوْلِ أَصْحَابِ الْإِفْكِ لَا أَشْعُرُ بِشَيْءٍ مِنْ ذَلِكَ وَهُوَ يَرِيبُنِي فِي وَجَعِي أَنِّي لَا أَعْرِفُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللُّطْفَ الَّذِي كُنْتُ أَرَى مِنْهُ حِينَ أَشْتَكِي إِنَّمَا يَدْخُلُ عَلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيُسَلِّمُ ثُمَّ يَقُولُ كَيْفَ تِيكُمْ ثُمَّ يَنْصَرِفُ فَذَلِكَ يَرِيبُنِي وَلَا أَشْعُرُ بِالشَّرِّ حَتَّى خَرَجْتُ حِينَ نَقَهْتُ فَخَرَجْتُ مَعَ أُمِّ مِسْطَحٍ قِبَلَ الْمَنَاصِعِ وَكَانَ مُتَبَرَّزَنَا وَكُنَّا لَا نَخْرُجُ إِلَّا لَيْلًا إِلَى لَيْلٍ وَذَلِكَ قَبْلَ أَنْ نَتَّخِذَ الْكُنُفَ قَرِيبًا مِنْ بُيُوتِنَا قَالَتْ وَأَمْرُنَا أَمْرُ الْعَرَبِ الْأُوَلِ فِي الْبَرِّيَّةِ قِبَلَ الْغَائِطِ وَكُنَّا نَتَأَذَّى بِالْكُنُفِ أَنْ نَتَّخِذَهَا عِنْدَ بُيُوتِنَا قَالَتْ فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَأُمُّ مِسْطَحٍ وَهِيَ ابْنَةُ أَبِي رُهْمِ بْنِ الْمُطَّلِبِ بْنِ عَبْدِ مَنَافٍ وَأُمُّهَا بِنْتُ صَخْرِ بْنِ عَامِرٍ خَالَةُ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَابْنُهَا مِسْطَحُ بْنُ أُثَاثَةَ بْنِ عَبَّادِ بْنِ الْمُطَّلِبِ فَأَقْبَلْتُ أَنَا وَأُمُّ مِسْطَحٍ قِبَلَ بَيْتِي حِينَ فَرَغْنَا مِنْ شَأْنِنَا فَعَثَرَتْ أُمُّ مِسْطَحٍ فِي مِرْطِهَا فَقَالَتْ تَعِسَ مِسْطَحٌ فَقُلْتُ لَهَا بِئْسَ مَا قُلْتِ أَتَسُبِّينَ رَجُلًا شَهِدَ بَدْرًا فَقَالَتْ أَيْ هَنْتَاهْ وَلَمْ تَسْمَعِي مَا قَالَ قَالَتْ وَقُلْتُ مَا قَالَ فَأَخْبَرَتْنِي بِقَوْلِ أَهْلِ الْإِفْكِ قَالَتْ فَازْدَدْتُ مَرَضًا عَلَى مَرَضِي فَلَمَّا رَجَعْتُ إِلَى بَيْتِي دَخَلَ عَلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَلَّمَ ثُمَّ قَالَ كَيْفَ تِيكُمْ فَقُلْتُ لَهُ أَتَأْذَنُ لِي أَنْ آتِيَ أَبَوَيَّ قَالَتْ وَأُرِيدُ أَنْ أَسْتَيْقِنَ الْخَبَرَ مِنْ قِبَلِهِمَا قَالَتْ فَأَذِنَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ لِأُمِّي يَا أُمَّتَاهُ مَاذَا يَتَحَدَّثُ النَّاسُ قَالَتْ يَا بُنَيَّةُ هَوِّنِي عَلَيْكِ فَوَاللَّهِ لَقَلَّمَا كَانَتْ امْرَأَةٌ قَطُّ وَضِيئَةً عِنْدَ رَجُلٍ يُحِبُّهَا لَهَا ضَرَائِرُ إِلَّا كَثَّرْنَ عَلَيْهَا قَالَتْ فَقُلْتُ سُبْحَانَ اللَّهِ أَوَلَقَدْ تَحَدَّثَ النَّاسُ بِهَذَا قَالَتْ فَبَكَيْتُ تِلْكَ اللَّيْلَةَ حَتَّى أَصْبَحْتُ لَا يَرْقَأُ لِي دَمْعٌ وَلَا أَكْتَحِلُ بِنَوْمٍ ثُمَّ أَصْبَحْتُ أَبْكِي قَالَتْ وَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ وَأُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ حِينَ اسْتَلْبَثَ الْوَحْيُ يَسْأَلُهُمَا وَيَسْتَشِيرُهُمَا فِي فِرَاقِ أَهْلِهِ قَالَتْ فَأَمَّا أُسَامَةُ فَأَشَارَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالَّذِي يَعْلَمُ مِنْ بَرَاءَةِ أَهْلِهِ وَبِالَّذِي يَعْلَمُ لَهُمْ فِي نَفْسِهِ فَقَالَ أُسَامَةُ أَهْلَكَ وَلَا نَعْلَمُ إِلَّا خَيْرًا وَأَمَّا عَلِيٌّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَمْ يُضَيِّقْ اللَّهُ عَلَيْكَ وَالنِّسَاءُ سِوَاهَا كَثِيرٌ وَسَلْ الْجَارِيَةَ تَصْدُقْكَ قَالَتْ فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَرِيرَةَ فَقَالَ أَيْ بَرِيرَةُ هَلْ رَأَيْتِ مِنْ شَيْءٍ يَرِيبُكِ قَالَتْ لَهُ بَرِيرَةُ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ مَا رَأَيْتُ عَلَيْهَا أَمْرًا قَطُّ أَغْمِصُهُ غَيْرَ أَنَّهَا جَارِيَةٌ حَدِيثَةُ السِّنِّ تَنَامُ عَنْ عَجِينِ أَهْلِهَا فَتَأْتِي الدَّاجِنُ فَتَأْكُلُهُ قَالَتْ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ يَوْمِهِ فَاسْتَعْذَرَ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُبَيٍّ وَهُوَ عَلَى الْمِنْبَرِ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ الْمُسْلِمِينَ مَنْ يَعْذِرُنِي مِنْ رَجُلٍ قَدْ بَلَغَنِي عَنْهُ أَذَاهُ فِي أَهْلِي وَاللَّهِ مَا عَلِمْتُ عَلَى أَهْلِي إِلَّا خَيْرًا وَلَقَدْ ذَكَرُوا رَجُلًا مَا عَلِمْتُ عَلَيْهِ إِلَّا خَيْرًا وَمَا يَدْخُلُ عَلَى أَهْلِي إِلَّا مَعِي قَالَتْ فَقَامَ سَعْدُ بْنُ مُعَاذٍ أَخُو بَنِي عَبْدِ الْأَشْهَلِ فَقَالَ أَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَعْذِرُكَ فَإِنْ كَانَ مِنْ الْأَوْسِ ضَرَبْتُ عُنُقَهُ وَإِنْ كَانَ مِنْ إِخْوَانِنَا مِنْ الْخَزْرَجِ أَمَرْتَنَا فَفَعَلْنَا أَمْرَكَ قَالَتْ فَقَامَ رَجُلٌ مِنْ الْخَزْرَجِ وَكَانَتْ أُمُّ حَسَّانَ بِنْتَ عَمِّهِ مِنْ فَخِذِهِ وَهُوَ سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ وَهُوَ سَيِّدُ الْخَزْرَجِ قَالَتْ وَكَانَ قَبْلَ ذَلِكَ رَجُلًا صَالِحًا وَلَكِنْ احْتَمَلَتْهُ الْحَمِيَّةُ فَقَالَ لِسَعْدٍ كَذَبْتَ لَعَمْرُ اللَّهِ لَا تَقْتُلُهُ وَلَا تَقْدِرُ عَلَى قَتْلِهِ وَلَوْ كَانَ مِنْ رَهْطِكَ مَا أَحْبَبْتَ أَنْ يُقْتَلَ فَقَامَ أُسَيْدُ بْنُ حُضَيْرٍ وَهُوَ ابْنُ عَمِّ سَعْدٍ فَقَالَ لِسَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ كَذَبْتَ لَعَمْرُ اللَّهِ لَنَقْتُلَنَّهُ فَإِنَّكَ مُنَافِقٌ تُجَادِلُ عَنْ الْمُنَافِقِينَ قَالَتْ فَثَارَ الْحَيَّانِ الْأَوْسُ وَالْخَزْرَجُ حَتَّى هَمُّوا أَنْ يَقْتَتِلُوا وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَائِمٌ عَلَى الْمِنْبَرِ قَالَتْ فَلَمْ يَزَلْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُخَفِّضُهُمْ حَتَّى سَكَتُوا وَسَكَتَ قَالَتْ فَبَكَيْتُ يَوْمِي ذَلِكَ كُلَّهُ لَا يَرْقَأُ لِي دَمْعٌ وَلَا أَكْتَحِلُ بِنَوْمٍ قَالَتْ وَأَصْبَحَ أَبَوَايَ عِنْدِي وَقَدْ بَكَيْتُ لَيْلَتَيْنِ وَيَوْمًا لَا يَرْقَأُ لِي دَمْعٌ وَلَا أَكْتَحِلُ بِنَوْمٍ حَتَّى إِنِّي لَأَظُنُّ أَنَّ الْبُكَاءَ فَالِقٌ كَبِدِي فَبَيْنَا أَبَوَايَ جَالِسَانِ عِنْدِي وَأَنَا أَبْكِي فَاسْتَأْذَنَتْ عَلَيَّ امْ
Na faamatala mai e [Abdul Aziz bin Abdullah] ia i matou [Ibrahim bin Sa'ad] na faamatala mai ia i matou mai ia [Salih] mai ia [Ibn Shihab] na ia fai mai ai; [Urwah bin Az-Zubair] ma [Said bin Al Musayyab] ma ['Alqamah bin Waqash Al Laitsi] ma [Ubaidullah bin Abdullah bin 'Uqbah bin Mas'ud] na faamatala mai ia te a'u mai ia [Aisha Radliallahu Anha] le faletua o le Perofeta sallallahu Alaihi Wasallam, o le taimi lea na fai mai ai e le au molia ia te ia mea na latou fai mai ai. Na latou faamatala uma mai ia te a'u, o se vaega o tagata na faamatala mai e faavae i mea na faamatala mai e Aisha ma o nisi na o a latou lava mate, ona ou faamautuina lea o le hadith mai tala e fesootai ma lenei mea na tupu ma ou faaopoopoina foi ia hadith mai ia i latou na faamatala mai ia te a'u mai ia Aisha ma nisi hadith na lagolagoina le tasi ma le isi, lea na latou masalomia ai nisi o isi, na latou fai mai Aisha na fai mai; 'A manaʻo le Avefeʻau a Allah (ia ia te ia le filemu ma faʻamanuiaga a Allah) e alu i se malaga, sa masani ona ia faia ni vili i ana avā, afai e aliali mai le igoa o se tasi o i latou, o lona uiga o le a malaga faʻatasi o ia ma ia. I se tasi aso na ia faia ai ni vili mo o matou igoa mo se taua na ia tauina, ona aliali mai lea o loʻu igoa seʻia oʻo ina ou auai i le Avefeʻau a Allah (ia ia te ia le filemu ma faʻamanuiaga a Allah) ina ua uma ona faʻaalia mai le fuaiupu o le veli. Sa aveina aʻu i totonu o se sekedup ma tuʻu i totonu. Ona matou ō lea, ina ua maeʻa le taua a le Avefeʻau a Allah (ia ia te ia le filemu ma faʻamanuiaga a Allah), ona matou toe foʻi lea i le fale. Ina ua matou latalata i Medina, sa ia faʻailoa mai o le a matou malolo mo le po. O lea na ou sau ai mai le sekedup ina ua taofi o ia ma le vaega, ona ou savali lea seʻia oʻo ina ou tuʻua le autau. Ina ua maeʻa ona ou faʻataunuʻuina oʻu manaʻoga, sa ou toe foʻi atu i le vaega, sa ou matuā ofo lava, ina ua ou lagona loʻu fatafata ua paʻuʻū laʻu ua faia mai le atunuʻu o Dhafar. O lea na ou toe foʻi ai e saili laʻu ua. Sa faʻaauau pea Aisha; ‘Ona ō mai lea o tagata na aumaia aʻu ma aumai laʻu sekedup, ma siʻi i luga o le kamela sa ou tiʻetiʻe ai. Sa latou manatu ua uma ona ou i ai i le sekedup. E moni o le taimi lenā sa mama ai fafine, e le mamafa tele, ma e le tele ni aano o manu na latou ʻai, na o le gutu e tumu i meaʻai na latou ʻai. O le mea lea, o i latou e amoina laʻu sekedup latou te le masalomia le mama o laʻu sekedup pe a latou siʻitia. I lenā taimi sa ou talavou ai. Ona latou taʻitaʻia lea o kamela ma savavali. A o aʻu na toe maua laʻu uaina ina ua mavae le pasia o le ʻau. Ona ou alu lea i le mea na taofi ai le vaega, ae leai se tasi na tuua. Ina ua maeʻa lenā, sa ou toe foʻi i loʻu nofoaga ma le faʻamoemoe o le a latou lagona le leiloa o aʻu ma toe foʻi i loʻu nofoaga. Ina ua ou nofo i lalo, sa ou lagona le fia moe seʻia oʻo ina ou moe. Shafwan bin Al Muʻaththal As Sulami Adz Dzakwan na sau totolo mai tua o le pope, ona ia faalatalata mai lea i loʻu nofoaga ma ia vaaia se ata uliuli e pei o se tagata o loʻo moe. Na te iloa aʻu pe a ia vaai mai ia te aʻu. Na ia vaai mai ia te aʻu aʻo leʻi paʻū ifo le fuaiupu o le hijab. Sa ou ala loa ina ua ou faalogo i lana fuaiupu istirja', -o upu innaa lillahi wa inanaa ilaihi raji'un-, ina ua ia iloa a'u. Sa ou ufiufi loa lo'u mata i la'u hijab. I le Atua, e leai se upu na ma tautala ai ma e leai se upu na ou faalogoina mai ia te ia vagana ai ana upu o le istirja', ona taofi lea o lana solofanua ma tuu i lalo i ona tulivae. O lea na ou faalatalata atu ai i lana solofanua ma ou oso ai i luga. Ona savali lea o ia a o taiala lana solofanua seia oo ina matou maua le au a o latou taofi i auvai o le vaitafe o Azh Zhahirah e taofi ai i le vevela o le aso. Fai mai Aisha; 'Ia fano le fano'. Ma o le tagata na faia se sao taua i le faasalalauina o lenei tala pepelo o Abdullah bin Ubay bin Salul'. - Fai mai Urwah; Na lipotia mai ia te a'u na faasalalauina e Abdullah bin Ubay le tala pepelo, ta'u atu, faamaonia ma faailoa atu i tagata a o faaopoopo atu lona igoa- Fai mai foi Urwah; 'E leai se ta'ua o tagata na a'afia fo'i i le fa'asalalauina o tala pepelo e ese mai ia Hasaan bin Tsabit, Misthah bin Utsatsah ma Hamnah binti Jahsyi. Ou te le iloa i latou vagana ai o se vaega o tagata e pei ona fetalai mai ai Allah Ta'ala. Ma o le tagata e sili ona i ai le faatosinaga ia i latou o Abdullah bin Ubay bin Salul. Fai mai Urwah; E le fiafia Aisyah e faitioina Hassan, fai mai o Hassan o se tagata sa masani ona tusia ni solo; 'E moni o lo'u tama, ma lona tama ma lo'u mamalu e mo le mamalu o Muhammad o se talita mai ia te oe'. Fai mai Aisyah; 'Ina ua matou taunuu i Madinah, sa ou mafatia i le ma'i mo le masina talu ona ou taunuu, a'o pisi tagata i tala pepelo na tautalagia e i latou na aumaia tala pepelo. Ae sa ou le iloa atoatoa le i ai o tala fou. Ae ou te masalo, afai o ia, Shallallahu Alaihi Wasallam, na o asiasi mai ia te a'u pe a ou ma'i ma ou te le'i lagonaina le agamalu o Rasulullah Shallallahu Alaihi Wasallam e pei ona ou masani ai mai ia te ia pe a ou ma'i.' Na sau lava Rasulullah Shallallahu Alaihi Wasallam e faafetaia’i a’u ma faafeiloai mai ma fesili mai; ‘O faapefea mai oe’, ona alu ese lea. O le mea lea ua ou popole ai, ae ou te le’i iloaina mea leaga o loo tutupu. I se tasi aso, sa ou alu ese ai - mai lo’u fale - ina ua ou lagona ua ou toe malosi. Sa ou alu ese ma Umm Misthah agai atu i Al Manashi’, lea sa ma masani ona alu ese ai ma matou te le’i o i fafo vagana ai le po, o le taimi lena a o le’i faia ai se nofoaga e alu ese ai ma’a i tafatafa o lo matou fale. Fai mai Aisha; ‘Ma o la matou agaifanua e tutusa ma le agaifanua a Arapi muamua, pe a alu ese ma’a i fafo o le fale -pe i le fanua matala-. Matou te lagona le le to’a pe a matou faia se nofoaga e alu ese ai ma’a i tafatafa o o matou fale’. Na faaauau Aishah; ‘Ona ma Umm Misthah ma a’u, - o ia o le atalii o Abu Ruhum bin Al Muthallib bin Abdu Manaf, a’o lona tina o le afafine o Shakhar bin Amir, o le uso o le tina o Abu Bakr Ash Siddiq, a’o lona atalii e igoa ia Misthah bin Utsatsah bin 'Abbad bin Al Mutahllib - ina ua mae’a a ma mataupu, sa ma toe fo’i atu ma Umm Misthah i lo’u fale. Fa’afuase’i ona pa’u’ū Umm Misthah i lona ie ma fa’apea atu; ‘Oi talofa ia Misthah’. Sa ou fai atu ia te ia; ‘O le mea na e fai mai ai sa matua leaga lava. Pe e te faitioina se tagata sa auai muamua i le taua i Badr?’ Sa ia fai mai; ‘Oi lo’u afafine e, e te le’i fa’alogo ea i lana tala?’ Sa ou fesili atu; ‘O le a lana tala?’ Sa ta’u mai e Umm Misthah ia te a’u e uiga i le lauga a tagata na aumaia tala pepelo -tu’ua’iga matagā-. O lenei mea na tupu na fa’aopoopoina ai lo’u tiga i luga a’e o le tiga ua uma ona ou lagonaina. Ina ua ou toe fo’i atu i lo’u fale, sa afio mai Rasulullah Shallallahu Alaihi Wasallam e fa’afeiloa’i a’u ma fa’afeiloa’i mai ia te a’u ma fa’apea mai; ‘O faapefea mai oe?’. Sa ou fesili atu ia te ia; ‘E te faatagaina a’u e toe foi i le fale o o’u matua’. Fai mai Aisha; ‘I lena taimi sa ou fia maua se tala mautinoa mai o’u matua uma e toalua’. O lea na tuuina mai ai e Rasulullah Sallallahu Alaihi Wasallam le faatagaga ia te au, ona ou fesili atu lea i lo’u tina; ‘Oi tina, o le a le mea o loo talanoa ai tagata?’ Na tali atu lo’u tina; ‘Lo’u afafine e, to’afilemu. I le Atua, e toaitiiti lava fafine e nonofo ma se tamaloa e alofa i ai o ia ma e iai le meli ae o le a latou faalavelave ia te ia’. Fai mai Aisha; Sa ou fai atu; ‘Subhanallah, e moni ea o loo talanoaina e tagata lenei faafitauli’. Fai mai Aisha; ‘O lea sa ou tagi ai i le po atoa seia oo i le taeao ma loimata o loo tafe ifo i o’u foliga ma sa ou le mafai ona moe ma sa le mafai ona ou ala aua sa ou tagi pea, seia oo i le taeao sa ou tagi pea. Na faaauau Aisha; ‘Na valaau atu le Avefeau a Allah (ia ia te ia le filemu ma faamanuiaga a Allah) ia Ali bin Abi Talib ma Usamah bin Zaid ina ua lei oo mai le faaaliga, na ia fesili atu ia i laua uma ma fesili atu i o la manatu i le fuafuaga e tete’a ma lana ava. Na faaauau Aisha; Na faʻailoa atu e Usamah iā te ia mea na te iloa i le tulaga o le mamā o lona aiga ma mea na te iloa e uiga iā i latou iā te ia. Na fai atu Usamah; ‘O lou aiga, matou te le iloa se mea na o le agalelei’. A o fai atu Ali bin Abi Talib; ‘Le Avefeau a Allah, e le faigata iā te oe e Allah, auā e toʻatele isi fafine. Fesili i ana pologa fafine o ē o le a faʻamaonia oe’. Ona valaʻau lea o le Avefeau a Allah (ia te ia le filemu ma faʻamanuiaga a Allah) iā Barirah ma faʻapea atu; ‘Le Barirah, ua e vaʻai ea i se mea e masalosalo ai iā Aisha?’. Na tali atu Barirah; ‘I Lē na auina mai oe ma le upu moni, ou te leʻi vaʻai lava i se mea e masalosalo ai. Tusa lava pe ou te vaʻai i se mea iā te ia e leai se mea e sili atu nai lo se mea itiiti, ae sa laʻitiiti foʻi o ia, sa masani ona moe i luga o falaoa a lona aiga ma sa ia ʻai ai’. Na faʻaauau Aisha; ‘I se tasi aso, a o tu o ia i luga o le pulelaa, na tu le Avefeau a Allah (ia te ia le filemu ma faʻamanuiaga a Allah) e faʻamanatu iā Abdullah bin Ubay bin Salul. Na ia fai mai; ‘O outou Musalimi e, o ai e mafai ona faasaolotoina a’u mai le tagata na ou faalogo na faatiga i lo’u aiga. Ia Allah, ou te le iloa se mea e uiga i lo’u aiga vagana ai le lelei. E moni, ua latou ta’ua se tagata - o lona uiga o Safwan - ou te le iloa se mea e uiga i ai vagana ai le lelei, e le’i sau lava o ia i lo’u aiga ae sa faatasi pea ma a’u’. Fai mai Aisha; ‘Ona tulai lea o Sa’ad bin Mu’adh, o se uso o Bani ‘Abdul Ashal, ma faapea atu; ‘O a’u, le Avefeau a Allah, o le a ou taui ma sui atu i lenei faalumaina ia te oe. Ana faapea o ia mai le ituaiga o Aus, ou te tipi ese lona ua ma afai o ia mai o matou uso mai le ituaiga o Khazraj, ia e poloai mai ia i matou, matou te faia lava mea e te poloai mai ai’. Na faaauau Aisha; Ona tulai lea o se tamaloa mai le ituaiga o Khazraj - o le tina o Hassan o le afafine o lona tuagane - o Sa’ad bin ‘Ubadah, o le taitai o le ituaiga o Khazraj. Na faaauau Aisha; ‘O ia o se tagata amiotonu, ae o le aso lava lea na tosina ese ai o ia e le faiga faaitu’au o lea na ia fai atu ai ia Sa’ad bin Mu’adh; ‘Ua e pepelo, e ala ia Allah o lē ua silafia le matua o Lana auauna, e te lē fasiotia o ia ma e te lē mafaia fo‘i ona fasiotia o ia. Ana faapea o ia o se tasi o lou ituaiga, e mautinoa lava e te lē manana‘o e fasioti o ia’. Ona tula‘i lea o Usaid bin Hudlair, le atali‘i o lona tuagane o Sa‘ad bin Mu‘adh, ma fa‘apea atu; ‘Ua e pepelo, e ala ia Allah o lē ua silafia le matua o Lana auauna, e mautinoa lava matou te fasiotia o ia. Ua e avea moni lava ma tagata pepelo ona ua e puipuia tagata pepelo’. O lea na fa‘ateleina ai le vevela o le mafutaga, i le va o ituaiga e lua, o Aus ma Khazraj, se‘ia o‘o ina toetoe lava a latou fasioti le tasi i le isi, a‘o tu pea le Avefe‘au a Allah (ia ia te ia le filemu ma fa‘amanuiaga a Allah) i luga o le pulelaa. Na fa‘aauau pea ona fa‘ato‘afilemuina i latou e le Avefe‘au a Allah (ia ia te ia le filemu ma fa‘amanuiaga a Allah) se‘ia o‘o ina latou filemu ma na ia filemu ai. Fai mai Aisha; ‘O lea na ou tagi ai i le aso atoa, sa faaauau pea ona tafe o’u loimata ma sa ou le mafai ona moe filemu ona o lea mea seia oo ina i ai o’u matua i o’u tafatafa, a o o’u tagi mo po e lua ma le ao e tasi, seia oo ina ou manatu ua mago o’u loimata’. A o nonofo o’u matua i tafatafa o a’u, ma sa ou tagi pea, sa faafuasei ona sau se fafine Ansar e talosaga mai mo se faatagaga e vaai ia te a’u, o lea sa ou faatagaina ai o ia. Ona nofo lea o ia ma tagi faatasi ma a’u. A o ma faapena, sa faafuasei ona sau Rasulullah Shallallahu Alaihi Wasallam ma nofo i lalo. Fai mai Aisha; ‘Ae peitai, e lei nofo o ia i tafatafa o a’u talu ona lomia lenei tala pepelo. Ua atoa le masina o loo faagasolo lenei mea ae e lei oo mai lava le faaaliga e faamatala ai le mea ua tupu ia te a’u’. Fai mai Aisha; ‘Ona toe fai atu lea e Rasulullah Shallallahu Alaihi Wasallam le Shahadat a o nofo, ona faapea atu lea; ‘Oi Aisyah, ua oo mai moni lava ia te a’u tala e uiga ia te oe faapenei ma faapenei. Afai e te mama, e te le sala, e mautinoa lava o le a faamamaina oe e le Atua.’ 'Ae afai ua e faia se agasala, ia e ole atu i le Atua mo se faamagaloga ma ia e salamo ia te Ia, auā afai e ta'utino atu e se auauna ua ia faia se agasala ma salamo, e mautinoa lava e talia e le Atua lana salamo.' Ina ua uma ona saunoa le Avefeau a le Atua (ia ia te ia le filemu ma faamanuiaga a le Atua), sa ou soloiesea o'u loimata ina ia leai se mataua e totoe, ona ou fai atu lea i lo'u tama: 'Puipui mai ia te a'u i mea na fai mai ai le Avefeau a le Atua (ia ia te ia le filemu ma faamanuiaga a le Atua) e uiga ia te a'u.' Fai mai lo'u tama: 'Ia te a'u i le Atua, ou te le iloa se mea ou te fai atu ai i le Avefeau a le Atua (ia ia te ia le filemu ma faamanuiaga a le Atua).' Ona ou fai atu lea i lo'u tina: 'Puipui mai ia te a'u i mea na fai mai ai le Avefeau a le Atua (ia ia te ia le filemu ma faamanuiaga a le Atua).' Fai mai Aisha: 'O a'u o se tamaitai talavou, e moni ou te le'i faitauina tele le Qur'an. E ala ia Allah, ua ou iloa moni lava ua e faalogo i mea o loo talanoaina e tagata, seia vagana ua e taliaina i o outou loto ma faamaonia le tala. Afai ou te ta’u atu ia te oe ua ou mama ma mo le Atua, e sili ona silafia e Ia o loo ou mama, e mautinoa lava e te le ta’uamiotonuina a’u. Afai ou te ta’uta’u atu - ma ta’uamiotonuina le tala taufaaleaga - ia te oe, e ui lava ina sili ona silafia e Allah o loo ou mama, e mautinoa lava e te ta’uamiotonuina. E ala ia Allah, ou te le’i maua se faatusa i le va o a’u ma oe vagana ai lona tama o le Perofeta o Yusuf 'alaihis salam ina ua ia fai mai; -'Ia onosai ma le onosai lelei aua o le a faaalia mai e le Atua po o ai oe'- QS Yusuf fuaiupu 18. Ina ua mavae lena mea, sa ou alu i lo’u moega ma sa silafia e le Atua i lena aso ua ou mama moni lava ma o le a faasaolotoina a’u e le Atua mai le tuuaiga. Peitai, mo le Atua, sa ou le faamoemoe o le a auina mai e le Atua se faaaliga e faamatala ai mataupu na oo mai ia te au. Aua ou te le manatu e talafeagai mo se faaaliga e sau ma faitauina e tagata mo na o le faamatala atu e uiga i o’u faafitauli patino. Ua ou matua maualalo lava pe a fetalai mai le Atua e uiga i lo’u faafitauli. Ae ou te faʻamoemoe lava o le a maua e Rasulullah Shallallahu Alaihi Wasallam se faʻaaliga e ala i se miti e faʻamamāina aʻu e Allah. Ma e ala ia Allah, o le Avefeʻau a Allah, ia faʻamanuiaina o ia e Allah ma tuʻuina atu ia te ia le filemu, e leʻi manaʻo e alu ese mai lona nofoa, e leai foʻi se tasi o lona aiga na alu ese seʻi vagana ua oʻo mai se faʻaaliga ia te ia. Na ia mauaina le faʻaaliga e pei ona masani ai ona ia mauaina i se tulaga mamafa tele ma le afu e tafe ifo e pei o ni penina, e ui lava o se aso taumalulu. O le mafuaʻaga lea ona o le mamafa o le faʻaaliga na faʻaalia ia te ia. Fai mai Aisha; Ina ua mavae lena, sa susulu lona foliga ma i se tulaga o le 'ata. O le fuaiupu muamua na ia fai mai ai o le; 'Oi Aisyah, e moni lava ua faʻamamāina oe e le Atua'. Fai mai Aisha; 'Ona fai mai lea o loʻu tina ia te aʻu; 'Tu i luga e faʻafetaiaʻi ia te ia'. Na ou fai atu; 'E ala ia Allah, ou te le tu atu ia te ia ma ou te le vivii atu i se tasi vagana ai Allah 'azza wajalla.' O lea na auina mai ai e le Atua le fuaiupu 'E moni o i latou o loʻo faʻasalalauina tala pepelo ia te outou o loʻo i ai pea i la outou vaega...' QS An Nuur; 11 ma isi mea faapena e oʻo atu i fuaiupu e sefulu. Ona oo mai lea o se fuaiupu na faamatala ai lo’u faasaolotoina mai tuuaiga uma. O Abu Bakar Ash Shiddiq o lē sa lagolagoina pea le olaga o Misthah bin Utsatsah auā o ia lava o lona aiga, na ia fai mai; ‘Mo le Atua e, a mavae lenei mea, ou te lē toe tausia Misthah e faavavau, auā ua ia faasalalauina tala pepelo e uiga ia Aisyah’. Ona fa’aali mai lea e Allah le fuaiupu; ‘Aua ne’i tautō i latou o ē ua i ai le avanoa ma le avanoa i totonu ia te outou e lē avatu i ai se mea e fa’atatau i ai…. se’ia o’o i le fuaiupu…. E tele le Fa’amagalo o Allah, e Sili Ona Alofa Mutimutivale’. QS An-Nur; 22. Ona fai atu lea o Abu Bakr; ‘Ioe, i le suafa o Allah, semanū ou te fiafia pe ana fa’amagaloina a’u e Allah’. Ona toe fo’i lea o ia e avatu mea’ai ia Mistah e pei ona sa faia muamua ma fai atu; ‘Ou te lē aveesea mea’ai mai ia te ia e fa’avavau’. Fai mai Aisha; ‘Ma sa fesili atu le Avefe’au a Allah sallallaahu alaihi wasallam ia Za i se tasi taimi.