Ar Rahim
Imam Bukhari : 3826
حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ حَدَّثَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ وَسَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ وَعَلْقَمَةُ بْنُ وَقَّاصٍ وَعُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنْ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَحِينَ قَالَ لَهَا أَهْلُ الْإِفْكِ مَا قَالُوا وَكُلُّهُمْ حَدَّثَنِي طَائِفَةً مِنْ حَدِيثِهَا وَبَعْضُهُمْ كَانَ أَوْعَى لِحَدِيثِهَا مِنْ بَعْضٍ وَأَثْبَتَ لَهُ اقْتِصَاصًا وَقَدْ وَعَيْتُ عَنْ كُلِّ رَجُلٍ مِنْهُمْ الْحَدِيثَ الَّذِي حَدَّثَنِي عَنْ عَائِشَةَ وَبَعْضُ حَدِيثِهِمْ يُصَدِّقُ بَعْضًا وَإِنْ كَانَ بَعْضُهُمْ أَوْعَى لَهُ مِنْ بَعْضٍ قَالُوا قَالَتْ عَائِشَةُ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَرَادَ سَفَرًا أَقْرَعَ بَيْنَ أَزْوَاجِهِ فَأَيُّهُنَّ خَرَجَ سَهْمُهَا خَرَجَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَعَهُ قَالَتْ عَائِشَةُ فَأَقْرَعَ بَيْنَنَا فِي غَزْوَةٍ غَزَاهَا فَخَرَجَ فِيهَا سَهْمِي فَخَرَجْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدَ مَا أُنْزِلَ الْحِجَابُ فَكُنْتُ أُحْمَلُ فِي هَوْدَجِي وَأُنْزَلُ فِيهِ فَسِرْنَا حَتَّى إِذَا فَرَغَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ غَزْوَتِهِ تِلْكَ وَقَفَلَ دَنَوْنَا مِنْ الْمَدِينَةِ قَافِلِينَ آذَنَ لَيْلَةً بِالرَّحِيلِ فَقُمْتُ حِينَ آذَنُوا بِالرَّحِيلِ فَمَشَيْتُ حَتَّى جَاوَزْتُ الْجَيْشَ فَلَمَّا قَضَيْتُ شَأْنِي أَقْبَلْتُ إِلَى رَحْلِي فَلَمَسْتُ صَدْرِي فَإِذَا عِقْدٌ لِي مِنْ جَزْعِ ظَفَارِ قَدْ انْقَطَعَ فَرَجَعْتُ فَالْتَمَسْتُ عِقْدِي فَحَبَسَنِي ابْتِغَاؤُهُ قَالَتْ وَأَقْبَلَ الرَّهْطُ الَّذِينَ كَانُوا يُرَحِّلُونِي فَاحْتَمَلُوا هَوْدَجِي فَرَحَلُوهُ عَلَى بَعِيرِي الَّذِي كُنْتُ أَرْكَبُ عَلَيْهِ وَهُمْ يَحْسِبُونَ أَنِّي فِيهِ وَكَانَ النِّسَاءُ إِذْ ذَاكَ خِفَافًا لَمْ يَهْبُلْنَ وَلَمْ يَغْشَهُنَّ اللَّحْمُ إِنَّمَا يَأْكُلْنَ الْعُلْقَةَ مِنْ الطَّعَامِ فَلَمْ يَسْتَنْكِرْ الْقَوْمُ خِفَّةَ الْهَوْدَجِ حِينَ رَفَعُوهُ وَحَمَلُوهُ وَكُنْتُ جَارِيَةً حَدِيثَةَ السِّنِّ فَبَعَثُوا الْجَمَلَ فَسَارُوا وَوَجَدْتُ عِقْدِي بَعْدَ مَا اسْتَمَرَّ الْجَيْشُ فَجِئْتُ مَنَازِلَهُمْ وَلَيْسَ بِهَا مِنْهُمْ دَاعٍ وَلَا مُجِيبٌ فَتَيَمَّمْتُ مَنْزِلِي الَّذِي كُنْتُ بِهِ وَظَنَنْتُ أَنَّهُمْ سَيَفْقِدُونِي فَيَرْجِعُونَ إِلَيَّ فَبَيْنَا أَنَا جَالِسَةٌ فِي مَنْزِلِي غَلَبَتْنِي عَيْنِي فَنِمْتُ وَكَانَ صَفْوَانُ بْنُ الْمُعَطَّلِ السُّلَمِيُّ ثُمَّ الذَّكْوَانِيُّ مِنْ وَرَاءِ الْجَيْشِ فَأَصْبَحَ عِنْدَ مَنْزِلِي فَرَأَى سَوَادَ إِنْسَانٍ نَائِمٍ فَعَرَفَنِي حِينَ رَآنِي وَكَانَ رَآنِي قَبْلَ الْحِجَابِ فَاسْتَيْقَظْتُ بِاسْتِرْجَاعِهِ حِينَ عَرَفَنِي فَخَمَّرْتُ وَجْهِي بِجِلْبَابِي وَ وَاللَّهِ مَا تَكَلَّمْنَا بِكَلِمَةٍ وَلَا سَمِعْتُ مِنْهُ كَلِمَةً غَيْرَ اسْتِرْجَاعِهِ وَهَوَى حَتَّى أَنَاخَ رَاحِلَتَهُ فَوَطِئَ عَلَى يَدِهَا فَقُمْتُ إِلَيْهَا فَرَكِبْتُهَا فَانْطَلَقَ يَقُودُ بِي الرَّاحِلَةَ حَتَّى أَتَيْنَا الْجَيْشَ مُوغِرِينَ فِي نَحْرِ الظَّهِيرَةِ وَهُمْ نُزُولٌ قَالَتْ فَهَلَكَ مَنْ هَلَكَ وَكَانَ الَّذِي تَوَلَّى كِبْرَ الْإِفْكِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَيٍّ ابْنُ سَلُولَ قَالَ عُرْوَةُ أُخْبِرْتُ أَنَّهُ كَانَ يُشَاعُ وَيُتَحَدَّثُ بِهِ عِنْدَهُ فَيُقِرُّهُ وَيَسْتَمِعُهُ وَيَسْتَوْشِيهِ وَقَالَ عُرْوَةُ أَيْضًا لَمْ يُسَمَّ مِنْ أَهْلِ الْإِفْكِ أَيْضًا إِلَّا حَسَّانُ بْنُ ثَابِتٍ وَمِسْطَحُ بْنُ أُثَاثَةَ وَحَمْنَةُ بِنْتُ جَحْشٍ فِي نَاسٍ آخَرِينَ لَا عِلْمَ لِي بِهِمْ غَيْرَ أَنَّهُمْ عُصْبَةٌ كَمَا قَالَ اللَّهُ تَعَالَى وَإِنَّ كِبْرَ ذَلِكَ يُقَالُ لَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَيٍّ ابْنُ سَلُولَ قَالَ عُرْوَةُ كَانَتْ عَائِشَةُ تَكْرَهُ أَنْ يُسَبَّ عِنْدَهَا حَسَّانُ وَتَقُولُ إِنَّهُ الَّذِي قَالَ فَإِنَّ أَبِي وَوَالِدَهُ وَعِرْضِيلِعِرْضِ مُحَمَّدٍ مِنْكُمْ وِقَاءُقَالَتْ عَائِشَةُ فَقَدِمْنَا الْمَدِينَةَ فَاشْتَكَيْتُ حِينَ قَدِمْتُ شَهْرًا وَالنَّاسُ يُفِيضُونَ فِي قَوْلِ أَصْحَابِ الْإِفْكِ لَا أَشْعُرُ بِشَيْءٍ مِنْ ذَلِكَ وَهُوَ يَرِيبُنِي فِي وَجَعِي أَنِّي لَا أَعْرِفُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ اللُّطْفَ الَّذِي كُنْتُ أَرَى مِنْهُ حِينَ أَشْتَكِي إِنَّمَا يَدْخُلُ عَلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيُسَلِّمُ ثُمَّ يَقُولُ كَيْفَ تِيكُمْ ثُمَّ يَنْصَرِفُ فَذَلِكَ يَرِيبُنِي وَلَا أَشْعُرُ بِالشَّرِّ حَتَّى خَرَجْتُ حِينَ نَقَهْتُ فَخَرَجْتُ مَعَ أُمِّ مِسْطَحٍ قِبَلَ الْمَنَاصِعِ وَكَانَ مُتَبَرَّزَنَا وَكُنَّا لَا نَخْرُجُ إِلَّا لَيْلًا إِلَى لَيْلٍ وَذَلِكَ قَبْلَ أَنْ نَتَّخِذَ الْكُنُفَ قَرِيبًا مِنْ بُيُوتِنَا قَالَتْ وَأَمْرُنَا أَمْرُ الْعَرَبِ الْأُوَلِ فِي الْبَرِّيَّةِ قِبَلَ الْغَائِطِ وَكُنَّا نَتَأَذَّى بِالْكُنُفِ أَنْ نَتَّخِذَهَا عِنْدَ بُيُوتِنَا قَالَتْ فَانْطَلَقْتُ أَنَا وَأُمُّ مِسْطَحٍ وَهِيَ ابْنَةُ أَبِي رُهْمِ بْنِ الْمُطَّلِبِ بْنِ عَبْدِ مَنَافٍ وَأُمُّهَا بِنْتُ صَخْرِ بْنِ عَامِرٍ خَالَةُ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ وَابْنُهَا مِسْطَحُ بْنُ أُثَاثَةَ بْنِ عَبَّادِ بْنِ الْمُطَّلِبِ فَأَقْبَلْتُ أَنَا وَأُمُّ مِسْطَحٍ قِبَلَ بَيْتِي حِينَ فَرَغْنَا مِنْ شَأْنِنَا فَعَثَرَتْ أُمُّ مِسْطَحٍ فِي مِرْطِهَا فَقَالَتْ تَعِسَ مِسْطَحٌ فَقُلْتُ لَهَا بِئْسَ مَا قُلْتِ أَتَسُبِّينَ رَجُلًا شَهِدَ بَدْرًا فَقَالَتْ أَيْ هَنْتَاهْ وَلَمْ تَسْمَعِي مَا قَالَ قَالَتْ وَقُلْتُ مَا قَالَ فَأَخْبَرَتْنِي بِقَوْلِ أَهْلِ الْإِفْكِ قَالَتْ فَازْدَدْتُ مَرَضًا عَلَى مَرَضِي فَلَمَّا رَجَعْتُ إِلَى بَيْتِي دَخَلَ عَلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَسَلَّمَ ثُمَّ قَالَ كَيْفَ تِيكُمْ فَقُلْتُ لَهُ أَتَأْذَنُ لِي أَنْ آتِيَ أَبَوَيَّ قَالَتْ وَأُرِيدُ أَنْ أَسْتَيْقِنَ الْخَبَرَ مِنْ قِبَلِهِمَا قَالَتْ فَأَذِنَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ لِأُمِّي يَا أُمَّتَاهُ مَاذَا يَتَحَدَّثُ النَّاسُ قَالَتْ يَا بُنَيَّةُ هَوِّنِي عَلَيْكِ فَوَاللَّهِ لَقَلَّمَا كَانَتْ امْرَأَةٌ قَطُّ وَضِيئَةً عِنْدَ رَجُلٍ يُحِبُّهَا لَهَا ضَرَائِرُ إِلَّا كَثَّرْنَ عَلَيْهَا قَالَتْ فَقُلْتُ سُبْحَانَ اللَّهِ أَوَلَقَدْ تَحَدَّثَ النَّاسُ بِهَذَا قَالَتْ فَبَكَيْتُ تِلْكَ اللَّيْلَةَ حَتَّى أَصْبَحْتُ لَا يَرْقَأُ لِي دَمْعٌ وَلَا أَكْتَحِلُ بِنَوْمٍ ثُمَّ أَصْبَحْتُ أَبْكِي قَالَتْ وَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ وَأُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ حِينَ اسْتَلْبَثَ الْوَحْيُ يَسْأَلُهُمَا وَيَسْتَشِيرُهُمَا فِي فِرَاقِ أَهْلِهِ قَالَتْ فَأَمَّا أُسَامَةُ فَأَشَارَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالَّذِي يَعْلَمُ مِنْ بَرَاءَةِ أَهْلِهِ وَبِالَّذِي يَعْلَمُ لَهُمْ فِي نَفْسِهِ فَقَالَ أُسَامَةُ أَهْلَكَ وَلَا نَعْلَمُ إِلَّا خَيْرًا وَأَمَّا عَلِيٌّ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَمْ يُضَيِّقْ اللَّهُ عَلَيْكَ وَالنِّسَاءُ سِوَاهَا كَثِيرٌ وَسَلْ الْجَارِيَةَ تَصْدُقْكَ قَالَتْ فَدَعَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَرِيرَةَ فَقَالَ أَيْ بَرِيرَةُ هَلْ رَأَيْتِ مِنْ شَيْءٍ يَرِيبُكِ قَالَتْ لَهُ بَرِيرَةُ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ مَا رَأَيْتُ عَلَيْهَا أَمْرًا قَطُّ أَغْمِصُهُ غَيْرَ أَنَّهَا جَارِيَةٌ حَدِيثَةُ السِّنِّ تَنَامُ عَنْ عَجِينِ أَهْلِهَا فَتَأْتِي الدَّاجِنُ فَتَأْكُلُهُ قَالَتْ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْ يَوْمِهِ فَاسْتَعْذَرَ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُبَيٍّ وَهُوَ عَلَى الْمِنْبَرِ فَقَالَ يَا مَعْشَرَ الْمُسْلِمِينَ مَنْ يَعْذِرُنِي مِنْ رَجُلٍ قَدْ بَلَغَنِي عَنْهُ أَذَاهُ فِي أَهْلِي وَاللَّهِ مَا عَلِمْتُ عَلَى أَهْلِي إِلَّا خَيْرًا وَلَقَدْ ذَكَرُوا رَجُلًا مَا عَلِمْتُ عَلَيْهِ إِلَّا خَيْرًا وَمَا يَدْخُلُ عَلَى أَهْلِي إِلَّا مَعِي قَالَتْ فَقَامَ سَعْدُ بْنُ مُعَاذٍ أَخُو بَنِي عَبْدِ الْأَشْهَلِ فَقَالَ أَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَعْذِرُكَ فَإِنْ كَانَ مِنْ الْأَوْسِ ضَرَبْتُ عُنُقَهُ وَإِنْ كَانَ مِنْ إِخْوَانِنَا مِنْ الْخَزْرَجِ أَمَرْتَنَا فَفَعَلْنَا أَمْرَكَ قَالَتْ فَقَامَ رَجُلٌ مِنْ الْخَزْرَجِ وَكَانَتْ أُمُّ حَسَّانَ بِنْتَ عَمِّهِ مِنْ فَخِذِهِ وَهُوَ سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ وَهُوَ سَيِّدُ الْخَزْرَجِ قَالَتْ وَكَانَ قَبْلَ ذَلِكَ رَجُلًا صَالِحًا وَلَكِنْ احْتَمَلَتْهُ الْحَمِيَّةُ فَقَالَ لِسَعْدٍ كَذَبْتَ لَعَمْرُ اللَّهِ لَا تَقْتُلُهُ وَلَا تَقْدِرُ عَلَى قَتْلِهِ وَلَوْ كَانَ مِنْ رَهْطِكَ مَا أَحْبَبْتَ أَنْ يُقْتَلَ فَقَامَ أُسَيْدُ بْنُ حُضَيْرٍ وَهُوَ ابْنُ عَمِّ سَعْدٍ فَقَالَ لِسَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ كَذَبْتَ لَعَمْرُ اللَّهِ لَنَقْتُلَنَّهُ فَإِنَّكَ مُنَافِقٌ تُجَادِلُ عَنْ الْمُنَافِقِينَ قَالَتْ فَثَارَ الْحَيَّانِ الْأَوْسُ وَالْخَزْرَجُ حَتَّى هَمُّوا أَنْ يَقْتَتِلُوا وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَائِمٌ عَلَى الْمِنْبَرِ قَالَتْ فَلَمْ يَزَلْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُخَفِّضُهُمْ حَتَّى سَكَتُوا وَسَكَتَ قَالَتْ فَبَكَيْتُ يَوْمِي ذَلِكَ كُلَّهُ لَا يَرْقَأُ لِي دَمْعٌ وَلَا أَكْتَحِلُ بِنَوْمٍ قَالَتْ وَأَصْبَحَ أَبَوَايَ عِنْدِي وَقَدْ بَكَيْتُ لَيْلَتَيْنِ وَيَوْمًا لَا يَرْقَأُ لِي دَمْعٌ وَلَا أَكْتَحِلُ بِنَوْمٍ حَتَّى إِنِّي لَأَظُنُّ أَنَّ الْبُكَاءَ فَالِقٌ كَبِدِي فَبَيْنَا أَبَوَايَ جَالِسَانِ عِنْدِي وَأَنَا أَبْكِي فَاسْتَأْذَنَتْ عَلَيَّ امْ
A erenikich [Aptul Asiz] a erenikich [Ibraim] seni [Salih] seni [Ibn Shihab] a apasa; a fen ereniei [‘Urwah bin Az Zubair] me [Sa’id bin Al Musayyab] me [‘Alqamah bin Waqash Al Laitsi] me [‘Ubaidullah bin Abdullah bin ‘Uqbah bin Mas’ud] seni [‘Aishah radliallahu ‘anha] ewe puluwen ewe Soufos a apasa pwe a apasa pwe ewe Soufos a apasa pwe ewe soufos a apasa pwe ewe Soufos a apasa pwe ewe Soufos a apasa pwe ewe soufos a apasa pwe ewe soufos a apasa pwe ewe Soufos a apasa pwe ewe Soufos a apasa pwe ewe soufos a apasa. met ra fen apasa. Ir meinisin ra aporausa ngeniei poraus, eu mwichen aramas ra aporausa ar kewe poraus anongonong won met ‘Aisyah a ereniir me ekkoch ra chok ar ekiek, iwe, ua finata ekkewe hadith seni ekkewe poraus mi weneiti ei mettoch me ua pwal apachalong ekkewe hadith seni ir mi aporausa ngeniei seni ‘Aisyah me ekkoch ekkewe hadith ra aporausa emon me emon ra apasa ngeni ‘Ahenisyah. Ewe chon kuno seni Kot a mochen feilo won eu sai, a kan fiti ewe fitikoko lefilen puluwan kewe, ika iten emon leir a tou, weween pwe a sai ren. Ew ran a makkei chommong iten am kewe ren ew maun a fori, ina minne itei a tou tori ai fiti ewe Soufos sallallaahu 'alaihi wasallam mwirin ewe wokisin hijab a pwa. Ua uwei ngeni non ew blink me ra nom non. Aua mwitir feino, nupwen ewe Soufos a awesi ewe maun, aua niwin ngeni imwem. Nupwen aua arap ngeni Medina, a esinesin pwe aupwe asoso ren ewe pwinin. Ina minne ua likitalo ewe fansoun lupwen i me an we mwich ra ukkuta, mwirin ua fetal tori ua likitalo ekkewe sounfiu. Mwirin ai wes ne apwonueta ai kewe osupwang, ua niwin ngeni ewe mwich, ren ai mairu, nupwen ua mefi chechech a fis pwe ai we nesen minne a for seni ewe fonuen Zhafar a turutiw. Ina popun ua liwiniti pwe upwe kutta ai we nesen. Aisyah a sopweno; ‘Mürin, ekewe aramas mi angeiei ra feito o angei chaan manauei, ra isetä won ewe kamel üa wawa. Ra ekieki pwe ua fen nom non ena fansoun nangatam. Enlet, lon ena atun ekkewe fefin ra mecheres, rese kon chou, me rese kon watte ar mongo futuk, ra chok mongo ekis mongo. Ina popun ekkewe aramas ra uwei ai we sesdupup rese ekieki usun mecheresin ai we sesdupup nupwen ra uwei. Non ena fansoun ngang emon fopun. Mürin ra tümwünü ekewe kamel o fetal. Non ena fansoun ua chok angei sefani ai we nesen mwirin ekkewe sounfiu ra fen fetan. Ua mwitir feino ngeni ikewe ewe mwich a uta ie, nge ese wor emon a nom mwirin. Mwirin ena ua niwin ngeni neniei we akkomw ren ewe apinukunuk pwe repwe mefi pwe ra fen poutanoei me mwirin repwe niwin ngeni neniei we. Nupwen ua mwot, ua atake ren ai upwe ngungures tori soposopono ua annut. Iwe, lupwen Sulami Adz Dzakwan a feito fän pöchökül seni müri, mürin a arap ngeni leniei o küna eu saram mi pwechepwech usun chök eman mi annut. A esinnaei lupwen a künaei. A fen wesewesen kunaei me mwen ewe hijab a feitiw. Ua mwitir ne nennelo nupwen ua rongorong an istirja’ kapas, -a apasa inna lillahi wa inaa ilaihi raji’un-, nupwen a esinnaei. Ua mwittir äeä ai we hijab le äeä mesei. Ren Allah, am aua kapas eu kapas me use pwan rongorong eu kapas seni i tiwenon chok an kewe kapasen istirja’, iwe a awesi an we man mi wawa me a aturanong ngeni pechen kewe. Ina popun ua arap ngeni an we chuuk me mwirin ua feitä won. Mwirin a fetan nupwen a emweni an we chuk tori am aua tongeni churi ekkewe sounfiu mwirin ra uta won ewe chuk Azh Zhahirah pwe repwe uta non ewe pwichikaren ewe pwinin. Aisha a apasa; ‘Iwe, kopwe pout seni ekkewe mi pout senir’. Iwe, ewe emon a watte an angang le esilefeili ei poraus mi chofona, ina i Abdullah bin Ubay bin Salul’. - ‘Urwa a apasa; A wor repotei ngeniei pwe Apdullah bin Ubay a esilefeili poraus mi chofona . u, a ereni, a apochokuna me a uwei ngeni ekkewe aramas nupwen a apacha ngeni- ‘Urwah a pwan apasa; ‘Ese wor porausen aramas mi pwal fiti ewe angangen aporausa poraus mi chofona lukun chok Hasaan bin Thabit, Mista bin Utsatsah me Hamnah bin Jahsyi. Ngang use sinei usun ir nge ir ew mwichen aramas usun met Allah Ta'ala a apasa. Iwe, ewe mi kon älillis leir, ina i Aptula bin Ubay bin Salul. ‘Urwa a apasa; ‘Aisyah ese sani an epwe esiita Hassan, a apasa pwe Hassan emon aramas mi kan kölün köl: ‘Enlet, semei we, me seman we me ai iteüöch ra fän iten iteüöchün Muhammad pwe epwe om we tittin maun’. Iwe, ‘Aisyah a apasa; ‘Nupwen aua tori Medina, ua semwen ren ew maram seni ai feito, nupwen aramas ra chok osukosuk ren poraus mi chofona aramas ra uwei poraus mi chofona ra apasa. Non ena fansoun, ua unusen sinei usun ei poraus. Nge, ua nukuw pwe i a chok churiei nupwen ua semwen me use mefi ewe kirekirochun ewe chon kuno usun met ua kan angei seni nupwen ua semwen. Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam a chok feito churiei me kapong ngeniei mwirin a eisiniei: ‘Ifa usun’, iwe a feilo. Iei met a efisi ai öürek, nge üsap mefi pwe och mettoch mi ngau a fis. Ew ran, ua tou seni imwei nupwen ua mefi pwe ua chikar. Ua feilo ren Umm Misthah ngeni Al Manashi’, ikewe aua kan fiti me aua feilo ikewe ie lukun chok le pwin. Ina me mwen aua féri eú leenien únúchen man arap ngeni imwem we. ‘Aisha a apasa; ‘Me ach kewe foffor ra usun chok fofforun ekkewe chon Arab me nom, nupwen sia fiti urumot lukun ewe imw - ika non ew neni mi suk -. Sia mefi pwe ese kinamwe an epwe wor nenien ach sipwe defecate arap ngeni imwach kewe’. ‘Aisyah a sopweno; Iwe, ngang me Umm Misthah, - i nöün Abu Ruhum bin Al Muthallib bin Abdu Manaf, nge inan we nöün Shakhar bin 'Amir, inen Abu Bakr Ash Shiddiq we fefin, nge nöün we mwän Mistah bin Utsatsah bin 'Abbad bin Al Mutahllib a wes ngeni ach angang. ai we imw. Fan eu Umm Misthah a turutiw won an we uf me apasa; ‘Feiengauen Mista’. Ua ereni i; ‘Met ka apasa a wesewesen ngaw. Ka esiita emon mwan mi fiti ewe maunen Badr?’ A apasa; ‘O nengin, kese rongorong met a apasa?’. Ua eisini; ‘Met a fen apasa?’ a apasa. Umm Misthah a ereniei usun kapasen aramas ra uwei poraus mi chofona - kapasen tipimwaal mi ngaw -. Ei mettoch a fis a apacha ngeni ai metek nap seni won ewe metek ua fen mefi. Iwe, lupwen üa liwiniti imwei, Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam a feito pwe epwe churiei me a kapong ngeniei o apasa: ‘Ifa usun?’. Ua eisini i; ‘Kopwe mut ngeniei ai upwe liwiniti imwei ngeni imwen semei me inei kewe.’ ‘Aisyah a apasa: ‘Non ena fansoun ua mochen kutta pwarata usun ewe poraus seni semei me inei’. Iwe, Rasulullah a ngeniei mumuta, mürin üa tingorei inei we; ‘O inei, met aramas ra kapas usun?’ a apasa. Inei we a pölüweni: ‘O nei we nengngin, kopwe kinamwe. Ren Allah, mi chok kukkun fefin ra nonnom ren emon mwan a tongei me a wor honey ika rese osukosuka i’. ‘Aisha a apasa; Ua apasa; ‘Subhanallah, mi enlet pwe aramas ra porausfengen ussun ei poraus’. ‘Aisha a apasa; ‘Iei mine ua kechiw unusen ewe pwinin tori lekuniol ren chonun mesei me use tongeni annut are kechiu pun ua chok kechiu, tori lekuniol ua chuen kechiu. ‘Aisyah a sopweno; Iwe, lupwen ewe pwärätä ese mwo feitiu, a tingor . a ir me ruuemon me a tingor ar ekiek ussun kokkotun mufesen seni puluwan we. ‘Aisyah a sopweno; Usamah a hint ngeni usun met a sinei usun nimenimochun an famini me met a sinei usun ir usun i. Usamah a apasa: ‘Om famini, am aua sinei och mettoch nge murinno’. Iwe, ‘Ali bin Api Talip a apasa; ‘O chon kuno seni Allah, Allah esap osukosukakemi, pun a wor chommong pwal ekkoch fefin. Kopwe eisini chienan we fefin io epwe confirm ngonuk’. Iwe, ewe Rasulullah a eita ngeni Barirah o apasa: ‘O Barirah, ka fen küna och mettoch mi tipemwaramwar lon Aisha?’. Barirah a pölüweni: ‘Ren ewe Emön mi tinato ngonuk fän pwüng, use mwo küna och mettoch mi tipemwaramwar. Ina mwo ika ua kuna och mettoch non i, ese nap seni ew kukkun mettoch, a chuen fokkun kukkun, fan ew a annut won ewe pilawa an famini me mwirin a mongo ewe pilawa.’ ‘Aisyah a sopweno; ‘Ew ran, nupwen a uta won ewe nenien afanafan, Rasulullah a uta pwe epwe achema ngeni Abdullah bin Ubay bin Salul. A apasa: ‘O chon Muslim, io epwe tongeni angasaei seni ewe emon ua rongorong pwe a efeiengawa ai famili. Ren Allah, use sinei ai famini nge murinno. Ennetin, ra fen apasa emon - wewen Shafwan - use sinei nge a kirekiroch, ese feito ngeni ai famini nge a nom rei fansoun meinisin’. ‘Aisha a apasa; ‘Iwe, Sa’ad bin Mu’adz, pwin Bani ‘Abdul Ashal a uta me apasa: ‘Ngang, O chon kuno seni Allah, upwe liwini ngenikemi ei turunufas. Ika ewe aramas seni ewe einangen Aus, upwe atai nepekin me ika pwe seni pwiich we seni ewe einangen Khazraj, iwe kopwe alluk ngenikem, am aupwe wesewesen fori met ka alluk ngenikem’. ‘Aisyah a sopweno; Iwe, a ütä eman mwän seni ewe ainangen Khazraj - inan Hassan nöün pwin we fefin - i Sa’ad bin ‘Ubadah, souemwenin ewe ainangen Khazraj. ‘Aisyah a sopweno; ‘I emon aramas mi fel, nge non ena ran a uwei ngeni ekiekin einang ina minne a apasa ngeni Sa’ad bin Mu’adz; ‘Ka chofona, ren Allah ewe a sinei ierin noun we chon angang, kosapw nieno i me kosapw tongeni nieno i. Ika pwe i seni om einang, kopwe fokkun mochen nielo i’. Iwe, Usaid bin Hudlair, nöün pwin we itan Sa’ad bin Mu’adz, a ütä o apasa; ‘Ennetin, en ewe emon mi chofona, ren Allah ewe a sinei ierin noun we chon angang, sipwe wesewesen nieno. Ennetin, ka fen winiti emon munafik pokiten ka tumunu ekkewe aramasen munafik’. Iwe, ewe ngingin ewe mwich a kon watte, lefilen ekkewe ruu einang, Aus me Khazraj, tori ar repwele nielo emon me emon, inaamwo ika ewe Soufos sallallaahu ‘alaihi wasallam a chuen uta won ewe leenien afalafal. ‘Aisyah a sopweno; Iwe, a sopwelo le aururuur tori le sopwoloon ra fanafanelo me a fanafanelo. ‘Aisha a apasa; ‘Iwe ua kechiw unusen ran, ai kechiw a chok puwu me use tongeni annut kinamwe pokiten ena tori soposopono semei me inei ra nom rei, nupwen ua kechiw non ruu pwin me ew ran, tori ua ekieki pwe ai kechiw a fen pwas.’ Nupwen semei me inei ra mwot unuki, me ua chok kechiw, mwitir chok emon fefin Ansar a feito tingor mumuta an epwe churiei, iwe ua mut ngeni an epwe fori. Mwirin a mwot me kechiw rei. Nupwen am aua usun ena, mwitir chok ewe Soufos sallallaahu 'alaihi wasallam a feito me a mwot. ‘Aisha a apasa; ‘Nge ese mwo mwot arap ngeniei seni ewe fansoun ei poraus mi chofona a fis. Ei mettoch a fis non ew maram me ewe pwarata ese mwo feitiw pwe epwe awewei met a fis ngeniei.’ Aisha a apasa; Iwe, a älleani ewe shahada atun a mot, iwe, a apasa: ‘O Aisyah, ewe pworaus a wesewesen toriei . usun pwisin en usun ei me usun ei. Ika pwe ka nimenimoch, ese wor tipisin, Allah epwe wesewesen nimenimoch ngonuk. Nge ika pwe ka fori tipis, iwe tingor omusomus ngeni Allah me aier ngeni I, pun ika emon chon angang a apasa pwe a fori tipis iwe mwirin a aier, Allah epwe wesewesen etiwa an aier’. Mwirin än Rasulullah sallallaahu ‘alaihi wasallam wes le apwönüetä ewe kapwüng a apasa, üa limeti chonun mesei pwe esap chüen wor efoch föün äsefich a chüen nom, mürin üa apasa ngeni semei we; ‘Kopwe tumunuei seni met ewe Soufos a apasa usun ngang’. Semei we a apasa; 'Ren Allah, use sinei met upwe apasa ngeni Rasulullah 'alaihi wasallam'. Iwe, ua apasa ngeni inei we: ‘Kopwe tümünüei seni met ewe Soufos a apasa usun ngang’. Inei we a ponueni; 'Ren Allah, use sinei met upwe apasa ngeni Rasulullah 'alaihi wasallam'. ‘Aisha a apasa; ‘Ngang emon chok fopun, use kon anneani ewe Koran. Ren Allah, ennetin ua sinei pwe oua rongorong met aramas ra poraus usun, ina minne oua angei non netipemi me apochokuna ewe poraus. Ika upwe erenuk pwe ngang mi nimenimoch me ren Allah, I a sinei pwe ngang mi nimenimoch, kose fokkun apunguei. Ika pwe ua apasa - me apochokuna ewe kapasen turunufas - ngonuk, ina mwo ika Allah a sinei pwe ngang mi nimenimoch, kopwe fokkun apochokuna. Ren Allah, use kuna lefilei me en eu kapas monomon nge usun chok seman we ewe Soufos Yusuf ‘alaihis salam lupwen a apasa: -‘Kopwe mosonoson ren mosonoson mi murinno pun Allah epwe pwarata met mi nom reom’- QS Yusuf wokisin 18. Mwirin ena ua feilo ngeni ai we pet me Allah a silei pwe lon ena ran ua wesewesen limoch epwe angasaei seni Kot ewe emon. Iwe nge, ren Allah, use ekieki pwe Allah epwe tinato eu pwarata mi awewei ewe poraus mi fis ngeniei. Pokiten use ekieki pwe mi fich ngeni ew pwarata epwe feitiw me mwirin epwe anneani me ren aramas pokiten chok a aporausa usun pwisin ai osukosuk. Ua kon tipetekison nupwen Kot a kapas usun ai osukosuk. Nge üa chök äpilükülükü pwe Rasulullah epwe angei eu pwärätä ren eu tan pwe Allah epwe alimelimaei. Iwe ren Allah, ennetin ewe chon kuno ese mochen mwokut seni an we nenien mwottun king ese pwan wor emon seni an famini a tou ika pwe ese wor ew pwarata a titito ngeni. A angei ei pwarata usun chok a kan angei non ew napanap mi fokkun weires, a swet usun pearl, ina mwo ika a fansoun pwichikar. Iei pokiten choun ewe pwarata mi pwa ngeni. ‘Aisha a apasa; Mwirin ena, mesan a saramaram me a chék chéúfetál. Ewe aewin kapas a apasa: ‘O ‘Aisyah, ennetin Allah a alimelima en’. ‘Aisha a apasa; ‘Iwe, inei we a apasa ngeniei: ‘Kopwe uta pwe kopwe churi i’. Iwe, üa apasa: ‘Ren Kot, üsap ü ngeni i me üsap mwareiti emön lükün chök Kot ‘azza wajalla. Iwe, Allah a pwäratä ewe wokisin ‘Enlet, chokewe mi esilefeili pworaus chofona leimi ra chüen nom lein ämi we mwich...’ QS An Nuur; 11 me pwal ekkoch ren engol wokisin. Mwirin a wor eu wokisin mi awewei ai ngaselo seni ekkewe tipis meinisin. Iwe, a apasa: ‘Ren Allah, mürin ei üsap chüen awora ngeni Misthah tori feilfeilachök, pun a älisi le esilefeili pworaus mi chofona usun ‘Aisyah’. Iwe, Allah a pwarata ewe wokisin; 'Me ousap mut ngeni ekkewe mi wor ar feioch me watten neniemi repwe pwon pwe resap chiwen ngeni .....tori ewe wokisin.... Allah mi fokkun umoumoch . Omusano tipis, mi fokkun umoumoch’. QS An Nuur; 22. Iwe, Apu Bakr a apasa; ‘Ewer, ren Allah, upwe wesewesen tongei nap seni ika Allah epwe omusano ai tipis’. Iei mine a liwiniti an tümwünü Mista usun chök me mwan o apasa. ‘Usap angei seni an manau tori feilfeilo chok’. ‘Aisha a apasa; ‘Me ewe Rasulullah a eisini Za .