An-Nisa' (4);3 - ketentuan poligami dan keadilan

Imam Bukhari : 2557

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ قَالَ كَانَ عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ يُحَدِّثُ أَنَّهُ سَأَلَ عَائِشَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهَا{ وَإِنْ خِفْتُمْ أَنْ لَا تُقْسِطُوا فِي الْيَتَامَى فَانْكِحُوا مَا طَابَ لَكُمْ مِنْ النِّسَاءِ }قَالَتْ هِيَ الْيَتِيمَةُ فِي حَجْرِ وَلِيِّهَا فَيَرْغَبُ فِي جَمَالِهَا وَمَالِهَا وَيُرِيدُ أَنْ يَتَزَوَّجَهَا بِأَدْنَى مِنْ سُنَّةِ نِسَائِهَا فَنُهُوا عَنْ نِكَاحِهِنَّ إِلَّا أَنْ يُقْسِطُوا لَهُنَّ فِي إِكْمَالِ الصَّدَاقِ وَأُمِرُوا بِنِكَاحِ مَنْ سِوَاهُنَّ مِنْ النِّسَاءِ قَالَتْ عَائِشَةُ ثُمَّ اسْتَفْتَى النَّاسُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَعْدُ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ{ وَيَسْتَفْتُونَكَ فِي النِّسَاءِ قُلْ اللَّهُ يُفْتِيكُمْ فِيهِنَّ }قَالَتْ فَبَيَّنَ اللَّهُ فِي هَذِهِ الْآيَةِ أَنَّ الْيَتِيمَةَ إِذَا كَانَتْ ذَاتَ جَمَالٍ وَمَالٍ رَغِبُوا فِي نِكَاحِهَا وَلَمْ يُلْحِقُوهَا بِسُنَّتِهَا بِإِكْمَالِ الصَّدَاقِ فَإِذَا كَانَتْ مَرْغُوبَةً عَنْهَا فِي قِلَّةِ الْمَالِ وَالْجَمَالِ تَرَكُوهَا وَالْتَمَسُوا غَيْرَهَا مِنْ النِّسَاءِ قَالَ فَكَمَا يَتْرُكُونَهَا حِينَ يَرْغَبُونَ عَنْهَا فَلَيْسَ لَهُمْ أَنْ يَنْكِحُوهَا إِذَا رَغِبُوا فِيهَا إِلَّا أَنْ يُقْسِطُوا لَهَا الْأَوْفَى مِنْ الصَّدَاقِ وَيُعْطُوهَا حَقَّهَا

Mae wedi dweud wrthym fod [Abu Al Yaman] wedi dweud wrthym fod [Syu'aib] o [Az Zuhriy] wedi dweud ['Urwah bin Az Zubair] wrthym ei fod unwaith wedi gofyn i ['Aisyah radiallahu 'anha] am air Allah QS an-Nisaa' adnod 3 sy'n golygu: -Ac os ydych chi'n ofni na fyddwch chi'n gallu gwneud cyfiawnder â -hawliau- menyw amddifad -pan fyddwch chi'n ei phriodi-, yna priodwch ei -merched -eraill- rydych chi'n eu hoffi...-. 'Atebodd Aisyah: 'Yr hyn y mae'r adnod yn ei olygu yw merch amddifad sydd yng ngofal ei gwarcheidwad, yna mae'r gwarcheidwad yn cael ei ddenu gan ei harddwch a'i chyfoeth ac yn dymuno ei phriodi ond mae'n rhoi hawliau is iddi na'r rhai a roddir fel arfer i'w wragedd blaenorol felly maen nhw wedi'u gwahardd rhag ei phriodi oni bai eu bod nhw'n gallu eu trin yn deg, ac maen nhw'n cael gorchymyn i briodi menywod heblaw nhw'. 'Dywedodd Aisyah: 'Yna gofynnodd pobl i'w Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam am fatwa ar ôl hynny, yna datgelodd Allah 'azza wajalla Ei air QS an-Nisaa' adnod 126 sy'n golygu - a gofynasant i chi am fatwa ynglŷn â menywod. Dywedwch; Bydd Allah yn rhoi fatwa i chi ynglŷn â nhw..- 'Dywedodd Aisyah: 'Felly mae Allah yn egluro yn yr adnod hon os oes gan ferch amddifad harddwch a chyfoeth yna mae ei gwarcheidwad eisiau ei phriodi ond nid yw'n rhoi hawliau iddi trwy gwblhau'r gwaddol fel y dylai fod. Ond os nad oes gan y plant amddifad benywaidd gyfoeth a harddwch, maent yn eu gadael ac yn chwilio am fenywod heblaw nhw.' Dywedodd: 'Yn union fel yr oeddent yn ei chasáu hi oherwydd nad oedd ganddi lawer o gyfoeth ac nad oedd yn brydferth a'i gadael, felly ni ddylent ei phriodi pan fydd hi â diddordeb oni bai y gallant fod yn deg iddi trwy dalu gwaddol teg iddi a rhoi ei hawliau iddi'.