Wala' (perwalian) adalah hak orang yang memerdekakan, dan syarat yang menyalahinya batal

Imam Nasa'i : 4577

أَخْبَرَنَا يُونُسُ بْنُ عَبْدِ الْأَعْلَى قَالَ أَنْبَأَنَا ابْنُ وَهْبٍ قَالَ أَخْبَرَنِي رِجَالٌ مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْهُمْ يُونُسُ وَاللَّيْثُ أَنَّ ابْنَ شِهَابٍ أَخْبَرَهُمْ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّهَا قَالَتْجَاءَتْ بَرِيرَةُ إِلَيَّ فَقَالَتْ يَا عَائِشَةُ إِنِّي كَاتَبْتُ أَهْلِي عَلَى تِسْعِ أَوَاقٍ فِي كُلِّ عَامٍ أُوقِيَّةٌ فَأَعِينِينِي وَلَمْ تَكُنْ قَضَتْ مِنْ كِتَابَتِهَا شَيْئًا فَقَالَتْ لَهَا عَائِشَةُ وَنَفِسَتْ فِيهَا ارْجِعِي إِلَى أَهْلِكِ فَإِنْ أَحَبُّوا أَنْ أُعْطِيَهُمْ ذَلِكَ جَمِيعًا وَيَكُونَ وَلَاؤُكِ لِي فَعَلْتُ فَذَهَبَتْ بَرِيرَةُ إِلَى أَهْلِهَا فَعَرَضَتْ ذَلِكَ عَلَيْهِمْ فَأَبَوْا وَقَالُوا إِنْ شَاءَتْ أَنْ تَحْتَسِبَ عَلَيْكِ فَلْتَفْعَلْ وَيَكُونَ ذَلِكِ لَنَا فَذَكَرَتْ ذَلِكَ عَائِشَةُ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَا يَمْنَعُكِ ذَلِكِ مِنْهَا ابْتَاعِي وَأَعْتِقِي فَإِنَّ الْوَلَاءَ لِمَنْ أَعْتَقَ فَفَعَلَتْ وَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي النَّاسِ فَحَمِدَ اللَّهَ تَعَالَى ثُمَّ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَمَا بَالُ النَّاسِ يَشْتَرِطُونَ شُرُوطًا لَيْسَتْ فِي كِتَابِ اللَّهِ مَنْ اشْتَرَطَ شَرْطًا لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَهُوَ بَاطِلٌ وَإِنْ كَانَ مِائَةَ شَرْطٍ قَضَاءُ اللَّهِ أَحَقُّ وَشَرْطُ اللَّهِ أَوْثَقُ وَإِنَّمَا الْوَلَاءُ لِمَنْ أَعْتَقَ

اسان کي [يونس بن عبدالعلا] جي خبر ڏيڻ کان پوءِ، هن چيو؛ اسان کي [ابن وهب] جي خبر ڏني آهي، هن چيو؛ ڪيترن ئي عالمن مون کي ٻڌايو آهي، انهن مان [يونس] ۽ [الليث] ته [ابن شهاب] انهن کي [عروه] کان [عيسيه] جي خبر ڏني آهي ته هن چيو؛ بريره مون وٽ آئي ۽ چيو؛ اي عيسيه، حقيقت ۾ مون پنهنجي آقا سان پاڻ کي آزاد ڪرڻ جو واعدو ڪيو آهي، هر سال نو اوقيه هڪ اوقيه سان، تنهنڪري منهنجي مدد ڪريو. ۽ هن پنهنجي آزاديءَ جي معاهدي جو ڪو به حصو ادا نه ڪيو آهي. پوءِ عائشه کيس چيو؛ پنهنجي سال ڏانهن واپس وڃو، جيڪڏهن اهي چاهين ٿا ته مان اهو سڀ انهن کي ڏيان ۽ سرپرستي منهنجي لاءِ آهي ته مان اهو ڪندس. پوءِ بريره پنهنجي آقا وٽ ويو ۽ انهن کي اهو پيش ڪيو، پر انهن انڪار ڪيو، ۽ چيو ته: جيڪڏهن هو انعام جي اميد رکڻ چاهي ٿو ته ان کي اهو ڪرڻ گهرجي ۽ اسان تي اعتبار ڪرڻ گهرجي. پوءِ عائشه اها ڳالهه رسول الله صلي الله عليه وسلم کي پهچائي. پوءِ فرمايائون: 'اهو توکي ان کان روڪي نٿو سگهي. ان کي خريد ڪريو ۽ آزاد ڪريو، بيشڪ سرپرستي انهن لاءِ آهي جيڪي ان کي آزاد ڪن ٿا'. پوءِ عائشه ائين ڪيو، ۽ رسول الله ﷺ ماڻهن جي وچ ۾ بيٺا ۽ الله جي حمد ڪئي ۽ پوءِ فرمايو: 'پوءِ ڇا ٿيندو، انهن جو ڪهڙو حال هوندو جيڪي اهڙيون شرطون ڏين ٿا جيڪي الله جي ڪتاب ۾ نه آهن. جيڪو به اهڙيون شرطون ڏئي ٿو جيڪي الله جي ڪتاب ۾ نه آهن ته اهي شرطون غلط آهن، جيتوڻيڪ سئو شرطون هجن. الله جو فيصلو وڌيڪ حقدار آهي ۽ الله جا شرط مضبوط آهن، بيشڪ سرپرستي انهن لاءِ آهي جيڪي پاڻ کي آزاد ڪن ٿا'.