أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ عَنْ سَعِيدٍ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ زُرَارَةَ عَنْ سَعْدِ بْنِ هِشَامٍأَنَّهُ لَقِيَ ابْنَ عَبَّاسٍ فَسَأَلَهُ عَنْ الْوَتْرِ فَقَالَ أَلَا أُنَبِّئُكَ بِأَعْلَمِ أَهْلِ الْأَرْضِ بِوَتْرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ نَعَمْ قَالَ عَائِشَةُ ائْتِهَا فَسَلْهَا ثُمَّ ارْجِعْ إِلَيَّ فَأَخْبِرْنِي بِرَدِّهَا عَلَيْكَ فَأَتَيْتُ عَلَى حَكِيمِ بْنِ أَفْلَحَ فَاسْتَلْحَقْتُهُ إِلَيْهَا فَقَالَ مَا أَنَا بِقَارِبِهَا إِنِّي نَهَيْتُهَا أَنْ تَقُولَ فِي هَاتَيْنِ الشِّيعَتَيْنِ شَيْئًا فَأَبَتْ فِيهَا إِلَّا مُضِيًّا فَأَقْسَمْتُ عَلَيْهِ فَجَاءَ مَعِي فَدَخَلَ عَلَيْهَا فَقَالَتْ لِحَكِيمٍ مَنْ هَذَا مَعَكَ قُلْتُ سَعْدُ بْنُ هِشَامٍ قَالَتْ مَنْ هِشَامٌ قُلْتُ ابْنُ عَامِرٍ فَتَرَحَّمَتْ عَلَيْهِ وَقَالَتْ نِعْمَ الْمَرْءُ كَانَ عَامِرًا قَالَ يَا أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ أَنْبِئِينِي عَنْ خُلُقِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ أَلَيْسَ تَقْرَأُ الْقُرْآنَ قَالَ قُلْتُ بَلَى قَالَتْ فَإِنَّ خُلُقَ نَبِيِّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْقُرْآنُ فَهَمَمْتُ أَنْ أَقُومَ فَبَدَا لِي قِيَامُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ أَنْبِئِينِي عَنْ قِيَامِ نَبِيِّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ أَلَيْسَ تَقْرَأُ هَذِهِ السُّورَةَ يَا أَيُّهَا الْمُزَّمِّلُ قُلْتُ بَلَى قَالَتْ فَإِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ افْتَرَضَ قِيَامَ اللَّيْلِ فِي أَوَّلِ هَذِهِ السُّورَةِ فَقَامَ نَبِيُّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَصْحَابُهُ حَوْلًا حَتَّى انْتَفَخَتْ أَقْدَامُهُمْ وَأَمْسَكَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ خَاتِمَتَهَا اثْنَيْ عَشَرَ شَهْرًا ثُمَّ أَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ التَّخْفِيفَ فِي آخِرِ هَذِهِ السُّورَةِ فَصَارَ قِيَامُ اللَّيْلِ تَطَوُّعًا بَعْدَ أَنْ كَانَ فَرِيضَةً فَهَمَمْتُ أَنْ أَقُومَ فَبَدَا لِي وَتْرُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُلْتُ يَا أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ أَنْبِئِينِي عَنْ وَتْرِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ كُنَّا نُعِدُّ لَهُ سِوَاكَهُ وَطَهُورَهُ فَيَبْعَثُهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لِمَا شَاءَ أَنْ يَبْعَثَهُ مِنْ اللَّيْلِ فَيَتَسَوَّكُ وَيَتَوَضَّأُ وَيُصَلِّي ثَمَانِيَ رَكَعَاتٍ لَا يَجْلِسُ فِيهِنَّ إِلَّا عِنْدَ الثَّامِنَةِ يَجْلِسُ فَيَذْكُرُ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ وَيَدْعُو ثُمَّ يُسَلِّمُ تَسْلِيمًا يُسْمِعُنَا ثُمَّ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ وَهُوَ جَالِسٌ بَعْدَ مَا يُسَلِّمُ ثُمَّ يُصَلِّي رَكْعَةً فَتِلْكَ إِحْدَى عَشْرَةَ رَكْعَةً يَا بُنَيَّ فَلَمَّا أَسَنَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَخَذَ اللَّحْمَ أَوْتَرَ بِسَبْعٍ وَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ وَهُوَ جَالِسٌ بَعْدَ مَا سَلَّمَ فَتِلْكَ تِسْعُ رَكَعَاتٍ يَا بُنَيَّ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا صَلَّى صَلَاةً أَحَبَّ أَنْ يَدُومَ عَلَيْهَا وَكَانَ إِذَا شَغَلَهُ عَنْ قِيَامِ اللَّيْلِ نَوْمٌ أَوْ مَرَضٌ أَوْ وَجَعٌ صَلَّى مِنْ النَّهَارِ اثْنَتَيْ عَشْرَةَ رَكْعَةً وَلَا أَعْلَمُ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَرَأَ الْقُرْآنَ كُلَّهُ فِي لَيْلَةٍ وَلَا قَامَ لَيْلَةً كَامِلَةً حَتَّى الصَّبَاحَ وَلَا صَامَ شَهْرًا كَامِلًا غَيْرَ رَمَضَانَفَأَتَيْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ فَحَدَّثْتُهُ بِحَدِيثِهَا فَقَالَ صَدَقَتْ أَمَا إِنِّي لَوْ كُنْتُ أَدْخُلُ عَلَيْهَا لَأَتَيْتُهَا حَتَّى تُشَافِهَنِي مُشَافَهَةً قَالَ أَبُو عَبْد الرَّحْمَنِ كَذَا وَقَعَ فِي كِتَابِي وَلَا أَدْرِي مِمَّنْ الْخَطَأُ فِي مَوْضِعِ وَتْرِهِ عَلَيْهِ السَّلَامُ

[Muhammad bin Basysyarrek] esan zigun; [Yahya bin Sa'id]-ek [Sa'id]-engandik [Qatadah]-tik [Zurarah]-tik [Sa'ad bin Hisham]-engandik esan zigun behin Ibn Abbasekin topo egin zuela, witr otoitzari buruz galdetu ziola. Orduan erantzun zuen: 'Nahi al zenuke lurreko biztanleei, Rasulullah Sallallahu-ren witr otoitzari buruz hobekien dakitenei esatea 'Alaihi Wa Sallam?'. Hark erantzun zuen: 'Bai, egingo dut'. Ibn Abbasek esan zuen: '[Ayesha] da. Zoaz eta galdetu iezaiozu horri buruz, eta itzuli niregana eta esadazu erantzuna'. Orduan -Hisyam- Hakim bin Aflah-rengana joan zen Aisyah-rengana joateko berarekin joateko eskatzera. Orduan erantzun zuen: 'Ez dut harengana hurbildu nahi. Behin debekatu nion bi taldeen borrokari buruz ezer esatea, baina uko egin zion, egiten jarraitu zuen!'. Orduan -Hisyam- zin egin zion, eta azkenean Aisharengana berarekin joan nahi izan zuen. Gero Aisyahren etxera joan zen. Orduan Aisyahk epaileari galdetu zion: "Nor dago zurekin?". Hark erantzun zuen: "Sa'ad bin Hisham". Berriro galdetu zion: "Zein Hisham?". Hark erantzun zuen: "Amirren semea". Gero, berarentzat otoitz egin zuen eta esan zuen: "Gizon onena 'Amir da!". Epaileak galdetu zion: "O Ummul Mukminin, esadazu Rasulullah Sallallahu 'Alaihi Wa Sallam'-en moralari buruz?". Aishak erantzun zuen: "Ez al duzu Korana irakurri?". Epaileak erantzun zuen: "Bai". Orduan Aisyahk esan zuen: "Allah Sallallahu 'Alaihi Wa Sallam Profetaren morala Korana da". Zutik jarri nahi nuen - agur esan etxera joateko -, baina nahia sortu zitzaidan jakiteko nola egin zuen Rasulullah Shalallahu 'Alaihi Wa Sallamek arratsaldeko otoitza, beraz, berriro galdetu zuen: 'O Ummul Mukminin! Kontatu iezadazu Rasulullah Sallallahu 'Alaihi Wa Sallam-en gaueko otoitzari buruz?' Aisyah-k erantzun zuen; 'Ez al duzu irakurri Al Muzammil sura?' Epaileak erantzun zuen: 'Bai'. Aisha-k esan zuen: 'Allah Azza wa Jalla-k gaueko otoitzak derrigorrezkoak egin zituen sura honen hasieran, gero Rasulullah-k eta bere lagunek gaueko otoitzak egin zituzten beren indar guztiekin oinen zolak puztu arte. Orduan Allah Azza wa Jalla-k eutsi egin zion - hamabi hilabetez amaitu zen - gero bere arintzea murriztu zuen sura honen amaieran - Al Muzammil -, jatorriz derrigorrezkoak ziren gaueko otoitzak sunnah bihurtu zirelarik. Zutik jarri nahi nuen, baina Rasulullah Shalallahu 'Alaihi Wa Sallam-en witr otoitza ere jakin nahi nuen, beraz, galdetu nuen; «Oi, Ummul Mu'minin! Esadazu Rasulullah Sallallahu 'Alaihi Wa Sallam-en witr otoitzari buruz?», azaldu zuen Aisyah-ek: «Siwak-a eta abluzio-ura prestatu genituen, gero Allah Azza wa Jalla-k esnatu zuen gauez nahi zuen bezala, gero siwak-a egin zuen eta abluzioa egin zuen eta gero zortzi rak'ah otoitz egin zituen eserita gabe, zortzigarren rak'ah izan ezik. Allah Azza wa Jalla-ren dhikr-a egin zuen eta hari otoitz egin zion, gero entzun genezakeen agurrak esan zituen. Gero, bi rak'ah otoitz egin zituen eserita zegoela, agurraren ondoren, eta beste rak'ah bat otoitz egin zuen, guztira hamaika rak'ah eginez. Oi, ene seme, Rasulullah Sallallahu 'Alaihi Wa Sallam zahartzarora iritsi eta gizentzen hasi ondoren, zazpi rak'ah witr egin zituen, eta gero bi rak'ah otoitz egin zituen eserita zegoela agurraren ondoren, guztira bederatzi rak'ah izanik». Ene semea, Rasulullah Shalallahu 'Alaihi Wa Sallamek otoitz bat egiten zuenean, pozik egoten zen etengabe egiten zuena. Gauez otoitz egin ezin bazuen lotan edo gaixorik zegoelako, hamabi rak'ah egiten zituen egunean zehar. Ez nekien Alaren Profetak Koran osoa irakurtzen zuenik gau bakarrean. Ez nekien gaueko otoitza ezin hobeto egiten zuenik goizera arte, eta ez nekien Ramadanaz gain beste hilabete oso bat barau egiten zuenik ere. Orduan, Hishamek Ibn Abbasengana joan eta horri buruz hitz egin zion. Honela komentatu zuen: 'Aishak arrazoi du. Ni sartuko banintz harengana, ziur aski harekin topo egingo nuke, Aishak zuzenean niri hitz egingo zidan'. Abu Abdurrahmanek esan zuen: 'Hori da nire liburuan idatzita dagoena! Ez dakit noren errua den, sallallaahu 'alaihi wasallam-en posizioan'.