Rahmat allah membebaskan setengah shalat dan puasa bagi musafir

Imam Tirmidzi : 644

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَرَجَ إِلَى مَكَّةَ عَامَ الْفَتْحِ فَصَامَ حَتَّى بَلَغَ كُرَاعَ الْغَمِيمِ وَصَامَ النَّاسُ مَعَهُ فَقِيلَ لَهُ إِنَّ النَّاسَ قَدْ شَقَّ عَلَيْهِمْ الصِّيَامُ وَإِنَّ النَّاسَ يَنْظُرُونَ فِيمَا فَعَلْتَ فَدَعَا بِقَدَحٍ مِنْ مَاءٍ بَعْدَ الْعَصْرِ فَشَرِبَ وَالنَّاسُ يَنْظُرُونَ إِلَيْهِ فَأَفْطَرَ بَعْضُهُمْ وَصَامَ بَعْضُهُمْ فَبَلَغَهُ أَنَّ نَاسًا صَامُوا فَقَالَ أُولَئِكَ الْعُصَاةُقَالَ وَفِي الْبَاب عَنْ كَعْبِ بْنِ عَاصِمٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ جَابِرٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ لَيْسَ مِنْ الْبِرِّ الصِّيَامُ فِي السَّفَرِ وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي الصَّوْمِ فِي السَّفَرِ فَرَأَى بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ أَنَّ الْفِطْرَ فِي السَّفَرِ أَفْضَلُ حَتَّى رَأَى بَعْضُهُمْ عَلَيْهِ الْإِعَادَةَ إِذَا صَامَ فِي السَّفَرِ وَاخْتَارَ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ الْفِطْرَ فِي السَّفَرِ و قَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَغَيْرِهِمْ إِنْ وَجَدَ قُوَّةً فَصَامَ فَحَسَنٌ وَهُوَ أَفْضَلُ وَإِنْ أَفْطَرَ فَحَسَنٌ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَمَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُبَارَكِ و قَالَ الشَّافِعِيُّ وَإِنَّمَا مَعْنَى قَوْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْسَ مِنْ الْبِرِّ الصِّيَامُ فِي السَّفَرِ وَقَوْلِهِ حِينَ بَلَغَهُ أَنَّ نَاسًا صَامُوا فَقَالَ أُولَئِكَ الْعُصَاةُ فَوَجْهُ هَذَا إِذَا لَمْ يَحْتَمِلْ قَلْبُهُ قَبُولَ رُخْصَةِ اللَّهِ فَأَمَّا مَنْ رَأَى الْفِطْرَ مُبَاحًا وَصَامَ وَقَوِيَ عَلَى ذَلِكَ فَهُوَ أَعْجَبُ إِلَيَّ

Adroddodd Qutaibah i ni gan Ja'far bin Muhammad gan ei dad o Jabir bin Abdullah fod Negesydd Allah (heddwch a bendithion Allah arno) wedi mynd allan i Makkah ym mlwyddyn concro Makkah, gan ymprydio gyda'i gymdeithion. Pan gyrhaeddodd Kura'ul Ghamim, dywedwyd wrtho, "Mae'r bobl yn cael anhawster ymprydio ac maen nhw'n gweld beth rydych chi'n mynd i'w wneud." Yna gofynnodd am gorn dŵr ar ôl Asr a'i yfodd ym mhresenoldeb yr holl gymdeithion. Torrodd rhai ohonynt eu hympryd a dewisodd eraill barhau i ymprydio. Pan gyrhaeddodd newyddion am y rhai a barhaodd i ymprydio ato, dywedodd, "Nhw yw'r rhai anufudd." Ac yn y bennod hon, mae yna hefyd adrodd gan Ka'ab bin 'Ashim, Ibn Abbas, ac Abu Hurairah. Hadith hasan sahih yw hadith Jabir. Ac mae wedi cael ei adrodd gan y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam, ei fod wedi dweud: 'Nid yw ymprydio wrth deithio yn cael ei ystyried yn dda'. Felly, mae gan yr ysgolheigion wahanol farnau ynghylch ymprydio yn ystod y daith, mae rhai ysgolheigion o blith cymdeithion y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wa salam o'r farn bod torri'r ympryd yn ystod y daith yn well, maen nhw hyd yn oed yn credu ei bod yn orfodol gwneud iawn amdano os yw rhywun yn ymprydio yn ystod y daith, ymhlith y rhai sy'n dewis y farn hon mae Ahmad ac Ishaq. Yn y cyfamser, mae rhai ysgolheigion o blith cymdeithion y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wa salam ac eraill o'r farn os yw'n teimlo'n gryf ac yn ymprydio yna mae'n well, ond os yw'n dewis torri'r ympryd yna nid oes dim o'i le â'r gyfraith. Dewiswyd y farn hon hefyd gan Sufyan Ats tsauri, Malik bin Anas ac Abdullah Ibnul Mubarak. Dywedodd Syafi'i, ystyr hadith y Proffwyd uchod yw os nad yw ei galon yn derbyn rhyddhad gan Allah Ta'ala, fel i bobl sy'n credu ei bod yn ganiataol torri'r ympryd yn ystod y daith ond eu bod yn teimlo'n gryf ac yn ymprydio yna mae'n well gen i hynny.