Sujud sahwi: sujud dua kali sebelum atau setelah salam, ketika lupa rakaat shalat

Imam Tirmidhi : 357

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْأَعْلَى وَأَبُو دَاوُدَ قَالَا حَدَّثَنَا هِشَامٌ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ وَعَبْدَ اللَّهِ بْنَ السَّائِبِ الْقَارِئَ كَانَايَسْجُدَانِ سَجْدَتَيْ السَّهْوِ قَبْلَ التَّسْلِيمِقَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ بُحَيْنَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ يَرَى سَجْدَتَيْ السَّهْوِ كُلِّهِ قَبْلَ السَّلَامِ وَيَقُولُ هَذَا النَّاسِخُ لِغَيْرِهِ مِنْ الْأَحَادِيثِ وَيَذْكُرُ أَنَّ آخِرَ فِعْلِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ عَلَى هَذَا و قَالَ أَحْمَدُ وَإِسْحَقُ إِذَا قَامَ الرَّجُلُ فِي الرَّكْعَتَيْنِ فَإِنَّهُ يَسْجُدُ سَجْدَتَيْ السَّهْوِ قَبْلَ السَّلَامِ عَلَى حَدِيثِ ابْنِ بُحَيْنَةَ وَعَبْدُ اللَّهِ ابْنُ بُحَيْنَةَ هُوَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَالِكٍ وَهُوَ ابْنُ بُحَيْنَةَ مَالِكٌ أَبُوهُ وَبُحَيْنَةُ أُمُّهُ هَكَذَا أَخْبَرَنِي إِسْحَقُ بْنُ مَنْصُورٍ عَنْ عَلِيِّ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمَدِينِيِّ قَالَ أَبُو عِيسَى وَاخْتَلَفَ أَهْلُ الْعِلْمِ فِي سَجْدَتَيْ السَّهْوِ مَتَى يَسْجُدُهُمَا الرَّجُلُ قَبْلَ السَّلَامِ أَوْ بَعْدَهُ فَرَأَى بَعْضُهُمْ أَنْ يَسْجُدَهُمَا بَعْدَ السَّلَامِ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَأَهْلِ الْكُوفَةِ و قَالَ بَعْضُهُمْ يَسْجُدُهُمَا قَبْلَ السَّلَامِ وَهُوَ قَوْلُ أَكْثَرِ الْفُقَهَاءِ مِنْ أَهْلِ الْمَدِينَةِ مِثْلِ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ وَرَبِيعَةَ وَغَيْرِهِمَا وَبِهِ يَقُولُ الشَّافِعِيُّ و قَالَ بَعْضُهُمْ إِذَا كَانَتْ زِيَادَةً فِي الصَّلَاةِ فَبَعْدَ السَّلَامِ وَإِذَا كَانَ نُقْصَانًا فَقَبْلَ السَّلَامِ وَهُوَ قَوْلُ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ و قَالَ أَحْمَدُ مَا رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي سَجْدَتَيْ السَّهْوِ فَيُسْتَعْمَلُ كُلٌّ عَلَى جِهَتِهِ يَرَى إِذَا قَامَ فِي الرَّكْعَتَيْنِ عَلَى حَدِيثِ ابْنِ بُحَيْنَةَ فَإِنَّهُ يَسْجُدُهُمَا قَبْلَ السَّلَامِ وَإِذَا صَلَّى الظُّهْرَ خَمْسًا فَإِنَّهُ يَسْجُدُهُمَا بَعْدَ السَّلَامِ وَإِذَا سَلَّمَ فِي الرَّكْعَتَيْنِ مِنْ الظُّهْرِ وَالْعَصْرِ فَإِنَّهُ يَسْجُدُهُمَا بَعْدَ السَّلَامِ وَكُلٌّ يُسْتَعْمَلُ عَلَى جِهَتِهِ وَكُلُّ سَهْوٍ لَيْسَ فِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذِكْرٌ فَإِنَّ سَجْدَتَيْ السَّهْوِ قَبْلَ السَّلَامِ و قَالَ إِسْحَقُ نَحْوَ قَوْلِ أَحْمَدَ فِي هَذَا كُلِّهِ إِلَّا أَنَّهُ قَالَ كُلُّ سَهْوٍ لَيْسَ فِيهِ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذِكْرٌ فَإِنْ كَانَتْ زِيَادَةً فِي الصَّلَاةِ يَسْجُدُهُمَا بَعْدَ السَّلَامِ وَإِنْ كَانَ نُقْصَانًا يَسْجُدُهُمَا قَبْلَ السَّلَامِ

Sinabi sa amin [Muhammad bin Basysyar] na nagsabi; sinabi sa amin [Abdul A'la] at [Abu Dawud] na parehong nagsabi; sinabi sa amin [Hisyam] mula kay [Yahya bin Abi Kathir] mula kay [Muhammad bin Ibrahim] na [sina Abu Hurairah] at [Abdullah bin As Sa`ib Al Qari`] ay nagpatirapa nang dalawang beses bago ang pagbati." Sinabi ni Abu Isa; "Ang hadith ni Ibn Buhainah ay hasan na tunay. Ang hadith na ito ay isinasagawa ng ilang siyentipiko. At ito ang opinyon ni Shafi'i. Naniniwala siya na ang dalawang pagpapatirapa para sa sahwi ay isinasagawa bago ang pagbati. Sinabi niya, "Ang hadith na ito ay nagpapawalang-bisa sa iba pang mga hadith, at binanggit din niya na ito ang huling pagkakataon na ginawa ito ng Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam. Sinabi nina Ahmad at Ishaq; "Kung ang isang tao ay tumayo sa pangalawang rak'ah, dapat siyang magpatirapa nang dalawang beses bago bumati batay sa hadith ni Ibn Buhainah. At si Abdullah Ibn Buhainah ay si Abdullah bin Malik." Siya si Ibn Bunainah, ang pangalan ng kanyang ama ay Malik at ang pangalan ng kanyang ina ay Buhainah. Ganito ang ulat sa akin ni Ishaq bin Manshur mula kay Ali bin Abdullah bin Al Madini." Sabi ni Abu Isa; "Nagkaiba ang mga iskolar kung kailan dapat magpatirapa para sa pagkalimot, bago ang pagbati o pagkatapos. Ang ilan sa kanila ay may opinyon na ito ay ginagawa pagkatapos ng pagbati. Ang opinyong ito ay kinuha ni Sufyan Ats Tsauri at ng mga tao ng Kufa. Habang ang ilan naman ay may opinyon na ito ay ginagawa bago ang pagbati. Ang opinyong ito ay kinuha ng maraming fuqaha ng Medina tulad nina Yahya bin Sa'id, Rabi'ah at iba pa. Ang opinyong ito ay kinuha rin ni Imam Syafi'i. Ang ilang iskolar ay nagsabi, "Kung ito ay karagdagang pagpapatirapa, ito ay ginagawa pagkatapos ng pagbati, ngunit kung ito ay isang nawawalang rak'ah, ito ay ginagawa bago ang pagbati." Ang opinyong ito ay kinuha ni Malik bin Anas. Sabi ni Imam Ahmad; "Hindi kailanman isinalaysay mula sa Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam ang tungkol sa dalawang pagpapatirapa para sa sahwi, kaya ang hadith na ito ay inilalapat ayon sa kaso na kasama nito. Kung ang isang tao ay tumayo sa pangalawang rak'ah ayon sa hadith ni Ibn Buhainah, siya ay magpapatirapa nang dalawang beses bago ang pagbati. Kung siya ay magdarasal ng limang rak'ah na panalangin sa zhuhur, siya ay magpapatirapa nang dalawang beses pagkatapos ng pagbati. At kung siya ay magpupugay sa pangalawang rak'ah ng tanghali o panalangin sa asr, siya ay magpapatirapa pagkatapos ng pagbati. Ang bawat isa ay ginagawa ayon sa kaso. At ang bawat pagkalimot ay hindi kailanman nabanggit sa kasaysayan ng Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam, dahil sa katunayan ang dalawang pagpapatirapa sahwi ay ginagawa bago ang pagbati. Sa kasong ito, sinabi rin ni Imam Ishaq tulad ng sinabi ni Imam Ahmad, ngunit sinabi niya, "At ang bawat pagkalimot ay hindi kailanman nabanggit sa kasaysayan ng Propeta sallallaahu 'alaihi wasallam, kung ito ay karagdagan sa panalangin, siya ay magpapatirapa bago ang pagbati, ngunit kung ito ay kulang sa rak'ah, siya ay magpapatirapa sa harap ng pagbati."