Hadith Representative
Keutamaan muhajirin penumpang perahu: kemuliaan mendapatkan pahala dua kali hijrah
Imam Bukhari : 3905حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ حَدَّثَنَا بُرَيْدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ بَلَغَنَا مَخْرَجُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَنَحْنُ بِالْيَمَنِ فَخَرَجْنَا مُهَاجِرِينَ إِلَيْهِ أَنَا وَأَخَوَانِ لِي أَنَا أَصْغَرُهُمْ أَحَدُهُمَا أَبُو بُرْدَةَ وَالْآخَرُ أَبُو رُهْمٍ إِمَّا قَالَ بِضْعٌ وَإِمَّا قَالَ فِي ثَلَاثَةٍ وَخَمْسِينَ أَوْ اثْنَيْنِ وَخَمْسِينَ رَجُلًا مِنْ قَوْمِي فَرَكِبْنَا سَفِينَةً فَأَلْقَتْنَا سَفِينَتُنَا إِلَى النَّجَاشِيِّ بِالْحَبَشَةِ فَوَافَقْنَا جَعْفَرَ بْنَ أَبِي طَالِبٍ فَأَقَمْنَا مَعَهُ حَتَّى قَدِمْنَا جَمِيعًا فَوَافَقْنَا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ افْتَتَحَ خَيْبَرَ وَكَانَ أُنَاسٌ مِنْ النَّاسِ يَقُولُونَ لَنَا يَعْنِي لِأَهْلِ السَّفِينَةِ سَبَقْنَاكُمْ بِالْهِجْرَةِ وَدَخَلَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ وَهِيَ مِمَّنْ قَدِمَ مَعَنَا عَلَى حَفْصَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ زَائِرَةً وَقَدْ كَانَتْ هَاجَرَتْ إِلَى النَّجَاشِيِّ فِيمَنْ هَاجَرَ فَدَخَلَ عُمَرُ عَلَى حَفْصَةَ وَأَسْمَاءُ عِنْدَهَا فَقَالَ عُمَرُ حِينَ رَأَى أَسْمَاءَ مَنْ هَذِهِ قَالَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ قَالَ عُمَرُ الْحَبَشِيَّةُ هَذِهِ الْبَحْرِيَّةُ هَذِهِ قَالَتْ أَسْمَاءُ نَعَمْ قَالَ سَبَقْنَاكُمْ بِالْهِجْرَةِ فَنَحْنُ أَحَقُّ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْكُمْ فَغَضِبَتْ وَقَالَتْ كَلَّا وَاللَّهِ كُنْتُمْ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُطْعِمُ جَائِعَكُمْ وَيَعِظُ جَاهِلَكُمْ وَكُنَّا فِي دَارِ أَوْ فِي أَرْضِ الْبُعَدَاءِ الْبُغَضَاءِ بِالْحَبَشَةِ وَذَلِكَ فِي اللَّهِ وَفِي رَسُولِهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَايْمُ اللَّهِ لَا أَطْعَمُ طَعَامًا وَلَا أَشْرَبُ شَرَابًا حَتَّى أَذْكُرَ مَا قُلْتَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَنَحْنُ كُنَّا نُؤْذَى وَنُخَافُ وَسَأَذْكُرُ ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَسْأَلُهُ وَاللَّهِ لَا أَكْذِبُ وَلَا أَزِيغُ وَلَا أَزِيدُ عَلَيْهِ فَلَمَّا جَاءَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنَّ عُمَرَ قَالَ كَذَا وَكَذَا قَالَ فَمَا قُلْتِ لَهُ قَالَتْ قُلْتُ لَهُ كَذَا وَكَذَا قَالَ لَيْسَ بِأَحَقَّ بِي مِنْكُمْ وَلَهُ وَلِأَصْحَابِهِ هِجْرَةٌ وَاحِدَةٌ وَلَكُمْ أَنْتُمْ أَهْلَ السَّفِينَةِ هِجْرَتَانِ قَالَتْ فَلَقَدْ رَأَيْتُ أَبَا مُوسَى وَأَصْحَابَ السَّفِينَةِ يَأْتُونِي أَرْسَالًا يَسْأَلُونِي عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ مَا مِنْ الدُّنْيَا شَيْءٌ هُمْ بِهِ أَفْرَحُ وَلَا أَعْظَمُ فِي أَنْفُسِهِمْ مِمَّا قَالَ لَهُمْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو بُرْدَةَ قَالَتْ أَسْمَاءُ فَلَقَدْ رَأَيْتُ أَبَا مُوسَى وَإِنَّهُ لَيَسْتَعِيدُ هَذَا الْحَدِيثَ مِنِّي
[मुहम्मद बिन् अल 'अला'] मां अवदत्; [अबु उसामाहः] अस्मान् अवदत्; [बुरैद बिन् अब्दुल्लाहः] अस्मान् [अबू बुर्दाह] इत्यस्मात् [अबू मूसा] रदलियाल्लाहु 'अन्हु इत्यस्मात् अवदत् सः अवदत्; नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लमस्य मदीनानगरं गमनस्य वार्ता अस्मान् तदा प्राप्तवती यदा वयं यमनदेशे आसन्, अतः वयं मम भ्रातृद्वयेन सह तस्य साक्षात्कारार्थं प्रवासं कर्तुं प्रस्थिताः, अहं कनिष्ठः अस्मि। एकः अबु बुर्दाः अपरः अबू रुह्मः आसीत् । -अबु बुर्दाहः अवदत्; इदं प्रतीयते यत् अबु मूसा मम जनानां प्रायः दशभिः, त्रयोपञ्चाशत्, द्वापञ्चाशत् वा जनानां सह उक्तवान्- वयं नौका आरुह्य, ततः नौका अस्मान् इथियोपियादेशस्य नेगुस्-राजस्य समीपे अवतरितवती, तत्र वयं जा'फर बिन् अबू तालिबं मिलित्वा तस्य समीपे एव तिष्ठामः यावत् वयं मिलित्वा मदीनानगरं गन्तुं न शक्नुमः। यदा खैबरं जित्वा नबी सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम इत्यनेन सह वयं मिलितवन्तः। तदा केचन जनाः ये नबी सल्लाहस्य समीपे आसन् ते अस्मान् अवदन् - अर्थात् नौकायात्रिकाः - 'प्रवासस्य कारणात् वयं भवद्भ्यः अधिकाः विशेषाः स्मः', ततः असमा' बिन्त् उमायस्, - सा अस्माभिः सह आगतानां मध्ये आसीत्, नौकायात्रिकाः - नबी सल्लल्लाहु अलैहि वस्ल्लमस्य पत्नी हफसा इत्यनेन सह मिलितवती, या संयोगेन नावपक्षेण सह नेगुस्-नगरं प्रवासं कृतवती ततः उमरः हफसा इत्यनेन सह मिलितवान् यः तस्मिन् समये असमा' इत्यनेन सह आसीत् । उमरः असमा' इति दृष्ट्वा उमरः पृष्टवान्; 'अयं किं अस्ति?' 'अहम् असमा' बिन्त् उमैस्! ' अस्मा' इति प्रत्युवाच । 'उमरः अवदत्; 'किं त्वं प्रवासिनः मध्ये असि ये नौकाम् आरुह्य समुद्रं पारं कृतवन्तः? ', 'सत्यम्' इति अस्मा' इति प्रत्युवाच । उमरः अवदत्; 'वयं भवतः अपेक्षया अधिकाः विशेषाः स्मः यतोहि वयं प्रवासं कृतवन्तः, अल्लाहस्य दूतस्य प्रति अस्माकं भवतः अपेक्षया अधिकः अधिकारः अस्ति! ' एतत् व्यञ्जनं श्रुत्वा असमा' बिन् उमैस् तत्क्षणमेव भावुकः भूत्वा अवदत्; 'न, अल्लाहस्य द्वारा, भवतः अल्लाहस्य दूतस्य (स.अ.व.) सह भवतः सङ्गतिः अपि यथा सः क्षुधार्तानां पोषणं कर्तुं शक्नोति, अज्ञानिनः उपदेशं दातुं च शक्नोति, यदा वयं इथियोपियादेशे एकस्मिन् देशे वा दूरे शुष्कदेशे वा आसन्, तथा च तत् सर्वं केवलं अल्लाहस्य तस्य दूतस्य च कृते आसीत्, अल्लाहस्य द्वारा च वयं क्षुधार्तानां भोजनं कर्तुं न शक्तवन्तः, न च वयं तृष्णानां कृते पेयं दातुं शक्नुमः, अतः अहं भवतः वचनं अल्लाहस्य दूतं (स.अ.व.) प्रति निवेदयिष्यामि, वयम् अपि क्षतिग्रस्ताः आतङ्किताः च अभवम, तत् सर्वं च नबी (स.अ.व.) इत्यस्मै निवेदयिष्यामि। अल्लाहस्य कस्याश्चित् अहं तं पृच्छामि, अहं न मृषा वदामि, अहं सत्यं न त्यक्ष्यामि, अहं च तस्मिन् न योजयिष्यामि!' यदा नबी (स.अ.व.) आगतः तदा असमा' बिन्त् उमाइस् स्वस्य वार्ताम् अयच्छत्; 'हे अल्लाहस्य नबी, उमरः एतादृशं उक्तवान् - सा उमरस्य वार्ताम् अवाप्तवती यत् सः तस्य सहचराः च अधिकं सौभाग्यशालिनः सन्ति-। नबी पृष्टवान् - तर्हि भवता कथं उत्तरं दत्तम् ? अस्मा' प्रत्युवाच; 'आम्, मया एवम् एवम् उत्तरं दत्तम्' - सः सर्वाणि उत्तराणि दत्तवान् - तदा नबी अवदत् - 'तस्य उमरस्य मयि भवतः अपेक्षया अधिकः अधिकारः नास्ति, तस्य सहचरानाम् एकः एव हिजरा अस्ति, यदा तु भवद्भिः नौकायाः यात्रिकाणां द्वौ हिजरा अस्ति' इति। अस्मा' बिन्त् उमायस् उक्तवान्; 'तदनन्तरं मया दृष्टं यत् अबू मूसा नौकायाः यात्रिकाः च क्रमेण मम समीपम् आगच्छन्ति स्म, ते मां एतस्य हदीसस्य विषये पृच्छन्ति स्म।' यथा लौकिकधनात् किमपि तेषां सुखं न कर्तुं शक्नोति, न च ते अल्लाहस्य दूतस्य तेभ्यः वचनस्य अपेक्षया अधिकं मूल्यं ददति स्म' इति। अबु बुर्दाहः अवदत्, असमा' अवदत्; 'मया दृष्टं यत् अबू मूसा बहुवारं मां एतां हदीसं पुनः वक्तुं याचते स्म'।