Hadith Representative
Keutamaan muhajirin penumpang perahu: kemuliaan mendapatkan pahala dua kali hijrah
Imam Bukhari : 3905حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ حَدَّثَنَا بُرَيْدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ عَنْ أَبِي مُوسَى رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ بَلَغَنَا مَخْرَجُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَنَحْنُ بِالْيَمَنِ فَخَرَجْنَا مُهَاجِرِينَ إِلَيْهِ أَنَا وَأَخَوَانِ لِي أَنَا أَصْغَرُهُمْ أَحَدُهُمَا أَبُو بُرْدَةَ وَالْآخَرُ أَبُو رُهْمٍ إِمَّا قَالَ بِضْعٌ وَإِمَّا قَالَ فِي ثَلَاثَةٍ وَخَمْسِينَ أَوْ اثْنَيْنِ وَخَمْسِينَ رَجُلًا مِنْ قَوْمِي فَرَكِبْنَا سَفِينَةً فَأَلْقَتْنَا سَفِينَتُنَا إِلَى النَّجَاشِيِّ بِالْحَبَشَةِ فَوَافَقْنَا جَعْفَرَ بْنَ أَبِي طَالِبٍ فَأَقَمْنَا مَعَهُ حَتَّى قَدِمْنَا جَمِيعًا فَوَافَقْنَا النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حِينَ افْتَتَحَ خَيْبَرَ وَكَانَ أُنَاسٌ مِنْ النَّاسِ يَقُولُونَ لَنَا يَعْنِي لِأَهْلِ السَّفِينَةِ سَبَقْنَاكُمْ بِالْهِجْرَةِ وَدَخَلَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ وَهِيَ مِمَّنْ قَدِمَ مَعَنَا عَلَى حَفْصَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ زَائِرَةً وَقَدْ كَانَتْ هَاجَرَتْ إِلَى النَّجَاشِيِّ فِيمَنْ هَاجَرَ فَدَخَلَ عُمَرُ عَلَى حَفْصَةَ وَأَسْمَاءُ عِنْدَهَا فَقَالَ عُمَرُ حِينَ رَأَى أَسْمَاءَ مَنْ هَذِهِ قَالَتْ أَسْمَاءُ بِنْتُ عُمَيْسٍ قَالَ عُمَرُ الْحَبَشِيَّةُ هَذِهِ الْبَحْرِيَّةُ هَذِهِ قَالَتْ أَسْمَاءُ نَعَمْ قَالَ سَبَقْنَاكُمْ بِالْهِجْرَةِ فَنَحْنُ أَحَقُّ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِنْكُمْ فَغَضِبَتْ وَقَالَتْ كَلَّا وَاللَّهِ كُنْتُمْ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُطْعِمُ جَائِعَكُمْ وَيَعِظُ جَاهِلَكُمْ وَكُنَّا فِي دَارِ أَوْ فِي أَرْضِ الْبُعَدَاءِ الْبُغَضَاءِ بِالْحَبَشَةِ وَذَلِكَ فِي اللَّهِ وَفِي رَسُولِهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَايْمُ اللَّهِ لَا أَطْعَمُ طَعَامًا وَلَا أَشْرَبُ شَرَابًا حَتَّى أَذْكُرَ مَا قُلْتَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَنَحْنُ كُنَّا نُؤْذَى وَنُخَافُ وَسَأَذْكُرُ ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَسْأَلُهُ وَاللَّهِ لَا أَكْذِبُ وَلَا أَزِيغُ وَلَا أَزِيدُ عَلَيْهِ فَلَمَّا جَاءَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَتْ يَا نَبِيَّ اللَّهِ إِنَّ عُمَرَ قَالَ كَذَا وَكَذَا قَالَ فَمَا قُلْتِ لَهُ قَالَتْ قُلْتُ لَهُ كَذَا وَكَذَا قَالَ لَيْسَ بِأَحَقَّ بِي مِنْكُمْ وَلَهُ وَلِأَصْحَابِهِ هِجْرَةٌ وَاحِدَةٌ وَلَكُمْ أَنْتُمْ أَهْلَ السَّفِينَةِ هِجْرَتَانِ قَالَتْ فَلَقَدْ رَأَيْتُ أَبَا مُوسَى وَأَصْحَابَ السَّفِينَةِ يَأْتُونِي أَرْسَالًا يَسْأَلُونِي عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ مَا مِنْ الدُّنْيَا شَيْءٌ هُمْ بِهِ أَفْرَحُ وَلَا أَعْظَمُ فِي أَنْفُسِهِمْ مِمَّا قَالَ لَهُمْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ أَبُو بُرْدَةَ قَالَتْ أَسْمَاءُ فَلَقَدْ رَأَيْتُ أَبَا مُوسَى وَإِنَّهُ لَيَسْتَعِيدُ هَذَا الْحَدِيثَ مِنِّي
[މުޙައްމަދު ބިން އަލް ޢާލާ’] އަޅުގަނޑަށް ކިޔައިދެއްވިއެވެ؛ [އަބޫ އުސާމާ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވިދާޅުވިއެވެ؛ [ބުރައިދު ބިން ޢަބްދުﷲ] އަޅުގަނޑުމެންނަށް [އަބޫ ބުރުދާ] ގެ އަރިހުން [އަބޫ މޫސާ] ގެ އަރިހުން ކިޔައިދެއްވި ރަދުލިއަالله އަންހޫ އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ؛ ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ މަދީނާއަށް ހިޖުރަކުރެއްވި ޚަބަރު އަޅުގަނޑުމެންނާ ހަމައަށް ފޯރާފައިވަނީ އަޅުގަނޑުމެން ޔަމަނުގައި ތިއްބާ، އެހެންކަމުން އަޅުގަނޑުމެން ހިޖުރަކުރަން ނިކުތީ އަޅުގަނޑުގެ ދެ އަޚުންނާ ބައްދަލުކުރަން، އަޅުގަނޑަކީ އެންމެ ހަގު ކުއްޖާއެވެ. އެކަކީ އަބޫ ބުރުދާ އަދި އަނެއް މީހަކީ އަބޫ ރުހުމެވެ. -އަބޫ ބުރުދާ ވިދާޅުވިއެވެ؛ ހީވަނީ އަބޫ މޫސާ އަޅުގަނޑުގެ ރައްޔިތުންގެ ތެރެއިން ގާތްގަނޑަކަށް ދިހައެއް، ނުވަތަ ފަންސާސް ތިން، ނުވަތަ ފަންސާސް ދެ މީހުންނާއެކު ވިދާޅުވިހެން- އަޅުގަނޑުމެން ދޯންޏަކަށް އަރައި، ދެން ދޯނި އަޅުގަނޑުމެން އިތިއޮޕިއާގެ ނެގޫސްގެ ރަސްގެފާނުގެ އަރިހަށް ޖައްސާލީ، އެތަނުގައި އަޅުގަނޑުމެން ޖަޢުފަރު ބިން އަބޫ ޠާލިބާ ބައްދަލުވެ، އެކުގައި މަދީނާއަށް ފުރައިގެން ދާންދެނެވެ. އަޅުގަނޑުމެންނަށް ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމައާއި ބައްދަލުވީ ޚައިބަރު ފަތަޙަކުރެއްވި ދުވަސްވަރުގައެވެ. ދެން ރަސޫލާއާއެކު ތިބި ބައެއް މީހުން އަޅުގަނޑުމެންނަށް ބުނީ - މާނައަކީ ދޯނީގައި ތިބި ފަސިންޖަރުން - 'އަހަރެމެން ތިޔަބައިމީހުންނަށްވުރެ ޚާއްޞަވަނީ ހިޖުރަކުރުމުގެ ސަބަބުން'، ދެން އަސްމާޢު ބިންތު ޢުމައީސް، - އެކަމަނާއަކީ އަޅުގަނޑުމެންނާއެކު އައި މީހުންގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ، ދޯނީގައި ތިބި ފަސިންޖަރުން - ރަސޫލާ ޞައްލަالله ޢަލައިހި ވަސައްލަމަގެ އަނބިކަނބަލުން ހަފްސާއާ ބައްދަލުކުރައްވާފައެވެ. އުމަރު ދެން ބައްދަލުވީ އެވަގުތު އަސްމާޢު އާއި އެކު އުޅުނު ހަފްސާއާއެވެ. އުމަރަށް އަސްމާޢު ފެނުމުން އުމަރު ސުވާލު ކުރެއްވިއެވެ؛ 'މިއީ ކާކު؟' 'އަހަންނަކީ އަސްމާ' ބިންތު އުމައިސް! ' އަސްމާ' ޖަވާބު ދިނެވެ. ޢުމަރު ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'ތިޔައީ ދޯންޏަށް އެރި، ނުވަތަ ކަނޑު ހުރަސްކޮށް ދަތުރުކުރި ހިޖުރަވެރިންގެ ތެރޭގައި ހެއްޔެވެ؟ '، 'ތެދެއް' ޖަވާބު ދިނީ އަސްމާ' އެވެ. އުމަރު ވިދާޅުވި އެވެ؛ 'އަހަރެމެން ތިޔަބައިމީހުންނަށްވުރެ ޚާއްޞަވަނީ އަހަރެމެން ހިޖުރަކުރި ސަބަބުން، އަދި ތިޔަބައިމީހުންނަށްވުރެ މާތްﷲގެ ރަސޫލާގެ މައްޗަށް އަހަރެމެންގެ ޙައްޤު މާބޮޑެވެ! ' މި އިބާރާތް އަޑު އިވުމުން އަސްމާ' ބިން އުމައިސް ވަގުތުން ޖަޒުބާތީވެ ވިދާޅުވީ؛ 'ނޫން، الله ގެ ޙަޟްރަތުގައި، ބަނޑުހައިވެފައިވާ މީހުންނަށް ކާންދީ، ޖާހިލުންނަށް ނަސޭހަތްތެރިވުމަށްޓަކައި، الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ އާއި އެކު ވެސް ތިޔަބައިމީހުންގެ ޖަމާޢަތް، އަހަރެމެން އިތިއޮޕިއާގެ ބިމެއްގައި ނުވަތަ ދުރު ހިކި ބިމެއްގައި ތިއްބަވައި، އަދި އެ ހުރިހާ ކަމެއް ވީ ހަމައެކަނި الله އާއި އެކަލާނގެ ރަސޫލާއަށްޓަކައި، އަދި الله ގެ ރަޙްމަތުން ބަނޑުހައި މީހުންނަށް ކާން ނުދެވޭނެ، އަދި ކިރުދޭ މީހުންނަށް ބޯން ނުދެވުނެވެ ތިޔަބައިމީހުންގެ ބަސްތައް الله ގެ ރަސޫލާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް ރިޕޯޓް ކުރާނެ، އަޅުގަނޑުމެންނަށް ވެސް ގެއްލުން ލިބި ބިރުވެރިކަން ކުރިމަތިވެ، އެ ހުރިހާ ކަމެއް އަޅުގަނޑު ނަބިއްޔާ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމައަށް ރިޕޯޓް ކުރާނަމެވެ. اللَّه ގެ ޙަޟްރަތުން އަހަރެން އޭނާގެ ކިބައިން އެދެން، ދޮގެއް ނުހަދާނަމޭ، ހަޤީޤަތް ދޫކޮށްނުލާނަމޭ، އަދި އެއަށް އިތުރު ކަމެއް ނުކުރާނަމެވެ!' ރަސޫލުﷲ ޞައްލަﷲ ޢަލައިހި ވަސައްލަމަ ވަޑައިގަތުމުން އަސްމާޢު ބިންތު އުމަޢް އެކަމަނާގެ ޚަބަރު ފޯރުކޮށްދިނެވެ؛ 'އޭ الله ގެ ރަސޫލާ، ޢުމަރު މިފަދައިން ވިދާޅުވީ - އެކަމަނާ ޢުމަރުގެ ޚަބަރު ރިޕޯޓް ކުރެއްވީ އޭނާއާއި އޭނާގެ ޞަޙާބީންނަށް މާ އިމްތިޔާޒު ލިބިގެންވާ ކަމަށް ވިދާޅުވެ-. ރަސޫލާ ސުވާލު ކުރެއްވިއެވެ: 'ދެން ކިހިނެއް ޖަވާބު ދިނީ؟' އަސްމާ' ޖަވާބު ދިނެވެ؛ 'އާދެ، އަހަރެން ޖަވާބު ދިނީ މިހެން އަދި މިހެން' - އޭނާގެ ހުރިހާ ޖަވާބެއް ދެއްވީ - ރަސޫލާ ދެން ވިދާޅުވީ: 'އެކަލޭގެފާނަށް، ޢުމަރުގެފާނަށް ކަލޭގެފާނަށްވުރެ ބޮޑު ހައްގެއް ނެތް، އޭނާއާއި އޭނާގެ ޞަޙާބީންނަށް އޮތީ އެންމެ ހިޖުރައެއް، ދޯނީގައި ދަތުރުވެރިންނަށް ދެ ހިޖުރައެއް ލިބިގެންވާއިރު'. އަސްމާޢު ބިންތު އުމައިސް ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އޭގެ ފަހުން އަހަރެންނަށް ފެނުނީ އަބޫ މޫސާ އާއި ދޯނީގައި ތިބި މީހުން އެއްބަޔަކު އަނެއްބަޔަކަށް އަހަރެންގެ ގާތަށް އައިސް މި ޙަދީޘާ ބެހޭގޮތުން އަހަރެންނާ ސުވާލު ކުރަމުން ދިޔަތަނެވެ. ފަހެ، ދުނިޔަވީ މުއްސަނދިކަމުން އެއްވެސް އެއްޗަކުން އެބައިމީހުންނަށް އުފާވެރިކަން ނުލިބޭނެ ކަމާއި، އަދި އެބައިމީހުންނަށް الله ގެ ރަސޫލާ އެބައިމީހުންނަށް ވިދާޅުވުމަށްވުރެ އެ އެއްޗެއްގެ އަގު ބޮޑު ނުވާނެއެވެ'. އަބޫ ބުރުދާ ވިދާޅުވިއެވެ، އަސްމާޢު ވިދާޅުވިއެވެ؛ 'އަޅުގަނޑަށް ފެނުނީ އަބޫ މޫސާ ތަކުރާރުކޮށް މި ޙަދީޘް ތަކުރާރު ކުރުމަށް އެދިވަޑައިގަންނަވާތަނެވެ'.