Hadith Representative
Setiap manusia akan mengikuti apa yang pernah disembahnya
Imam Tirmidzi : 2480حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ الْعَلَاءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يَجْمَعُ اللَّهُ النَّاسَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فِي صَعِيدٍ وَاحِدٍ ثُمَّ يَطَّلِعُ عَلَيْهِمْ رَبُّ الْعَالَمِينَ فَيَقُولُ أَلَا يَتْبَعُ كُلُّ إِنْسَانٍ مَا كَانُوا يَعْبُدُونَهُ فَيُمَثَّلُ لِصَاحِبِ الصَّلِيبِ صَلِيبُهُ وَلِصَاحِبِ التَّصَاوِيرِ تَصَاوِيرُهُ وَلِصَاحِبِ النَّارِ نَارُهُ فَيَتْبَعُونَ مَا كَانُوا يَعْبُدُونَ وَيَبْقَى الْمُسْلِمُونَ فَيَطَّلِعُ عَلَيْهِمْ رَبُّ الْعَالَمِينَ فَيَقُولُ أَلَا تَتَّبِعُونَ النَّاسَ فَيَقُولُونَ نَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْكَ نَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْكَ اللَّهُ رَبُّنَا هَذَا مَكَانُنَا حَتَّى نَرَى رَبَّنَا وَهُوَ يَأْمُرُهُمْ وَيُثَبِّتُهُمْ ثُمَّ يَتَوَارَى ثُمَّ يَطَّلِعُ فَيَقُولُ أَلَا تَتَّبِعُونَ النَّاسَ فَيَقُولُونَ نَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْكَ نَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْكَ اللَّهُ رَبُّنَا وَهَذَا مَكَانُنَا حَتَّى نَرَى رَبَّنَا وَهُوَ يَأْمُرُهُمْ وَيُثَبِّتُهُمْ قَالُوا وَهَلْ نَرَاهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ وَهَلْ تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَةِ الْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ قَالُوا لَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ فَإِنَّكُمْ لَا تُضَارُّونَ فِي رُؤْيَتِهِ تِلْكَ السَّاعَةَ ثُمَّ يَتَوَارَى ثُمَّ يَطَّلِعُ فَيُعَرِّفُهُمْ نَفْسَهُ ثُمَّ يَقُولُ أَنَا رَبُّكُمْ فَاتَّبِعُونِي فَيَقُومُ الْمُسْلِمُونَ وَيُوضَعُ الصِّرَاطُ فَيَمُرُّونَ عَلَيْهِ مِثْلَ جِيَادِ الْخَيْلِ وَالرِّكَابِ وَقَوْلُهُمْ عَلَيْهِ سَلِّمْ سَلِّمْ وَيَبْقَى أَهْلُ النَّارِ فَيُطْرَحُ مِنْهُمْ فِيهَا فَوْجٌ ثُمَّ يُقَالُ هَلْ امْتَلَأْتِ فَتَقُولُ هَلْ مِنْ مَزِيدٍ ثُمَّ يُطْرَحُ فِيهَا فَوْجٌ فَيُقَالُ هَلْ امْتَلَأْتِ فَتَقُولُ هَلْ مِنْ مَزِيدٍ حَتَّى إِذَا أُوعِبُوا فِيهَا وَضَعَ الرَّحْمَنُ قَدَمَهُ فِيهَا وَأَزْوَى بَعْضَهَا إِلَى بَعْضٍ ثُمَّ قَالَ قَطْ قَالَتْ قَطْ قَطْ فَإِذَا أَدْخَلَ اللَّهُ أَهْلَ الْجَنَّةِ الْجَنَّةَ وَأَهْلَ النَّارِ النَّارَ قَالَ أُتِيَ بِالْمَوْتِ مُلَبَّبًا فَيُوقَفُ عَلَى السُّورِ بَيْنَ أَهْلِ الْجَنَّةِ وَأَهْلِ النَّارِ ثُمَّ يُقَالُ يَا أَهْلَ الْجَنَّةِ فَيَطَّلِعُونَ خَائِفِينَ ثُمَّ يُقَالُ يَا أَهْلَ النَّارِ فَيَطَّلِعُونَ مُسْتَبْشِرِينَ يَرْجُونَ الشَّفَاعَةَ فَيُقَالُ لِأَهْلِ الْجَنَّةِ وَأَهْلِ النَّارِ هَلْ تَعْرِفُونَ هَذَا فَيَقُولُونَ هَؤُلَاءِ وَهَؤُلَاءِ قَدْ عَرَفْنَاهُ هُوَ الْمَوْتُ الَّذِي وُكِّلَ بِنَا فَيُضْجَعُ فَيُذْبَحُ ذَبْحًا عَلَى السُّورِ الَّذِي بَيْنَ الْجَنَّةِ وَالنَّارِ ثُمَّ يُقَالُ يَا أَهْلَ الْجَنَّةِ خُلُودٌ لَا مَوْتَ وَيَا أَهْلَ النَّارِ خُلُودٌ لَا مَوْتَقَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رِوَايَاتٌ كَثِيرَةٌ مِثْلُ هَذَا مَا يُذْكَرُ فِيهِ أَمْرُ الرُّؤْيَةِ أَنَّ النَّاسَ يَرَوْنَ رَبَّهُمْ وَذِكْرُ الْقَدَمِ وَمَا أَشْبَهَ هَذِهِ الْأَشْيَاءَ وَالْمَذْهَبُ فِي هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ الْأَئِمَّةِ مِثْلِ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَمَالِكِ بْنِ أَنَسٍ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَابْنِ عُيَيْنَةَ وَوَكِيعٍ وَغَيْرِهِمْ أَنَّهُمْ رَوَوْا هَذِهِ الْأَشْيَاءَ ثُمَّ قَالُوا تُرْوَى هَذِهِ الْأَحَادِيثُ وَنُؤْمِنُ بِهَا وَلَا يُقَالُ كَيْفَ وَهَذَا الَّذِي اخْتَارَهُ أَهْلُ الْحَدِيثِ أَنْ تُرْوَى هَذِهِ الْأَشْيَاءُ كَمَا جَاءَتْ وَيُؤْمَنُ بِهَا وَلَا تُفَسَّرُ وَلَا تُتَوَهَّمُ وَلَا يُقَالُ كَيْفَ وَهَذَا أَمْرُ أَهْلِ الْعِلْمِ الَّذِي اخْتَارُوهُ وَذَهَبُوا إِلَيْهِ وَمَعْنَى قَوْلِهِ فِي الْحَدِيثِ فَيُعَرِّفُهُمْ نَفْسَهُ يَعْنِي يَتَجَلَّى لَهُمْ
Atugambye [Qutaibah] atubuulidde [Abdul Aziz bin Muhammad] okuva ku [Al Ala bin Abdurrahman] okuva ku [kitaawe] okuva ku [Abu Hurairah] Rasulullah shallallahu ‘alaihi wasallam yagamba: ‘Allah akuŋŋaanya abantu ku lunaku lw’enkomerero mu nnimiro emu olwo n’ajja gye bali, agamba nti: Jjukira, buli muntu agoberera by’asinza. Olwo abasinza omusaalaba ne balagibwa omubiri gw’omusaalaba, abasinza ekibumbe ne balagibwa enkula y’ekibumbe era n’abasinza omuliro ne balagibwa enkula y’omuliro olwo ne bagoberera ebyo bye baali basinza edda era abasiraamu ne basigalawo, oluvannyuma lw’ekyo Mukama w’ensi n’ajja gye bali, n’abuuza nti: Temubagoberera? Nebagamba nti: Tunoonya obuddukiro mu Allah okuva gyoli, tunoonya obuddukiro mu Allah okuva gyoli, Mukama waffe kino kye kifo kyaffe okutuusa lwe tunaalaba Mukama waffe. Yabalagira n’abanyweza n’oluvannyuma n’akweka, oluvannyuma n’ajja n’abuuza nti: Temubagoberera? Nebagamba nti: Tunoonya obuddukiro mu Allah okuva gyoli, tunoonya obuddukiro mu Allah okuva gyoli, Mukama waffe kino kye kifo kyaffe okutuusa lwe tunaalaba Mukama waffe. Azifuga era n’azinyweza’. Nebabuuza nti: Tumulaba ggwe Omubaka wa Allah? yaddamu nti: ‘Okaluubirirwa okulaba omwezi mu kiro ky’omwezi omujjuvu?’ ne baddamu nti: Nedda ggwe Omubaka wa Allah. Yagamba nti: ‘Mazima temujja kukaluubirirwa kumulaba mu kiseera ekyo. Oluvannyuma lw’ekyo yeekweka, oluvannyuma n’alabika, olwo n’abeeyanjula gye bali, n’agamba nti: Nze Rabb wammwe, mungoberere. Abasiraamu nebayimirira, olwo shirat n’eteekebwa, ne bagisala ng’embalaasi n’abavuzi abasinga obulungi, ebigambo byabwe nga bali ku shirat: Taasa, muwonye. Oluvannyuma lw’ekyo, ekyasigalawo be batuuze mu geyena, mu bo ekibinja ekinene ekyasuulibwa mu geyena, oluvannyuma ggeyeena ne kibuuzibwa nti: Ojjudde? Geyeena yaddamu nti: Waliwo ekirala kyonna? Oluvannyuma lw’ekyo, abatuuze mu Ggeyeena abaali basigaddewo, nga mu bo mwalimu ekibinja ekinene, basuulibwa mu Ggeyeena, oluvannyuma Geyeena ne babuuzibwa nti: Mujjude? Geyena yaddamu nti: Waliwo omulala yenna? Okutuusa nga bonna bamaze okwekebejjebwa, Allah ow’ekisa n’ateeka ekigere kye mu Jahannam n’abanyiga buli omu ku munne. Yabuuzizza nti: Ekyo kimala? Geyena yaddamu nti: Kimala, kimala. Oluvannyuma lwa Allah okuyingiza abatuuze b’ejjana mu Jjana n’abatuuze mu Jahannam mu Jahannam, okufa kwaleetebwa nga bakusikambula n’oluvannyuma ne bazimbibwa ku bbugwe wakati w’abatuuze mu Jjana n’abatuuze mu Jahannam, oluvannyuma ne kigambibwa abatuuze mu Jjana nti: mmwe abatuuze mu Jjana! Baatunula nga batya. Era kyagambibwa abatuuze mu Geyena nti: Abatuuze mu Geyena! Baatunula mu ssanyu, nga basuubira okwegayirira. Awo ne kigambibwa abatuuze b’e Jjana n’abatuuze b’omu Geyeena nti: Kino mukimanyi? Ne baddamu nti: Tukimanyi, kufa kwe kuweebwa okutwala emyoyo gyaffe. Yagalamizibwa n’attibwa ku bbugwe wakati w’Ejjana ne Geyeena, oluvannyuma ne kigambibwa nti: Abange abatuuze mu Jjana, Kati ekiseera eky’emirembe kituuse, tewakyali kufa era mmwe abatuuze mu Jahannam, nammwe muli wa lubeerera, tewakyali kufa. Abu Isa yagamba nti: Hadiisi eno ye hasan sahih. Era waliwo ennyiriri nnyingi ezifaananako bwe zityo ezaayogerwa okuva ewa Nabbi (okusaasira kwa Allah n’emirembe bibeere ku ye) ezitayogera nti abantu baalaba Mukama waabwe, tezoogera ku kujja kwa Mukama n’ebintu ebifaananako bwe bityo. Essomero ettuufu ery’endowooza ku nsonga eno okusinziira ku bantu b’okumanya okuva mu ba imam nga Sufyan Ats Thauri, Malik ibn Anas, Ibn Al Mubarak, Ibn Uyainah, Waki’ n’abalala kwe kuba nti bo -mu bulamu obw’oluvannyuma lw’okufa- balaba ebintu bino. Bagamba nti: Hadith zino zinyumizibwa era tuzikkiriza, so si kubuuzibwa ngeri -mu tekinologiya-. Lino lye ssomero ly’ebirowoozo eryalondebwa abantu ba hadith; ebintu bijja kulabika nga bwe byogerwako mu hadith era nga bwebikkirizibwa, so si kuvvuunulwa, kuteebereza na kubuuzibwa ngeri ki. Eno y’endowooza y’abantu b’okumanya gye baalonda ne bateeka mu maaso. Amakulu g’ebigambo bya Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam: ‘Oluvannyuma neyeyanjula gyebali’ gategeeza okubalabikira.