Hadith Representative
Utusan yang membawa surat Rasulullah diusir dari majelis
Imam Bukhari : 2723حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ حَمْزَةَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا أَنَّهُ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَتَبَ إِلَى قَيْصَرَ يَدْعُوهُ إِلَى الْإِسْلَامِ وَبَعَثَ بِكِتَابِهِ إِلَيْهِ مَعَ دِحْيَةَ الْكَلْبِيِّ وَأَمَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يَدْفَعَهُ إِلَى عَظِيمِ بُصْرَى لِيَدْفَعَهُ إِلَى قَيْصَرَ وَكَانَ قَيْصَرُ لَمَّا كَشَفَ اللَّهُ عَنْهُ جُنُودَ فَارِسَ مَشَى مِنْ حِمْصَ إِلَى إِيلِيَاءَ شُكْرًا لِمَا أَبْلَاهُ اللَّهُ فَلَمَّا جَاءَ قَيْصَرَ كِتَابُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ حِينَ قَرَأَهُ الْتَمِسُوا لِي هَا هُنَا أَحَدًا مِنْ قَوْمِهِ لِأَسْأَلَهُمْ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَأَخْبَرَنِي أَبُو سُفْيَانَ بْنُ حَرْبٍأَنَّهُ كَانَ بِالشَّأْمِ فِي رِجَالٍ مِنْ قُرَيْشٍ قَدِمُوا تِجَارًا فِي الْمُدَّةِ الَّتِي كَانَتْ بَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَبَيْنَ كُفَّارِ قُرَيْشٍ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَوَجَدَنَا رَسُولُ قَيْصَرَ بِبَعْضِ الشَّأْمِ فَانْطُلِقَ بِي وَبِأَصْحَابِي حَتَّى قَدِمْنَا إِيلِيَاءَ فَأُدْخِلْنَا عَلَيْهِ فَإِذَا هُوَ جَالِسٌ فِي مَجْلِسِ مُلْكِهِ وَعَلَيْهِ التَّاجُ وَإِذَا حَوْلَهُ عُظَمَاءُ الرُّومِ فَقَالَ لِتَرْجُمَانِهِ سَلْهُمْ أَيُّهُمْ أَقْرَبُ نَسَبًا إِلَى هَذَا الرَّجُلِ الَّذِي يَزْعُمُ أَنَّهُ نَبِيٌّ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَقُلْتُ أَنَا أَقْرَبُهُمْ إِلَيْهِ نَسَبًا قَالَ مَا قَرَابَةُ مَا بَيْنَكَ وَبَيْنَهُ فَقُلْتُ هُوَ ابْنُ عَمِّي وَلَيْسَ فِي الرَّكْبِ يَوْمَئِذٍ أَحَدٌ مِنْ بَنِي عَبْدِ مَنَافٍ غَيْرِي فَقَالَ قَيْصَرُ أَدْنُوهُ وَأَمَرَ بِأَصْحَابِي فَجُعِلُوا خَلْفَ ظَهْرِي عِنْدَ كَتِفِي ثُمَّ قَالَ لِتَرْجُمَانِهِ قُلْ لِأَصْحَابِهِ إِنِّي سَائِلٌ هَذَا الرَّجُلَ عَنْ الَّذِي يَزْعُمُ أَنَّهُ نَبِيٌّ فَإِنْ كَذَبَ فَكَذِّبُوهُ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ وَاللَّهِ لَوْلَا الْحَيَاءُ يَوْمَئِذٍ مِنْ أَنْ يَأْثُرَ أَصْحَابِي عَنِّي الْكَذِبَ لَكَذَبْتُهُ حِينَ سَأَلَنِي عَنْهُ وَلَكِنِّي اسْتَحْيَيْتُ أَنْ يَأْثُرُوا الْكَذِبَ عَنِّي فَصَدَقْتُهُ ثُمَّ قَالَ لِتَرْجُمَانِهِ قُلْ لَهُ كَيْفَ نَسَبُ هَذَا الرَّجُلِ فِيكُمْ قُلْتُ هُوَ فِينَا ذُو نَسَبٍ قَالَ فَهَلْ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ أَحَدٌ مِنْكُمْ قَبْلَهُ قُلْتُ لَا فَقَالَ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ عَلَى الْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ قُلْتُ لَا قَالَ فَأَشْرَافُ النَّاسِ يَتَّبِعُونَهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ قُلْتُ بَلْ ضُعَفَاؤُهُمْ قَالَ فَيَزِيدُونَ أَوْ يَنْقُصُونَ قُلْتُ بَلْ يَزِيدُونَ قَالَ فَهَلْ يَرْتَدُّ أَحَدٌ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ قُلْتُ لَا قَالَ فَهَلْ يَغْدِرُ قُلْتُ لَا وَنَحْنُ الْآنَ مِنْهُ فِي مُدَّةٍ نَحْنُ نَخَافُ أَنْ يَغْدِرَ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ وَلَمْ يُمْكِنِّي كَلِمَةٌ أُدْخِلُ فِيهَا شَيْئًا أَنْتَقِصُهُ بِهِ لَا أَخَافُ أَنْ تُؤْثَرَ عَنِّي غَيْرُهَا قَالَ فَهَلْ قَاتَلْتُمُوهُ أَوْ قَاتَلَكُمْ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ فَكَيْفَ كَانَتْ حَرْبُهُ وَحَرْبُكُمْ قُلْتُ كَانَتْ دُوَلًا وَسِجَالًا يُدَالُ عَلَيْنَا الْمَرَّةَ وَنُدَالُ عَلَيْهِ الْأُخْرَى قَالَ فَمَاذَا يَأْمُرُكُمْ بِهِ قَالَ يَأْمُرُنَا أَنْ نَعْبُدَ اللَّهَ وَحْدَهُ لَا نُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا وَيَنْهَانَا عَمَّا كَانَ يَعْبُدُ آبَاؤُنَا وَيَأْمُرُنَا بِالصَّلَاةِ وَالصَّدَقَةِ وَالْعَفَافِ وَالْوَفَاءِ بِالْعَهْدِ وَأَدَاءِ الْأَمَانَةِ فَقَالَ لِتَرْجُمَانِهِ حِينَ قُلْتُ ذَلِكَ لَهُ قُلْ لَهُ إِنِّي سَأَلْتُكَ عَنْ نَسَبِهِ فِيكُمْ فَزَعَمْتَ أَنَّهُ ذُو نَسَبٍ وَكَذَلِكَ الرُّسُلُ تُبْعَثُ فِي نَسَبِ قَوْمِهَا وَسَأَلْتُكَ هَلْ قَالَ أَحَدٌ مِنْكُمْ هَذَا الْقَوْلَ قَبْلَهُ فَزَعَمْتَ أَنْ لَا فَقُلْتُ لَوْ كَانَ أَحَدٌ مِنْكُمْ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ قَبْلَهُ قُلْتُ رَجُلٌ يَأْتَمُّ بِقَوْلٍ قَدْ قِيلَ قَبْلَهُ وَسَأَلْتُكَ هَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ فَزَعَمْتَ أَنْ لَا فَعَرَفْتُ أَنَّهُ لَمْ يَكُنْ لِيَدَعَ الْكَذِبَ عَلَى النَّاسِ وَيَكْذِبَ عَلَى اللَّهِ وَسَأَلْتُكَ هَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ فَزَعَمْتَ أَنْ لَا فَقُلْتُ لَوْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مَلِكٌ قُلْتُ يَطْلُبُ مُلْكَ آبَائِهِ وَسَأَلْتُكَ أَشْرَافُ النَّاسِ يَتَّبِعُونَهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ فَزَعَمْتَ أَنَّ ضُعَفَاءَهُمْ اتَّبَعُوهُ وَهُمْ أَتْبَاعُ الرُّسُلِ وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَزِيدُونَ أَوْ يَنْقُصُونَ فَزَعَمْتَ أَنَّهُمْ يَزِيدُونَ وَكَذَلِكَ الْإِيمَانُ حَتَّى يَتِمَّ وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَرْتَدُّ أَحَدٌ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ فَزَعَمْتَ أَنْ لَا فَكَذَلِكَ الْإِيمَانُ حِينَ تَخْلِطُ بَشَاشَتُهُ الْقُلُوبَ لَا يَسْخَطُهُ أَحَدٌ وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَغْدِرُ فَزَعَمْتَ أَنْ لَا وَكَذَلِكَ الرُّسُلُ لَا يَغْدِرُونَ وَسَأَلْتُكَ هَلْ قَاتَلْتُمُوهُ وَقَاتَلَكُمْ فَزَعَمْتَ أَنْ قَدْ فَعَلَ وَأَنَّ حَرْبَكُمْ وَحَرْبَهُ تَكُونُ دُوَلًا وَيُدَالُ عَلَيْكُمْ الْمَرَّةَ وَتُدَالُونَ عَلَيْهِ الْأُخْرَى وَكَذَلِكَ الرُّسُلُ تُبْتَلَى وَتَكُونُ لَهَا الْعَاقِبَةُ وَسَأَلْتُكَ بِمَاذَا يَأْمُرُكُمْ فَزَعَمْتَ أَنَّهُ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تَعْبُدُوا اللَّهَ وَلَا تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا وَيَنْهَاكُمْ عَمَّا كَانَ يَعْبُدُ آبَاؤُكُمْ وَيَأْمُرُكُمْ بِالصَّلَاةِ وَالصَّدَقَةِ وَالْعَفَافِ وَالْوَفَاءِ بِالْعَهْدِ وَأَدَاءِ الْأَمَانَةِ قَالَ وَهَذِهِ صِفَةُ النَّبِيِّ قَدْ كُنْتُ أَعْلَمُ أَنَّهُ خَارِجٌ وَلَكِنْ لَمْ أَظُنَّ أَنَّهُ مِنْكُمْ وَإِنْ يَكُ مَا قُلْتَ حَقًّا فَيُوشِكُ أَنْ يَمْلِكَ مَوْضِعَ قَدَمَيَّ هَاتَيْنِ وَلَوْ أَرْجُو أَنْ أَخْلُصَ إِلَيْهِ لَتَجَشَّمْتُ لُقِيَّهُ وَلَوْ كُنْتُ عِنْدَهُ لَغَسَلْتُ قَدَمَيْهِ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ ثُمَّ دَعَا بِكِتَابِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقُرِئَ فَإِذَا فِيهِ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ مِنْ مُحَمَّدٍ عَبْدِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ إِلَى هِرَقْلَ عَظِيمِ الرُّومِ سَلَامٌ عَلَى مَنْ اتَّبَعَ الْهُدَى أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّي أَدْعُوكَ بِدِعَايَةِ الْإِسْلَامِ أَسْلِمْ تَسْلَمْ وَأَسْلِمْ يُؤْتِكَ اللَّهُ أَجْرَكَ مَرَّتَيْنِ فَإِنْ تَوَلَّيْتَ فَعَلَيْكَ إِثْمُ الْأَرِيسِيِّينَ وَ{ يَا أَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا إِلَى كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَلَّا نَعْبُدَ إِلَّا اللَّهَ وَلَا نُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَلَا يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا أَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا بِأَنَّا مُسْلِمُونَ }قَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَلَمَّا أَنْ قَضَى مَقَالَتَهُ عَلَتْ أَصْوَاتُ الَّذِينَ حَوْلَهُ مِنْ عُظَمَاءِ الرُّومِ وَكَثُرَ لَغَطُهُمْ فَلَا أَدْرِي مَاذَا قَالُوا وَأُمِرَ بِنَا فَأُخْرِجْنَا فَلَمَّا أَنْ خَرَجْتُ مَعَ أَصْحَابِي وَخَلَوْتُ بِهِمْ قُلْتُ لَهُمْ لَقَدْ أَمِرَ أَمْرُ ابْنِ أَبِي كَبْشَةَ هَذَا مَلِكُ بَنِي الْأَصْفَرِ يَخَافُهُ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ وَاللَّهِ مَا زِلْتُ ذَلِيلًا مُسْتَيْقِنًا بِأَنَّ أَمْرَهُ سَيَظْهَرُ حَتَّى أَدْخَلَ اللَّهُ قَلْبِي الْإِسْلَامَ وَأَنَا كَارِهٌ
Бицана нижеда [Ибрагьим бин ХӀамзатица] бицана нижеда [Ибрагьим бин СагӀадица] [Салих бин Кайсан] [Ибн Шихаб] [Убайдуллагь бин ГӀабдуллагь бин Утба] [ГӀабдуллагь бин ГӀаббас радлиаллагьу шагьиллагьу анхума вукӀана, гьеб] хъвана Къаишарихъе -Румазул парччахӀасухъе- кагъат, жаниб букӀана гьев ислам къабул гьабизе ахӀулеб. Гьединлъидал гьес жиндирго кагъатгун цадахъ жиндихъе витӀана ДихӀя Ал Калбий ва Расулуллагь саллаллагьу гӀалайгьи васаллямица гьесда амру гьабуна цин Бушраялъул хӀакимзабазухъе кьейилан, хадуб Къайшарихъе кьейилан. Ва Къайшар, персазул боязда данде Аллагьас бергьенлъи босидал, Аллагьас жиндие кьураб бергьенлъиялъухъ щукру гьабун, Химш шагьаралда гьоркьосан Илияъ шагьаралде щвезегӀан хьвадана. Расулуллагьасул кагъат Къайшарихъе бачӀараб мехалъ, гьеб цӀалун хадуб гьес абуна: «Дида цеве ваче жиндирго халкъалдаса чи, дица гьезда Расулуллагьалъул хӀакъалъулъ цӀехезе», - ян. [Ибн ГӀаббасица] радлиаллагьу ангьуца абуна; [Абу Суфьян бин Харбица] дида бицана, доб мехалъ жив Сириялъул ракьалда вукӀанин доб улкаялде рачӀарал къурайшиязул халкъгун цадахъ, аварагасдаги къурайшиязул капурзабаздаги гьоркьоб рекъел/рекъел букӀараб заманалда даран-базар гьабизелъун, Абу Суфьяница абуна: «Гьединлъидал Къайшарил чапар дир Сириялда ва нижеда дандчӀвараб мехалъ ва гьудулзабилъун рукӀана ниж Ийлиялъул ракьалде щвезегӀан». Ниж ахӀана доб мехалъ жиндирго ханзабазул мажлисалда гӀодов чӀун вукӀарав, гьесда сверухъ румазул ханлъиялъул хӀурматиял гӀадамал рукӀаго, жиндирго ханзабазул мажлисалда гӀодов чӀун вукӀарав Къайшарида дандчӀвазе жанире лъугьине. Гьединлъидал гьес жиндирго таржамачиясда абуна: «Гьезда гьикъе кинаб гьезул бищунго гӀагараб насаб -бидул гьоркьоблъи- бугеб Авараг вугин абулев чиясда», - ян. Абу Суфьяница абуна; гьединлъидал дица абуна: «Дун вуго наслуялъул рахъалъ бищунго гӀагарав чи». Гьес гьикъана: «Дур гьесулгун кинаб гьоркьоблъи бугеб?» Дица жаваб кьуна: «Гьев вуго дир имгӀаласул вас», - ян. Ва доб заманалда дун гурони Бани ГӀабду Манафил наслуялъул чи вукӀинчӀо. Цинги Къайшарица нахъеги абуна: «Дида аскӀове ваче гьев», - ян. Цинги гьес дир гьудулзабазда буюрухъги кьун, дир гъежда аскӀор кьер-кьерун дида нахъа чӀезаруна. Цинги гьес жиндирго тилмачасда абун буго: «Гьесул гьудулзабазда абе, дица гьав чиясда гьикъун букӀанин жив Авараг вугин абулев чиясул хӀакъалъулъ», - ян. Гьес гьереси бицунеб батани, дуца гьесие гьереси бицуна'. Абу Суфьяница абуна: «Валлагь, доб заманалда дир гьудулзабазе квешаб асар гьабизе букӀараб инжитлъи букӀинчӀебани – дица гьереси бицунеб букӀарабани – дица гьереси бицинаан гьес гьесул хӀакъалъулъ гьикъидал – Аварагас саллаллагьу гӀалайгьи васаллам –. Амма дун нечезе вукӀана, дица гьеб мехалда гьезие гьереси бицунеб квешаб сурат кьуни, гьединлъидал дица гьеб тасдикъ гьабулеб букӀарабани». Цинги гьес нахъеги гьикъана жиндирго таржамачиясда: «Бице гьесда, кин бугеб нужеда гьоркьоб гьав чиясул наслу?» Дица жаваб кьуна: «Нилъеда гьоркьов гьев вуго лъикӀаб наслуялъул чи», - ян. Гьес нахъеги гьикъана: «Нужер цонигияс гьесда цебе гьадин абунищ – Авараг хӀисабалда?» Дица жаваб кьуна: «Кидаго ккечӀо». Гьес нахъеги гьикъана: «Гьеб мукӀурлъи абилалде цебе дуца гьесда гьереси бицунеб букӀиналъул гӀайиб гӀунтӀизабунищ букӀараб?» Дица жаваб кьуна: «Кидаго». Гьес нахъеги гьикъана: «Гьесул умумузул цонигияв ханлъун вукӀанищ?» Дица жаваб кьуна: «Щибго гьечӀо». Гьес нахъеги гьикъана: «Гьесда хадур рилълъарал гӀадамал машгьурал гӀадамазда гьоркьосайищ яги загӀипазда гьоркьосайищ?» Дица жаваб кьуна: «Гьесда хадур рилълъаралгицин загӀипал чагӀи руго», - ян. Гьес нахъеги гьикъана: «Гьесул муридзаби гӀемерлъулелищ яги дагьлъулелищ? ''. Дица жаваб кьуна: «ХӀакъикъаталдаги гьеб цӀикӀкӀунеб бугин». Гьес нахъеги гьикъана: «Жиндирго диналъул малъа-хъваял рихун рукӀиналъ нахъеги муртадлъун вахъарав чи вугищ . гьев къулун хадуб?» Дица жаваб кьуна: «Щибго гьечӀо». He asked again: 'Did he ever betray?' Дица жаваб кьуна: «Кидаго. Ва нилъ гьанже руго ракълилаб заманалда ва нилъер рахӀат хвезабулеб бугин гьес нилъее хиянатлъи гьабизе бугин абун. Абу Суфьяница абуна: «Падишагьас дие бищунго дагьаб рес кьечӀо цо рагӀиги лъезе, дица гьев какизе - Аварагасул саллаллагьу гӀалайгьи ва саллам - гьениб дун хӀинкъулароан гьел рагӀабаз цогидал гӀадамазе дир хӀакъалъулъ - квешаб - асар гьабизе букӀиналдаса». Гьес нахъеги гьикъана: «Мун гьесда дандеищ рагъулев вугев яги гьев дуда дандеищ вугев?» Дица жаваб кьуна: «У». Гьес хадубги абуна: «Кин лъугӀараб нужер рагъ?' Дица жаваб кьуна: «Бергьенлъиги къейги нилъеда гьоркьоб хисулеб букӀуна. Цо-цо мехалъ гьес ниж рухула, цогидал мехалъ нижеца гьев вухула'. Гьес нахъеги гьикъана: — Гьедин батани, гьес дуда щиб гьабизе тӀадкъай кьураб? Дица жаваб кьуна: «Гьес нижеда амру гьабуна цохӀо Аллагьасе гӀибадат гьабеян ва гьесда щибго жо жубагеян ва гьес нижее гьукъана умумуз гӀибадат гьабулеб букӀараб жоялъе гӀибадат гьабизе», - ян. Гьединго гьес нижеда тӀадкъан букӀана какал разе, шадакъа кьезе, ритӀухъал рукӀине, рагӀи кьураб жо тӀубазе ва амруял тӀуразаризе». Гьеб киналъего дица жаваб кьолаго, гьес жиндирго тилмачасда абуна: «Дица дуда нужеда гьоркьоб гьесул наслуялъул хӀакъалъулъ гьикъидал, дуца жаваб кьуна гьев лъикӀаб наслуялъул чи вугилан. Ва гьев вукӀана унго-унголъунги жиндирго халкъалъул наслабазда - наслабазда - гьоркьов кидаго витӀулев Расул. Ва дица нужеда гьикъидал, нужеда гьоркьов вугищ гьесда цеве гьеб мукӀурлъи гьабурав чиян, нужеца жаваб кьуна щивниги гьечӀин. Гьединлъидал дица абула нужер лъицаниги гьесда цебе абун букӀун батани, гьелъул магӀна ккола гьаб чи гӀицӀго жиндаса цеве вукӀарав чияс абураб жоялда хадуб хьвадулев вугин абураб. Ва дица гьикъидал, дуца гьесда киданиги гьереси бицунеб букӀиналъул гӀайиб гӀунтӀизабун букӀанищ гьеб мукӀурлъи гьабилалдеян, дуца жаваб кьуна киданиги гӀунтӀичӀин. Гьединлъидал дида лъала гьесда рес гьечӀеблъи гӀадамазда гьереси бицун, хадуб Аллагьасда гьереси бицине таваккал гьабизе. Дица дуда гьикъидал, гьесул умумузул цонигияв ханлъун вахъинчӀищан, дуца жаваб кьуна цонигияв вачӀинчӀин. Дица абуна, гьесул умумузул цонигияв киданиги ханлъун вукӀарав ватани, дица абилаан гьев чияс жиндирго умумузул ханлъи тӀалаб гьабулеб букӀанин - нахъе босизе. Ва дица дуда гьикъидал, гьесда хадур рилълъарал гӀадамал хириябищ яги загӀипалищали, дуца жаваб кьуна, гьесда хадур рилълъарал загӀипал рукӀанин. Ва хӀакъикъаталдаги гьел рукӀана Аварагасул муридзаби. Гьесул муридзаби гӀемерлъулелищ яги дагьлъулелищин дица дуда гьикъидал, дуца жаваб кьуна гьел гӀемерлъулел ругин. Ва гьедин иман камиллъиялде щвезегӀан цебетӀолеб букӀина. Ва дица дуда гьикъидал, дин къабул гьабун хадуб, диналъул малъа-хъваял рихун рукӀиналъ муртадлъарал гӀадамал ругищан, дуца жаваб кьуна, гьечӀин. Ва гьедин букӀуна иман, цо нухалъ рекӀел гъварилъуде лъугьун хадуб, лъиданиги рихине гьечӀо гьеб - жиндирго диналъул малъа-хъваязда хурхун -. Дица дуда гьикъидал, киданиги хиянатлъи гьабунищ дуеян, дуца жаваб кьуна киданиги гьечӀин. And that's how the Messengers would not betray. Ва дица дуда гьикъидал, мун гьесда дандеищ вугев, гьев дуда дандеищ вугевилан, дуца жаваб кьуна гӀемер рагъал рукӀанин, дурги гьесулги рагъал хисун рукӀанин. Цо-цо мехалъ гьес мун вухула, цо-цо мехалъ цогидал нухазда вухизе бегьула. Ва гьедин хӀалбихьана Расулазул ва ахиралда бергьенлъи чӀванкъотӀун гьезул букӀана. Ва дица дуда гьикъидал, щиб гьес дуда амру гьабурабилан, дуца жаваб кьуна, гьес дуда амру гьабуна Аллагьасе гӀибадат гьабеян, щибго жоялъулъ гьесда цадахъ гӀахьаллъи гьабичӀого, дур умумуз тӀагӀат гьабулеб букӀараб жоялдаса гьукъиялдалъун ва гьес дуда амру гьабуна какал разе, шадакъа кьезе, ритӀухълъизе, кьураб рагӀи тӀубазе ва дурго амру тӀубазеян». Кинг бер абуна: «Гьел руго аварагасул сипатал. ХӀакъикъаталдаги, дида цебего лъалаан ахирисев Авараг загьирлъаравлъи, амма дида киданиги ракӀалдецин ккун букӀинчӀо гьев нужеда гьоркьоса - къурайшияздасан - вачӀине вугин. Дуца бицунеб жо битӀараб батани, гьес унго-унголъунги кверщел гьабила гьанже дир хӀатӀазда гъоркь бугеб ракьалда, гьесда дандчӀвазе хьул букӀарабани, дица дидаго тӀадаб букӀинаан гьесда дандчӀвазе. Ва дун гьесда цеве вукӀарав ватани, дица гьесул хӀатӀил накаби чӀван къотӀун чурулаан». Абу Суфьяница абуна: «Цинги гьес аварагасул саллаллагьу гӀалайгьи ва салламалъул кагъат гьарана ва гьесда гьеб цӀалана, гьелъул магӀна букӀана; — Бисмиллагьир рахӀманир рахӀим. Аллагьасул ва Аварагасул лагъ МухӀаммадидаса байбихьун Румазул парччахӀ Ираклиде щвезегӀан, ТӀадкъаязда рекъон хьвадулел чагӀазе хӀинкъи гьечӀолъи. Цинги гьелдаса, дица унго-унголъунги нужехъе ахӀула исламалъул ахӀигун. Исламалде лъугьа, мун хвасарлъила. Исламалде лъугьа, Аллагьас дуе кӀиго нухалъ кири кьела. Амма нужее бокьичӀони, гьеб мехалъ нужеца баччизе руго Арисийин -Эрапа- миллаталъул мунагьал. И; -Доб кагътида гьес хъвана Аллагьасул рагӀаби, QS Алу ГӀимран аят 63- магӀнаялъул: -'Я тӀехьалъул агьлу, рачӀа нилъеца -тӀадчӀей гьабизе- цо предложениялъул -хӀукму- нилъедаги нужедаги гьоркьоб дагӀба гьечӀолъиялъул, нилъеца Аллагьасда гурони гӀибадат гьабизе гьечӀолъиялъул ва нилъеца Аллагьасдаса цогидав чигун щибго жо жубазе гьечӀолъиялъул ва лъицаниги ине гьечӀолъиялъул. Гьел нахъе руссани, гьезда абе: «Валагь, ниж руго -Аллагьасе- мутӀигӀлъарал чагӀи». Абу Суфьяница абуна: «Падишагьас жиндирго лъазаби лъугӀараб мехалъ циндаго румазул хӀакимзабаздасан сверухъ ругел гӀадамазул ахӀи-хӀур бахъана ва гьезул ахӀи-хӀур дагьабги цӀикӀкӀана ва дида бичӀчӀичӀо гьез бицунеб жо. Цинги нижее буюрухъ кьуна къватӀире рахъине. Гьудулзабигун къватӀиве вахъинехъин вугеб мехалъ ва гьезул мажлисалдаса дун рикӀкӀалъараб мехалъ дица гьудулзабазда абуна: «Кинаб кӀудияб иш гьаб Абу КъабсахӀил васас гьабураб. Гьев вукӀана Бани Ашфарил хан - хъахӀаб тӀомалъул гӀадамал/румазул - гьесулги ургъел букӀана'. Абу Суфьяница нахъеги абуна: «Аллагьасдалъун, дун кидаго инжит гьавуравлъун рикӀкӀунаан ва гьесул иш – гьесул дин – битӀун ккезе букӀиналда цӀакъ божулаан, ахир-къадги Аллагьас дир ракӀ рагьизегӀан, цебе дида гьеб рихун букӀаниги ислам къабул гьабизе».