Hadith Representative
Ka’ab berkata: akhirnya saya ditakdirkan untuk tidak ikut serta ke medan perang
Imam Muslim : 4973حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَرْحٍ مَوْلَى بَنِي أُمَيَّةَ أَخْبَرَنِي ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي يُونُسُ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ ثُمَّ غَزَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَزْوَةَ تَبُوكَ وَهُوَ يُرِيدُ الرُّومَ وَنَصَارَى الْعَرَبِ بِالشَّامِ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ فَأَخْبَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ كَعْبٍ كَانَ قَائِدَ كَعْبٍ مِنْ بَنِيهِ حِينَ عَمِيَ قَالَ سَمِعْتُ كَعْبَ بْنَ مَالِكٍ يُحَدِّثُ حَدِيثَهُ حِينَ تَخَلَّفَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ قَالَ كَعْبُ بْنُ مَالِكٍ لَمْ أَتَخَلَّفْ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةٍ غَزَاهَا قَطُّ إِلَّا فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ غَيْرَ أَنِّي قَدْ تَخَلَّفْتُ فِي غَزْوَةِ بَدْرٍ وَلَمْ يُعَاتِبْ أَحَدًا تَخَلَّفَ عَنْهُ إِنَّمَا خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْمُسْلِمُونَ يُرِيدُونَ عِيرَ قُرَيْشٍ حَتَّى جَمَعَ اللَّهُ بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ عَدُوِّهِمْ عَلَى غَيْرِ مِيعَادٍ وَلَقَدْ شَهِدْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَيْلَةَ الْعَقَبَةِ حِينَ تَوَاثَقْنَا عَلَى الْإِسْلَامِ وَمَا أُحِبُّ أَنَّ لِي بِهَا مَشْهَدَ بَدْرٍ وَإِنْ كَانَتْ بَدْرٌ أَذْكَرَ فِي النَّاسِ مِنْهَا وَكَانَ مِنْ خَبَرِي حِينَ تَخَلَّفْتُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ أَنِّي لَمْ أَكُنْ قَطُّ أَقْوَى وَلَا أَيْسَرَ مِنِّي حِينَ تَخَلَّفْتُ عَنْهُ فِي تِلْكَ الْغَزْوَةِ وَاللَّهِ مَا جَمَعْتُ قَبْلَهَا رَاحِلَتَيْنِ قَطُّ حَتَّى جَمَعْتُهُمَا فِي تِلْكَ الْغَزْوَةِ فَغَزَاهَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي حَرٍّ شَدِيدٍ وَاسْتَقْبَلَ سَفَرًا بَعِيدًا وَمَفَازًا وَاسْتَقْبَلَ عَدُوًّا كَثِيرًا فَجَلَا لِلْمُسْلِمِينَ أَمْرَهُمْ لِيَتَأَهَّبُوا أُهْبَةَ غَزْوِهِمْ فَأَخْبَرَهُمْ بِوَجْهِهِمْ الَّذِي يُرِيدُ وَالْمُسْلِمُونَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَثِيرٌ وَلَا يَجْمَعُهُمْ كِتَابُ حَافِظٍ يُرِيدُ بِذَلِكَ الدِّيوَانَ قَالَ كَعْبٌ فَقَلَّ رَجُلٌ يُرِيدُ أَنْ يَتَغَيَّبَ يَظُنُّ أَنَّ ذَلِكَ سَيَخْفَى لَهُ مَا لَمْ يَنْزِلْ فِيهِ وَحْيٌ مِنْ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ وَغَزَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تِلْكَ الْغَزْوَةَ حِينَ طَابَتْ الثِّمَارُ وَالظِّلَالُ فَأَنَا إِلَيْهَا أَصْعَرُ فَتَجَهَّزَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْمُسْلِمُونَ مَعَهُ وَطَفِقْتُ أَغْدُو لِكَيْ أَتَجَهَّزَ مَعَهُمْ فَأَرْجِعُ وَلَمْ أَقْضِ شَيْئًا وَأَقُولُ فِي نَفْسِي أَنَا قَادِرٌ عَلَى ذَلِكَ إِذَا أَرَدْتُ فَلَمْ يَزَلْ ذَلِكَ يَتَمَادَى بِي حَتَّى اسْتَمَرَّ بِالنَّاسِ الْجِدُّ فَأَصْبَحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَادِيًا وَالْمُسْلِمُونَ مَعَهُ وَلَمْ أَقْضِ مِنْ جَهَازِي شَيْئًا ثُمَّ غَدَوْتُ فَرَجَعْتُ وَلَمْ أَقْضِ شَيْئًا فَلَمْ يَزَلْ ذَلِكَ يَتَمَادَى بِي حَتَّى أَسْرَعُوا وَتَفَارَطَ الْغَزْوُ فَهَمَمْتُ أَنْ أَرْتَحِلَ فَأُدْرِكَهُمْ فَيَا لَيْتَنِي فَعَلْتُ ثُمَّ لَمْ يُقَدَّرْ ذَلِكَ لِي فَطَفِقْتُ إِذَا خَرَجْتُ فِي النَّاسِ بَعْدَ خُرُوجِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَحْزُنُنِي أَنِّي لَا أَرَى لِي أُسْوَةً إِلَّا رَجُلًا مَغْمُوصًا عَلَيْهِ فِي النِّفَاقِ أَوْ رَجُلًا مِمَّنْ عَذَرَ اللَّهُ مِنْ الضُّعَفَاءِ وَلَمْ يَذْكُرْنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى بَلَغَ تَبُوكَ فَقَالَ وَهُوَ جَالِسٌ فِي الْقَوْمِ بِتَبُوكَ مَا فَعَلَ كَعْبُ بْنُ مَالِكٍ قَالَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي سَلِمَةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ حَبَسَهُ بُرْدَاهُ وَالنَّظَرُ فِي عِطْفَيْهِ فَقَالَ لَهُ مُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ بِئْسَ مَا قُلْتَ وَاللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا عَلِمْنَا عَلَيْهِ إِلَّا خَيْرًا فَسَكَتَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَبَيْنَمَا هُوَ عَلَى ذَلِكَ رَأَى رَجُلًا مُبَيِّضًا يَزُولُ بِهِ السَّرَابُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كُنْ أَبَا خَيْثَمَةَ فَإِذَا هُوَ أَبُو خَيْثَمَةَ الْأَنْصَارِيُّ وَهُوَ الَّذِي تَصَدَّقَ بِصَاعِ التَّمْرِ حِينَ لَمَزَهُ الْمُنَافِقُونَ فَقَالَ كَعْبُ بْنُ مَالِكٍ فَلَمَّا بَلَغَنِي أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ تَوَجَّهَ قَافِلًا مِنْ تَبُوكَ حَضَرَنِي بَثِّي فَطَفِقْتُ أَتَذَكَّرُ الْكَذِبَ وَأَقُولُ بِمَ أَخْرُجُ مِنْ سَخَطِهِ غَدًا وَأَسْتَعِينُ عَلَى ذَلِكَ كُلَّ ذِي رَأْيٍ مِنْ أَهْلِي فَلَمَّا قِيلَ لِي إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ أَظَلَّ قَادِمًا زَاحَ عَنِّي الْبَاطِلُ حَتَّى عَرَفْتُ أَنِّي لَنْ أَنْجُوَ مِنْهُ بِشَيْءٍ أَبَدًا فَأَجْمَعْتُ صِدْقَهُ وَصَبَّحَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَادِمًا وَكَانَ إِذَا قَدِمَ مِنْ سَفَرٍ بَدَأَ بِالْمَسْجِدِ فَرَكَعَ فِيهِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ جَلَسَ لِلنَّاسِ فَلَمَّا فَعَلَ ذَلِكَ جَاءَهُ الْمُخَلَّفُونَ فَطَفِقُوا يَعْتَذِرُونَ إِلَيْهِ وَيَحْلِفُونَ لَهُ وَكَانُوا بِضْعَةً وَثَمَانِينَ رَجُلًا فَقَبِلَ مِنْهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَانِيَتَهُمْ وَبَايَعَهُمْ وَاسْتَغْفَرَ لَهُمْ وَوَكَلَ سَرَائِرَهُمْ إِلَى اللَّهِ حَتَّى جِئْتُ فَلَمَّا سَلَّمْتُ تَبَسَّمَ تَبَسُّمَ الْمُغْضَبِ ثُمَّ قَالَ تَعَالَ فَجِئْتُ أَمْشِي حَتَّى جَلَسْتُ بَيْنَ يَدَيْهِ فَقَالَ لِي مَا خَلَّفَكَ أَلَمْ تَكُنْ قَدْ ابْتَعْتَ ظَهْرَكَ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي وَاللَّهِ لَوْ جَلَسْتُ عِنْدَ غَيْرِكَ مِنْ أَهْلِ الدُّنْيَا لَرَأَيْتُ أَنِّي سَأَخْرُجُ مِنْ سَخَطِهِ بِعُذْرٍ وَلَقَدْ أُعْطِيتُ جَدَلًا وَلَكِنِّي وَاللَّهِ لَقَدْ عَلِمْتُ لَئِنْ حَدَّثْتُكَ الْيَوْمَ حَدِيثَ كَذِبٍ تَرْضَى بِهِ عَنِّي لَيُوشِكَنَّ اللَّهُ أَنْ يُسْخِطَكَ عَلَيَّ وَلَئِنْ حَدَّثْتُكَ حَدِيثَ صِدْقٍ تَجِدُ عَلَيَّ فِيهِ إِنِّي لَأَرْجُو فِيهِ عُقْبَى اللَّهِ وَاللَّهِ مَا كَانَ لِي عُذْرٌ وَاللَّهِ مَا كُنْتُ قَطُّ أَقْوَى وَلَا أَيْسَرَ مِنِّي حِينَ تَخَلَّفْتُ عَنْكَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَّا هَذَا فَقَدْ صَدَقَ فَقُمْ حَتَّى يَقْضِيَ اللَّهُ فِيكَ فَقُمْتُ وَثَارَ رِجَالٌ مِنْ بَنِي سَلِمَةَ فَاتَّبَعُونِي فَقَالُوا لِي وَاللَّهِ مَا عَلِمْنَاكَ أَذْنَبْتَ ذَنْبًا قَبْلَ هَذَا لَقَدْ عَجَزْتَ فِي أَنْ لَا تَكُونَ اعْتَذَرْتَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِمَا اعْتَذَرَ بِهِ إِلَيْهِ الْمُخَلَّفُونَ فَقَدْ كَانَ كَافِيَكَ ذَنْبَكَ اسْتِغْفَارُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ لَكَ قَالَ فَوَاللَّهِ مَا زَالُوا يُؤَنِّبُونَنِي حَتَّى أَرَدْتُ أَنْ أَرْجِعَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُكَذِّبَ نَفْسِي قَالَ ثُمَّ قُلْتُ لَهُمْ هَلْ لَقِيَ هَذَا مَعِي مِنْ أَحَدٍ قَالُوا نَعَمْ لَقِيَهُ مَعَكَ رَجُلَانِ قَالَا مِثْلَ مَا قُلْتَ فَقِيلَ لَهُمَا مِثْلَ مَا قِيلَ لَكَ قَالَ قُلْتُ مَنْ هُمَا قَالُوا مُرَارَةُ بْنُ الرَّبِيعَةَ الْعَامِرِيُّ وَهِلَالُ بْنُ أُمَيَّةَ الْوَاقِفِيُّ قَالَ فَذَكَرُوا لِي رَجُلَيْنِ صَالِحَيْنِ قَدْ شَهِدَا بَدْرًا فِيهِمَا أُسْوَةٌ قَالَ فَمَضَيْتُ حِينَ ذَكَرُوهُمَا لِي قَالَ وَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمُسْلِمِينَ عَنْ كَلَامِنَا أَيُّهَا الثَّلَاثَةُ مِنْ بَيْنِ مَنْ تَخَلَّفَ عَنْهُ قَالَ فَاجْتَنَبَنَا النَّاسُ وَقَالَ تَغَيَّرُوا لَنَا حَتَّى تَنَكَّرَتْ لِي فِي نَفْسِيَ الْأَرْضُ فَمَا هِيَ بِالْأَرْضِ الَّتِي أَعْرِفُ فَلَبِثْنَا عَلَى ذَلِكَ خَمْسِينَ لَيْلَةً فَأَمَّا صَاحِبَايَ فَاسْتَكَانَا وَقَعَدَا فِي بُيُوتِهِمَا يَبْكِيَانِ وَأَمَّا أَنَا فَكُنْتُ أَشَبَّ الْقَوْمِ وَأَجْلَدَهُمْ فَكُنْتُ أَخْرُجُ فَأَشْهَدُ الصَّلَاةَ وَأَطُوفُ فِي الْأَسْوَاقِ وَلَا يُكَلِّمُنِي أَحَدٌ وَآتِي رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَأُسَلِّمُ عَلَيْهِ وَهُوَ فِي مَجْلِسِهِ بَعْدَ الصَّلَاةِ فَأَقُولُ فِي نَفْسِي هَلْ حَرَّكَ شَفَتَيْهِ بِرَدِّ السَّلَامِ أَمْ لَا ثُمَّ أُصَلِّي قَرِيبًا مِنْهُ وَأُسَارِقُهُ النَّظَرَ فَإِذَا أَقْبَلْتُ عَلَى صَلَاتِي نَظَرَ إِلَيَّ وَإِذَا الْتَفَتُّ نَحْوَهُ أَعْرَضَ عَنِّي حَتَّى إِذَا طَالَ ذَلِكَ عَلَيَّ مِنْ جَفْوَةِ الْمُسْلِمِينَ مَشَيْتُ حَتَّى تَسَوَّرْتُ جِدَارَ حَائِطِ أَبِي قَتَادَةَ وَهُوَ ابْنُ عَمِّي وَأَحَبُّ النَّاسِ إِلَيَّ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَوَاللَّهِ مَا رَدَّ عَلَيَّ السَّلَامَ فَقُلْتُ لَهُ يَا أَبَا قَتَادَةَ أَنْشُدُكَ بِاللَّهِ هَلْ تَعْلَمَنَّ أَنِّي أُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ قَالَ فَسَكَتَ فَعُدْتُ فَنَاشَدْتُهُ فَسَكَتَ فَعُدْتُ فَنَاشَدْتُهُ فَقَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ فَفَاضَتْ عَيْنَايَ وَتَوَلَّيْتُ حَتَّى تَسَوَّرْتُ الْجِدَارَ فَبَيْنَا أَنَا أَمْشِي فِي سُوقِ الْمَدِينَةِ إِذَا نَبَطِيٌّ مِنْ نَبَطِ أَهْلِ الشَّامِ مِمَّنْ قَدِمَ بِالطَّعَامِ يَبِيعُهُ بِالْمَدِينَةِ يَقُولُ مَنْ يَدُلُّ عَلَى كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ فَطَفِقَ النَّاسُ يُشِيرُونَ لَهُ إِلَيَّ حَتَّى جَاءَنِي فَدَفَعَ إِلَيَّ كِتَابًا مِنْ مَلِكِ غَسَّانَ وَكُنْتُ كَاتِبًا فَقَرَأْتُهُ فَإِذَا فِيهِ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّهُ قَدْ بَلَغَنَا أَنَّ صَاحِبَكَ قَدْ جَفَاكَ وَلَمْ يَجْعَلْكَ اللَّهُ بِدَارِ هَوَانٍ وَلَا مَضْيَعَةٍ فَالْحَقْ بِنَا نُوَاسِكَ قَالَ فَقُلْتُ حِينَ قَرَأْتُهَا وَهَذِهِ أَيْضَا مِنْ الْبَلَاءِ فَتَيَامَمْتُ بِهَا التَّنُّورَ ف
Һөйләне миңә [Әбү Әт Саһир Әхмәт бин Әмру бин Ғабдулла бин Әмру бин Сәрх] Өмәүиҙәр ҡоло миңә [Ибнү Ваһб] миңә [Юныс] [Ибн Шиһабтан] әйтте, ул әйтте; — Бер ваҡыт пәйғәмбәребеҙ Сүриәлә христиан булған римлеләр һәм ғәрәптәр менән осрашыу өсөн Табуҡ һуғышына барған. Ибн Шиһаб әйткән; — Миңә [Ғабдулла бин Ғабдулла бин Ҡәғб бин Малик] әйтте, тип Ғабдулла бин Ҡәғб бин Малик - Ғабдулла бин Ҡәғб Ҡәғб улдарының береһе булған, ул һуҡыр булғанда Ҡәғб менән бергә йөрөгән - ул әйтте; «Бер ваҡыт [Ҡәғб бин Мәликтең] үҙе тураһында бер ваҡиға һөйләгәнен ишеттем, ул Пәйғәмбәребеҙгә ҡушылып, Табук һуғышында ҡатнашты». Ҡәғб бин Мәлик әйтте; — Тәбүк яуынан башҡа пәйғәмбәребеҙ ҡатнашҡан яуҙарҙа уның менән бергә бер ҡасан да ҡалманым, әммә Бәҙер яуында ла ҡалдым. Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләм бер ҡасан да тәнҡитләгән мосолман, ҡатнашмаған Бәҙер һуғышы, был сөнки Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләм һәм мосолмандар - Бәҙер һуғышында - тәүге маҡсат тик һөжүм итеү өсөн Ҡөрәйеш кафырҙар, улар дөйәләрҙә сәйәхәт иткән тиклем Аллаһы Тәғәлә үҙҙәренең мосолмандары менән ризалашты. ваҡыт. Ул ваҡытта мин Рәсүлуллаһ менән Ғәҡәбә төнөндә Ислам динен яҡларға вәғәҙә биргәндә ҡатнаштым. Минеңсә, Бәҙер һуғышында ҡатнашыуҙы Аҡба төнөндә ҡатнашыу менән сағыштырырлыҡ түгел, хатта Бәҙер һуғышы күпселек кешеләргә нығыраҡ оҡшаһа ла. Рәсүлуллаһ менән Табуҡ һуғышында ҡатнашмаған хикәйәләр араһында түбәндәгеләр бар; — Мин бөтөнләй ярҙамһыҙ инем, Табук һуғышында ҡатнашмағанда минән дә бер кемдең дә азатлығы булманы. Валлаһи, быға тиклем ике һыбайлы хайуанды төрлө алыштарға бөтөнләй әҙерләмәнем. Әммә был Табук һуғышында мин ике һыбайлы хайуан әҙерләнем. Ниһайәт, Рәсүлуллаһ шәллаллаһу ғәләйһис-сәләм көндәр бик эҫе булғанда Табуҡ яуына китә. Ул бик алыҫ араны үткән һәм хәүеф-хәтәрҙәр менән тулы булған һәм күп һанлы дошмандар менән осрашҡан, тип әйтергә мөмкин. Шунан һуң пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләм мосолмандарға уның менән нимә менән осрашасағын аңлата. Шуға ла ул мосолмандарға етерлек кимәлдә һуғыш кәрәк-ярағы әҙерләргә ҡуша. Ул ваҡытта күп кенә мосолмандар һуғышҡа йөкләмә хаты менән тәғәйенләнмәйенсә, пәйғәмбәр саллаллаһу ғәләйһис-сәләмде оҙатып йөрөгән. Ҡәғб әйтте; — Һуғыштан ситтә ҡалырға теләп, үҙен күрһәтмәгән бер кеше бар ине. Ул үҙенең үтәмәүен Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи үсәлламға белмәйәсәк тип шикләнгән - уның тураһында Аллаһы Тәғәлә Әззә Вә Жәлләнән бер ниндәй ҙә вәхи төшмәгәнсе -. Рәсүлуллаһ шәлләллаһу ғәләйһис-сәләм емеш-еләк йыйыу шул тиклем ҡәнәғәтләндерерлек булғанда Табукта һуғышҡа китте, иғтибарымды урып-йыйыуҙан ситкә йүнәлтергә тура килде. Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм һәм ҡатнашҡан мосолмандар әҙерләнеп йөрөгәндәр һәм мин шунда уҡ улар менән запас эҙләргә киттем. Шунан бөтөнләй кәрәк-яраҡ алмай өйгә ҡайттым. Мин үҙ-үҙемә әйттем; — Мин теләһә ҡайһы ваҡытта кәрәк-яраҡ әҙерләй алам. Мин һәр ваҡыт эйе һәм юҡ араһында йомаҡта, тик кешеләр әҙерерәк'. Рәсүлуллаһ ғәләйһис-сәләм мосолмандар менән бергә китте, ә мин бөтөнләй кәрәк-яраҡ әҙерләмәгән инем. Ниһайәт сығып киттем, аҙаҡ бер нәмә лә әҙерләмәй ҡайтып киттем. Һуғышта ҡатнашырғамы, юҡмы, тип гел шундай шикләнеп йөрөнөм, тик мосолман ғәскәрҙәре йүгереп киткәнсе, һуғыш инде ҡотороп киткәнсе. Шунан Мин яу яланына ҡушылырға теләй инем - әммә был тик теләк кенә ине - ахыр сиктә миңә яу яланына инмәү яҙылған. Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм Табук яу яланына киткәс, мине һағыш тойғоһо уратып ала башланы. Тирә-яҡтағы йәмәғәтселеккә сыҡҡас, Аллаһы Тәғәлә Әззә Вә Джалла тарафынан пенсия бирелгән ике йөҙлө йәки көсһөҙ кешеләрҙән башҡа осрарлыҡ кеше юҡлығын аңланым. Шул арала Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм Табуҡҡа килеп еткәнсе мине иҫләмәне. Шунан, дуҫтары араһында ултырғанда, ҡапыл һораны; — Ниңә беҙҙең менән Ҡәғб бин Мәлик килмәне? — Бану Сәлимәнән бер дуҫ яуап бирҙе; «Эй, Аллаһ Рәсүле, был көрәштән бигерәк, Ҡәғб бин Мәликтең үҙен нығыраҡ ҡайғыртыуы шикелле? — Дуҫтың һүҙҙәрен ишеткәс, Муаҙ бин Джабал әйтте; — Эй дуҫ, ниндәй насар һүҙ әйттең! Аллаһ менән ант итәм, эй Рәсүлуллаһ, мин беләм, Ҡәғб бин Мәлик яҡшы кеше». Шунан һуң Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәсалләм өнһөҙ ҡалды. Шулай шымып торғанда, ҡапыл тимер шлем кейгән, таныуы ауыр булған кешене күреп ҡалды. Шунан һуң Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм: «Һин Әбү Хәйтсәмә булырға тейешһең? — Баҡтиһәң, был кеше ысынлап та Әбү Хәйтсәмә Әл-Әнсари, ҡасандыр ике йөҙлөләр тарафынан ҡәһәрләнгәндә финиктан бер шағ саҙаҡа биргән дуҫы булып сыҡты. Ҡәғб бин Мәлик әйтте; — Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләмдең Табуҡ яуынан ҡайтырға әҙерләнеүен ишеткәс, күңелем һағыш менән тулды. Шунан алдау өсөн һылтауҙар уйлап таба башланым. Мин үҙ-үҙемә әйттем; — Ниндәй сәбәп мине Пәйғәмбәребеҙҙең асыуынан ҡотҡара ала? — Быны хәл итеү өсөн кәңәш бирә алырлыҡ ғаиләмдән ярҙам һораным. Берәү Мәҙинә ҡалаһына пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм килеп етергә лә өлгөрҙө тигәс, алдауҙың сәбәбе башымдан юғалды. Ниһайәт, Пәйғәмбәребеҙгә бөтөнләй алдаша алмауымды аңланым. Шуға күрә уға дөрөҫөн әйтергә тура килде. Күп тә үтмәне, Мәҙинә ҡалаһына Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм килеп етә. Ғәҙәттәгесә, ул тура мәсеткә - ниндәйҙер районға сәйәхәттән килгән һайын йолаһы булғанса - намаҙ уҡырға бара. Сөннәт намаҙын уҡығас, Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм шунда уҡ дуҫтары менән һөйләшеп ултырҙы. Ошонан һуң мосолмандар менән һуғышта ҡатнашып өлгөрмәгән бер нисә дуҫы килеп, һүгенеп уға төрлө сәбәптәр еткерә. Яҡынса иҫәпләүҙәр буйынса, алыштарҙа ҡатнашмаған һикһәндән ашыу кеше булған. Баҡтиһәң, Пәйғәмбәребеҙ һуғышта ҡатнашмағандарҙың асыҡлығын ҡабул иткән, уларға биғәт биргән, улар өсөн ғәфү үтенгән, күңелдәрендә йәшергәндәрен Аллаһы Тәғәләгә тапшырған. Бер нисә минуттан Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәсәлламды күрергә килдем. Мин иҫәнләшкәс, асыулы кеше йылмайыуы кеүек йылмайҙы. Шунан һуң ул; 'Кил бында! — Шунан тап уның алдына ултырғансы, уға яҡыныраҡ атланым. Бынан һуң пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм: «Ни өсөн һин беҙгә ҡушылып һуғышҡа ҡушылмайһың, эй Ҡәғбәб? Тәнеңде лә, йәнеңде лә Исламға тапшырырға вәғәҙә бирмәнеңме? — тип яуап бирҙем; «Эй, Аллаһ илсеһе, ант итәм, әгәр ҙә мин һинән башҡа берәйһе янында ултырһам, мин килтергән сәбәптәр һәм дәлилдәр арҡаһында уның асыуынан азат булыр инем, тип ышанам. Тик, Аллаһ менән ант итәм, мин беләм, хәҙер мин һеҙгә сәбәптәр бирәм, улар ялған менән тулы, һеҙ асыуланмаҫ өсөн, те Ысынлап та, һине миңә асыуландырыусы Аллаһ булды. Әгәр мин һиңә, эй Аллаһ Рәсүле, үҙемдең дөрөҫ һәм намыҫлы сәбәптәремде тәҡдим итһәм, ә һуңынан һин мине шул сәбәптәр өсөн әрләйһең икән, мин уны рәхәтләнеп ҡабул итермен. Аллаһ Тәғәлә мине намыҫлы һүҙҙәрем менән язаға тарттырһын. Валлаһи, һуғышта ҡатнашыуҙан тыйыр йәш юҡ. Валлаһи, мосолмандар менән көрәшкә ҡушылыу мөмкинлегем бик сикле булһа ла, ул ваҡытта бөтөнләй сараһыҙ инем. Был ихлас иҡрарҙы ишеткән Аллаһ Рәсүле: «Был кеше намыҫлы һәм дөрөҫ һөйләне», — тине. Шуға күрә, Аллаһ һеҙгә ҡарар биргәнсе, торғоҙ». Ниһайәт, тороп, уның яғынан күстем. Күп тә үтмәне, Бәни Сәлимәнән бер нисә кеше артымдан эйәреп, был һүҙҙәрҙе әйттеләр; «Эй, Ҡәғбәб, Аллаһ менән ант итәм, быға тиклем беҙ һинең хата/гонаһ ҡылғаныңды белмәнек. Һин ысынлап та Аллаһ Рәсүленә һуғышҡа бармаған башҡа дуҫтар килтергән сәбәптәрҙе аңлатмағанһың. Ысынлап та, һеҙҙең өсөн Аллаһ Рәсүле истиғфары ғына һеҙҙең гонаһтарығыҙҙы юя». Ҡәғб бин Мәлик был һүҙҙәрҙән һуң; «Аллаһ менән ант итәм, улар мине һәр ваҡыт кәмһетә, тик мин Пәйғәмбәребеҙгә ҡайтырға теләйем, ә һуңынан үҙемә алдайым». Ҡәғб бин Мәлик әйтте; — Минең кеүек Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһис-сәләм алдында тағы берәйһе бармы? — Бану Сәлимә халҡы яуап бирҙе; 'Эйе. Һинең кеүек тағы ике кеше бар. Ике кеше һин әйткәндәрҙе Аллаһ Рәсүленә әйтте һәм Аллаһ Рәсүле уларға һиңә яуап биргән кеүек яуап бирҙе». Ҡәғб бин Мәлик әйтте; — Шунан һораным; — Был ике кеше кемдәр, дуҫтар? — Улар, Бәни Сәлимә, яуап бирҙе; — Ике кеше — Мурара бин Рәбиғә Әл Әмин һәм Хилал бин Өммәйә Әл Ваҡифи. Ҡәғб бин Мәлик әйтте; — Шунан улар Бәҙер һуғышында ҡатнашҡан һәм икеһе лә яҡшы өлгө булырға лайыҡлы ике тәҡүә дуҫты телгә алдылар. Шунан һуң, был ике кешене миңә телгә алғас, мин киттем'. Ҡәғб бин Мәлик әйтте; — Бер нисә көндән һуң Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм мосолмандарға Табук һуғышында ҡатнашмаған өсәүбеҙ менән һөйләшеүҙе тыйҙы. Шул ваҡыттан алып мосолмандар алыҫлаша башланы, өсөбөҙгә ҡарата мөнәсәбәттәрен үҙгәртә башланы, был ер беҙгә ят тойолдо. Күрәһең, был ер түгел, мин йәшәгән ер һәм был илле төн дауам итте'. Табуҡ һуғышында ҡатнашмаған ике дуҫым хәҙер үҙ өйөндә моңһоу тубыҡланып илай, ә мин ҡаты һәм ҡаты егет. Үҙемде ғәҙәти тотоуымды дауам итәм, көндәлек эштәрҙе ғәҙәттәгесә башҡарам. Мин былай ҙа өйҙән сығып, башҡа мосолмандар менән бергә йәмәғәт намаҙына мәсеткә йөрөнөм, минең менән һөйләшергә теләүсе булмаһа ла, баҙар буйлап йөрөнөм. Бер көнгә тиклем мин Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәсәллам янына барып, намаҙҙан һуң урынында ултырғанда сәләм бирҙем. Мин үҙемә һораным; — Пәйғәмбәребеҙ сәләмгә яуап бирер өсөн ирендәрен ҡыбырлармы, юҡмы? Шунан һуң мин Аллаһ Рәсүле янында уға урлап ҡараш ташлап намаҙ уҡыным. Намаҙ уҡырға әҙерләнгәндә ул миңә ҡарап торҙо. Мин уға боролғас, ул күҙҙәрен минән алды», — тип уйланы. Оҙаҡ ваҡыт мосолман йәмғиәтенән айырылып торғас, Әбү Ҡатада баҡсаһының кәртәһенә барып еткәнсе йөрөп килдем. Әбү Ҡатада абзыйымдың улы - ҡоҙасам - һәм ул миңә оҡшаған кеше. Унда барып еткәс, уға сәләм бирҙем. Элеккесә Мин, Валлаһи, сәләмемә бөтөнләй яуап бирмәне. Ниһайәт, ҡыйыулыҡ таптым, унан һораным; — Эй, Әбү Ҡатадаһ, һиңә Аллаһ исеме менән ант итәм, һин белмәйһеңме, ысынлап та, мин Аллаһты һәм Уның Рәсүлен яратам? — Әбү Ҡатада өндәшмәй генә ҡалған булып сыҡты. Шунан тәүге тапҡыр кеүек һүгенеп һүҙемде тағы ҡабатланым. Тик ул өндәшмәй генә ҡалды. Шунан әйткәнемде ҡабатланым, ул яуап бирҙе; «Ысынлап та, быны Аллаһ һәм Уның рәсүле яҡшыраҡ белә». Уның һүҙҙәрен ишетеп, күҙҙәремә йәштәр тулды, баҡса буйлап йөрөй торғас, өйгә ҡайттым. Мәҙинә баҙарында йөрөгәндә, Сүриә иленән Мәҙинә ҡалаһында аҙыҡ-түлек һатып йөрөгән бер кеше һораны; — Кем миңә Ҡәғб бин Мәликтең ҡайҙа икәнен күрһәтә ала? — Шунан халыҡ миңә күрһәтте, тик теге кеше миңә килеп, Ғассан батшаның хатын тотторҙо. Уҡый-яҙа белгәнгә күрә, хаттың йөкмәткеһен дә аңлайым. Баҡтиһәң, хаттың йөкмәткеһе түбәндәгесә; — Беҙ ишеттек: һинең дуҫың – йәғни Аллаһ Рәсүле ғәләйһис-сәләм – һине йәмәғәт йәмғиәтенән айырып ҡуйған, ә Раббың үҙе һине шулай ташламаған. Шуға күрә, беҙгә ҡушылырға, беҙ һеҙгә мотлаҡ ярҙам итербеҙ’. Хатты уҡығас, мин әйттем; — Ысынында, был хат та минең өсөн афәт. Шунан мейескә һалып, бөткәнсе яндырҙым. Ҡырҡ көн дөйөм экскоммуникациянан һуң, асыҡланыуынса, Хоҙай вәхиһе төшмәгән. Бер көндө миңә пәйғәмбәребеҙ ғәләйһис-сәләмдең илсеһе килеп, хәбәр еткерҙе; «Эй, Ҡәғбәб, ысынлап та, Аллаһ Рәсүле ғәләйһис-сәләм һеҙгә ҡатындарығыҙҙан ҡасырға ҡушты». Мин һорайым; — Айырылышырғамы әллә нимә? — Илсе яуап бирҙе; — Айырылышырға кәрәкмәй. Әммә, тик унан ҡасығыҙ һәм уға яҡынлашмағыҙ». Шунан ҡатыныма әйттем; — Эй, апай, һин тәүҙә ата-әсәйеңә ҡайтып, Аллаһ был мәсьәлә буйынса аныҡ ҡарар сығарғансы улар янында ҡалырға тейешһең. Ҡәғб бин Мәлик әйтте; — Күп тә үтмәй, Хилал бин Өмәйәнең ҡатыны Аллаһ Рәсүле саллаллаһу ғәләйһи үә сәлләм янына барып һорай; «Эй, Аллаһ Рәсүле, Хилал бин Өмәйә ҡарт һәм көсһөҙ, хеҙмәтселәре лә юҡ. Шуға күрә, рөхсәт итегеҙ, мин уны ҡарайым'. Рәсүлуллаһ саллаллаһу ғәләйһи вәсалләм яуап бирҙе: «Юҡ. Иң яҡшыһы, әгәр һеҙ уны оҙатып түгел, тәүҙә һәм ул һеҙгә яҡын булырға тейеш түгел, бер аҙ ваҡыт’. Хилалдың ҡатыны ныҡ торҙо ла; — Валлаһи, эй Рәсүлуллаһ, хәҙер уның йәшәүгә дәрт-дарманы юҡ. Ул был проблемаға осрағандан бирле әлегә тиклем гел илай». Ҡәғб бин Мәлик әйтте; — Минең ғаиләнән ҡайһы бер кешеләр әйтте; — Ҡатыныңдың был эше буйынса тәүҙә Аллаһ Рәсүленән рөхсәт һора. Сөнки Рәсүлуллаһ шәллаллаһу ғәләйһи вәсәллам үҙе Хилал бин Өмәйәгә ирен ҡарарға рөхсәт биргән булған. Ҡәғб бин Мәлик әйтте; — Ҡатынымдың был эше буйынса пәйғәмбәребеҙҙән рөхсәт һорамайым, саллаллаһу ғәләйһис-сәләм. Сөнки, әммә йәш саҡта рөхсәт һораһам, Рәсүлуллаһтың ниндәй яуабын белмәҫ инем», — тине. Ҡәғб бин Мәлик әйтте; — Баҡтиһәң, был ун төн дауам иткән, тимәк, мосолмандар беҙҙең менән һөйләшеү тыйылғандан башлап беҙҙең өсөн илле төн булған. Ҡәғб бин Мәлик әйтте; — Шунан илленсе төндә фаҡур намаҙын өй артында уҡыным. Намаҙ уҡып ултырғанда күңелемдә үкенес, һағыш тулды. Был һымаҡ. Был киң ер миңә тар тойола. Ҡапыл офоҡ аша кемдеңдер ҡаты ҡысҡырыуын ишеттем; — Эй, Ҡәғб бин Мәлик, шатлан! — Шулай итеп, мин йығылып төштөм һәм үҙемдең проблемамдан азат икәнемде аңланым. Ҡәғб бин Мәлик әйтте; — Шул саҡта Пәйғәмбәребеҙ саллаллаһу ғәләйһи вәссәләм мосолмандарға был хәл тамамланды тип иғлан итте .