Yang berhak menjadi imam adalah yang paling baik bacaan terhadap al-qur’an, lalu yang paling tahu sunnah, paling dahulu hijrah, dan paling dulu masuk islam

حَدَّثَنَا هَنَّادٌ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنْ الْأَعْمَشِ قَالَ و حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ عَنْ الْأَعْمَشِ عَنْ إِسْمَعِيلَ بْنِ رَجَاءٍ الزُّبَيْدِيِّ عَنْ أَوْسِ بْنِ ضَمْعَجٍ قَال سَمِعْتُ أَبَا مَسْعُودٍ الْأَنْصَارِيَّ يَقُولُقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَؤُمُّ الْقَوْمَ أَقْرَؤُهُمْ لِكِتَابِ اللَّهِ فَإِنْ كَانُوا فِي الْقِرَاءَةِ سَوَاءً فَأَعْلَمُهُمْ بِالسُّنَّةِ فَإِنْ كَانُوا فِي السُّنَّةِ سَوَاءً فَأَقْدَمُهُمْ هِجْرَةً فَإِنْ كَانُوا فِي الْهِجْرَةِ سَوَاءً فَأَكْبَرُهُمْ سِنًّا وَلَا يُؤَمُّ الرَّجُلُ فِي سُلْطَانِهِ وَلَا يُجْلَسُ عَلَى تَكْرِمَتِهِ فِي بَيْتِهِ إِلَّا بِإِذْنِهِقَالَ مَحْمُودُ بْنُ غَيْلَانَ قَالَ ابْنُ نُمَيْرٍ فِي حَدِيثِهِ أَقْدَمُهُمْ سِنًّا قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَاب عَنْ أَبِي سَعِيدٍ وَأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ وَمَالِكِ بْنِ الْحُوَيْرِثِ وَعَمْرِو بْنِ سَلَمَةَ قَالَ أَبُو عِيسَى وَحَدِيثُ أَبِي مَسْعُودٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا أَحَقُّ النَّاسِ بِالْإِمَامَةِ أَقْرَؤُهُمْ لِكِتَابِ اللَّهِ وَأَعْلَمُهُمْ بِالسُّنَّةِ وَقَالُوا صَاحِبُ الْمَنْزِلِ أَحَقُّ بِالْإِمَامَةِ و قَالَ بَعْضُهُمْ إِذَا أَذِنَ صَاحِبُ الْمَنْزِلِ لَغَيْرِهِ فَلَا بَأْسَ أَنْ يُصَلِّيَ بِهِ وَكَرِهَهُ بَعْضُهُمْ وَقَالُوا السُّنَّةُ أَنْ يُصَلِّيَ صَاحِبُ الْبَيْتِ قَالَ أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ وَقَوْلُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَا يُؤَمُّ الرَّجُلُ فِي سُلْطَانِهِ وَلَا يُجْلَسُ عَلَى تَكْرِمَتِهِ فِي بَيْتِهِ إِلَّا بِإِذْنِهِ فَإِذَا أَذِنَ فَأَرْجُو أَنَّ الْإِذْنَ فِي الْكُلِّ وَلَمْ يَرَ بِهِ بَأْسًا إِذَا أَذِنَ لَهُ أَنْ يُصَلِّيَ بِهِ

بىزگە [ھەنناد] مۇنداق دېگەن؛ بىزگە [ئەبۇ مۇئاۋىيە] مۇنداق دېگەن؛ بىزگە [ئەل ئاماسى] مۇنداق دېگەن؛ بىزگە [مەھمۇد بىن غەيلان] مۇنداق دېگەن؛ بىزگە [ئەبۇ مۇئاۋىيە] ۋە [ئابدۇللاھ بىن نۇمەير] [ئەل ئاماسى]دىن [ئىسمائىل بىن رەجە ئەز زۇبەير]دىن [ئاۋس بىن دىلمەج] مۇنداق دېگەن: «مەن [ئەبۇ مەسئۇد ئەل ئەنسارىنىڭ] مۇنداق دېگەنلىكىنى ئاڭلىدىم: رەسۇلۇللاھ سەللەللاھۇ ئەلەيھى ۋەسەللەم مۇنداق دېگەن: «بىر قەۋمنىڭ ئىماملىقىغا ئەڭ ھەقلىق بولغان كىشى قۇرئان ئوقۇشتا ئەڭ ياخشى بولغان كىشىدۇر. ئەگەر ئۇلار ئوقۇشتا ئوخشاش بولسا، سۈننەتنى ئەڭ ياخشى چۈشىنىدىغان كىشىدۇر. ئەگەر ئۇلار سۈننەتتە ئوخشاش بولسا، ئەڭ ئاۋۋال ھىجرەت قىلغان كىشىدۇر. ئەگەر ئۇلار ھىجرەتتە ئوخشاش بولسا، ئەڭ چوڭى ئەڭ چوڭىدۇر. ھېچكىم باشقىلارنىڭ ھوقۇقى بىلەن پوپ بولمىسۇن ۋە ئۇنىڭ رۇخسىتىسىز ئۇنىڭ ئۆيىدىكى ئالاھىدە ئورنىدا ئولتۇرمىسۇن». مەھمۇد بىن غەيلان مۇنداق دېگەن: ئىبنى نۇمەير ئۆزىنىڭ «ئەڭ چوڭ ياشتىكى» ناملىق ھەدىسىدە تىلغا ئالغان. ئەبۇ ئەيسا مۇنداق دېگەن: «بۇ بابتا ئەبۇ سەئىد ئەلخۇدرى، ئەنەس بىن مالىك، مالىك بىن ئەل ھۇۋېيرىس ۋە ئەمر بىن سەلەمەدىنمۇ بىر رىۋايەت بار. ئەبۇ ئەيسا مۇنداق دېگەن: «ئەبۇ مەسئۇدنىڭ بۇ ھەدىسى ھەسەن سەھىھ. بۇ ھەدىسنى ئالىملار ئەمەل قىلىدۇ، ئۇلار مۇنداق دەيدۇ: «ئىمام بولۇشقا ئەڭ ھەقلىق ئادەم قۇرئاننى ئەڭ ياخشى ئوقۇيدىغان ۋە سۈننەتنى ئەڭ ياخشى چۈشىنىدىغان ئادەمدۇر». ئۇلار يەنە مۇنداق دېگەن: «ئۆي ئىگىسىنىڭ ئىمام بولۇشقا ھەققى بار». ئۇلارنىڭ بەزىلىرى: «ئۆي ئىگىسى باشقىلارغا رۇخسەت قىلسا، ئۇنىڭ بىلەن ناماز ئوقۇشنىڭ زىيىنى يوق» دېگەن. ئەمما يەنە بەزىلىرى بۇنى مەكرۇھ دەپ قاراپ: «ئۆي ئىگىسىنىڭ ئىمام بولۇشى سۈننەت» دېگەن. ئىمام ئەھمەد بىن ھەنبەل مۇنداق دېگەن: «رەسۇلۇللاھنىڭ سۆزى: «ھېچكىم باشقىلارنىڭ ئىماملىقىدا ئىمام بولماسلىقى ۋە ئۇنىڭ رۇخسىتىسىز ئۇنىڭ ئۆيىدە ئۇنىڭ ئالاھىدە ئورنىدا ئولتۇرماسلىقى كېرەك». ئەگەر رۇخسەت قىلىنسا، مەن ھەممەيلەنگە رۇخسەت قىلىنىشىنى ئۈمىد قىلىمەن. ئاندىن ئۇ ئۆينىڭ ئىگىسى رۇخسەت قىلسا، نامازغا ئىماملىق قىلىشقا بولىدىغانلىقىنى ئوتتۇرىغا قويدى.