Hadith Representative
Peristiwa Perang Uhud: Ujian pasukan pemanah, keteguhan Umar RA, dan penegasan Tauhid atas kesyirikan
Imam Bukhari : 2812حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ خَالِدٍ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ قَالَ سَمِعْتُ الْبَرَاءَ بْنَ عَازِبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا يُحَدِّثُ قَالَجَعَلَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الرَّجَّالَةِ يَوْمَ أُحُدٍ وَكَانُوا خَمْسِينَ رَجُلًا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ جُبَيْرٍ فَقَالَ إِنْ رَأَيْتُمُونَا تَخْطَفُنَا الطَّيْرُ فَلَا تَبْرَحُوا مَكَانَكُمْ هَذَا حَتَّى أُرْسِلَ إِلَيْكُمْ وَإِنْ رَأَيْتُمُونَا هَزَمْنَا الْقَوْمَ وَأَوْطَأْنَاهُمْ فَلَا تَبْرَحُوا حَتَّى أُرْسِلَ إِلَيْكُمْ فَهَزَمُوهُمْ قَالَ فَأَنَا وَاللَّهِ رَأَيْتُ النِّسَاءَ يَشْتَدِدْنَ قَدْ بَدَتْ خَلَاخِلُهُنَّ وَأَسْوُقُهُنَّ رَافِعَاتٍ ثِيَابَهُنَّ فَقَالَ أَصْحَابُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جُبَيْرٍ الْغَنِيمَةَ أَيْ قَوْمِ الْغَنِيمَةَ ظَهَرَ أَصْحَابُكُمْ فَمَا تَنْتَظِرُونَ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جُبَيْرٍ أَنَسِيتُمْ مَا قَالَ لَكُمْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالُوا وَاللَّهِ لَنَأْتِيَنَّ النَّاسَ فَلَنُصِيبَنَّ مِنْ الْغَنِيمَةِ فَلَمَّا أَتَوْهُمْ صُرِفَتْ وُجُوهُهُمْ فَأَقْبَلُوا مُنْهَزِمِينَ فَذَاكَ إِذْ يَدْعُوهُمْ الرَّسُولُ فِي أُخْرَاهُمْ فَلَمْ يَبْقَ مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غَيْرُ اثْنَيْ عَشَرَ رَجُلًا فَأَصَابُوا مِنَّا سَبْعِينَ وَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَصْحَابُهُ أَصَابُوا مِنْ الْمُشْرِكِينَ يَوْمَ بَدْرٍ أَرْبَعِينَ وَمِائَةً سَبْعِينَ أَسِيرًا وَسَبْعِينَ قَتِيلًا فَقَالَ أَبُو سُفْيَانَ أَفِي الْقَوْمِ مُحَمَّدٌ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ فَنَهَاهُمْ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُجِيبُوهُ ثُمَّ قَالَ أَفِي الْقَوْمِ ابْنُ أَبِي قُحَافَةَ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ قَالَ أَفِي الْقَوْمِ ابْنُ الْخَطَّابِ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى أَصْحَابِهِ فَقَالَ أَمَّا هَؤُلَاءِ فَقَدْ قُتِلُوا فَمَا مَلَكَ عُمَرُ نَفْسَهُ فَقَالَ كَذَبْتَ وَاللَّهِ يَا عَدُوَّ اللَّهِ إِنَّ الَّذِينَ عَدَدْتَ لَأَحْيَاءٌ كُلُّهُمْ وَقَدْ بَقِيَ لَكَ مَا يَسُوءُكَ قَالَ يَوْمٌ بِيَوْمِ بَدْرٍ وَالْحَرْبُ سِجَالٌ إِنَّكُمْ سَتَجِدُونَ فِي الْقَوْمِ مُثْلَةً لَمْ آمُرْ بِهَا وَلَمْ تَسُؤْنِي ثُمَّ أَخَذَ يَرْتَجِزُ أُعْلُ هُبَلْ أُعْلُ هُبَلْ قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَا تُجِيبُوا لَهُ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا نَقُولُ قَالَ قُولُوا اللَّهُ أَعْلَى وَأَجَلُّ قَالَ إِنَّ لَنَا الْعُزَّى وَلَا عُزَّى لَكُمْ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَلَا تُجِيبُوا لَهُ قَالَ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا نَقُولُ قَالَ قُولُوا اللَّهُ مَوْلَانَا وَلَا مَوْلَى لَكُمْ
Atugambye ['Amru bin Kholid] atugambye [Zuhair] atugambye [Abu Ishaq] yagamba nawulidde [Al Baro' bin 'Azib radliallahu 'anhuma] yagamba, yagamba; Nabbi sallallaahu’alaihiwasallam yalonda ‘Abdullah bin Jubair okuba omuduumizi w’amagye g’ebigere - abasaale - mu lutalo lw’e Uhud, nga galimu abantu amakumi ataano. Yagamba nti: ‘Bw’onoolaba nga tukubwa ebinyonyi, olwo tova mu kifo kyo okutuusa lwe ndisindika omubaka akutegeeze. Era bw’olaba nga tuwangula omulabe ne tubalinnyirira, kale tova mu kifo kyo okutuusa lwe ndisindika omubaka’. Oluvannyuma Abasiraamu basobodde okuwangula abalabe baabwe. Al Baro’ yagamba nti: ‘Ate nze, ddala Allah, nnalaba abakazi -abalabe- nga badduka okwetoloola olwo obukomo ne bulabibwa ku bigere byabwe n’ennyana zaabwe kubanga baasitula engoye zaabwe’. Kale abasajja ba ‘Abdullah bin Jubair bagamba nti: ‘Ebyo ghonimah - omunyago gw’olutalo -, ekitegeeza nti abakazi ba ghonimah. Mikwano gyo bagiwangudde, kale, olinda ki?'. Kale ‘Abdullah bin Jubair yagamba nti: ‘Mwerabidde Rasulullah Sallallahu’alaiwasallam bye yakugamba?’. Baddamu nti: ‘Mazima tulina okugenda gye bali tusobole okufuna ghonimah’. Bwe baasemberera amagye agaali wansi, amaaso gaabwe gaakyusibwa - okuva ku kiruubirirwa ekikulu - okutuusa lwe baali badduka nga batabuse. Ekyo kye kyaliwo Nabbi sallallaahu’alaiwasallam bwe yabayita okuva emabega waabwe so nga mu kiseera ekyo tewaali muntu yenna asigadde ne Nabbi sallallahu’alaihiwasallam okuggyako amagye kkumi na abiri. Abantu nsanvu okuva ku ludda lwaffe baafiiriddewo. Mu kiseera kino, mu lutalo lw’e Badr, Nabbi sallallaahu’alaihiwasallam ne banne basobodde okuwangula amagye ga Mushrikin kikumi mu ana, kwe kugamba abantu nsanvu ne battibwa ate abalala nsanvu ne bafuuka abasibe. Mu kiseera ekyo Abu Sufyan yagamba nti: ‘Waliwo Muhammad wakati mu magye?’. Yabuuzizza emirundi esatu. Nabbi sallallaahu’alaihiwasallam yagaana ba swahaaba okukiddamu. Awo nate n’agamba nti: ‘Waliwo Ibn Abi Qohafah wakati mu magye -Abu Bakr radiallahu ‘anhu-?’. emirundi esatu. Awo n’addamu n’agamba nti: ‘Waliwo Ibn Al Khoththob wakati mu magye?’, emirundi esatu. Oluvannyuma yaddayo eri mikwano gye n’agamba nti: ‘Bonna battiddwa’. Kale ‘Umar teyasobola kufuga nneewulira ze n’agamba nti: ‘Olimba. Allah, ggwe omulabe wa Allah, mazima abantu b’onoonya bonna bakyali balamu era bakyasigadde okukuleetera obubi’. Abu Sufyan yagamba nti: ‘Olutalo luno lwali kwanukula lutalo lwa Badr kubanga mu lutalo obuwanguzi bujja ne bugenda. Mazima ddala ojja kusanga abakaafiiri nga basala emirambo n’okutema abakoseddwa kye ssaalagira naye nga nange sikyeraliikirira.’ Olwo Abu Sufyan n’atandika okuwuuma ebitontome nti: ‘Hubal munene, Hubal munene’. Kale Nabbi sallallaahu’alaihiwasallam yagamba nti: ‘Lwaki toddamu?’. Baswahaba nebabuuza nti: ‘Ayi Omubaka wa Allah, tugambe ki?’. Yagamba nti: ‘Gamba nti: Allah ye Mukulu Ennyo, Ali Waggulu Ennyo’. Abu Sufyan nate n’agamba nti: ‘Ffe tulina katonda Hubal so nga ggwe tolina’. Kale Nabbi sallallaahu’alaihiwasallam yaddamu n’agamba nti: ‘Lwaki toddamu?’. Baswahaba nebabuuza nti: ‘Ayi Omubaka wa Allah, tugambe ki?’. Yagamba nti: ‘Gamba nti: Allah ye Mukuumi waffe so nga ggwe tolina mukuumi’.