Kisah perjalanan Nabi Musa 'alaihissalam menuntut ilmu dan pertemuannya dengan Nabi Khidhir 'alaihissalam

Imam Bukhari : 72

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ غُرَيْرٍ الزُّهْرِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ حَدَّثَهُ أَنَّ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ أَخْبَرَهُ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّهُ تَمَارَى هُوَ وَالْحُرُّ بْنُ قَيْسِ بْنِ حِصْنٍ الْفَزَارِيُّ فِي صَاحِبِ مُوسَى قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ هُوَ خَضِرٌ فَمَرَّ بِهِمَا أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ فَدَعَاهُ ابْنُ عَبَّاسٍ فَقَالَ إِنِّي تَمَارَيْتُ أَنَا وَصَاحِبِي هَذَا فِي صَاحِبِ مُوسَى الَّذِي سَأَلَ مُوسَى السَّبِيلَ إِلَى لُقِيِّهِ هَلْ سَمِعْتَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَذْكُرُ شَأْنَهُ قَالَ نَعَمْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ بَيْنَمَا مُوسَى فِي مَلَإٍ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ جَاءَهُ رَجُلٌ فَقَالَ هَلْ تَعْلَمُ أَحَدًا أَعْلَمَ مِنْكَ قَالَ مُوسَى لَا فَأَوْحَى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ إِلَى مُوسَى بَلَى عَبْدُنَا خَضِرٌ فَسَأَلَ مُوسَى السَّبِيلَ إِلَيْهِ فَجَعَلَ اللَّهُ لَهُ الْحُوتَ آيَةً وَقِيلَ لَهُ إِذَا فَقَدْتَ الْحُوتَ فَارْجِعْ فَإِنَّكَ سَتَلْقَاهُ وَكَانَ يَتَّبِعُ أَثَرَ الْحُوتِ فِي الْبَحْرِ فَقَالَ لِمُوسَى فَتَاهُ{ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهِ إِلَّا الشَّيْطَانُ أَنْ أَذْكُرَهُ }{ قَالَ ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِي فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا }فَوَجَدَا خَضِرًا فَكَانَ مِنْ شَأْنِهِمَا الَّذِي قَصَّ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِي كِتَابِهِ

[মুহাম্মাদ বিন ঘৰাইৰ আজ জুহৰীয়ে] মোক ক’লে, [য়া’কুব বিন ইব্ৰাহিমে] আমাক ক’লে, [মোৰ পিতৃয়ে] মোক [ছালিহ]ৰ পৰা [ইবনে শ্বিহাব]ৰ পৰা ক’লে, তেওঁ মোক ক’লে যে [‘উবাইদুল্লাহ বিন আব্দুল্লাহ] [ইবনে আব্বাছ]ৰ পৰা তেওঁক কৈছিল, যে তেওঁ আৰু আল হুৰু বিন কাইছ বিন হিছিন আল ফাজাৰীয়ে ছাহাবীৰ বিষয়ে তৰ্ক কৰি আছে মুছা আলাইহিছ চালামৰ বিষয়ে ইবনে আব্বাছে কৈছিল; তেওঁ হৈছে খিদিৰ আলাইহিছ চালাম। হঠাতে উবায় বিন কাব তেওঁলোকৰ সন্মুখৰ পৰা পাৰ হৈ গ’ল, তাৰ পিছত ইবনে আব্বাছে তেওঁক মাতি আনি ক’লে: ‘মোৰ এই বন্ধু আৰু মই মুছা আলাইহিছ চালামৰ চাহাবীৰ বিষয়ে তৰ্ক কৰি আছিলো, যাক অৱশেষত তেওঁলোকক লগ পোৱা পথৰ বিষয়ে সোধা হৈছিল, আপুনি কেতিয়াবা নবী ছাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছলামে এই বিষয়টো বর্ণনা কৰা শুনিছেনে?’। [উবায় বিন কা’বে] উত্তৰ দিলে: হয়, ঠিকেই কৈছে, মই এবাৰ ৰাছুলুল্লাহ চাল্লাল্লাহু আলাইহি ৱাছাল্লামৰ কথা শুনিছিলো: ‘যেতিয়া মুছা ইস্ৰায়েলৰ সন্তানসকলৰ নেতাসকলৰ মাজত আছিল, তেতিয়া কোনোবা আহিছিল যিয়ে সুধিছিল: আপুনি আপোনাৰ তুলনাত চতুৰ কোনোবাক চিনি পায়নে?’ মুছাই ক’লে ‘আলাইহিছ ছালাম: ‘নাই’। গতিকে আল্লাহ তাআলাই মুছা আলাইহিছৰ ওচৰত এই প্ৰণাম অৱতীৰ্ণ কৰিলে: ‘তাত আছে, অৰ্থাৎ আমাৰ হিদলিৰ নামৰ বান্দা’। গতিকে মুছা আলাইহিছ চালামে তেওঁক লগ পোৱাৰ উপায় বিচাৰিলে। আল্লাহে মুছাৰ বাবে মাছটো নিদৰ্শন হিচাপে বনাই তেওঁক ক’লে; 'মাছটো হেৰুৱালে ঘূৰি আহক, পিছত লগ পাব'। গতিকে মুছা আলাইহিছ চালামে সাগৰত মাছৰ খোজ অনুসৰণ কৰিলে। মুছা আলাইহিছ ছালামৰ শিষ্যই ক’লে: ‘আমি কেতিয়া শিলত আশ্ৰয় বিচাৰিছিলো আপুনি জানিছিলনে? আচলতে মই মাছৰ বিষয়ে -ক’বলৈ- পাহৰিলোঁ আৰু চয়তানৰ বাহিৰে কোনেও ক’বলৈ পাহৰা নাছিল’। গতিকে মুছা আলাইহিছ চালামে ক’লে: ‘আমি বিচৰা ঠাইখনেই সেইখন’। তাৰ পাছত দুয়োজনে নিজৰ আদি পদাংক অনুসৰণ কৰি উভতি আহিল। গতিকে অৱশেষত দুয়োজনে হিদলিৰ ‘আলাইহিছ চালাম’ক লগ পালে। আল্লাহে তেওঁৰ কিতাবত কোৱাৰ দৰে দুয়োৰে কাহিনী সেয়াই।