Kisah perjalanan nabi musa 'alaihissalam menuntut ilmu dan pertemuannya dengan nabi khidr 'alaihissalam

Imam Bukhari : 72

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ غُرَيْرٍ الزُّهْرِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي عَنْ صَالِحٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ حَدَّثَهُ أَنَّ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ أَخْبَرَهُ عَنْ ابْنِ عَبَّاسٍأَنَّهُ تَمَارَى هُوَ وَالْحُرُّ بْنُ قَيْسِ بْنِ حِصْنٍ الْفَزَارِيُّ فِي صَاحِبِ مُوسَى قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ هُوَ خَضِرٌ فَمَرَّ بِهِمَا أُبَيُّ بْنُ كَعْبٍ فَدَعَاهُ ابْنُ عَبَّاسٍ فَقَالَ إِنِّي تَمَارَيْتُ أَنَا وَصَاحِبِي هَذَا فِي صَاحِبِ مُوسَى الَّذِي سَأَلَ مُوسَى السَّبِيلَ إِلَى لُقِيِّهِ هَلْ سَمِعْتَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَذْكُرُ شَأْنَهُ قَالَ نَعَمْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ بَيْنَمَا مُوسَى فِي مَلَإٍ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ جَاءَهُ رَجُلٌ فَقَالَ هَلْ تَعْلَمُ أَحَدًا أَعْلَمَ مِنْكَ قَالَ مُوسَى لَا فَأَوْحَى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ إِلَى مُوسَى بَلَى عَبْدُنَا خَضِرٌ فَسَأَلَ مُوسَى السَّبِيلَ إِلَيْهِ فَجَعَلَ اللَّهُ لَهُ الْحُوتَ آيَةً وَقِيلَ لَهُ إِذَا فَقَدْتَ الْحُوتَ فَارْجِعْ فَإِنَّكَ سَتَلْقَاهُ وَكَانَ يَتَّبِعُ أَثَرَ الْحُوتِ فِي الْبَحْرِ فَقَالَ لِمُوسَى فَتَاهُ{ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ وَمَا أَنْسَانِيهِ إِلَّا الشَّيْطَانُ أَنْ أَذْكُرَهُ }{ قَالَ ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِي فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا }فَوَجَدَا خَضِرًا فَكَانَ مِنْ شَأْنِهِمَا الَّذِي قَصَّ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ فِي كِتَابِهِ

مون کي [محمد بن غرير الزهري] ٻڌايو آهي چيو آهي؛ اسان کي [يعقوب بن ابراهيم] ٻڌايو آهي؛ مون کي [منهنجي پيءُ] [صالح] کان [ابن صيحاب] کان ٻڌايو آهي، هن بيان ڪيو آهي ته [عبيدالله بن عبدالله] ان کي [ابن عباس] کان خبر ڏني آهي؛ ته هن ۽ الحرو بن قيس بن حشين الفزاري موسيٰ عليه السلام جي ساٿي بابت بحث ڪيو، ابن عباس چيو ته؛ هو خضر عليه السلام آهي. اوچتو ابي بن ڪعب انهن جي اڳيان گذريو، پوءِ ابن عباس ان کي سڏيو ۽ چيو؛ 'مان ۽ منهنجو دوست موسيٰ عليه السلام جي ساٿي بابت بحث ڪري رهيا آهيون، جنهن کان پڇيو ويو ته اهو رستو جيڪو آخرڪار انهن سان مليو، ڇا توهان ڪڏهن رسول الله صلي الله عليه وسلم کي هي معاملو بيان ڪندي ٻڌو آهي؟' [ابي بن ڪعب] جواب ڏنو؛ ها، اهو صحيح آهي، مون رسول الله صلي الله عليه وسلم کي چوندي ٻڌو آهي؛ 'جڏهن موسيٰ عليه السلام بني اسرائيل جي سردارن ۾ شامل هو، ته ڪو ماڻهو آيو ۽ پڇيو؛' ڇا توهان ڪنهن کي ڄاڻو ٿا جيڪو توهان کان وڌيڪ هوشيار آهي؟ موسيٰ عليه السلام سلام چيو؛ 'نه'. پوءِ الله تعاليٰ موسيٰ عليه السلام تي سلام وحي ڪيو؛ 'هڪ اسان جو ٻانهو آهي جنهن جو نالو هدلير آهي'. تنهن ڪري موسيٰ عليه السلام ان سان ملڻ جو رستو پڇيو. الله تعاليٰ موسيٰ عليه السلام لاءِ مڇي کي نشاني طور بڻايو ۽ ان کي چيو؛ 'جيڪڏهن توهان مڇي وڃائي ڇڏيو ته واپس اچو، توهان ان کي بعد ۾ ملندا'. تنهن ڪري موسيٰ عليه السلام سمنڊ ۾ مڇي جي رستي جي پيروي ڪئي. شاگرد موسيٰ عليه السلام سلام چيو؛ 'ڇا توهان کي خبر هئي ته اسان اڳ ۾ پٿر تي پناهه جي ڳولا ڪئي هئي؟ حقيقت ۾، مان مڇي بابت ٻڌائڻ وساري ويس ۽ شيطان کان سواءِ ڪو به مون کي ان بابت ٻڌائڻ نه وساريو'. تنهن ڪري موسيٰ عليه السلام چيو؛ '. اها جاءِ آهي جنهن کي اسين ڳولي رهيا آهيون'. پوءِ اهي ٻئي پنهنجي اصل نقش قدم تي هلندي واپس آيا. تنهن ڪري آخرڪار اهي ٻئي هدلير عليه السلام سان مليا'. اها ٻنهي جي ڪهاڻي آهي جيئن الله پنهنجي ڪتاب ۾ ٻڌائي ٿو.