Air Zam-zam penuh berkah dan mengenyangkan

Imam Ahmad : 20546

حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ هِلَالٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَامِتٍ قَالَ قَالَ أَبُو ذَرٍّ خَرَجْنَا مِنْ قَوْمِنَا غِفَارٍ وَكَانُوا يُحِلُّونَ الشَّهْرَ الْحَرَامَ أَنَا وَأَخِي أُنَيْسٌ وَأُمُّنَا فَانْطَلَقْنَا حَتَّى نَزَلْنَا عَلَى خَالٍ لَنَا ذِي مَالٍ وَذِي هَيْئَةٍ فَأَكْرَمَنَا خَالُنَا فَأَحْسَنَ إِلَيْنَا فَحَسَدَنَا قَوْمُهُ فَقَالُوا إِنَّكَ إِذَا خَرَجْتَ عَنْ أَهْلِكَ خَلَفَكَ إِلَيْهِمْ أُنَيْسٌ فَجَاءَنَا خَالُنَا فَنَثَا عَلَيْهِ مَا قِيلَ لَهُ فَقُلْتُ أَمَّا مَا مَضَى مِنْ مَعْرُوفِكَ فَقَدْ كَدَّرْتَهُ وَلَا جِمَاعَ لَنَا فِيمَا بَعْدُ قَالَ فَقَرَّبْنَا صِرْمَتَنَا فَاحْتَمَلْنَا عَلَيْهَا وَتَغَطَّى خَالُنَا ثَوْبَهُ وَجَعَلَ يَبْكِي قَالَ فَانْطَلَقْنَا حَتَّى نَزَلْنَا بِحَضْرَةِ مَكَّةَ قَالَ فَنَافَرَ أُنَيْسٌ رَجُلًا عَنْ صِرْمَتِنَا وَعَنْ مِثْلِهَا فَأَتَيَا الْكَاهِنَ فَخَيَّرَ أُنَيْسًا فَأَتَانَا بِصِرْمَتِنَا وَمِثْلِهَا وَقَدْ صَلَّيْتُ يَا ابْنَ أَخِي قَبْلَ أَنْ أَلْقَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثَلَاثَ سِنِينَ قَالَ فَقُلْتُ لِمَنْ قَالَ لِلَّهِ قَالَ قُلْتُ فَأَيْنَ تَوَجَّهُ قَالَ حَيْثُ وَجَّهَنِي اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ قَالَ وَأُصَلِّي عِشَاءً حَتَّى إِذَا كَانَ مِنْ آخِرِ اللَّيْلِ أُلْقِيتُ كَأَنِّي خِفَاءٌ قَالَ أَبِي قَالَ أَبُو النَّضْرِ قَالَ سُلَيْمَانُ كَأَنِّي خِفَاءٌ حَتَّى تَعْلُوَنِي الشَّمْسُ قَالَ فَقَالَ أُنَيْسٌ إِنَّ لِي حَاجَةً بِمَكَّةَ فَاكْفِنِي حَتَّى آتِيَكَ قَالَ فَانْطَلَقَ فَرَاثَ عَلَيَّ ثُمَّ أَتَانِي فَقُلْتُ مَا حَبَسَكَ قَالَ لَقِيتُ رَجُلًا يَزْعُمُ أَنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ أَرْسَلَهُ عَلَى دِينِكَ قَالَ فَقُلْتُ مَا يَقُولُ النَّاسُ لَهُ قَالَ يَقُولُونَ إِنَّهُ شَاعِرٌ وَسَاحِرٌ وَكَاهِنٌ قَالَ وَكَانَ أُنَيْسٌ شَاعِرًا قَالَ فَقَالَ قَدْ سَمِعْتُ قَوْلَ الْكُهَّانِ فَمَا يَقُولُ بِقَوْلِهِمْ وَقَدْ وَضَعْتُ قَوْلَهُ عَلَى أَقْرَاءِ الشِّعْرِ فَوَاللَّهِ مَا يَلْتَامُ لِسَانُ أَحَدٍ أَنَّهُ شِعْرٌ وَاللَّهِ إِنَّهُ لَصَادِقٌ وَإِنَّهُمْ لَكَاذِبُونَ قَالَ فَقُلْتُ لَهُ هَلْ أَنْتَ كَافِيَّ حَتَّى أَنْطَلِقَ فَأَنْظُرَ قَالَ نَعَمْ فَكُنْ مِنْ أَهْلِ مَكَّةَ عَلَى حَذَرٍ فَإِنَّهُمْ قَدْ شَنِفُوا لَهُ وَتَجَهَّمُوا لَهُ وَقَالَ عَفَّانُ شِيفُوا لَهُ وَقَالَ بَهْزٌ سَبَقُوا لَهُ وَقَالَ أَبُو النَّضْرِ شَفَوْا لَهُ قَالَ فَانْطَلَقْتُ حَتَّى قَدِمْتُ مَكَّةَ فَتَضَعَّفْتُ رَجُلًا مِنْهُمْ فَقُلْتُ أَيْنَ هَذَا الرَّجُلُ الَّذِي تَدْعُونَهُ الصَّابِئَ قَالَ فَأَشَارَ إِلَيَّ قَالَ الصَّابِئُ قَالَ فَمَالَ أَهْلُ الْوَادِي عَلَيَّ بِكُلِّ مَدَرَةٍ وَعَظْمٍ حَتَّى خَرَرْتُ مَغْشِيًّا عَلَيَّ فَارْتَفَعْتُ حِينَ ارْتَفَعْتُ كَأَنِّي نُصُبٌ أَحْمَرُ فَأَتَيْتُ زَمْزَمَ فَشَرِبْتُ مِنْ مَائِهَا وَغَسَلْتُ عَنِّي الدَّمَ فَدَخَلْتُ بَيْنَ الْكَعْبَةِ وَأَسْتَارِهَا فَلَبِثْتُ بِهِ ابْنَ أَخِي ثَلَاثِينَ مِنْ بَيْنِ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ وَمَا لِي طَعَامٌ إِلَّا مَاءُ زَمْزَمَ فَسَمِنْتُ حَتَّى تَكَسَّرَتْ عُكَنُ بَطْنِي وَمَا وَجَدْتُ عَلَى كَبِدِي سَخْفَةَ جُوعٍ قَالَ فَبَيْنَا أَهْلُ مَكَّةَ فِي لَيْلَةٍ قَمْرَاءَ أَضْحِيَانٍ وَقَالَ عَفَّانُ أَصْخِيَانٍ وَقَالَ بَهْزٌ أَصْخِيَانٍ وَكَذَلِكَ قَالَ أَبُو النَّضْرِ فَضَرَبَ اللَّهُ عَلَى أَصْمِخَةِ أَهْلِ مَكَّةَ فَمَا يَطُوفُ بِالْبَيْتِ غَيْرُ امْرَأَتَيْنِ فَأَتَتَا عَلَيَّ وَهُمَا تَدْعُوَانِ إِسَافَ وَنَائِلَ قَالَ فَقُلْتُ أَنْكِحُوا أَحَدَهُمَا الْآخَرَ فَمَا ثَنَاهُمَا ذَلِكَ قَالَ فَأَتَتَا عَلَيَّ فَقُلْتُ وَهَنٌ مِثْلُ الْخَشَبَةِ غَيْرَ أَنِّي لَمْ أُكَنِّ قَالَ فَانْطَلَقَتَا تُوَلْوِلَانِ وَتَقُولَانِ لَوْ كَانَ هَاهُنَا أَحَدٌ مِنْ أَنْفَارِنَا قَالَ فَاسْتَقْبَلَهُمَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَبُو بَكْرٍ وَهُمَا هَابِطَانِ مِنْ الْجَبَلِ فَقَالَ مَا لَكُمَا فَقَالَتَا الصَّابِئُ بَيْنَ الْكَعْبَةِ وَأَسْتَارِهَا قَالَا مَا قَالَ لَكُمَا قَالَتَا قَالَ لَنَا كَلِمَةً تَمْلَأُ الْفَمَ قَالَ فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هُوَ وَصَاحِبُهُ حَتَّى اسْتَلَمَ الْحَجَرَ فَطَافَ بِالْبَيْتِ ثُمَّ صَلَّى قَالَ فَأَتَيْتُهُ فَكُنْتُ أَوَّلَ مَنْ حَيَّاهُ بِتَحِيَّةِ أَهْلِ الْإِسْلَامِ فَقَالَ عَلَيْكَ وَرَحْمَةُ اللَّهِ مِمَّنْ أَنْتَ قَالَ قُلْتُ مِنْ غِفَارٍ قَالَ فَأَهْوَى بِيَدِهِ فَوَضَعَهَا عَلَى جَبْهَتِهِ قَالَ فَقُلْتُ فِي نَفْسِي كَرِهَ أَنِّي انْتَمَيْتُ إِلَى غِفَارٍ قَالَ فَأَرَدْتُ أَنْ آخُذَ بِيَدِهِ فَقَذَعَنِي صَاحِبُهُ وَكَانَ أَعْلَمَ بِهِ مِنِّي قَالَ مَتَى كُنْتَ هَاهُنَا قَالَ كُنْتُ هَاهُنَا مُنْذُ ثَلَاثِينَ مِنْ بَيْنِ لَيْلَةٍ وَيَوْمٍ قَالَ فَمَنْ كَانَ يُطْعِمُكَ قُلْتُ مَا كَانَ لِي طَعَامٌ إِلَّا مَاءُ زَمْزَمَ قَالَ فَسَمِنْتُ حَتَّى تَكَسَّرَ عُكَنُ بَطْنِي وَمَا وَجَدْتُ عَلَى كَبِدِي سُخْفَةَ جُوعٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّهَا مُبَارَكَةٌ وَإِنَّهَا طَعَامُ طُعْمٍ قَالَ أَبُو بَكْرٍ ائْذَنْ لِي يَا رَسُولَ اللَّهِ فِي طَعَامِهِ اللَّيْلَةَ قَالَ فَفَعَلَ قَالَ فَانْطَلَقَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَانْطَلَقَ أَبُو بَكْرٍ وَانْطَلَقْتُ مَعَهُمَا حَتَّى فَتَحَ أَبُو بَكْرٍ بَابًا فَجَعَلَ يَقْبِضُ لَنَا مِنْ زَبِيبِ الطَّائِفِ قَالَ فَكَانَ ذَلِكَ أَوَّلَ طَعَامٍ أَكَلْتُهُ بِهَا فَلَبِثْتُ مَا لَبِثْتُ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنِّي قَدْ وُجِّهَتْ إِلَيَّ أَرْضٌ ذَاتُ نَخْلٍ وَلَا أَحْسَبُهَا إِلَّا يَثْرِبَ فَهَلْ أَنْتَ مُبَلِّغٌ عَنِّي قَوْمَكَ لَعَلَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ أَنْ يَنْفَعَهُمْ بِكَ وَيَأْجُرَكَ فِيهِمْ قَالَ فَانْطَلَقْتُ حَتَّى أَتَيْتُ أُنَيْسًا قَالَ فَقَالَ لِي مَا صَنَعْتَ قَالَ قُلْتُ إِنِّي صَنَعْتُ أَنِّي أَسْلَمْتُ وَصَدَّقْتُ قَالَ قَالَ فَمَا لِي رَغْبَةٌ عَنْ دِينِكَ إِنِّي قَدْ أَسْلَمْتُ وَصَدَّقْتُ ثُمَّ أَتَيْنَا أُمَّنَا فَقَالَتْ فَمَا بِي رَغْبَةٌ عَنْ دِينِكُمَا فَإِنِّي قَدْ أَسْلَمْتُ وَصَدَّقْتُ فَتَحَمَّلْنَا حَتَّى أَتَيْنَا قَوْمَنَا غِفَارًا فَأَسْلَمَ بَعْضُهُمْ قَبْلَ أَنْ يَقْدَمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَدِينَةَ وَقَالَ يَعْنِي يَزِيدَ بِبَغْدَادَ وَقَالَ بَعْضُهُمْ إِذَا قَدِمَ فَقَالَ بَهْزٌ إِخْوَانُنَا نُسْلِمُ وَكَذَا قَالَ أَبُو النَّضْرِ وَكَانَ يَؤُمُّهُمْ خُفَافُ بْنُ إِيمَاءِ بْنِ رَحَضَةَ الْغِفَارِيُّ وَكَانَ سَيِّدَهُمْ يَوْمَئِذٍ وَقَالَ بَقِيَّتُهُمْ إِذَا قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَسْلَمْنَا فَقَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَدِينَةَ فَأَسْلَمَ بَقِيَّتُهُمْ قَالَ وَجَاءَتْ أَسْلَمُ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِخْوَانُنَا نُسْلِمُ عَلَى الَّذِي أَسْلَمُوا عَلَيْهِ فَأَسْلَمُوا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ غِفَارٌ غَفَرَ اللَّهُ لَهَا وَأَسْلَمُ سَالَمَهَا اللَّهُ وَقَالَ بَهْزٌ وَكَانَ يَؤُمُّهُمْ إِيمَاءُ بْنُ رَحَضَةَ فَقَالَ أَبُو النَّضْرِ إِيمَاءٌ حَدَّثَنَا عَبْد اللَّهِ حَدَّثَنَا هُدْبَةُ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ الْمُغِيرَةِ فَذَكَرَ نَحْوَهُ بِإِسْنَادِهِ

Wedi dweud wrthym [Yazid bin Harun] wedi dweud wrthym [Sulaman bin Al Mughirah] wedi dweud wrthym [Humaid bin Hilal] o [Abdullah bin Shamit] meddai; Dywedodd [Abu Dzar] unwaith; 'Roedden ni'n arfer gadael ein llwyth, llwyth Ghifar. Gwnaethant y mis haram yn anghyfreithlon yn aml, nes i mi, fy mrawd Unais, a fy mam adael ein llwyth. Wedi hyny, arosasom yn nhy brawd-ewythr ein mam. mae ganddo wyneb cyfoethog a golygus. Roedd brodyr ein mam - ewythrod - yn ein parchu'n fawr ac yn ein trin yn dda, ond yn y diwedd daeth llwyth brawd ein mam yn eiddigeddus ohonom. Dywedasant wrth frawd ein mam ; 'Pan nad ydych gartref, mae Unais yn aml yn ymladd â'ch teulu'. Pan ddaeth brawd ein mam, efe a fynegodd i ni yr hyn a ddywedasai ei lwyth, felly ni a ddadleuasom ; 'Yn wir, mae ewythr wedi llygru'r daioni y mae ewythr wedi'i roi inni drwy'r amser hwn. OIeh, oherwydd hynny, mae'n well inni wahanu am byth'. Yna dechreuasom baratoi cyflenwadau ar gyfer ein hymadawiad, tra yr oedd brawd ein mam yn edrych yn drist ac yn sychu ei wyneb rhwygo â'i grys wrth sobio. O'r diwedd gadawsom dŷ brawd ein mam hyd nes cyrhaeddom yn agos i Mecca. Un diwrnod gwnaeth Unais ragfynegiad am rywun oedd gyda ni ar gamel. Yna aeth ef a'n mam i siaman. Mae'n troi allan bod y siaman canmol Unais. Yn fuan wedyn, daeth Unais a'n mam yn ôl i dreulio amser gyda ni. Dywedodd Abu Dharr; 'O fy nai, plis gwyddoch fy mod wedi bod yn gweddïo ers tair blynedd cyn i mi gwrdd â Rasulullah Shallallahu 'Alaihi Wa Sallam'. I -Abdullah bin Ash-Shamit- gofyn; 'Ewythr sy'n gweddïo dros bwy?' Atebodd Abu Dzar; 'Rwy'n perfformio gweddïau dros Allah'. Yna mi - Abdullah bin Ash-Shamit - gofyn eto; 'Yna i ba gyfeiriad wyt ti'n wynebu wrth weddïo?' Atebodd Abu Dzar; 'Rwy'n wynebu'r cyfeiriad y mae Allah Subhanahu wa Ta'ala ei eisiau. Fe wnes i hyd yn oed weddïo gweddïau Isha tan ddiwedd y nos. Yna gorweddais fel dyn yn cuddio'. Dywedodd fy nhad; [Abu An Nadlr] a ddywedodd; Dywedodd [Solomon]; Fel pe bawn yn rhywun a oedd yn cuddio, nes i'r haul dywynnu arnaf'. Dywedodd Unais wrthyf; 'Rydw i eisiau mynd i mewn i ddinas Mecca. Felly, gadewch imi fynd nes i mi ddychwelyd atoch'. Yna gadawodd Unais. Troi allan ei fod yn hwyr yn cwrdd â mi. felly gofynnais iddo; 'Beth sydd wedi dy rwystro di?' Atebodd Unais; 'Rwyf wedi cyfarfod â dyn - yn ninas Mecca - sy'n meddwl bod Allah Azza wa Jalla wedi ei anfon, mae'n ymddangos ei fod hefyd yn rhannu eich crefydd chi'. Gofynnais iddo; 'Beth mae pobl yn ei feddwl ohono?' Atebodd Unais; 'Mae pobl yn dweud ei fod yn fardd, yn swynwr, ac yn siaman'. Yn y cyfamser, mae Unais ei hun yn fardd. Dywedodd Unais; 'Rwyf wedi clywed swynion siamaniaid a soothsayers, ond nid ydynt yn debyg i'r hyn y mae pobl yn ei ddweud. Ac yr wyf fi fy hun wedi ceisio cyfateb ei eiriau â gweithiau beirdd enwog. Ond, gan Allah, nid barddoniaeth oedd ei eiriau. Gan Allah, yn wir mae'r hyn y mae pobl yn ei ddweud yn wir, a nhw sydd wedi dweud celwydd'. Yna Abu Dzar a ddywedodd; 'A wnewch chi ganiatáu i mi fynd i weld y person a grybwyllwyd gennych!' atebodd; 'Ie, ond byddwch yn wyliadwrus o bobl Mecca, oherwydd nid ydynt yn ei hoffi ac yn ei gasáu yn fawr'. 'Dywedodd Affan gyda'r golygyddol 'Syiifu lahu' - casáu ef-, tra dywedodd [Bahz] gyda'r golygyddol 'Sabaquu lahu' -yn cythruddo ag ef-, tra dywedodd [Abu An Nadlr] gyda'r golygyddol 'Syafau lahu' -hated him- '. Parhaodd Abu Dar; Yna es i Mecca. Yna fi cwrdd ag un o drigolion dinas Maccah a oedd yn parhau i edrych yn wan a gofynnodd; 'Ble mae'r person rydych chi'n meddwl sydd wedi trosi -Ash-Shabi-?' Pwyntiodd y person a ofynnais yn gynharach ataf a dweud; 'Beth Ash-Shabi?' Yna taflodd y person glai ac esgyrn ataf nes i mi syrthio a llewygu. Dywedodd Abu Dharr; 'Ychydig amser yn ddiweddarach fe ddeffrais i a deffro fel cerflun coch. Yna es i at y ffynnon Zamzam i lanhau'r gwaed o'r clwyfau a achosir gan daflu clai ac esgyrn. Ar ôl hynny, fe wnes i yfed dŵr zam-zam. Wedi hynny arhosais yn nhŷ mab fy ewythr am ddeg diwrnod ar hugain, ddydd a nos heb ddim bwyd ac eithrio dŵr zam-zam. OIeh, gan hyny, nid rhyfedd i'm corff y pryd hwnw fyned yn dew, a'm stumog braidd yn dew heb deimlad o newyn. Dywedodd Abu Dharr; 'Un noson, pan oedd y lleuad lawn yn disgleirio, -['dywedodd Affan] gyda'r golygydd 'Ashkhiyan' - roedd yn disgleirio'n llachar iawn-, tra bod [Bahz] hefyd yn dweud gyda'r un golygydd, sef 'Ashkhiyan', fel y gwnaeth [Abu An Nadlr] - roedd dinas Makkah yn teimlo'n anghyfannedd, roedd yn ymddangos bod Allah wedi cau clustiau'r bobl Makkah o gwmpas, yr adeg honno yn gwneud Makkah, yn gwneud hynny. heblaw dwy wraig oedd yn gweddio ar eilun Isaf a Nailah. Daeth y ddwy wraig ataf, yna dywedais; 'Dim ond priodi un o'r ddau eilunod i'r ddau ohonoch chi!' Mae'n troi allan bod y ddau ohonynt yn flin ac yn dod tuag ataf. Yna dywedais eto wrth y ddau ohonynt; 'Onid yw'r eilun hwn wedi'i wneud o bren yn unig ac nid oes angen i mi wybod ei enw hyd yn oed'. O'r diwedd gadawodd y ddwy ddynes ar unwaith gan ddweud; 'Pe bai dim ond rhai pobl o'n math ni yma, byddem yn bendant yn gofyn am help i ddysgu gwers i'r dyn hwnnw. Yn fuan wedyn, rhedodd Rasulullah Sallallahu 'Alaihi Wa Sallam ac Abu Bakar, oedd newydd gyrraedd y lle, i mewn i'r ddwy ddynes. Gofynnodd Rasulullah i'r ddwy ddynes: 'Beth sy'n bod arnoch chi'ch dau?' Atebodd y ddwy wraig; 'Mae tröedigaeth -Ash-Shabi'- yn sefyll rhwng y Kaaba a'i llen'. Nesaf, gofynnodd Rasulullah Sallallahu 'Alaihi Wa Sallam: 'Beth ddywedodd e wrth y ddau ohonoch?' Atebodd y ddau; 'Siaradodd y dyn â ni mewn geiriau trist iawn'. Yna daeth ef a'i ffrind a chusanu'r Garreg Ddu ar unwaith. Wedi hynny, perfformiodd ‘tawaf’. Parhaodd Abu Dzar; 'Ar ôl hynny deuthum ato. A myfi oedd yr un a'i cyfarchodd gyntaf â chyfarchion Islamaidd, yna atebodd; "Alaika wa Rahmatullah, pwy wyt ti?" Dywedodd Abu Dharr; atebais; 'Rwy'n dod o lwyth Ghifar'. Yna efe a chwifio ei law ac a'i gosododd ar ei dalcen, yn fy nghalon dywedais; 'Efallai nad yw'n ei hoffi oherwydd rwy'n dod o lwyth Ghifar'. Yna roeddwn i eisiau dal ei law, ond roedd ei ffrind gorau - Abu Bakar - yn fy atal. Yn wir, mae'n gwybod mwy am Negesydd Allah na fi fy hun. Wedi hynny gofynnodd i mi: 'Ers pryd y buoch chi yn y lle hwn?' atebais; 'Rwyf wedi bod yma dri deg diwrnod'. Gofynnodd eto: 'Pwy sy'n eich bwydo chi?' atebais; 'Does dim bwyd i mi ond dŵr Zamzam. O, dyna pam rydw i'n edrych yn dew ac mae fy stumog ychydig yn dew felly dydw i ddim yn teimlo'n newynog'. Dywedodd alaihi wasallam y Proffwyd sallallaahu: 'Mae dŵr Zam-zam yn wir yn llawn bendithion ac yn cynnwys mwy o brotein'. Dywedodd nesaf Abu Bakr; 'O Negesydd Allah, gad i mi gael swper gydag ef'. Yna dyma Rasululla ac Abu Bakr yn gadael i'w tŷ, a finnau'n mynd gyda nhw. Agorodd Abu Bakr ei dŷ a chael gwin Thaif i ni ar unwaith. Dyna oedd y bwyd cyntaf i mi fwyta. Arhosais am ychydig eiliadau, yna dywedodd: 'Yn wir Cefais wlad gyda llawer o goed palmwydd dyddiad, ac yr wyf yn meddwl ei fod yn Yathrib - Medina -. A ydych yn fodlon cyfleu fy nysgeidiaeth i'ch pobl? Boed i Allah Azza wa Jalla fod o fudd i'ch pobl trwy eich ymdrechion a'ch gwobrwyo am gyfleu eich da'wah iddynt'. Wedi hynny, es i Unais. Yna Unais a ofynodd iddo; 'Beth wyt ti wedi'i wneud yno, O Abu Dharr?' atebais; 'Rwyf wedi tröedigaeth i Islam ac yn gredwr'. Dywedodd Unais; 'A dweud y gwir, nid wyf yn casáu eich dysgeidiaeth grefyddol chwaith. A gwybod, yn wir yr wyf wedi trosi i Islam ac yn gredwr'. Ar ôl hynny aethon ni at ein mam. Mae'n troi allan meddai hefyd; 'Rwy'n hoff iawn o'ch crefydd. Felly, rwyf hefyd eisiau trosi i Islam a chredu - yn Allah -'. Yn nesaf dychwelasom i'n tref enedigol, sef Ghifar, daeth allan fod rhai o honynt wedi tröedigaeth at Islam cyn dyfodiad y Proffwyd sallallaahu 'alaihi wasallam i Medina, -[Yazid] meddai; Baghdad, tra bod eraill yn dweud, 'pan mae'n cyrraedd...'. Dywedodd [Bahz]; 'mae ein brodyr wedi tröedigaeth i Islam'. Dyna ddywedodd [Abu An Nadlr] – Eu harweinydd bryd hynny oedd Khufaf bin Aima bin Rahadlah Al Ghifari. Yn y cyfamser, dywedodd hanner llwyth Ghifar; 'Pan fydd Rasulullah Sallallahu 'Alaihi Wa Sallam yn cyrraedd Medina, yna byddwn yn trosi i Islam'. Pan gyrhaeddodd y Proffwyd Medina, trosodd hanner ohonyn nhw i Islam yn y pen draw. Yn fuan wedi hyny, daeth llwyth Aslam a dywedyd ; 'O Negesydd Allah, mae ein brodyr - llwyth Ghifar - wedi tröedigaeth i Islam. Felly, rydyn ni hefyd eisiau trosi i Islam'. Wrth glywed y datganiad hwn, dywedodd Rasulullah Sallallahu 'Alaihi Wa Sallam: 'Gifar, bydded i Allah faddau i lwythau Ghifar ac Aslam, bydded i Allah roi diogelwch a heddwch i lwyth Aslam'. Dywedodd [Bahz] gyda'r golygyddol; 'Yn y cyfamser, eu harweinydd oedd Ima`bin Rakhshah, tra dywedodd [Abu An Nadlr]; 'Mae Ima' Abdullah wedi dweud wrthym, mae wedi dweud wrthym [Hudbah] wedi dweud wrthym [Sulaman bin Al Mughirah], yna soniodd am yr hadith fel uchod ynghyd â'r sanad'.