Disingkaplah betis-nya hingga orang-orang yang menyembah Allah tetap bersujud

Imam Bukhari : 6886

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنْ خَالِدِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي هِلَالٍ عَنْ زَيْدٍ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ قَالَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلْ نَرَى رَبَّنَا يَوْمَ الْقِيَامَةِ قَالَ هَلْ تُضَارُونَ فِي رُؤْيَةِ الشَّمْسِ وَالْقَمَرِ إِذَا كَانَتْ صَحْوًا قُلْنَا لَا قَالَ فَإِنَّكُمْ لَا تُضَارُونَ فِي رُؤْيَةِ رَبِّكُمْ يَوْمَئِذٍ إِلَّا كَمَا تُضَارُونَ فِي رُؤْيَتِهِمَا ثُمَّ قَالَ يُنَادِي مُنَادٍ لِيَذْهَبْ كُلُّ قَوْمٍ إِلَى مَا كَانُوا يَعْبُدُونَ فَيَذْهَبُ أَصْحَابُ الصَّلِيبِ مَعَ صَلِيبِهِمْ وَأَصْحَابُ الْأَوْثَانِ مَعَ أَوْثَانِهِمْ وَأَصْحَابُ كُلِّ آلِهَةٍ مَعَ آلِهَتِهِمْ حَتَّى يَبْقَى مَنْ كَانَ يَعْبُدُ اللَّهَ مِنْ بَرٍّ أَوْ فَاجِرٍ وَغُبَّرَاتٌ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ ثُمَّ يُؤْتَى بِجَهَنَّمَ تُعْرَضُ كَأَنَّهَا سَرَابٌ فَيُقَالُ لِلْيَهُودِ مَا كُنْتُمْ تَعْبُدُونَ قَالُوا كُنَّا نَعْبُدُ عُزَيْرَ ابْنَ اللَّهِ فَيُقَالُ كَذَبْتُمْ لَمْ يَكُنْ لِلَّهِ صَاحِبَةٌ وَلَا وَلَدٌ فَمَا تُرِيدُونَ قَالُوا نُرِيدُ أَنْ تَسْقِيَنَا فَيُقَالُ اشْرَبُوا فَيَتَسَاقَطُونَ فِي جَهَنَّمَ ثُمَّ يُقَالُ لِلنَّصَارَى مَا كُنْتُمْ تَعْبُدُونَ فَيَقُولُونَ كُنَّا نَعْبُدُ الْمَسِيحَ ابْنَ اللَّهِ فَيُقَالُ كَذَبْتُمْ لَمْ يَكُنْ لِلَّهِ صَاحِبَةٌ وَلَا وَلَدٌ فَمَا تُرِيدُونَ فَيَقُولُونَ نُرِيدُ أَنْ تَسْقِيَنَا فَيُقَالُ اشْرَبُوا فَيَتَسَاقَطُونَ فِي جَهَنَّمَ حَتَّى يَبْقَى مَنْ كَانَ يَعْبُدُ اللَّهَ مِنْ بَرٍّ أَوْ فَاجِرٍ فَيُقَالُ لَهُمْ مَا يَحْبِسُكُمْ وَقَدْ ذَهَبَ النَّاسُ فَيَقُولُونَ فَارَقْنَاهُمْ وَنَحْنُ أَحْوَجُ مِنَّا إِلَيْهِ الْيَوْمَ وَإِنَّا سَمِعْنَا مُنَادِيًا يُنَادِي لِيَلْحَقْ كُلُّ قَوْمٍ بِمَا كَانُوا يَعْبُدُونَ وَإِنَّمَا نَنْتَظِرُ رَبَّنَا قَالَ فَيَأْتِيهِمْ الْجَبَّارُ فِي صُورَةٍ غَيْرِ صُورَتِهِ الَّتِي رَأَوْهُ فِيهَا أَوَّلَ مَرَّةٍ فَيَقُولُ أَنَا رَبُّكُمْ فَيَقُولُونَ أَنْتَ رَبُّنَا فَلَا يُكَلِّمُهُ إِلَّا الْأَنْبِيَاءُ فَيَقُولُ هَلْ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُ آيَةٌ تَعْرِفُونَهُ فَيَقُولُونَ السَّاقُ فَيَكْشِفُ عَنْ سَاقِهِ فَيَسْجُدُ لَهُ كُلُّ مُؤْمِنٍ وَيَبْقَى مَنْ كَانَ يَسْجُدُ لِلَّهِ رِيَاءً وَسُمْعَةً فَيَذْهَبُ كَيْمَا يَسْجُدَ فَيَعُودُ ظَهْرُهُ طَبَقًا وَاحِدًا ثُمَّ يُؤْتَى بِالْجَسْرِ فَيُجْعَلُ بَيْنَ ظَهْرَيْ جَهَنَّمَ قُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَمَا الْجَسْرُ قَالَ مَدْحَضَةٌ مَزِلَّةٌ عَلَيْهِ خَطَاطِيفُ وَكَلَالِيبُ وَحَسَكَةٌ مُفَلْطَحَةٌ لَهَا شَوْكَةٌ عُقَيْفَاءُ تَكُونُ بِنَجْدٍ يُقَالُ لَهَا السَّعْدَانُ الْمُؤْمِنُ عَلَيْهَا كَالطَّرْفِ وَكَالْبَرْقِ وَكَالرِّيحِ وَكَأَجَاوِيدِ الْخَيْلِ وَالرِّكَابِ فَنَاجٍ مُسَلَّمٌ وَنَاجٍ مَخْدُوشٌ وَمَكْدُوسٌ فِي نَارِ جَهَنَّمَ حَتَّى يَمُرَّ آخِرُهُمْ يُسْحَبُ سَحْبًا فَمَا أَنْتُمْ بِأَشَدَّ لِي مُنَاشَدَةً فِي الْحَقِّ قَدْ تَبَيَّنَ لَكُمْ مِنْ الْمُؤْمِنِ يَوْمَئِذٍ لِلْجَبَّارِ وَإِذَا رَأَوْا أَنَّهُمْ قَدْ نَجَوْا فِي إِخْوَانِهِمْ يَقُولُونَ رَبَّنَا إِخْوَانُنَا كَانُوا يُصَلُّونَ مَعَنَا وَيَصُومُونَ مَعَنَا وَيَعْمَلُونَ مَعَنَا فَيَقُولُ اللَّهُ تَعَالَى اذْهَبُوا فَمَنْ وَجَدْتُمْ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ دِينَارٍ مِنْ إِيمَانٍ فَأَخْرِجُوهُ وَيُحَرِّمُ اللَّهُ صُوَرَهُمْ عَلَى النَّارِ فَيَأْتُونَهُمْ وَبَعْضُهُمْ قَدْ غَابَ فِي النَّارِ إِلَى قَدَمِهِ وَإِلَى أَنْصَافِ سَاقَيْهِ فَيُخْرِجُونَ مَنْ عَرَفُوا ثُمَّ يَعُودُونَ فَيَقُولُ اذْهَبُوا فَمَنْ وَجَدْتُمْ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ نِصْفِ دِينَارٍ فَأَخْرِجُوهُ فَيُخْرِجُونَ مَنْ عَرَفُوا ثُمَّ يَعُودُونَ فَيَقُولُ اذْهَبُوا فَمَنْ وَجَدْتُمْ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ مِنْ إِيمَانٍ فَأَخْرِجُوهُ فَيُخْرِجُونَ مَنْ عَرَفُوا قَالَ أَبُو سَعِيدٍ فَإِنْ لَمْ تُصَدِّقُونِي فَاقْرَءُوا{ إِنَّ اللَّهَ لَا يَظْلِمُ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ وَإِنْ تَكُ حَسَنَةً يُضَاعِفْهَا }فَيَشْفَعُ النَّبِيُّونَ وَالْمَلَائِكَةُ وَالْمُؤْمِنُونَ فَيَقُولُ الْجَبَّارُ بَقِيَتْ شَفَاعَتِي فَيَقْبِضُ قَبْضَةً مِنْ النَّارِ فَيُخْرِجُ أَقْوَامًا قَدْ امْتُحِشُوا فَيُلْقَوْنَ فِي نَهَرٍ بِأَفْوَاهِ الْجَنَّةِ يُقَالُ لَهُ مَاءُ الْحَيَاةِ فَيَنْبُتُونَ فِي حَافَتَيْهِ كَمَا تَنْبُتُ الْحِبَّةُ فِي حَمِيلِ السَّيْلِ قَدْ رَأَيْتُمُوهَا إِلَى جَانِبِ الصَّخْرَةِ وَإِلَى جَانِبِ الشَّجَرَةِ فَمَا كَانَ إِلَى الشَّمْسِ مِنْهَا كَانَ أَخْضَرَ وَمَا كَانَ مِنْهَا إِلَى الظِّلِّ كَانَ أَبْيَضَ فَيَخْرُجُونَ كَأَنَّهُمْ اللُّؤْلُؤُ فَيُجْعَلُ فِي رِقَابِهِمْ الْخَوَاتِيمُ فَيَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ فَيَقُولُ أَهْلُ الْجَنَّةِ هَؤُلَاءِ عُتَقَاءُ الرَّحْمَنِ أَدْخَلَهُمْ الْجَنَّةَ بِغَيْرِ عَمَلٍ عَمِلُوهُ وَلَا خَيْرٍ قَدَّمُوهُ فَيُقَالُ لَهُمْ لَكُمْ مَا رَأَيْتُمْ وَمِثْلَهُ مَعَهُوَقَالَ حَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ حَدَّثَنَا هَمَّامُ بْنُ يَحْيَى حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ يُحْبَسُ الْمُؤْمِنُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ حَتَّى يُهِمُّوا بِذَلِكَ فَيَقُولُونَ لَوْ اسْتَشْفَعْنَا إِلَى رَبِّنَا فَيُرِيحُنَا مِنْ مَكَانِنَا فَيَأْتُونَ آدَمَ فَيَقُولُونَ أَنْتَ آدَمُ أَبُو النَّاسِ خَلَقَكَ اللَّهُ بِيَدِهِ وَأَسْكَنَكَ جَنَّتَهُ وَأَسْجَدَ لَكَ مَلَائِكَتَهُ وَعَلَّمَكَ أَسْمَاءَ كُلِّ شَيْءٍ لِتَشْفَعْ لَنَا عِنْدَ رَبِّكَ حَتَّى يُرِيحَنَا مِنْ مَكَانِنَا هَذَا قَالَ فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ قَالَ وَيَذْكُرُ خَطِيئَتَهُ الَّتِي أَصَابَ أَكْلَهُ مِنْ الشَّجَرَةِ وَقَدْ نُهِيَ عَنْهَا وَلَكِنْ ائْتُوا نُوحًا أَوَّلَ نَبِيٍّ بَعَثَهُ اللَّهُ إِلَى أَهْلِ الْأَرْضِ فَيَأْتُونَ نُوحًا فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ وَيَذْكُرُ خَطِيئَتَهُ الَّتِي أَصَابَ سُؤَالَهُ رَبَّهُ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَلَكِنْ ائْتُوا إِبْرَاهِيمَ خَلِيلَ الرَّحْمَنِ قَالَ فَيَأْتُونَ إِبْرَاهِيمَ فَيَقُولُ إِنِّي لَسْتُ هُنَاكُمْ وَيَذْكُرُ ثَلَاثَ كَلِمَاتٍ كَذَبَهُنَّ وَلَكِنْ ائْتُوا مُوسَى عَبْدًا آتَاهُ اللَّهُ التَّوْرَاةَ وَكَلَّمَهُ وَقَرَّبَهُ نَجِيًّا قَالَ فَيَأْتُونَ مُوسَى فَيَقُولُ إِنِّي لَسْتُ هُنَاكُمْ وَيَذْكُرُ خَطِيئَتَهُ الَّتِي أَصَابَ قَتْلَهُ النَّفْسَ وَلَكِنْ ائْتُوا عِيسَى عَبْدَ اللَّهِ وَرَسُولَهُ وَرُوحَ اللَّهِ وَكَلِمَتَهُ قَالَ فَيَأْتُونَ عِيسَى فَيَقُولُ لَسْتُ هُنَاكُمْ وَلَكِنْ ائْتُوا مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَبْدًا غَفَرَ اللَّهُ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ وَمَا تَأَخَّرَ فَيَأْتُونِي فَأَسْتَأْذِنُ عَلَى رَبِّي فِي دَارِهِ فَيُؤْذَنُ لِي عَلَيْهِ فَإِذَا رَأَيْتُهُ وَقَعْتُ سَاجِدًا فَيَدَعُنِي مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَدَعَنِي فَيَقُولُ ارْفَعْ مُحَمَّدُ وَقُلْ يُسْمَعْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ وَسَلْ تُعْطَ قَالَ فَأَرْفَعُ رَأْسِي فَأُثْنِي عَلَى رَبِّي بِثَنَاءٍ وَتَحْمِيدٍ يُعَلِّمُنِيهِ ثُمَّ أَشْفَعُ فَيَحُدُّ لِي حَدًّا فَأَخْرُجُ فَأُدْخِلُهُمْ الْجَنَّةَ قَالَ قَتَادَةُ وَسَمِعْتُهُ أَيْضًا يَقُولُ فَأَخْرُجُ فَأُخْرِجُهُمْ مِنْ النَّارِ وَأُدْخِلُهُمْ الْجَنَّةَ ثُمَّ أَعُودُ الثَّانِيَةَ فَأَسْتَأْذِنُ عَلَى رَبِّي فِي دَارِهِ فَيُؤْذَنُ لِي عَلَيْهِ فَإِذَا رَأَيْتُهُ وَقَعْتُ سَاجِدًا فَيَدَعُنِي مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَدَعَنِي ثُمَّ يَقُولُ ارْفَعْ مُحَمَّدُ وَقُلْ يُسْمَعْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ وَسَلْ تُعْطَ قَالَ فَأَرْفَعُ رَأْسِي فَأُثْنِي عَلَى رَبِّي بِثَنَاءٍ وَتَحْمِيدٍ يُعَلِّمُنِيهِ قَالَ ثُمَّ أَشْفَعُ فَيَحُدُّ لِي حَدًّا فَأَخْرُجُ فَأُدْخِلُهُمْ الْجَنَّةَ قَالَ قَتَادَةُ وَسَمِعْتُهُ يَقُولُ فَأَخْرُجُ فَأُخْرِجُهُمْ مِنْ النَّارِ وَأُدْخِلُهُمْ الْجَنَّةَ ثُمَّ أَعُودُ الثَّالِثَةَ فَأَسْتَأْذِنُ عَلَى رَبِّي فِي دَارِهِ فَيُؤْذَنُ لِي عَلَيْهِ فَإِذَا رَأَيْتُهُ وَقَعْتُ سَاجِدًا فَيَدَعُنِي مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَدَعَنِي ثُمَّ يَقُولُ ارْفَعْ مُحَمَّدُ وَقُلْ يُسْمَعْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ وَسَلْ تُعْطَهْ قَالَ فَأَرْفَعُ رَأْسِي فَأُثْنِي عَلَى رَبِّي بِثَنَاءٍ وَتَحْمِيدٍ يُعَلِّمُنِيهِ قَالَ ثُمَّ أَشْفَعُ فَيَحُدُّ لِي حَدًّا فَأَخْرُجُ فَأُدْخِلُهُمْ الْجَنَّةَ قَالَ قَتَادَةُ وَقَدْ سَمِعْتُهُ يَقُولُ فَأَخْرُجُ فَأُخْرِجُهُمْ مِنْ النَّارِ وَأُدْخِلُهُمْ الْجَنَّةَ حَتَّى مَا يَبْقَى فِي النَّارِ إِلَّا مَنْ حَبَسَهُ الْقُرْآنُ أَيْ وَجَبَ عَلَيْهِ الْخُلُودُ قَالَ ثُمَّ تَلَا هَذِهِ الْآيَةَ{ عَسَى أَنْ يَبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقَامًا مَحْمُودًا }قَالَ وَهَذَا الْمَقَامُ الْمَحْمُودُ الَّذِي وُعِدَهُ نَبِيُّكُمْ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ

Bize [Ýahýa bin Bukaýr] bize [Allaýts bin Sa'd] [Halid bin Ýezid] [Sa'id bin Abu Hilal] [Zeýd] ['Ata' bin Ýasar] [Abu Sa'id Al Hudzri] şeýle diýdi: "Biz: "Eý, Allanyň Resuly, kyýamat güni Rebimizi görerismi?" diýip soradyk. Pygamber jogap hökmünde: "Günü we Aýy ýagty wagty görmek size kynçylyk döredýärmi?" diýip sorady. Biz: "Ýok" diýdik. Pygamber sözüni dowam etdi: "Şeýlelikde, şol wagt Rebiňizi görmekde, olaryň ikisini hem görmekdäki kynçylygyňyzdan başga hiç hili kynçylyk çekmediňiz". Soňra ol şeýle diýdi: "Soňra bir jarçy: "Her bir kowumy öz ybadat edýänine gitmäge goýberiň!" diýip gygyrdy. Şeýdip, haça sežde edýänler haçlary bilen gitdiler, heýkellere sežde edýänler bolsa heýkellerine gitdiler we Hudaýyň her bir ybadat edýänleri öz hudaýlary bilen boldy, diňe Hudaýa sežde edýänler, ýagşy ýa-da betnebis bolsunlar we öňki kitapdaky adamlar galdy. Soňra Jahannam getirilip oturdyldy, ol miraj ýaly boldy, soňra ýehudylardan: "Näme sežde edýärdiňiz?" diýip soraldy. Olar: "Biz Allanyň ogly Uzaýra sežde edýärdik" diýip jogap berdiler. Soňra bir ses geldi: "Sen ýalan sözleýärsiň! Allanyň hiç hili aýaly ýa-da çagalary ýok. Onda näme isleýärsiň?" Olar: "Bize içmäge bir zat berseň, isleýäris!" diýip jogap berdiler. Soňra bir ses geldi: "Içiň, ýigitler!" Soňra olar dowzaha düşdüler. Soňra Naşara halky: "Näme sežde edýärdiňiz?" diýip soraldy. Olar: "Biz Hudaýyň ogly Isa Mesihe sežde edýärdik" diýip jogap berdiler. Olara: "Siziň hemmäňiz ýalan sözleýärsiňiz! Allanyň hiç hili aýaly ýa-da çagalary ýok, näme isleýärsiňiz?" diýip jogap berdiler. Olar: "Bize içmäge bir zat bermegiňizi isleýäris!" diýip jogap berdiler. Soňra ol: "Içiň, ýigitler!" diýip jogap berdi. Olar derrew dowzaha düşdüler, şonda Alla sežde edýän diňe adamlar galdy, olar ýagşy ýa-da itaatsyz bolsalar-da. Olardan: "Beýleki adamlar eýýäm giden hem bolsa, siziň näme üçin saklanmagyňyza sebäp boldy?" diýip soraldy. Olar: "Biz özümizi olardan aýyrdyk we Oňa iň köp mätäç adamlar biz, bir çagyryjynyň özüne: "Her bir kowum sežde edýän zady bilen duşuşsyn! Diňe biz Hudaýymyzy garaşýarys" diýip gygyrýandygyny eşitdik. Ol sözüni dowam etdi: "Soňra Alla - Jabbar - olaryň ilkinji gezek görmedik keşbinde geldi, soňra Alla: "Men siziň Rebbiňiz" diýdi. Olar: "Sen biziň Rebbimizsiň we pygamberlerden başga hiç kim Oňa gepleşmäge het edip bilmedi, soňra pygamberler: "Siziň bilen Allanyň arasynda tanaýan alamat ýokmy?" diýdiler. Olar: "Hawa, ýagny göle" diýip jogap berdiler, şonuň üçin Allatagala gölesini görkezdi, şonuň üçin her bir mömin Oňa sežde etdi. Soňra riýa we suma sebäpli Alla sežde edenler galdy, şonuň üçin olar sežde etdiler we arkalary ýene bir bölek boldy, soňra Jahannamyň pyýada köprüleri getirilip, Jahannamyň iki gyrasynyň arasyna guruldy, biz: "Eý, Allanyň Resuly, Jahannam köprüsiniň syry näme?" diýip soradyk. Pygamber şeýle jogap berdi: "Köpri relsden çykyp, ýykylyp biler, onuň demir ilgekleri bar, giň we ýiti tikenleri bar, tikenler Sa'dan atly tikenli agaçdan ýasalar - ýiti tikenli agaç. Şeýle çalt geçýän möminleriň käbiri göz açyp-ýumasy ýaly, käbiri ýyldyrym ýaly, käbiri ýel ýaly, käbiri bolsa saýlanan at ýaly." At münýänler bar, diri galyp, hakykatdan halas bolanlar bar, ýöne demir ilgekler bilen parçalanandan ýa-da dowzah dowzahyna taşlanandan soň diri galanlar hem bar, soňky gezek adamlar süýräp geçýänçä, we siz maňa aýdyň bolan hakykata garşy meni näletlemekde şeýle berk bolup bilmersiňiz, şol wagt Allaha ynanýan birine şeýle berk ynanyp bilmersiňiz. Eger olar dostlarynyň arasynda howpsuzdyklaryny görseler, olar: "Eý Rebimiz, hakykatdanam dostlarymyz biziň bilen namaz okaýarlar, biziň bilen oraza tutýarlar we biziň bilen ýagşy işler edýärler!" diýýärler. Allah Tagala: "Gidiň, siziň araňyzdan kim ýüreginde bir dinar iman agramyny tapsa, ony çykaryň" diýdi we Allah olaryň dowzahdaky keşbini haram etdi. Şeýdip, olar dostlarynyň ýanyna geldiler, käbirleri dowzaha batyp, käbirleri aýaklarynyň dabanyna çenli, baldyrlarynyň ýarysyna çenli, şonuň üçin olar kim bolsalar, olary çykardylar, soňra olar yzyna geldiler we Alla Tagala: "Ýene-de gidiň, ýüreginde bir zerre iman agramyny tapsaňyz, ony çykaryň" diýdi. Şeýdip, olar tanaýanlaryny alyp gitdiler. Resulullah şeýle diýdi: "Eger maňa ynanmasaňyz, okaň: "-Allah bir gorçisa dänesiniň agramynda zulm etmez, eger ýagşylyk bar bolsa, Allah sylagyny köp esse artdyrar-" -Nisa': 40-, soňra pygamberler, perişdeler we möminler, hemmesi araçy boldylar. Soňra Allah Jabbar şeýle diýdi: "Meniň araçym henizem bar. Soňra Allah otdan bir owuç alyp, ýanýan adamlaryň käbirini çykarar, soňra olar Jennetiň derwezesindäki "Ýaşaýyş derýasy" atly derýa taşlanar, şeýdip olar iki kenarda hem gaýalaryň we agaçlaryň gapdalynda köp görýän suw howdanlarynda däneler ýaly öserler, olaryň haýsysy güne tarap meýil etse, ýaşyl bolar, haýsysy kölege tarap meýil etse, şol ak bolar, soňra boýunlarynda halkalary bolan merjen ýaly görünerler." Soňra olar Jennet ähli: "Olar Rahmanyň 'utakasy' - Rahman tarapyndan azat edilen adamlar - diýýänçä Jennet girerler. Alla olary eden işleri üçin ýa-da "Görýän zadyňyz we şuňa meňzeş zatlar size" diýip jogap berilsin diýip beren ýagşylyklary üçin kabul etmedi. [Hajjaj bin Minhal] şeýle diýdi; bize [Hammam bin Ýahýa] bize [Katada] [Enes] radyýallahu'anhudan şeýle diýdi: Pygamber sallallahu aleýhi wesellem: "Kyýamat güni möminler gynanýança saklanarlar. Olar: "Eger biz Rebbimizden şepagat dilesek, Ol bizi şu ýerimizden rahat duýmaga kömek eder" diýdiler. Olar Adamyň ýanyna gelip: "Sen, Adam, sen ähli adamzadyň atasysyň, Alla seni öz elleri bilen ýaratdy, jenneti seniň ýaşaýyş jaýyň etdi we perişdeleri saňa tagzym etdi, Alla saňa ähli zatlaryň atlaryny öwretdi, şonda sen biziň üçin Rebbiň ýanynda araçylyk edip bilersiň we biziň ýerimize rahatlyk berip bilersiň" diýdiler. Emma Adam diňe: "Bu ýerde meniň seniň üçin araçylyk etmäge hakym ýok" diýip jogap berdi. Allanyň Resuly sözüni dowam etdi: "Soňra Adam olara eden ýalňyşlygyny, ýagny gadagan edilen agaçdan iýendigini ýatlatdy we: "Nuha baryň, sebäbi ol Allanyň ýer ýüzüniň ýaşaýjylaryna iberen ilkinji pygamberi, sallallahu aleýhi wesellemdi" diýdi. Olar Nuha geldiler, ýöne Nuh hem: "Bagyşlaň, men bu ýerde seniň üçin araçylyk etmäge hakym ýok" diýip jogap berdi we Nuh özüniň eden ýalňyşlygyny, ýagny Rebbinden bilmän sorap: "Ybraýymyň ýanyna baryň, sebäbi ol Halilur Rahman - Arrahmanyň söýgülisidir" diýdi. Allanyň Resuly öz hekaýasyny dowam etdirdi: "Olar Ybraýymyň ýanyna geldiler, ýöne Ybraýym hem: "Bagyşlaň, men bu ýerde siziň üçin araçy bolmaga hakly däl" diýip jogap berdi. Soňra Ybraýym öz ýalňyşlygyny, ýagny eden üç ýalanyny agzap, şeýle diýdi: "Allanyň Töwrat beren bendesi Musanyň ýanyna baryň, onuň bilen gürleşiň we ony mümkin boldugyça özüne ýakynlaşdyryň". Resulullah sözüni dowam etdirdi: "Olar Musanyň ýanyna geldiler, diňe Musa hem: "Bagyşlaň, bu ýerde meniň siziň üçin araçy bolmaga hakym ýok" diýip jogap berdi, Musa bolsa oňa eden ýalňyşlygyny, ýagny esasly sebäpsiz jany öldürendigini ýatlatdy, ol bolsa: "Allanyň bendesi we onuň ilçisi, Allanyň ruhy we Onuň sözleri bolan Isanyň ýanyna barmaga synanyşyň" diýdi. Olar Isanyň ýanyna gitdiler, ýöne Isa hem: "Bagyşlaň, bu ýerde meniň siziň üçin araçy bolmaga hakym ýok" diýip jogap berdi, ol bolsa: "Allanyň öňki we geljekki günälerini bagyşlan bendesi Muhammed sallallahu aleýhi wesellemiň ýanyna barmaga synanyşyň" diýdi. Soňra olar meniň ýanyma - Muhammede - geldiler we men Rebbimden Onuň öýünde rugsat soradym we Onuň bilen duşuşmaga rugsat berildi. Ony görenimde, sežde etdim, soňra Allatagala maňa rugsat berdi. Soňra Allatagala: "Başyňy galdyr, eý Muhammet, aýt, eşidildiň, şepagat diläň, saňa şepagat berildi, soraň, saňa berildi" diýdi. Soňra men başymy galdyrdym we Rebbime öwreden öwgüleri bilen şükür etdim, soňra şepagat etdim we Ol maňa çäkleri berdi. Soňra çykyp, olary jennete girizdim" diýdi. Katada: "Men onuň şeýle diýenini hem eşitdim: "Soňra çykdym, soňra olary dowzahdan çykardym we jennete girizdim. Şondan soň ikinji gezek gaýdyp geldim we Rebbimden Onuň öýünde rugsat soradym we Onuň bilen duşuşmaga rugsat berildi, eger Ony görsem, sežde etdim. Soňra Allatagala maňa Allatagala isleýşi ýaly bolmaga rugsat berdi, soňra Allatagala: "Başyňy galdyr, eý Muhammet, aýt, eşidiljek, şepagat et, saňa şepagat ediler, soraň we saňa berler" diýdi. Soňra başymy galdyryp, Hudaýyma öwredişi ýaly, oňa öwgüler we şükürler aýtdym. Soňra töwella etdim we Ol maňa çäk berdi, şonuň üçin men çykyp, olary jennete girdim" diýdi. Katada şeýle diýdi: "Men onuň: "Men ýola çykdym, olary dowzahdan çykardym, soňra olary jennete goýdum" diýenini eşitdim. Katada şeýle diýdi: "Men onuň: "Men ýola çykdym, olary dowzahdan çykardym, soňra olary jennete goýdum, dowzahda Gurhanda saklanýanlardan başga hiç zat galmaýança, ýagny ol ebedi bolmaly" diýenini eşitdim, soňra ol şu aýaty okady: "-Rebbiňiz sizi öwgüli ýerde galdyrsyn-" - Isra surasy: 79-. Pygamber şeýle diýdi: "Bu siziň pygamberiňize wada berlen öwgüli derejedir" diýdi.