Membuka batu penutup gua, dengan tawasul kebaikan yang pernah dilakukan
Imam Ahmad : 17691
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَبْدِ الْكَرِيمِ بْنِ مَعْقِلِ بْنِ مُنَبِّهٍ حَدَّثَنِي عَبْدُ الصَّمَدِ يَعْنِي ابْنَ مَعْقِلٍ قَالَ سَمِعْتُ وَهْبًا يَقُولُ حَدَّثَنِي النُّعْمَانُ بْنُ بَشِيرٍ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَذْكُرُ الرَّقِيمَ فَقَالَ إِنَّ ثَلَاثَةً كَانُوا فِي كَهْفٍ فَوَقَعَ الْجَبَلُ عَلَى بَابِ الْكَهْفِ فَأُوصِدَ عَلَيْهِمْ قَالَ قَائِلٌ مِنْهُمْ تَذَاكَرُوا أَيُّكُمْ عَمِلَ حَسَنَةً لَعَلَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ بِرَحْمَتِهِ يَرْحَمُنَا فَقَالَ رَجُلٌ مِنْهُمْ قَدْ عَمِلْتُ حَسَنَةً مَرَّةً كَانَ لِي أُجَرَاءُ يَعْمَلُونَ فَجَاءَنِي عُمَّالٌ لِي فَاسْتَأْجَرْتُ كُلَّ رَجُلٍ مِنْهُمْ بِأَجْرٍ مَعْلُومٍ فَجَاءَنِي رَجُلٌ ذَاتَ يَوْمٍ وَسَطَ النَّهَارِ فَاسْتَأْجَرْتُهُ بِشَطْرِ أَصْحَابِهِ فَعَمِلَ فِي بَقِيَّةِ نَهَارِهِ كَمَا عَمِلَ كُلُّ رَجُلٍ مِنْهُمْ فِي نَهَارِهِ كُلِّهِ فَرَأَيْتُ عَلَيَّ فِي الزِّمَامِ أَنْ لَا أُنْقِصَهُ مِمَّا اسْتَأْجَرْتُ بِهِ أَصْحَابَهُ لِمَا جَهِدَ فِي عَمَلِهِ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْهُمْ أَتُعْطِي هَذَا مِثْلَ مَا أَعْطَيْتَنِي وَلَمْ يَعْمَلْ إِلَّا نِصْفَ نَهَارٍ فَقُلْتُ يَا عَبْدَ اللَّهِ لَمْ أَبْخَسْكَ شَيْئًا مِنْ شَرْطِكَ وَإِنَّمَا هُوَ مَالِي أَحْكُمُ فِيهِ مَا شِئْتُ قَالَ فَغَضِبَ وَذَهَبَ وَتَرَكَ أَجْرَهُ قَالَ فَوَضَعْتُ حَقَّهُ فِي جَانِبٍ مِنْ الْبَيْتِ مَا شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ مَرَّتْ بِي بَعْدَ ذَلِكَ بَقَرٌ فَاشْتَرَيْتُ بِهِ فَصِيلَةً مِنْ الْبَقَرِ فَبَلَغَتْ مَا شَاءَ اللَّهُ فَمَرَّ بِي بَعْدَ حِينٍ شَيْخًا ضَعِيفًا لَا أَعْرِفُهُ فَقَالَ إِنَّ لِي عِنْدَكَ حَقًّا فَذَكَّرَنِيهِ حَتَّى عَرَفْتُهُ فَقُلْتُ إِيَّاكَ أَبْغِي هَذَا حَقُّكَ فَعَرَضْتُهَا عَلَيْهِ جَمِيعَهَا فَقَالَ يَا عَبْدَ اللَّهِ لَا تَسْخَرْ بِي إِنْ لَمْ تَصَدَّقْ عَلَيَّ فَأَعْطِنِي حَقِّي قَالَ وَاللَّهِ لَا أَسْخَرُ بِكَ إِنَّهَا لَحَقُّكَ مَا لِي مِنْهَا شَيْءٌ فَدَفَعْتُهَا إِلَيْهِ جَمِيعًا اللَّهُمَّ إِنْ كُنْتُ فَعَلْتُ ذَلِكَ لِوَجْهِكَ فَافْرُجْ عَنَّا قَالَ فَانْصَدَعَ الْجَبَلُ حَتَّى رَأَوْا مِنْهُ وَأَبْصَرُوا قَالَ الْآخَرُ قَدْ عَمِلْتُ حَسَنَةً مَرَّةً كَانَ لِي فَضْلٌ فَأَصَابَتْ النَّاسَ شِدَّةٌ فَجَاءَتْنِي امْرَأَةٌ تَطْلُبُ مِنِّي مَعْرُوفًا قَالَ فَقُلْتُ وَاللَّهِ مَا هُوَ دُونَ نَفْسِكِ فَأَبَتْ عَلَيَّ فَذَهَبَتْ ثُمَّ رَجَعَتْ فَذَكَّرَتْنِي بِاللَّهِ فَأَبَيْتُ عَلَيْهَا وَقُلْتُ لَا وَاللَّهِ مَا هُوَ دُونَ نَفْسِكِ فَأَبَتْ عَلَيَّ وَذَهَبَتْ فَذَكَرَتْ لِزَوْجِهَا فَقَالَ لَهَا أَعْطِيهِ نَفْسَكِ وَأَغْنِي عِيَالَكِ فَرَجَعَتْ إِلَيَّ فَنَاشَدَتْنِي بِاللَّهِ فَأَبَيْتُ عَلَيْهَا وَقُلْتُ وَاللَّهِ مَا هُوَ دُونَ نَفْسِكِ فَلَمَّا رَأَتْ ذَلِكَ أَسْلَمَتْ إِلَيَّ نَفْسَهَا فَلَمَّا تَكَشَّفْتُهَا وَهَمَمْتُ بِهَا ارْتَعَدَتْ مِنْ تَحْتِي فَقُلْتُ لَهَا مَا شَأْنُكِ قَالَتْ أَخَافُ اللَّهَ رَبَّ الْعَالَمِينَ قُلْتُ لَهَا خِفْتِيهِ فِي الشِّدَّةِ وَلَمْ أَخَفْهُ فِي الرَّجَاءِ فَتَرَكْتُهَا وَأَعْطَيْتُهَا مَا يَحِقُّ عَلَيَّ بِمَا تَكَشَّفْتُهَا اللَّهُمَّ إِنْ كُنْتُ فَعَلْتُ ذَلِكَ لِوَجْهِكَ فَافْرُجْ عَنَّا قَالَ فَانْصَدَعَ حَتَّى عَرَفُوا وَتَبَيَّنَ لَهُمْ قَالَ الْآخَرُ عَمِلْتُ حَسَنَةً مَرَّةً كَانَ لِي أَبَوَانِ شَيْخَانِ كَبِيرَانِ وَكَانَتْ لِي غَنَمٌ فَكُنْتُ أُطْعِمُ أَبَوَيَّ وَأَسْقِيهِمَا ثُمَّ رَجَعْتُ إِلَى غَنَمِي قَالَ فَأَصَابَنِي يَوْمًا غَيْثٌ حَبَسَنِي فَلَمْ أَبْرَحْ حَتَّى أَمْسَيْتُ فَأَتَيْتُ أَهْلِي وَأَخَذْتُ مِحْلَبِي فَحَلَبْتُ وَغَنَمِي قَائِمَةٌ فَمَضَيْتُ إِلَى أَبَوَيَّ فَوَجَدْتُهُمَا قَدْ نَامَا فَشَقَّ عَلَيَّ أَنْ أُوقِظَهُمَا وَشَقَّ عَلَيَّ أَنْ أَتْرُكَ غَنَمِي فَمَا بَرِحْتُ جَالِسًا وَمِحْلَبِي عَلَى يَدِي حَتَّى أَيْقَظَهُمَا الصُّبْحُ فَسَقَيْتُهُمَا اللَّهُمَّ إِنْ كُنْتُ فَعَلْتُ ذَلِكَ لِوَجْهِكَ فَافْرُجْ عَنَّا قَالَ النُّعْمَانُ لَكَأَنِّي أَسْمَعُ هَذِهِ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ الْجَبَلُ طَاقْ فَفَرَّجَ اللَّهُ عَنْهُمْ فَخَرَجُوا
Ibn Ma'qil - atile, naumfwile Wahb alelanda, anjebele, ukuti aumfwile ukusosa kwa kwa Rasulullah. atile: ‘Mu cine cine mwali abantu batatu mu lucengo. Lyena ilibwe ilikalamba lyawile pa ntanshi ya mwinshi wa lucengo, ukubabika mu kati.Eico umo pali bene atile, ‘Ibukisheni, nani pali imwe uwacitile imilimo yalungama, Lesa ne nkumbu shakwe atufwilile uluse bonse’. Lyene umuntu umo ukufuma kuli bene atile, ‘Inshita imo nacitile icintu cimo icisuma. Nalikwata ababomfi abengi, nga baisa kuli ine, ndabomfya umo umo pa malipilo yamo. Ubushiku bumo umwaume umo aishile kuli ine mu kati ka nshita ya cungulo, e co namulembeele umulimo ne ciputulwa ca malipilo ya fibusa fyakwe, lyene alebomba iciputulwa ca bushiku icashele nga filya fine cibusa wakwe onse alebomba ubushiku bonse. E co naumfwile bwino ukukanacefyako amalipilo yakwe ukufuma ku malipilo ya fibusa fyakwe pa mulandu wa kuti alebika sana amano ku kubomba. Lyene umo pali bene aipwishe ukuti; ‘Bushe uyu muntu mulemupeela umusonko nga fintu mwampeele, nangu ca kuti tabomba kano fye pa kati ka bushiku? ' Eico nayaswike ukuti, 'O mubomfi wa kwa Allah, nshilefumyapo nangu cimo pa malipilo yobe, mu cine cine ni fyuma fyandi, eico kuti nacipingula nga fintu ndefwaya'. E ico uyu mwaume alifulilwe no kuleka indalama shakwe. Lyena nabikile insambu mupepi ne ng’anda yandi nga fintu Allah alefwaya -umuyayaya-. Pa numa ya ico, ing’ombe ishingi shapitile pa ntanshi yandi, e co naishileshita umwana wa ng’ombe ne malipilo ya mwaume, ukufikila afyele ukulingana no kufwaya kwa kwa Allah. Lyene inshita iikalamba yapitilepo ukufika ubushiku bumo umukote apitile pa ntanshi yandi ica kuti nshaishibe na kabili, uyu mwaume atile, ‘Mu cine cine, ncili ndi ne nsambu pali iwe’. Uyu mwaume lyene anjibukishe ukuti ni ani ukufika na lintu namuishibe, eico natile, ‘Nshakakucitile ububifi, iyi e nsambu yobe’. Lyene namupeele ifipe fyonse. Uyu mwaume lyene atile, ‘We Abdullah, winsenka, nga taulefwaya ukumpeela ifya bupe lyena mpela insambu shandi. Umuntu wa mupepa atile, ‘Na kwa Lesa, nshilekuseka. Na kuba, iyi mpanga ni yenu, nshakwata insambu nangu shimo kuli yene'. E ico namupeele ifipe fyonse. O Allah, nga cakuti mu cine cine nacitile ifyo pantu nasumine icinso cenu, iyo te nshila kuli ifwe'. E ico ilibwe ilikalamba lyalisuntinkanishiwe panono, kabili balemona ukufuma. Lyene umbi atile, ‘Na ine nalicitile icintu cimo icisuma inshita imo. Pali ilya nshita nali ne fyuma ifyacilapo, lyene abantu balecushiwa ku mafya ya mu bumi. Lyene umwanakashi aishile no kunjeba uluse, kabili natile, ‘Awe, kuli Lesa! Tandi no kukupeela, kano fye nga wapeela ubucindami bobe’. Lelo ali uwafilwa kabili alifuminepo, lyene alibwelele no kunjibukisha pali Allah. Kabili natile, ‘Awe kuli Lesa! Tandi no kukupeela, kano fye nga wapeela ubucindami bobe’. Akaana na kabili no kufumapo, ukushimikilako umulume wakwe pali ici. Umulume wakwe lyene amwebele ukuti, ‘Ipeele, no kusakamana abana bobe’. Eico umwanakashi aishile kuli ine no kulapa umulapo kuli Allah pali ine, lelo na lyo line nalikeene, ukumweba ukuti, ‘Na Allah, nshakakupeele, kano fye nga waliitemenwa ukupeela ubucindami bobe’. Ilyo amwene imibele ya musango yo, aliipeele kuli ine. Ilyo nafumishe ifya kufwala fyandi pa kuti ndefwaya ukulaala nankwe, mu kupumikisha aletutuma mwi samba lya mubili wandi. E ico naipwishe ukuti, ‘Cinshi cakucitikila? ’ ayaswike ukuti, ‘Natiina Lesa Rabul ‘Alamin’. Natile kuli wene, ‘Cine . Mwamutiina mu kucefyako, lelo ine nshimutiina mu kusansalikwa’. Eico nalishile umwanakashi, kabili namupeele insambu pantu nalifumishe ifya kufwala fyakwe. O Allah, nga nacita ici pantu ndesubila icinso cenu, lyena twisuleni inshila’. Lyene ilibwe lyalisuntinkanishiwe panono ukufika na lintu lyalemoneka ilyabengeshima. Umbi atile, ‘Na ine inshita imo nacitile icintu icisuma. Nalikwata abafyashi bonse babili abakote. Na kabili ndi ne mbushi, ilingi line ndabapeela ifya kulya ne fya kunwa kuli bonse babili, pa numa fye ya ico ndabwelela ku kusakamana imbushi shandi. Ubushiku bumo nalipokelelwe ku mfula ica kuti nshafuminepo ukufika ku cungulo. Lyena naile ku lupwa lwandi, nabuulile icipe - ica kufimbapo umukaka - no kukama imbushi yandi iyaiminine. Pa numa ya ico, naile ku kumona abafyashi bandi, lelo nasangile bonse babili balesendama, kabili nshashipikishe ukubabuusha kabili na kabili nshashipikishe ukuleka imbushi yandi ukukama umukaka. E ico nalitwalilile ukwiminina ne cipe ca kukamamo umukaka ukufikila babuuka akasuba. E ico nalibapeele bonse babili ifya kunwa. O Allah, nga nacita ifi pantu ndesubila icinso cenu, lyena twisuleni inshila." Nu'man atile, 'Nga cakuti naumfwile ici ukufuma ku Mutumwa wakwa Lesa, atile: 'Ibwe ilikalamba lyena lyaisulwile, kabili Lesa alifungulwile inshila kuli bene pakuti bafume'.