Malaikat jibril memperkenalkan Nabi yahya dan 'isa kepada Rasulullah shalallahu alaihi wasallam selama isra'

Imam Ahmad : 17164

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ الدَّسْتُوَائِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ صَعْصَعَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَيْنَا أَنَا عِنْدَ الْبَيْتِ بَيْنَ النَّائِمِ وَالْيَقْظَانِ إِذْ أَقْبَلَ أَحَدُ الثَّلَاثَةِ بَيْنَ الرَّجُلَيْنِ فَأُتِيتُ بِطَسْتٍ مِنْ ذَهَبٍ مَلَأَهُ حِكْمَةً وَإِيمَانًا فَشُقَّ مِنْ النَّحْرِ إِلَى مَرَاقِي الْبَطْنِ فَغُسِلَ الْقَلْبُ بِمَاءِ زَمْزَمَ ثُمَّ مُلِئَ حِكْمَةً وَإِيمَانًا ثُمَّ أُتِيتُ بِدَابَّةٍ دُونَ الْبَغْلِ وَفَوْقَ الْحِمَارِ ثُمَّ انْطَلَقْتُ مَعَ جِبْرِيلَ عَلَيْهِ السَّلَام فَأَتَيْنَا السَّمَاءَ الدُّنْيَا قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ قِيلَ وَقَدْ أُرْسِلَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ قِيلَ مَرْحَبًا بِهِ وَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ فَأَتَيْتُ عَلَى آدَمَ عَلَيْهِ السَّلَام فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ مِنْ ابْنٍ وَنَبِيٍّ ثُمَّ أَتَيْنَا السَّمَاءَ الثَّانِيَةَ قِيلَ مَنْ هَذَا قِيلَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ فَمِثْلُ ذَلِكَ فَأَتَيْتُ عَلَى يَحْيَى وَعِيسَى عَلَيْهِمَا السَّلَام فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِمَا فَقَالَا مَرْحَبًا بِكَ مِنْ أَخٍ وَنَبِيٍّ ثُمَّ أَتَيْنَا السَّمَاءَ الثَّالِثَةَ فَمِثْلُ ذَلِكَ فَأَتَيْتُ عَلَى يُوسُفَ عَلَيْهِ السَّلَام فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ مِنْ أَخٍ وَنَبِيٍّ ثُمَّ أَتَيْنَا السَّمَاءَ الرَّابِعَةَ فَمِثْلُ ذَلِكَ فَأَتَيْتُ عَلَى إِدْرِيسَ عَلَيْهِ السَّلَام فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ مِنْ أَخٍ وَنَبِيٍّ ثُمَّ أَتَيْنَا السَّمَاءَ الْخَامِسَةَ فَمِثْلُ ذَلِكَ فَأَتَيْتُ عَلَى هَارُونَ عَلَيْهِ السَّلَام فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ مِنْ أَخٍ وَنَبِيٍّ ثُمَّ أَتَيْنَا السَّمَاءَ السَّادِسَةَ فَمِثْلُ ذَلِكَ ثُمَّ أَتَيْتُ عَلَى مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ مِنْ أَخٍ وَنَبِيٍّ فَلَمَّا جَاوَزْتُهُ بَكَى قِيلَ مَا أَبْكَاكَ قَالَ يَا رَبِّ هَذَا الْغُلَامُ الَّذِي بَعَثْتَهُ بَعْدِي يَدْخُلُ مِنْ أُمَّتِهِ الْجَنَّةَ أَكْثَرُ وَأَفْضَلُ مِمَّا يَدْخُلُ مِنْ أُمَّتِي ثُمَّ أَتَيْنَا السَّمَاءَ السَّابِعَةَ فَمِثْلُ ذَلِكَ فَأَتَيْتُ عَلَى إِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلَام فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ مِنْ ابْنٍ وَنَبِيٍّ قَالَ ثُمَّ رُفِعَ إِلَيَّ الْبَيْتُ الْمَعْمُورُ فَسَأَلْتُ جِبْرِيلَ عَلَيْهِ السَّلَام فَقَالَ هَذَا الْبَيْتُ الْمَعْمُورُ يُصَلِّي فِيهِ كُلَّ يَوْمٍ سَبْعُونَ أَلْفَ مَلَكٍ إِذَا خَرَجُوا مِنْهُ لَمْ يَعُودُوا فِيهِ آخِرَ مَا عَلَيْهِمْ قَالَ ثُمَّ رُفِعَتْ إِلَيَّ سِدْرَةُ الْمُنْتَهَى فَإِذَا نَبْقُهَا مِثْلُ قِلَالِ هَجَرَ وَإِذَا وَرَقُهَا مِثْلُ آذَانِ الْفِيَلَةِ وَإِذَا فِي أَصْلِهَا أَرْبَعَةُ أَنْهَارٍ نَهَرَانِ بَاطِنَانِ وَنَهَرَانِ ظَاهِرَانِ فَسَأَلْتُ جِبْرِيلَ فَقَالَ أَمَّا الْبَاطِنَانِ فَفِي الْجَنَّةِ وَأَمَّا الظَّاهِرَانِ فَالْفُرَاتُ وَالنِّيلُ قَالَ ثُمَّ فُرِضَتْ عَلَيَّ خَمْسُونَ صَلَاةً فَأَتَيْتُ عَلَى مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَقَالَ مَا صَنَعْتَ قُلْتُ فُرِضَتْ عَلَيَّ خَمْسُونَ صَلَاةً فَقَالَ إِنِّي أَعْلَمُ بِالنَّاسِ مِنْكَ إِنِّي عَالَجْتُ بَنِي إِسْرَائِيلَ أَشَدَّ الْمُعَالَجَةِ وَإِنَّ أُمَّتَكَ لَنْ يُطِيقُوا ذَلِكَ فَارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ فَاسْأَلْهُ أَنْ يُخَفِّفَ عَنْكَ قَالَ فَرَجَعْتُ إِلَى رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ فَسَأَلْتُهُ أَنْ يُخَفِّفَ عَنِّي فَجَعَلَهَا أَرْبَعِينَ ثُمَّ رَجَعْتُ إِلَى مُوسَى فَأَتَيْتُ عَلَيْهِ فَقَالَ مَا صَنَعْتَ قُلْتُ جَعَلَهَا أَرْبَعِينَ فَقَالَ لِي مِثْلَ مَقَالَتِهِ الْأُولَى فَرَجَعْتُ إِلَى رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ فَجَعَلَهَا ثَلَاثِينَ فَأَتَيْتُ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ لِي مِثْلَ مَقَالَتِهِ الْأُولَى فَرَجَعْتُ إِلَى رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ فَجَعَلَهَا عِشْرِينَ ثُمَّ عَشْرَةً ثُمَّ خَمْسَةً فَأَتَيْتُ عَلَى مُوسَى فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ لِي مِثْلَ مَقَالَتِهِ الْأُولَى فَقُلْتُ إِنِّي أَسْتَحِي مِنْ رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ مِنْ كَمْ أَرْجِعُ إِلَيْهِ فَنُودِيَ أَنْ قَدْ أَمْضَيْتُ فَرِيضَتِي وَخَفَّفْتُ عَنْ عِبَادِي وَأَجْزِي بِالْحَسَنَةِ عَشْرَ أَمْثَالِهَا حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ مَالِكَ بْنَ صَعْصَعَةَ حَدَّثَهُمْ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَيْنَمَا أَنَا عِنْدَ الْكَعْبَةِ بَيْنَ النَّائِمِ وَالْيَقْظَانِ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ قَالَ ثُمَّ انْطَلَقْنَا إِلَى السَّمَاءِ السَّابِعَةِ فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام فَقِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ قِيلَ أَوَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ فَفُتِحَ لَهُ قَالُوا مَرْحَبًا بِهِ وَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ فَأَتَيْنَا عَلَى إِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلَام قُلْتُ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ هَذَا أَبُوكَ إِبْرَاهِيمُ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَقَالَ مَرْحَبًا بِالِابْنِ الصَّالِحِ وَالنَّبِيِّ الصَّالِحِ ثُمَّ رُفِعَتْ لِي سِدْرَةُ الْمُنْتَهَى فَإِذَا وَرَقُهَا مِثْلُ آذَانِ الْفُيُولِ وَإِذَا نَبْقُهَا مِثْلُ قِلَالِ هَجَرَ وَإِذَا أَرْبَعَةُ أَنْهَارٍ يَخْرُجْنَ مِنْ أَصْلِهَا نَهَرَانِ ظَاهِرَانِ وَنَهَرَانِ بَاطِنَانِ فَقُلْتُ مَا هَذَا يَا جِبْرِيلُ قَالَ أَمَّا النَّهْرَانِ الظَّاهِرَانِ فَالنِّيلُ وَالْفُرَاتُ وَأَمَّا الْبَاطِنَانِ فَنَهَرَانِ فِي الْجَنَّةِ قَالَ فَأُتِيتُ بِإِنَاءَيْنِ أَحَدُهُمَا خَمْرٌ وَالْآخَرُ لَبَنٌ قَالَ فَأَخَذْتُ اللَّبَنَ فَقَالَ جِبْرِيلُ أَصَبْتَ الْفِطْرَةَ

اسان کان يحييٰ بن سعيد بيان ڪيو، اسان کان هشام دستوئي بيان ڪيو، قتاده انس بن مالڪ کان مالڪ بن ششع کان روايت ڪئي ته رسول الله صلي الله عليه وسلم فرمايو: جڏهن مان ننڊ ۽ جاڳڻ جي وچ ۾ ڪعبي ۾ هوس ته اوچتو ٽي ماڻهو مون وٽ آيا. مون کي هڪ وڏو سون جو ٿانو ڏنو ويو جيڪو حڪمت ۽ ايمان سان ڀريل هو. ان کان پوءِ، منهنجو سينو منهنجي پيٽ تائين ڪٽيو ويو، پوءِ منهنجو دل زمزم جي پاڻي سان ڌوتو ويو ۽ پوءِ حڪمت ۽ ايمان سان ڀريو ويو. پوءِ مون کي هڪ بگل کان ننڍو ۽ گڏهه کان وڏو سواري ڏني وئي. ان کان پوءِ، مان جبرائيل عليه السلام سان گڏ سوار ٿيس. جڏهن اسان دنيا جي آسمان تي پهتاسين ته پڇيو ويو، 'هي ڪير آهي؟' پوءِ جبرائيل عليه السلام جواب ڏنو، يا پڇيو ويو، 'توهان سان ڪير آهي؟' جبرائيل عليه السلام جواب ڏنو، 'محمد'. ان کان ٻيهر پڇيو ويو، 'ڇا هن کي رسول بڻائي موڪليو ويو آهي؟' جبرائيل عليه السلام جواب ڏنو، 'ها'. پوءِ ٻيهر چيو ويو، 'هن کي ڀليڪار، بهترين ماڻهو آيو آهي.' پوءِ مان آدم عليه السلام سان مليس، پوءِ مون کيس سلام چيو ۽ هن جواب ڏنو، 'خوش آمدید - توهان کي - ٻار ۽ نبي جي حيثيت ۾'. پوءِ اسان ٻئي آسمان تي پهتاسين، ۽ پڇيو ويو، 'هي ڪير آهي؟' پوءِ چيو، 'جبرائيل'. پوءِ ٻيهر پڇيو ويو، 'توهان سان ڪير آهي؟' چيو، 'محمد'. پوءِ اهو اڳئين لفظن وانگر چيو ويو آهي. پوءِ مان يحيى عليه السلام ۽ عيسيٰ عليه السلام سان مليس، پوءِ مون ٻنهي کي سلام چيو، ته انهن جواب ڏنو، 'خوش آمدید - توهان کي - ڀاءُ ۽ نبي جي حيثيت ۾'. پوءِ اسان ٽئين آسمان تي پهتاسين، پوءِ اهو اڳئين وانگر چيو ويو. پوءِ مان يوسف عليه السلام سان مليس، پوءِ مون کيس سلام چيو ۽ هن جواب ڏنو، 'خوش آمدید - توهان کي - ڀاءُ ۽ نبي جي حيثيت ۾'. پوءِ اسان چوٿين آسمان تي پهتاسين، پوءِ اهو اڳئين لفظن وانگر چيو ويو. پوءِ مان ادريس عليه السلام سان مليس، پوءِ مون کيس سلام ڪيو ۽ هن جواب ڏنو، 'خوش آمدید - توهان کي - ڀاءُ ۽ نبي جي حيثيت ۾'. پوءِ اسين پنجين آسمان تي پهتاسين، پوءِ اڳئين لفظن وانگر چيو ويو. پوءِ مان هارون عليه السلام سان مليس، پوءِ مون کيس سلام چيو ۽ هن جواب ڏنو، 'ڀائي ۽ نبي جي حيثيت سان ڀليڪار'. پوءِ اسين ڇهين آسمان تي پهتاسين، پوءِ اهو ساڳيو ئي چيو ويو جيئن اصل لفظن ۾ چيو ويو. پوءِ مان موسيٰ عليه السلام سان مليس، پوءِ مون کيس سلام ڪيو ۽ هن جواب ڏنو، 'ڀائي ۽ نبي جي حيثيت سان ڀليڪار'. جڏهن مان موسيٰ عليه السلام وٽان گذريس، ته هو روئي رهيو هو. پوءِ ان کان پڇيو ويو، 'ڇا توکي روئڻ اچي ٿو؟' هن جواب ڏنو، 'اي رب، تو هن نوجوان کي منهنجي پٺيان موڪليو، پر سندس قوم جيڪي جنت ۾ داخل ٿيا، اهي منهنجي قوم کان وڌيڪ تعداد ۾ ۽ بهتر هئا جيڪي جنت ۾ داخل ٿيا'. پوءِ اسان ستين آسمان تي پهتاسين، پوءِ اهو اصل لفظن وانگر چيو ويو. پوءِ مان ابراهيم عليه السلام سان مليس، پوءِ مون کيس سلام ڪيو ۽ هن جواب ڏنو، 'ڀائي ۽ نبي جي حيثيت سان ڀليڪار'. پوءِ نبي عليه السلام چيو؛ 'پوءِ مون کي بيت المعمور ڏيکاريو ويو، تنهنڪري مون جبرائيل عليه السلام کان پڇيو ۽ هن جواب ڏنو، 'هي بيت المعمور آهي، هر روز ستر هزار ملائڪ ان ۾ نماز پڙهندا آهن، ۽ جيڪڏهن اهي ان جاءِ تان هليا وڃن ته اهي ڪڏهن به ٻيهر نماز پڙهڻ لاءِ نه ايندا'. هن جاري رکيو؛ 'پوءِ مون کي سدرة المنتهيٰ ڏيکاري وئي، ميخون پٿر جي پليٽ فارم وانگر هيون، پن هاٿي جي ڪنن وانگر هئا ۽ قطب جي هيٺان چار درياءَ هئا؛ ٻه اندر ۽ ٻه ٻاهر. تنهنڪري مون جبرائيل عليه السلام کان ان بابت پڇيو، تڏهن هن جواب ڏنو، 'جيئن ته ٻه درياءَ جيڪي اندروني حصي ۾ آهن، اهي جنت ۾ آهن. انهي دوران، ٻاهر ٻه درياءَ فرات ندي ۽ نيل ندي آهن. هن ٻيهر چيو؛ 'پوءِ مون تي پنجاهه ڀيرا نماز پڙهڻ واجب ڪيو ويو - هڪ ڏينهن ۽ هڪ رات -، پوءِ مان موسيٰ عليه السلام سان ٻيهر مليو، پوءِ هن پڇيو، 'توهان ڇا ڪري رهيا آهيو؟' مون جواب ڏنو، 'مون تي پنجاهه ڀيرا نماز پڙهڻ فرض ڪيو ويو آهي.' تنهن ڪري هن چيو؛' "سچ پچ، مان توهان کان وڌيڪ انسانن بابت ڄاڻان ٿو! مون بني اسرائيل کي سخت ترين دعوت ڏني آهي، تنهن ڪري توهان جون قومون ڪڏهن به ان تي عمل نه ڪري سگهنديون. تنهن ڪري پنهنجي رب ڏانهن واپس وڃو ۽ راحت جي درخواست ڪريو." هن چيو؛ "پوءِ مان پنهنجي رب ڏانهن موٽي ويس ۽ راحت جي درخواست ڪئي، پوءِ هن مون کي چاليهه ڀيرا تائين راحت ڏني، جڏهن مان موسيٰ ڏانهن موٽيس، ته هن چيو؛ 'تو ڇا ڪيو؟' مون جواب ڏنو؛ 'منهنجي رب ان کي چاليهه ڀيرا گهٽائي ڇڏيو آهي'. پوءِ هن مون کي پنهنجي پهرين نصيحت وانگر صلاح ڏني. تنهن ڪري مون ٻيهر پنهنجي رب عزّو جلّ کان راحت جي درخواست ڪئي، ۽ هن ان کي ٽيهه ڀيرا گهٽائي ڇڏيو. پوءِ مان موسيٰ ڏانهن موٽي آيس ۽ مون ان بابت کيس ٻڌايو، ته هن مون کي پنهنجي پهرين نصيحت وانگر صلاح ڏني. پوءِ مون ٻيهر پنهنجي رب عزّو جلّ کان راحت جي درخواست ڪئي، ۽ هن ان کي ويهه ڀيرا گهٽائي ڇڏيو، پوءِ ڏهه ڀيرا ۽ پنج ڀيرا. پوءِ مان موسيٰ وٽ ويس ۽ ان بابت کيس ٻڌايو، پوءِ هن مون کي چيو جيئن هن پهريون ڀيرو چيو هو. تنهن ڪري مون چيو؛ 'مان واقعي پنهنجي رب عزّو جلّ کان شرمسار آهيان، مان ڪيترائي ڀيرا هن ڏانهن موٽي آيو آهيان. پوءِ هڪ آواز ٻڌڻ ۾ آيو، 'مون پنهنجو رزق مقرر ڪيو آهي، مون پنهنجن ٻانهن کي راحت ڏني آهي ۽ مان هر نيڪي جو ڏهه ڀيرا بدلو ڏيندس'. اسان کي [يونس بن محمد] ٻڌايو؛ اسان کي [شيبان] کان [قتاده] ٻڌايو، هن چيو؛ اسان کي [انس بن مالڪ] ٻڌايو ته [مالڪ بن شعصه] انهن کي ٻڌايو ته رسول الله ﷺ فرمايو: 'جڏهن مان ڪعبي ۾ ننڊ ۽ جاڳڻ جي وچ ۾ هوس... تڏهن هن حديث جو ذڪر ڪيو. هن چيو؛ 'پوءِ اسان ستين آسمان ڏانهن روانا ٿيا، ۽ جبرائيل عليه السلام آسمان جو دروازو کولڻ لاءِ چيو. چيو ويو، 'هي ڪير آهي؟' جبرائيل جواب ڏنو، 'اهو جبرائيل آهي.' پوءِ پڇيو ويو، 'ڪنهن سان؟' جبرائيل جواب ڏنو، 'محمد'. ٻيهر پڇيو ويو، 'ڇا هن کي موڪليو ويو آهي؟' جبرائيل جواب ڏنو، 'ها.' ان کان پوءِ، جنت جو دروازو کوليو ويو. پوءِ انهن چيو، 'ان کي ڀليڪار، بيشڪ، ايندڙن مان بهترين آيو آهي.' پوءِ اسان ابراهيم عليه السلام سان ملياسين، پوءِ مون جبرائيل کان پڇيو، 'هي ڪير آهي؟' جبرائيل جواب ڏنو، 'هي توهان جو پيءُ ابراهيم آهي.' پوءِ مون کيس سلام ڪيو، ۽ هن جواب ڏنو، 'توهان کي هڪ نيڪ پٽ ۽ نبي جي حيثيت ۾ ڀليڪار.' پوءِ سدرة المنتهيٰ کي مٿي کنيو ويو، ان جا پن هاٿي جي ڪنن وانگر، ان جا سهارا پٿر جي پليٽن وانگر، جڏهن ته ان جي تري ۾ چار درياءَ وهندا هئا؛ ٻه درياءَ ٻاهر ۽ ٻه ٻيا اندر. پوءِ مون جبرائيل کان پڇيو؛ 'هي ڇا آهي، جبرائيل؟' هن جواب ڏنو، 'ٻه ٻاهر نيل ۽ فرات آهن. انهي دوران، اندر ٻه درياءَ جنت ۾ ٻه درياءَ آهن'. پوءِ مون کي ٻه پيالا ڏنا ويا، هڪ ۾ خمر ۽ ٻيو کير هو، تنهنڪري مون کير وارو چونڊيو. پوءِ جبرائيل چيو؛ 'توهان فطرت کي چونڊيو آهي'.