Malaikat jibril memperkenalkan Nabi yahya dan 'isa kepada Rasulullah shalallahu alaihi wasallam selama isra'
Imam Ahmad : 17164
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ الدَّسْتُوَائِيُّ قَالَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ مَالِكِ بْنِ صَعْصَعَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَيْنَا أَنَا عِنْدَ الْبَيْتِ بَيْنَ النَّائِمِ وَالْيَقْظَانِ إِذْ أَقْبَلَ أَحَدُ الثَّلَاثَةِ بَيْنَ الرَّجُلَيْنِ فَأُتِيتُ بِطَسْتٍ مِنْ ذَهَبٍ مَلَأَهُ حِكْمَةً وَإِيمَانًا فَشُقَّ مِنْ النَّحْرِ إِلَى مَرَاقِي الْبَطْنِ فَغُسِلَ الْقَلْبُ بِمَاءِ زَمْزَمَ ثُمَّ مُلِئَ حِكْمَةً وَإِيمَانًا ثُمَّ أُتِيتُ بِدَابَّةٍ دُونَ الْبَغْلِ وَفَوْقَ الْحِمَارِ ثُمَّ انْطَلَقْتُ مَعَ جِبْرِيلَ عَلَيْهِ السَّلَام فَأَتَيْنَا السَّمَاءَ الدُّنْيَا قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ قِيلَ وَقَدْ أُرْسِلَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ قِيلَ مَرْحَبًا بِهِ وَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ فَأَتَيْتُ عَلَى آدَمَ عَلَيْهِ السَّلَام فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ مِنْ ابْنٍ وَنَبِيٍّ ثُمَّ أَتَيْنَا السَّمَاءَ الثَّانِيَةَ قِيلَ مَنْ هَذَا قِيلَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ فَمِثْلُ ذَلِكَ فَأَتَيْتُ عَلَى يَحْيَى وَعِيسَى عَلَيْهِمَا السَّلَام فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِمَا فَقَالَا مَرْحَبًا بِكَ مِنْ أَخٍ وَنَبِيٍّ ثُمَّ أَتَيْنَا السَّمَاءَ الثَّالِثَةَ فَمِثْلُ ذَلِكَ فَأَتَيْتُ عَلَى يُوسُفَ عَلَيْهِ السَّلَام فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ مِنْ أَخٍ وَنَبِيٍّ ثُمَّ أَتَيْنَا السَّمَاءَ الرَّابِعَةَ فَمِثْلُ ذَلِكَ فَأَتَيْتُ عَلَى إِدْرِيسَ عَلَيْهِ السَّلَام فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ مِنْ أَخٍ وَنَبِيٍّ ثُمَّ أَتَيْنَا السَّمَاءَ الْخَامِسَةَ فَمِثْلُ ذَلِكَ فَأَتَيْتُ عَلَى هَارُونَ عَلَيْهِ السَّلَام فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ مِنْ أَخٍ وَنَبِيٍّ ثُمَّ أَتَيْنَا السَّمَاءَ السَّادِسَةَ فَمِثْلُ ذَلِكَ ثُمَّ أَتَيْتُ عَلَى مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ مِنْ أَخٍ وَنَبِيٍّ فَلَمَّا جَاوَزْتُهُ بَكَى قِيلَ مَا أَبْكَاكَ قَالَ يَا رَبِّ هَذَا الْغُلَامُ الَّذِي بَعَثْتَهُ بَعْدِي يَدْخُلُ مِنْ أُمَّتِهِ الْجَنَّةَ أَكْثَرُ وَأَفْضَلُ مِمَّا يَدْخُلُ مِنْ أُمَّتِي ثُمَّ أَتَيْنَا السَّمَاءَ السَّابِعَةَ فَمِثْلُ ذَلِكَ فَأَتَيْتُ عَلَى إِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلَام فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَقَالَ مَرْحَبًا بِكَ مِنْ ابْنٍ وَنَبِيٍّ قَالَ ثُمَّ رُفِعَ إِلَيَّ الْبَيْتُ الْمَعْمُورُ فَسَأَلْتُ جِبْرِيلَ عَلَيْهِ السَّلَام فَقَالَ هَذَا الْبَيْتُ الْمَعْمُورُ يُصَلِّي فِيهِ كُلَّ يَوْمٍ سَبْعُونَ أَلْفَ مَلَكٍ إِذَا خَرَجُوا مِنْهُ لَمْ يَعُودُوا فِيهِ آخِرَ مَا عَلَيْهِمْ قَالَ ثُمَّ رُفِعَتْ إِلَيَّ سِدْرَةُ الْمُنْتَهَى فَإِذَا نَبْقُهَا مِثْلُ قِلَالِ هَجَرَ وَإِذَا وَرَقُهَا مِثْلُ آذَانِ الْفِيَلَةِ وَإِذَا فِي أَصْلِهَا أَرْبَعَةُ أَنْهَارٍ نَهَرَانِ بَاطِنَانِ وَنَهَرَانِ ظَاهِرَانِ فَسَأَلْتُ جِبْرِيلَ فَقَالَ أَمَّا الْبَاطِنَانِ فَفِي الْجَنَّةِ وَأَمَّا الظَّاهِرَانِ فَالْفُرَاتُ وَالنِّيلُ قَالَ ثُمَّ فُرِضَتْ عَلَيَّ خَمْسُونَ صَلَاةً فَأَتَيْتُ عَلَى مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَقَالَ مَا صَنَعْتَ قُلْتُ فُرِضَتْ عَلَيَّ خَمْسُونَ صَلَاةً فَقَالَ إِنِّي أَعْلَمُ بِالنَّاسِ مِنْكَ إِنِّي عَالَجْتُ بَنِي إِسْرَائِيلَ أَشَدَّ الْمُعَالَجَةِ وَإِنَّ أُمَّتَكَ لَنْ يُطِيقُوا ذَلِكَ فَارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ فَاسْأَلْهُ أَنْ يُخَفِّفَ عَنْكَ قَالَ فَرَجَعْتُ إِلَى رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ فَسَأَلْتُهُ أَنْ يُخَفِّفَ عَنِّي فَجَعَلَهَا أَرْبَعِينَ ثُمَّ رَجَعْتُ إِلَى مُوسَى فَأَتَيْتُ عَلَيْهِ فَقَالَ مَا صَنَعْتَ قُلْتُ جَعَلَهَا أَرْبَعِينَ فَقَالَ لِي مِثْلَ مَقَالَتِهِ الْأُولَى فَرَجَعْتُ إِلَى رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ فَجَعَلَهَا ثَلَاثِينَ فَأَتَيْتُ مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ لِي مِثْلَ مَقَالَتِهِ الْأُولَى فَرَجَعْتُ إِلَى رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ فَجَعَلَهَا عِشْرِينَ ثُمَّ عَشْرَةً ثُمَّ خَمْسَةً فَأَتَيْتُ عَلَى مُوسَى فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ لِي مِثْلَ مَقَالَتِهِ الْأُولَى فَقُلْتُ إِنِّي أَسْتَحِي مِنْ رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ مِنْ كَمْ أَرْجِعُ إِلَيْهِ فَنُودِيَ أَنْ قَدْ أَمْضَيْتُ فَرِيضَتِي وَخَفَّفْتُ عَنْ عِبَادِي وَأَجْزِي بِالْحَسَنَةِ عَشْرَ أَمْثَالِهَا حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ مَالِكَ بْنَ صَعْصَعَةَ حَدَّثَهُمْ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ بَيْنَمَا أَنَا عِنْدَ الْكَعْبَةِ بَيْنَ النَّائِمِ وَالْيَقْظَانِ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ قَالَ ثُمَّ انْطَلَقْنَا إِلَى السَّمَاءِ السَّابِعَةِ فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلَام فَقِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ قِيلَ أَوَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ نَعَمْ فَفُتِحَ لَهُ قَالُوا مَرْحَبًا بِهِ وَنِعْمَ الْمَجِيءُ جَاءَ فَأَتَيْنَا عَلَى إِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ السَّلَام قُلْتُ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ هَذَا أَبُوكَ إِبْرَاهِيمُ فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَقَالَ مَرْحَبًا بِالِابْنِ الصَّالِحِ وَالنَّبِيِّ الصَّالِحِ ثُمَّ رُفِعَتْ لِي سِدْرَةُ الْمُنْتَهَى فَإِذَا وَرَقُهَا مِثْلُ آذَانِ الْفُيُولِ وَإِذَا نَبْقُهَا مِثْلُ قِلَالِ هَجَرَ وَإِذَا أَرْبَعَةُ أَنْهَارٍ يَخْرُجْنَ مِنْ أَصْلِهَا نَهَرَانِ ظَاهِرَانِ وَنَهَرَانِ بَاطِنَانِ فَقُلْتُ مَا هَذَا يَا جِبْرِيلُ قَالَ أَمَّا النَّهْرَانِ الظَّاهِرَانِ فَالنِّيلُ وَالْفُرَاتُ وَأَمَّا الْبَاطِنَانِ فَنَهَرَانِ فِي الْجَنَّةِ قَالَ فَأُتِيتُ بِإِنَاءَيْنِ أَحَدُهُمَا خَمْرٌ وَالْآخَرُ لَبَنٌ قَالَ فَأَخَذْتُ اللَّبَنَ فَقَالَ جِبْرِيلُ أَصَبْتَ الْفِطْرَةَ
Atugambye [Yahya bin Sa’id] yagamba, atubuulidde [Hisyam Ad Dastuwa`i] yagamba, atugambye [Qatadah] okuva ku [Anas bin Malik] okuva ku [Malik bin Sha’shah], nti Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba nti: ‘Bwe nnali mu Kaaba wakati w’otulo n’okuzuukuka, amangu ago omu ku basajja basatu yajja gye ndi. Awo ne bampa ekibya ekinene ekya zaabu nga kijjudde amagezi n’okukkiriza. Oluvannyuma lw’ekyo, waggulu w’ekifuba kyange ne bansala okutuuka mu lubuto, olwo omutima ne gunaaba n’amazzi ga zam-zam oluvannyuma ne gujjula amagezi n’okukkiriza. Olwo ne bampa ekisolo ekyebagadde nga kitono okusinga bighal ate nga kinene okusinga endogoyi. Oluvannyuma lw’ekyo nagenda nga nvuga ne Jibril 'alaihis salam. Bwe twatuuka mu ggulu ly’ensi, twabuuzibwa nti, ‘Ono y’ani?’ Jibril olwo n’addamu, oba n’abuuzibwa nti, ‘Ani ali naawe?’. Jibril n’addamu nti, ‘Muhammad’. Yaddamu okubuuzibwa nti, ‘Asindikiddwa ng’omutume?’ Jibril yaddamu nti, ‘Yee’. Awo ne baddamu okugambibwa nti, ‘Mwaniriziddwa gy’ali, omuntu asinga obulungi azze.’ Awo nasisinkana Adam ‘alaihis salam, olwo ne mmulamusa era n’addamu ng’agamba nti, ‘Mwaniriziddwa - gy’oli - ng’omwana era Nabbi’. Awo ne tutuuka mu ggulu eryokubiri, ne tubuuzibwa nti, ‘Ono y’ani?’ oluvannyuma n’agamba nti, ‘Gabriel’. Awo n’addamu n’abuuza nti, ‘Ani ali naawe?’. kigamba nti, ‘Muhammad’. Olwo ne kyogerwa ng’ebigambo eby’emabega. Awo nasisinkana Yahya ne Isa ‘Alaihima nga balamusa, olwo ne mbalamusa bombi, bwe batyo ne baddamu nti, ‘Mwaniriziddwa - gy’oli - ng’ow’oluganda era Nabbi’. Olwo ne tutuuka mu ggulu ery’okusatu, olwo ne kigambibwa nga bwe kyali edda. Awo nasisinkana Yusuf ‘Alaihis salam, olwo ne mmulamusa era n’addamu nti, ‘Mwaniriziddwa - gy’oli - ng’ow’oluganda era Nabbi’. Olwo ne tutuuka ku ggulu ery’okuna, olwo ne kyogerwa ng’ebigambo eby’emabega. Awo nasisinkana Idris ‘Alaihis greetings, nze olwo ne mmulamusa era n’addamu nti, ‘Mwaniriziddwa - gy’oli - ng’ow’oluganda era Nabbi’. Olwo ne tutuuka mu ggulu ery’okutaano, olwo ne kyogerwa kye kimu n’ebigambo eby’emabega. Awo nasisinkana Harun ‘Alaihis greetings, nze olwo ne mmulamusa era n’addamu nti, ‘Mwaniriziddwa - gy’oli - ng’ow’oluganda era Nabbi’. Olwo ne tutuuka mu ggulu ery’omukaaga, olwo ne kyogerwa kye kimu n’ebigambo ebyasooka. Awo nasisinkana Musa ‘Alaihis greetings, nze olwo ne mmulamusa era n’addamu nti, ‘Mwaniriziddwa - gy’oli - ng’ow’oluganda era Nabbi’. Bwe nnayita ku Musa, yali akaaba. N’olwekyo baamubuuzizza nti, ‘Kiki ekikukaabya? ' Yaddamu nti, 'Ayi Rabb, gwe watuma omuvubuka ono okungoberera, naye abantu be abaayingira mu ggulu baali bangi era nga basinga abantu bange abayingira mu ggulu'. Olwo ne tutuuka ku ggulu ery’omusanvu, olwo ne kyogerwa ng’ebigambo eby’olubereberye. Olwo ne nsisinkana Ibrahim ‘Alaihis greetings, olwo ne mmulamusa era n’addamu nti, ‘Mwaniriziddwa - gy’oli - ng’omwana era Nabbi’. Rasulullah olwo n’agamba nti: ‘Awo Baitul Ma’mur n’andaga, bwentyo ne mbuuza Jibril ‘Alaihis salam era n’addamu nti, ‘Ono ye Baitul Ma’mur, buli lunaku bamalayika emitwalo nsanvu abagisaba, era bwe banaava mu kifo ekyo tebajja kuddamu kudda -kusaala-’. Yayongeddeko nti: ‘Awo Sidratul Muntaha n’andaga, emiggo gyali ng’ebifo eby’amayinja, ebikoola byali ng’amatu g’enjovu era wansi w’ekikondo waaliwo emigga ena; bbiri munda ate endala bbiri ebweru. Bwentyo nabuuza Jibril ku nsonga eyo, n’alyoka addamu nti, ‘Ate emigga ebiri egiri munda, giri mu ggulu. Mu kiseera kino, emigga ebiri mu b ekitundu eky’ebweru, olwo gwe Mugga Fulaati n’Omugga Kiyira’. Yaddamu n’agenda mu maaso nti: ‘Awo nawalirizibwa okusaala emirundi ataano - emisana n’ekiro -, olwo ne nsisinkana Musa nate ‘alaihis salam, olwo n’abuuza nti, ‘Okola ki?’. Namuddamu nti, ‘Mbadde nkakasibwa okusaala emirundi ataano.’ Awo n’agamba nti, ‘Mazima ddala, mmanyi bingi ku bantu okusinga ggwe! Nze nyise Abaana ba Isiraeri n’okuyita okw’amaanyi ennyo, kale abantu bo tebajja kusobola kukituukiriza. Kale ddayo eri Rabb wo osabe obuweerero'. Yagamba nti: ‘Oluvannyuma nakomawo eri Mukama wange ne nsaba obuweerero, olwo n’awa obuweerero emirundi amakumi ana, bwe nakomawo ewa Musa, n’agamba nti, ‘Okoze ki?’. Namuddamu nti: ‘Mukama wange akikendeezezza emirundi amakumi ana’. Olwo n’ampa amagezi ng’amagezi ge agasooka. Bwentyo naddamu okusaba Rabb Azza wa jalla wange obuweerero, era n’abukendeeza okutuuka ku mirundi amakumi asatu. Olwo ne nzirayo ewa Musa ne mmubuulira ku nsonga eno, kwe kumpa amagezi ng’amagezi ge agasooka. Awo ne nddamu okusaba Rabb Azza wa jalla wange obuweerero, era n’abukendeeza ku mirundi amakumi abiri, oluvannyuma emirundi kkumi n’emirundi etaano. Olwo ne ngenda ewa Musa ne mmubuulira ku nsonga eno, n’alyoka aŋŋamba nga bwe yali ayogedde omulundi ogwasooka. Bwentyo nagamba nti: ‘Mazima nswala Rabb Azza wa jalla wange, nkomyewo gy’ali emirundi mingi. Awo eddoboozi ne liwulirwa nti, ‘Nsazeewo eby’okulya byange, mpadde obuweerero eri abaddu bange era nja kusasula buli kisa emirundi kkumi’. Atugambye [Yunus bin Muhammad] yagamba, atubuulidde [Shaiban] okuva mu [Qatadah] yagamba; atugambye [Anas bin Malik] nti [Malik bin Sha’sah] yabagamba nti Nabbi sallallaahu ‘alaihi wasallam yagamba nti: ‘Bwe nali mu Kaaba mu mbeera wakati w’otulo n’okuzuukuka...olwo n’ayogera ku hadith eno. Yagamba nti: ‘Awo ne tugenda mu ggulu ery’omusanvu, olwo Jibril alaihi salam n’asaba emiryango gy’eggulu giggulwewo. Awo n’agamba nti, ‘Ono y’ani? Jibril n’addamu nti, ‘Ono ye Gabriel’. Awo n’addamu n’abuuza nti, ‘N’ani?’. Jibril n’addamu nti, ‘Muhammad’. Yaddamu okubuuzibwa nti, ‘Asindikiddwa?’. Jibril yaddamu nti, ‘Yee’. Oluvannyuma lw’ekyo oluggi olugenda mu ggulu lwaggulwawo. Olwo ne bamugamba nti, ‘Mwaniriziddwa gy’ali, ddala omuntu asinga obulungi azze.’ Olwo twasisinkana Ibrahim ‘alaihis salam, bwentyo ne mbuuza Jibril nti: ‘Ono y’ani?’. Jibril yaddamu nti, ‘Ye kitaawo, Ibrahim’. Bwentyo namulamusa, n’alyoka addamu n’agamba nti, ‘Mwaniriziddwa - gy’oli - ng’omwana omutuukirivu era Nabbi’. Awo Sidratul Muntaha n’asitulwa ng’ebikoola bye bifaanana ng’amatu g’enjovu, ng’ebiwanirizo byabyo bifaanana ng’ebifo eby’amayinja, ate wansi emigga ena ne gikulukuta; emigga ebiri giri bweru ate emirala ebiri giri munda. Olwo ne mbuuza Jibril nti: ‘Kino ki, ayi Jibril?’. N’addamu nti, ‘Ebiri ku ngulu ye Kiyira ne Fulaati. Mu kiseera kino, emigga ebiri egiri munda gye migga ebiri mu ggulu’. Olwo ne bampa ebibya bibiri, ekimu nga kirimu khamr ate ekirala nga kirimu amata, bwentyo ne nlondamu amata. Jibril olwo n’agamba nti, ‘Olonze fitrah’.