Mati dalam keadaan syahid, pasti masuk surga
Imam Bukhari : 6525
حَدَّثَنِي مُؤَمَّلُ بْنُ هِشَامٍ أَبُو هِشَامٍ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا عَوْفٌ حَدَّثَنَا أَبُو رَجَاءٍ حَدَّثَنَا سَمُرَةُ بْنُ جُنْدُبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مِمَّا يُكْثِرُ أَنْ يَقُولَ لِأَصْحَابِهِ هَلْ رَأَى أَحَدٌ مِنْكُمْ مِنْ رُؤْيَا قَالَ فَيَقُصُّ عَلَيْهِ مَنْ شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَقُصَّ وَإِنَّهُ قَالَ ذَاتَ غَدَاةٍ إِنَّهُ أَتَانِي اللَّيْلَةَ آتِيَانِ وَإِنَّهُمَا ابْتَعَثَانِي وَإِنَّهُمَا قَالَا لِي انْطَلِقْ وَإِنِّي انْطَلَقْتُ مَعَهُمَا وَإِنَّا أَتَيْنَا عَلَى رَجُلٍ مُضْطَجِعٍ وَإِذَا آخَرُ قَائِمٌ عَلَيْهِ بِصَخْرَةٍ وَإِذَا هُوَ يَهْوِي بِالصَّخْرَةِ لِرَأْسِهِ فَيَثْلَغُ رَأْسَهُ فَيَتَهَدْهَدُ الْحَجَرُ هَا هُنَا فَيَتْبَعُ الْحَجَرَ فَيَأْخُذُهُ فَلَا يَرْجِعُ إِلَيْهِ حَتَّى يَصِحَّ رَأْسُهُ كَمَا كَانَ ثُمَّ يَعُودُ عَلَيْهِ فَيَفْعَلُ بِهِ مِثْلَ مَا فَعَلَ الْمَرَّةَ الْأُولَى قَالَ قُلْتُ لَهُمَا سُبْحَانَ اللَّهِ مَا هَذَانِ قَالَ قَالَا لِي انْطَلِقْ انْطَلِقْ قَالَ فَانْطَلَقْنَا فَأَتَيْنَا عَلَى رَجُلٍ مُسْتَلْقٍ لِقَفَاهُ وَإِذَا آخَرُ قَائِمٌ عَلَيْهِ بِكَلُّوبٍ مِنْ حَدِيدٍ وَإِذَا هُوَ يَأْتِي أَحَدَ شِقَّيْ وَجْهِهِ فَيُشَرْشِرُ شِدْقَهُ إِلَى قَفَاهُ وَمَنْخِرَهُ إِلَى قَفَاهُ وَعَيْنَهُ إِلَى قَفَاهُ قَالَ وَرُبَّمَا قَالَ أَبُو رَجَاءٍ فَيَشُقُّ قَالَ ثُمَّ يَتَحَوَّلُ إِلَى الْجَانِبِ الْآخَرِ فَيَفْعَلُ بِهِ مِثْلَ مَا فَعَلَ بِالْجَانِبِ الْأَوَّلِ فَمَا يَفْرُغُ مِنْ ذَلِكَ الْجَانِبِ حَتَّى يَصِحَّ ذَلِكَ الْجَانِبُ كَمَا كَانَ ثُمَّ يَعُودُ عَلَيْهِ فَيَفْعَلُ مِثْلَ مَا فَعَلَ الْمَرَّةَ الْأُولَى قَالَ قُلْتُ سُبْحَانَ اللَّهِ مَا هَذَانِ قَالَ قَالَا لِي انْطَلِقْ انْطَلِقْ فَانْطَلَقْنَا فَأَتَيْنَا عَلَى مِثْلِ التَّنُّورِ قَالَ فَأَحْسِبُ أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ فَإِذَا فِيهِ لَغَطٌ وَأَصْوَاتٌ قَالَ فَاطَّلَعْنَا فِيهِ فَإِذَا فِيهِ رِجَالٌ وَنِسَاءٌ عُرَاةٌ وَإِذَا هُمْ يَأْتِيهِمْ لَهَبٌ مِنْ أَسْفَلَ مِنْهُمْ فَإِذَا أَتَاهُمْ ذَلِكَ اللَّهَبُ ضَوْضَوْا قَالَ قُلْتُ لَهُمَا مَا هَؤُلَاءِ قَالَ قَالَا لِي انْطَلِقْ انْطَلِقْ قَالَ فَانْطَلَقْنَا فَأَتَيْنَا عَلَى نَهَرٍ حَسِبْتُ أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ أَحْمَرَ مِثْلِ الدَّمِ وَإِذَا فِي النَّهَرِ رَجُلٌ سَابِحٌ يَسْبَحُ وَإِذَا عَلَى شَطِّ النَّهَرِ رَجُلٌ قَدْ جَمَعَ عِنْدَهُ حِجَارَةً كَثِيرَةً وَإِذَا ذَلِكَ السَّابِحُ يَسْبَحُ مَا يَسْبَحُ ثُمَّ يَأْتِي ذَلِكَ الَّذِي قَدْ جَمَعَ عِنْدَهُ الْحِجَارَةَ فَيَفْغَرُ لَهُ فَاهُ فَيُلْقِمُهُ حَجَرًا فَيَنْطَلِقُ يَسْبَحُ ثُمَّ يَرْجِعُ إِلَيْهِ كُلَّمَا رَجَعَ إِلَيْهِ فَغَرَ لَهُ فَاهُ فَأَلْقَمَهُ حَجَرًا قَالَ قُلْتُ لَهُمَا مَا هَذَانِ قَالَ قَالَا لِي انْطَلِقْ انْطَلِقْ قَالَ فَانْطَلَقْنَا فَأَتَيْنَا عَلَى رَجُلٍ كَرِيهِ الْمَرْآةِ كَأَكْرَهِ مَا أَنْتَ رَاءٍ رَجُلًا مَرْآةً وَإِذَا عِنْدَهُ نَارٌ يَحُشُّهَا وَيَسْعَى حَوْلَهَا قَالَ قُلْتُ لَهُمَا مَا هَذَا قَالَ قَالَا لِي انْطَلِقْ انْطَلِقْ فَانْطَلَقْنَا فَأَتَيْنَا عَلَى رَوْضَةٍ مُعْتَمَّةٍ فِيهَا مِنْ كُلِّ لَوْنِ الرَّبِيعِ وَإِذَا بَيْنَ ظَهْرَيْ الرَّوْضَةِ رَجُلٌ طَوِيلٌ لَا أَكَادُ أَرَى رَأْسَهُ طُولًا فِي السَّمَاءِ وَإِذَا حَوْلَ الرَّجُلِ مِنْ أَكْثَرِ وِلْدَانٍ رَأَيْتُهُمْ قَطُّ قَالَ قُلْتُ لَهُمَا مَا هَذَا مَا هَؤُلَاءِ قَالَ قَالَا لِي انْطَلِقْ انْطَلِقْ قَالَ فَانْطَلَقْنَا فَانْتَهَيْنَا إِلَى رَوْضَةٍ عَظِيمَةٍ لَمْ أَرَ رَوْضَةً قَطُّ أَعْظَمَ مِنْهَا وَلَا أَحْسَنَ قَالَ قَالَا لِي ارْقَ فِيهَا قَالَ فَارْتَقَيْنَا فِيهَا فَانْتَهَيْنَا إِلَى مَدِينَةٍ مَبْنِيَّةٍ بِلَبِنِ ذَهَبٍ وَلَبِنِ فِضَّةٍ فَأَتَيْنَا بَابَ الْمَدِينَةِ فَاسْتَفْتَحْنَا فَفُتِحَ لَنَا فَدَخَلْنَاهَا فَتَلَقَّانَا فِيهَا رِجَالٌ شَطْرٌ مِنْ خَلْقِهِمْ كَأَحْسَنِ مَا أَنْتَ رَاءٍ وَشَطْرٌ كَأَقْبَحِ مَا أَنْتَ رَاءٍ قَالَ قَالَا لَهُمْ اذْهَبُوا فَقَعُوا فِي ذَلِكَ النَّهَرِ قَالَ وَإِذَا نَهَرٌ مُعْتَرِضٌ يَجْرِي كَأَنَّ مَاءَهُ الْمَحْضُ فِي الْبَيَاضِ فَذَهَبُوا فَوَقَعُوا فِيهِ ثُمَّ رَجَعُوا إِلَيْنَا قَدْ ذَهَبَ ذَلِكَ السُّوءُ عَنْهُمْ فَصَارُوا فِي أَحْسَنِ صُورَةٍ قَالَ قَالَا لِي هَذِهِ جَنَّةُ عَدْنٍ وَهَذَاكَ مَنْزِلُكَ قَالَ فَسَمَا بَصَرِي صُعُدًا فَإِذَا قَصْرٌ مِثْلُ الرَّبَابَةِ الْبَيْضَاءِ قَالَ قَالَا لِي هَذَاكَ مَنْزِلُكَ قَالَ قُلْتُ لَهُمَا بَارَكَ اللَّهُ فِيكُمَا ذَرَانِي فَأَدْخُلَهُ قَالَا أَمَّا الْآنَ فَلَا وَأَنْتَ دَاخِلَهُ قَالَ قُلْتُ لَهُمَا فَإِنِّي قَدْ رَأَيْتُ مُنْذُ اللَّيْلَةِ عَجَبًا فَمَا هَذَا الَّذِي رَأَيْتُ قَالَ قَالَا لِي أَمَا إِنَّا سَنُخْبِرُكَ أَمَّا الرَّجُلُ الْأَوَّلُ الَّذِي أَتَيْتَ عَلَيْهِ يُثْلَغُ رَأْسُهُ بِالْحَجَرِ فَإِنَّهُ الرَّجُلُ يَأْخُذُ الْقُرْآنَ فَيَرْفُضُهُ وَيَنَامُ عَنْ الصَّلَاةِ الْمَكْتُوبَةِ وَأَمَّا الرَّجُلُ الَّذِي أَتَيْتَ عَلَيْهِ يُشَرْشَرُ شِدْقُهُ إِلَى قَفَاهُ وَمَنْخِرُهُ إِلَى قَفَاهُ وَعَيْنُهُ إِلَى قَفَاهُ فَإِنَّهُ الرَّجُلُ يَغْدُو مِنْ بَيْتِهِ فَيَكْذِبُ الْكَذْبَةَ تَبْلُغُ الْآفَاقَ وَأَمَّا الرِّجَالُ وَالنِّسَاءُ الْعُرَاةُ الَّذِينَ فِي مِثْلِ بِنَاءِ التَّنُّورِ فَإِنَّهُمْ الزُّنَاةُ وَالزَّوَانِي وَأَمَّا الرَّجُلُ الَّذِي أَتَيْتَ عَلَيْهِ يَسْبَحُ فِي النَّهَرِ وَيُلْقَمُ الْحَجَرَ فَإِنَّهُ آكِلُ الرِّبَا وَأَمَّا الرَّجُلُ الْكَرِيهُ الْمَرْآةِ الَّذِي عِنْدَ النَّارِ يَحُشُّهَا وَيَسْعَى حَوْلَهَا فَإِنَّهُ مَالِكٌ خَازِنُ جَهَنَّمَ وَأَمَّا الرَّجُلُ الطَّوِيلُ الَّذِي فِي الرَّوْضَةِ فَإِنَّهُ إِبْرَاهِيمُ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَمَّا الْوِلْدَانُ الَّذِينَ حَوْلَهُ فَكُلُّ مَوْلُودٍ مَاتَ عَلَى الْفِطْرَةِ قَالَ فَقَالَ بَعْضُ الْمُسْلِمِينَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَأَوْلَادُ الْمُشْرِكِينَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَوْلَادُ الْمُشْرِكِينَ وَأَمَّا الْقَوْمُ الَّذِينَ كَانُوا شَطْرٌ مِنْهُمْ حَسَنًا وَشَطْرٌ قَبِيحًا فَإِنَّهُمْ قَوْمٌ خَلَطُوا عَمَلًا صَالِحًا وَآخَرَ سَيِّئًا تَجَاوَزَ اللَّهُ عَنْهُمْ
Ang’ambye [Mu`ammal bin Hisham Abu Hisham] atugambye [Isma’il bin Ibrahim] atugambye [’Auf] atugambye [Abu Raja’] atugambye [Samurah bin Jundab] radliallahu ‘anhu, Rasulullah sallallaahu’alaihiwasallam atera okugamba banne nti; ‘Waliwo ku mmwe eyaloose?’. Samura n’agamba nti; awo waliwo abamu ku bo abanyumya emboozi. Lumu ku makya, yagamba nti: ‘Ekiro ekyakeesezza olwaleero nnakyalirwa abantu babiri, bombi ne bansaba ngende ne bagamba nti; ‘Tugende! ’ Nagenda nabo bombi, ne tutuuka ku muntu eyali agalamidde ate omulala ng’ayimiridde okumpi naye ng’asitudde ejjinja eddene, olwo n’asuula ejjinja ku mutwe omutwe ne gukutuka era ejjinja ne liyiringisibwa wano. Omuntu oyo yagenda mu maaso n’okugoberera ejjinja n’alisitula, naye bwe yali tannadda ku kye yali asudde, omutwe gwe gwali guzzeemu mu mbeera eya bulijjo. Olwo omuntu n’akomawo okumulaba n’akikola nga bwe yali edda. Nnabuuza n’abantu ababiri abandeetedde nti; 'Subhanallah, lwaki abantu bano ababiri bwe bati?' bombi ne baddamu nti; ‘Ka tusooke tugende awalala!’. Twavaawo, olwo netutuuka ku muntu eyali agalamidde ku mugongo ku bulago bwe ng’omuntu omulala ayimiridde ku mabbali ge ng’akutte enkoba ey’ekyuma, yakwata oludda olumu olw’omu maaso n’asala ekirevu kye okutuuka ku nnyindo y’ensingo, n’emimiro okutuuka ku nnyindo y’ensingo, n’amaaso ge okutuuka ku nnyindo y’ensingo’ -Auf yagamba, oluusi Abu Raja’ akozesa ebigambo; 'olwo n'ayawulamu ekirevu, so si kusala-' olwo omuntu eyasala n'asenguka n'agenda ku ludda olulala olw'akalevu n'ayisa omuntu gwe yali akuba nga bwe yakola ku ludda olusooka. Nga tannamaliriza kusala kalevu ak’okubiri, oludda olusooka olw’akalevu kadda mu mbeera yaalwo, n’olwekyo omuntu oyo n’akiyisa nga bwe kyali edda. Bwentyo ne mbuuza nti; ‘Subhanallah, lwaki abantu bano ababiri?’. Naye abantu ababiri abandeetedde bokka bagamba nti; ‘Ka tusooke tugende mu kifo ekirala!’. Bwe tutyo ne tuvaawo, okutuusa lwe twatuuka mu kifo ekiringa ekikoomi’. Abu Raja yagamba, nga bwe nzijukira Samurah yagamba nti; 'Ekikoomi kyakola eddoboozi ery'okuwuuma.- Awo ne tutunula munda, nga tetutegedde nti waliwo abasajja n'abakazi abali obwereere, nga basemberera ennimi z'omuliro okuva wansi waabwe, ennimi z'omuliro bwe zaabakuba, nga basinda. Bwentyo ne mbuuza abantu ababiri abandeetedde nti; 'kiki ekituufu ekiri mu bantu bano? Naye abantu ababiri abandeetedde bokka bagamba nti; ‘Tusenguke tugende mu kifo ekirala! ' Bwe tutyo ne tweyongera okugenda, ne tutuuka ku mugga'. Era nga bwe mmanyi Samura yagamba nti; 'omugga gumyufu ng'omusaayi-, 'nga tetegedde mu mugga mwalimu omusajja ng'awuga, so nga ku lubalama waaliwo omuntu ng'akung'aanya amayinja amangi, omuwuzi bwe yatuuka ku lubalama lw'omugga, okutuuka omuntu ng'akung'aanya amayinja, olwo n'ayasamya akamwa era omuntu ali ku lubalama n'ateeka ejjinja mu kamwa, olwo n'awuga n'akomawo nate, buli lw'akomawo ku lubalama, akamwa ne kagguka n'omuntu ali ku bank yamuliisa n’ejjinja. Nabuuza abantu ababiri abandeetedde nti; 'lwaki abantu bano ababiri? ' bombi ne baddamu nti; ‘Tusooke tugende mu kifo ekirala! ’ Bwe tutyo ne tusitula, ne tutuuka ku musajja eyalina ffeesi ye ey’ekivve ng’omusajja asinga obubi gwe mulabye. Era okumpi naye waaliwo omuliro gwe yasigala agukuma era ng’agudduka. Nnabuuza abasajja ababiri abaali bansitula nti: ‘Lwaki omusajja ono?’. Abasajja ababiri abaali bansitula ne bagamba nti: ‘Tusooke tugende mu kifo ekirala!’ Bwe tutyo ne tusitula. Awo ne tutuuka ku lusuku olwali lujjudde kyenkanyi langi z’omusana, wakati w’empenda ebbiri ez’olusuku mwalimu omusajja omuwanvu, ng’alinga gwe sirabangako musajja ng’omutwe gwe gugoloddwa okutuuka eggulu bw’atyo, era nga weetoolodde abaana abato bangi be nnali ndabye. Nabuuza nti: ‘Ddala kino kye ki, be baani?’. Abasajja ababiri abaali bansitula ne bagamba nti: ‘Tusooke tugende mu kifo ekirala!’ Bwe tutyo twasitula okugenda mu lugendo lwaffe, okutuusa lwe twatuuka ku lusuku olunene lwe sirabangako, nga lunene era nga lulungi okusinga n’akatono. Ne bagamba nti: ‘Genda waggulu!’. Bwe tutyo ne tulinnya, ne tutuuka mu kibuga ekyazimbibwa mu mabaati ga zaabu ne ffeeza, ne tutuuka ku mulyango gw’ekibuga. Twasaba eggulwewo, era oluggi ne batuggulirawo. Twayingira ne tuyanirizibwa abasajja abamu ng’emibiri gyabwe gyali kitundu kya basajja abasinga okulabika obulungi b’obadde olabye, ate ekitundu ky’abasajja ababi be mulabye. Ne babagamba nti, ‘Mugende mwenna!’ Awo ne batuuka ku mugga. Nga tetusuubira, omugga gwali gukulukuta, amazzi gaagwo gaali geeru nnyo ate nga mayonjo, bwe batyo ne bagenda ne banaaba eyo, olwo ne badda gye tuli era ng’obucaafu bwabwe bukulukutiddwa mu mugga gye baali banaabye, bwe batyo ne bafuuka abantu abasinga okulabika obulungi. Ne bang’amba nti, ‘Luno lwe lusuku lwa Adeni era wano we wali ekifo kyo!’ Awo ne ntunula waggulu, era nga simanyi nti waliwo olubiri ng’ekire ekyeru ekyetongodde. Ne bagamba nti, ‘Kino kye kifo kyo! Namuddamu nti, ‘Allah abawe omukisa mwembi, kati ka nkiyingire!’. Bombi ne baddamu nti, ‘Si kaakano, naye mazima ojja kugiyingira!’ Nagamba nti, ‘Okuva ekiro ekyakeesezza olwaleero lwe ndabye ebintu ebyewuunyisa era ebyewuunyisa, nsaba mbuulira amakulu amatuufu ag’ebyo bye nnalaba!’. Bombi ne bagamba nti; ‘Kati ka nkubuulire ku bintu ebyo ebyaliwo! Ate ye musajja eyasooka gwe watuukako omutwe gwe gwamenyeka ejjinja, oyo yali musajja eyasoma Qur’an naye n’agigaana, era yeebaka okutuusa lwe yasubwa esswala ey’ekiragiro. Ate omusajja gwe watuukako eyayawulamu ekirevu kya mukwano gwe okutuuka ku nnyindo y’ensingo, emimiro okutuuka ku kalevu, n’amaaso ge okutuuka ku nnyindo y’ensingo, oyo yali musajja eyava mu nnyumba ye n’alimba, era obulimba bwe ne buyingira mu bbanga. Ate abasajja n’abakazi abaali obwereere mu kizimbe ng’ekikoomi, baali basajja na bakazi abenzi. Ate ku basajja abaali bawuga mu mugga ne baliisibwa amayinja amanene, baali bamagoba, ate nga ye musajja eyali atiisa mu maaso ge mu Ggeyeena, ng’akoleeza omuliro n’adduka okugyetooloola, oyo ye Malik, omukuumi wa Geyeena. Ate omusajja omuwanvu mu lusuku, yali Ibrahim ‘emirembe gibeere ku ye, ate ku baana abaali bamwetoolodde, baali balongo abafiira ku fitrah.’ Awo abamu ku baswahaba nebabuuza nti: ‘Ayi Omubaka wa Allah, era n’abaana b’abashirika?’. ’ Omubaka wa Allah (okusaasira kwa Allah n’emirembe bibeere ku ye) yagamba nti: ‘N’abaana b’abashiriku! Ate abo ffeesi zaabwe ekitundu ekirabika obulungi ate ekitundu ekibi, be batabula emirimu emirungi n’ebikolwa ebibi, kale Allaah asonyiwa ensobi zaabwe.’