Nabi tetap menyampaikan dakwah dan bersabar atas penolakan kasar Abdullah bin Ubay di majelis yang berisi muslim, musyrik, dan Yahudi

Imam Bukhari : 5739

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنْ الزُّهْرِيِّ ح حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ قَالَ حَدَّثَنِي أَخِي عَنْ سُلَيْمَانَ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي عَتِيقٍ عَنْ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ أَنَّ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا أَخْبَرَهُأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَكِبَ عَلَى حِمَارٍ عَلَيْهِ قَطِيفَةٌ فَدَكِيَّةٌ وَأُسَامَةُ وَرَاءَهُ يَعُودُ سَعْدَ بْنَ عُبَادَةَ فِي بَنِي حَارِثِ بْنِ الْخَزْرَجِ قَبْلَ وَقْعَةِ بَدْرٍ فَسَارَا حَتَّى مَرَّا بِمَجْلِسٍ فِيهِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَيٍّ ابْنُ سَلُولَ وَذَلِكَ قَبْلَ أَنْ يُسْلِمَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَيٍّ فَإِذَا فِي الْمَجْلِسِ أَخْلَاطٌ مِنْ الْمُسْلِمِينَ وَالْمُشْرِكِينَ عَبَدَةِ الْأَوْثَانِ وَالْيَهُودِ وَفِي الْمُسْلِمِينَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَوَاحَةَ فَلَمَّا غَشِيَتْ الْمَجْلِسَ عَجَاجَةُ الدَّابَّةِ خَمَّرَ ابْنُ أُبَيٍّ أَنْفَهُ بِرِدَائِهِ وَقَالَ لَا تُغَبِّرُوا عَلَيْنَا فَسَلَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَيْهِمْ ثُمَّ وَقَفَ فَنَزَلَ فَدَعَاهُمْ إِلَى اللَّهِ وَقَرَأَ عَلَيْهِمْ الْقُرْآنَ فَقَالَ لَهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَيٍّ ابْنُ سَلُولَ أَيُّهَا الْمَرْءُ لَا أَحْسَنَ مِمَّا تَقُولُ إِنْ كَانَ حَقًّا فَلَا تُؤْذِنَا بِهِ فِي مَجَالِسِنَا فَمَنْ جَاءَكَ فَاقْصُصْ عَلَيْهِ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَوَاحَةَ بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ فَاغْشَنَا فِي مَجَالِسِنَا فَإِنَّا نُحِبُّ ذَلِكَ فَاسْتَبَّ الْمُسْلِمُونَ وَالْمُشْرِكُونَ وَالْيَهُودُ حَتَّى كَادُوا يَتَثَاوَرُونَ فَلَمْ يَزَلْ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يُخَفِّضُهُمْ حَتَّى سَكَتُوا ثُمَّ رَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ دَابَّتَهُ فَسَارَ حَتَّى دَخَلَ عَلَى سَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَيْ سَعْدُ أَلَمْ تَسْمَعْ مَا قَالَ أَبُو حُبَابٍ يُرِيدُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أُبَيٍّ قَالَ كَذَا وَكَذَا فَقَالَ سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ أَيْ رَسُولَ اللَّهِ بِأَبِي أَنْتَ اعْفُ عَنْهُ وَاصْفَحْ فَوَالَّذِي أَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتَابَ لَقَدْ جَاءَ اللَّهُ بِالْحَقِّ الَّذِي أَنْزَلَ عَلَيْكَ وَلَقَدْ اصْطَلَحَ أَهْلُ هَذِهِ الْبَحْرَةِ عَلَى أَنْ يُتَوِّجُوهُ وَيُعَصِّبُوهُ بِالْعِصَابَةِ فَلَمَّا رَدَّ اللَّهُ ذَلِكَ بِالْحَقِّ الَّذِي أَعْطَاكَ شَرِقَ بِذَلِكَ فَذَلِكَ فَعَلَ بِهِ مَا رَأَيْتَ فَعَفَا عَنْهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَصْحَابُهُ يَعْفُونَ عَنْ الْمُشْرِكِينَ وَأَهْلِ الْكِتَابِ كَمَا أَمَرَهُمْ اللَّهُ وَيَصْبِرُونَ عَلَى الْأَذَى قَالَ اللَّهُ تَعَالَى{ وَلَتَسْمَعُنَّ مِنْ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ }الْآيَةَ وَقَالَ{ وَدَّ كَثِيرٌ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ }فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَأَوَّلُ فِي الْعَفْوِ عَنْهُمْ مَا أَمَرَهُ اللَّهُ بِهِ حَتَّى أَذِنَ لَهُ فِيهِمْ فَلَمَّا غَزَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَدْرًا فَقَتَلَ اللَّهُ بِهَا مَنْ قَتَلَ مِنْ صَنَادِيدِ الْكُفَّارِ وَسَادَةِ قُرَيْشٍ فَقَفَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَصْحَابُهُ مَنْصُورِينَ غَانِمِينَ مَعَهُمْ أُسَارَى مِنْ صَنَادِيدِ الْكُفَّارِ وَسَادَةِ قُرَيْشٍ قَالَ ابْنُ أُبَيٍّ ابْنُ سَلُولَ وَمَنْ مَعَهُ مِنْ الْمُشْرِكِينَ عَبَدَةِ الْأَوْثَانِ هَذَا أَمْرٌ قَدْ تَوَجَّهَ فَبَايِعُوا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى الْإِسْلَامِ فَأَسْلَمُوا

اسان کي [ابو اليمان] ٻڌايو آهي ته اسان کي [شعيب] [عز زهري] کان ٻڌايو آهي. ۽ ٻئي رستي کان روايت ڪئي وئي آهي، اسان کي [اسماعيل] کان ٻڌايو آهي ته؛ [منهنجو ڀاءُ] [سليمان] کان [محمد بن ابو عتيق] کان [ابن شهاب] کان [عروه بن الزبير] مون کي ٻڌايو ته [اسامہ بن زيد] رضي الله عنهما کيس ٻڌايو هو ته رسول الله صلي الله عليه وسلم هڪ ڀيري هڪ گڏهه تي سوار ٿيا، جنهن تي فدڪ ڪپڙي جي زين لڳل هئي، جڏهن ته اسامه سندس پويان هو. هو بني الحارث بن الخزرج ۾ سعد بن عباده جي زيارت لاءِ ويو. هي واقعو جنگ بدر کان اڳ ٿيو. پوءِ هو هليو ويو جيستائين هڪ مجلس مان گذريو، جنهن ۾ عبدالله بن ابي بن سلول هو. اهو عبدالله بن ابي جي اسلام قبول ڪرڻ کان اڳ ٿيو. مجلس ۾ مسلمانن، مشرڪن، بت پرستن ۽ يهودين جا ماڻهو به گڏ ٿيا. مسلمانن ۾ عبدالله بن رواحہ به آهي. جڏهن سواري جي جانورن جي ڪري مجلس مٽيءَ سان ڍڪيل هئي، ته عبدالله بن ابي فوراً پنهنجي نڪ کي ڍڪيو ۽ چيو: 'او، اسان کي مٽيءَ سان نه ڍڪيو'. رسول الله صلي الله عليه وسلم انهن کي سلام ڪيو، پوءِ رڪيو، هيٺ لهي آيو ۽ انهن کي الله جي طرف دعوت ڏني - اسلام قبول ڪرڻ - ۽ انهن کي قرآن پڙهي ٻڌايو. اهو ٻڌي عبدالله بن ابي چيو؛ 'او..! ڇا توهان جي چوڻ کان بهتر ڪجهه به ناهي! جيڪڏهن اهو سچ آهي، ته اسان جي ملاقات ۾ خلل نه وجهو. واپس اچو! ۽ صرف انهن ماڻهن کي پڙهو جيڪي توهان وٽ اچن ٿا!' اهو ٻڌي عبدالله بن رواحہ چيو؛ 'يا رسول الله! بس هن گڏجاڻي ۾ اسان کي ٻڌايو، ڇاڪاڻ ته اسان کي اهو پسند آهي'. تنهن ڪري مسلمان، ڪافر ۽ يهودي هڪ ٻئي جي بي عزتي ڪندا رهيا جيستائين اهي تقريباً وڙهڻ لڳا. رسول الله صلي الله عليه وسلم انهن کي ڪڏهن به آرام ڪرڻ کان نه روڪيو جيستائين اهي سڀ ٻيهر آرام نه ڪري ويا. ان کان پوءِ، رسول الله صلي الله عليه وسلم پنهنجي گڏهه تي سوار ٿي پنهنجو سفر جاري رکيو جيستائين هو سعد بن عباده جي گهر پهتو. پوءِ رسول الله صلي الله عليه وسلم سعد کي چيو؛ 'اي سعد، ڇا تو ابو حباب جي ڳالهه نه ٻڌي؟' - سندس مطلب عبدالله بن ابي هو - 'هن هي ۽ اهو چيو آهي'. اهو ٻڌي سعد بن عباده چيو؛ منهنجي پيءُ جي خاطر، اي الله جا رسول، هن کي معاف ڪر ۽ هن تي رحم ڪر. ان ذات جو قسم جنهن توهان تي ڪتاب نازل ڪيو، الله توهان تي نازل ڪيل سچائي کڻي آيو آهي. - اڳي - هن ڍنڍ جا رهواسي - مديني جا رهواسي - عدي - هن کي چونڊڻ ۽ مقرر ڪرڻ تي راضي ٿيا، پر ڇاڪاڻ ته توهان کي ڏنل سچائي ظاهر ٿي، هن کي - عبدالله بن ابي - کي اڳواڻ طور ڪم ڪرڻ کان روڪيو، تنهنڪري هن اهو ئي ڪيو جيئن توهان ڏسي سگهو ٿا. آخرڪار، رسول الله صلي الله عليه وسلم کيس معاف ڪري ڇڏيو، تنهن ڪري رسول الله صلي الله عليه وسلم ۽ سندس ساٿين ڪافرن ۽ اهل ڪتاب کي الله جي حڪم مطابق معاف ڪيو، ۽ انهن پنهنجي تڪليفن تي صبر ڪيو. الله تعاليٰ فرمائي ٿو ته؛ -... توهان واقعي انهن کان ٻڌندا جن کي ڪتاب ڏنو ويو هو... - سورة علي عمران؛ 186. ۽ الله جو ڪلام -... گهڻا اهل ڪتاب چاهين ٿا ته اهي توهان کي واپس ڪري سگهن... - سورة البقرة؛ 109. ۽ رسول الله صلي الله عليه وسلم مٿي ڏنل آيت کي انهن کي معاف ڪرڻ جي اصول جي طور تي تشريح ڪئي جيستائين الله کيس حڪم ڏنو ته جيستائين الله انهن سان جنگ ڪرڻ جي اجازت نه ڏئي. پوءِ جڏهن رسول الله صلي الله عليه وسلم جنگ بدر ۾ انهن سان وڙهيا ۽ الله تعاليٰ قريش جي سردارن کي تباهه ڪري ڇڏيو، تڏهن رسول الله صلي الله عليه وسلم ۽ سندس ساٿي فتح سان واپس آيا، غنيم جا خزانا ۽ قريش جي سردارن، عبدالله بن ابي بن سلول ۽ مشرڪن مان ڪافر جيڪي ساڻس گڏ هئا، انهن چيو ته: 'هي شيءِ - اسلام - ظاهر ٿي چڪو آهي'. پوءِ انهن رسول الله صلي الله عليه وسلم جي هٿ ۾ اسلام جي بيعت ڪئي، ۽ آخرڪار انهن اسلام قبول ڪيو.