حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ عَنْ أَبِي نَضْرَةَ قَالَ خَطَبَنَا ابْنُ عَبَّاسٍ عَلَى هَذَا الْمِنْبَرِ مِنْبَرِ الْبَصْرَةِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنَّهُ لَمْ يَكُنْ نَبِيٌّ إِلَّا لَهُ دَعْوَةٌ تَنَجَّزَهَا فِي الدُّنْيَا وَإِنِّي اخْتَبَأْتُ دَعْوَتِي شَفَاعَةً لِأُمَّتِي وَأَنَا سَيِّدُ وَلَدِ آدَمَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَلَا فَخْرَ وَأَنَا أَوَّلُ مَنْ تَنْشَقُ عَنْهُ الْأَرْضُ وَلَا فَخْرَ وَبِيَدِي لِوَاءُ الْحَمْدِ وَلَا فَخْرَ آدَمُ فَمَنْ دُونَهُ تَحْتَ لِوَائِي قَالَ وَيَطُولُ يَوْمُ الْقِيَامَةِ عَلَى النَّاسِ حَتَّى يَقُولَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ انْطَلِقُوا بِنَا إِلَى آدَمَ أَبِي الْبَشَرِ فَيَشْفَعَ لَنَا إِلَى رَبِّهِ عَزَّ وَجَلَّ فَلْيَقْضِ بَيْنَنَا فَيَأْتُونَ آدَمَ عَلَيْهِ السَّلَام فَيَقُولُونَ يَا آدَمُ أَنْتَ الَّذِي خَلَقَكَ اللَّهُ بِيَدِهِ وَأَسْكَنَكَ جَنَّتَهُ وَأَسْجَدَ لَكَ مَلَائِكَتَهُ فَاشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ فَلْيَقْضِ بَيْنَنَا فَيَقُولُ إِنِّي لَسْتُ هُنَاكُمْ إِنِّي قَدْ أُخْرِجْتُ مِنْ الْجَنَّةِ بِخَطِيئَتِي وَإِنَّهُ لَا يُهِمُّنِي الْيَوْمَ إِلَّا نَفْسِي وَلَكِنْ ائْتُوا نُوحًا رَأْسَ النَّبِيِّينَ فَيَأْتُونَ نُوحًا فَيَقُولُونَ يَا نُوحُ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ فَلْيَقْضِ بَيْنَنَا فَيَقُولُ إِنِّي لَسْتُ هُنَاكُمْ إِنِّي قَدْ دَعَوْتُ دَعْوَةً غَرَّقَتْ أَهْلَ الْأَرْضِ وَإِنَّهُ لَا يُهِمُّنِي الْيَوْمَ إِلَّا نَفْسِي وَلَكِنْ ائْتُوا إِبْرَاهِيمَ خَلِيلَ اللَّهِ عَلَيْهِ السَّلَام قَالَ فَيَأْتُونَ إِبْرَاهِيمَ فَيَقُولُونَ يَا إِبْرَاهِيمُ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ فَلْيَقْضِ بَيْنَنَا فَيَقُولُ إِنِّي لَسْتُ هُنَاكُمْ إِنِّي قَدْ كَذَبْتُ فِي الْإِسْلَامِ ثَلَاثَ كِذْبَاتٍ وَإِنَّهُ لَا يُهِمُّنِي الْيَوْمَ إِلَّا نَفْسِي فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْ حَاوَلَ بِهِنَّ إِلَّا عَنْ دِينِ اللَّهِ قَوْلُهُ { إِنِّي سَقِيمٌ } وَقَوْلُهُ { بَلْ فَعَلَهُ كَبِيرُهُمْ هَذَا } وَقَوْلُهُ لِامْرَأَتِهِ إِنَّهَا أُخْتِي وَلَكِنْ ائْتُوا مُوسَى عَلَيْهِ السَّلَام الَّذِي اصْطَفَاهُ اللَّهُ بِرِسَالَتِهِ وَكَلَامِهِ فَيَأْتُونَ مُوسَى فَيَقُولُونَ يَا مُوسَى أَنْتَ الَّذِي اصْطَفَاكَ اللَّهُ بِرِسَالَتِهِ وَكَلَّمَكَ فَاشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ فَلْيَقْضِ بَيْنَنَا فَيَقُولُ إِنِّي لَسْتُ هُنَاكُمْ إِنِّي قَتَلْتُ نَفْسًا بِغَيْرِ نَفْسٍ وَإِنَّهُ لَا يُهِمُّنِي الْيَوْمَ إِلَّا نَفْسِي وَلَكِنْ ائْتُوا عِيسَى رُوحَ اللَّهِ وَكَلِمَتَهُ فَيَأْتُونَ عِيسَى فَيَقُولُونَ يَا عِيسَى أَنْتَ رُوحُ اللَّهِ وَكَلِمَتُهُ فَاشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ فَلْيَقْضِ بَيْنَنَا فَيَقُولُ إِنِّي لَسْتُ هُنَاكُمْ قَدْ اتُّخِذْتُ إِلَهًا مِنْ دُونِ اللَّهِ وَإِنَّهُ لَا يُهِمُّنِي الْيَوْمَ إِلَّا نَفْسِي ثُمَّ قَالَ أَرَأَيْتُمْ لَوْ كَانَ مَتَاعٌ فِي وِعَاءٍ قَدْ خُتِمَ عَلَيْهِ أَكَانَ يُقْدَرُ عَلَى مَا فِي الْوِعَاءِ حَتَّى يُفَضَّ الْخَاتَمُ فَيَقُولُونَ لَا فَيَقُولُ إِنَّ مُحَمَّدًا صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَاتَمَ النَّبِيِّينَ قَدْ حَضَرَ الْيَوْمَ وَقَدْ غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ وَمَا تَأَخَّرَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَيَأْتُونِي فَيَقُولُونَ يَا مُحَمَّدُ اشْفَعْ لَنَا إِلَى رَبِّكَ فَلْيَقْضِ بَيْنَنَا فَأَقُولُ نَعَمْ أَنَا لَهَا حَتَّى يَأْذَنَ اللَّهُ لِمَنْ يَشَاءُ وَيَرْضَى فَإِذَا أَرَادَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ أَنْ يَصْدَعَ بَيْنَ خَلْقِهِ نَادَى مُنَادٍ أَيْنَ أَحْمَدُ وَأُمَّتُهُ فَنَحْنُ الْآخِرُونَ الْأَوَّلُونَ فَنَحْنُ آخِرُ الْأُمَمِ وَأَوَّلُ مَنْ يُحَاسَبُ فَتُفْرَجُ لَنَا الْأُمَمُ عَنْ طَرِيقِنَا فَنَمْضِي غُرًّا مُحَجَّلِينَ مِنْ أَثَرِ الطُّهُورِ وَتَقُولُ الْأُمَمُ كَادَتْ هَذِهِ الْأُمَّةُ أَنْ تَكُونَ أَنْبِيَاءَ كُلُّهَا قَالَ ثُمَّ آتِي بَابَ الْجَنَّةِ فَآخُذُ بِحَلْقَةِ بَابِ الْجَنَّةِ فَأَقْرَعُ الْبَابَ فَيُقَالُ مَنْ أَنْتَ فَأَقُولُ مُحَمَّدٌ فَيُفْتَحُ لِي فَأَرَى رَبِّي عَزَّ وَجَلَّ وَهُوَ عَلَى كُرْسِيِّهِ أَوْ سَرِيرِهِ فَأَخِرُّ لَهُ سَاجِدًا وَأَحْمَدُهُ بِمَحَامِدَ لَمْ يَحْمَدْهُ بِهَا أَحَدٌ كَانَ قَبْلِي وَلَا يَحْمَدُهُ بِهَا أَحَدٌ بَعْدِي فَيُقَالُ ارْفَعْ رَأْسَكَ وَقُلْ تُسْمَعْ وَسَلْ تُعْطَهْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ قَالَ فَأَرْفَعُ رَأْسِي فَأَقُولُ أَيْ رَبِّ أُمَّتِي أُمَّتِي فَيُقَالُ لِي أَخْرِجْ مِنْ النَّارِ مَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ كَذَا وَكَذَا فَأُخْرِجُهُمْ ثُمَّ أَعُودُ فَأَخِرُّ سَاجِدًا وَأَحْمَدُهُ بِمَحَامِدَ لَمْ يَحْمَدْهُ بِهَا أَحَدٌ كَانَ قَبْلِي وَلَا يَحْمَدُهُ بِهَا أَحَدٌ بَعْدِي فَيُقَالُ لِي ارْفَعْ رَأْسَكَ وَقُلْ يُسْمَعْ لَكَ وَسَلْ تُعْطَهْ وَاشْفَعْ تُشَفَّعْ فَأَرْفَعُ رَأْسِي فَأَقُولُ أَيْ رَبِّ أُمَّتِي أُمَّتِي فَيُقَالُ أَخْرِجْ مَنْ النَّارِ مَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ كَذَا وَكَذَا فَأُخْرِجُهُمْ قَالَ وَقَالَ فِي الثَّالِثَةِ مِثْلَ هَذَا أَيْضًا حَدَّثَنَا حَسَنٌ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَحْوَهُ أَنَّهُ قَالَ فِي الْأَوَّلِ مَنْ كَانَ فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ شَعِيرَةٍ مِنْ الْإِيمَانِ وَالثَّانِيَةِ بُرَّةٍ وَالثَّالِثَةِ ذَرَّةٍ

Esan digu [Hasanek] [Hammad bin Salamah] [Ali bin Zaid] [Abu Nadlrah] [Abu Nadlrah] esan digu; [Ibnu Abbasek] behin predikatu zuen pulpitu honetan - hots, Bashrah pulpituan - esan zuen; Sallallaahu 'alaihi wasallam profetak esan zuen: 'Izan ere, ez dago profetarik munduan erabili duen otoitz eraginkor bat ez badu. Eta egiazki nire otoitzak gordetzen ditut, nire herriaren alde otoitz egin ahal izateko. Ni naiz Adamen seme-alaben buruzagia epaiketa egunean, ez harroputza. Ni ere izan nintzen lurra hilobia ireki zuen lehen pertsona, ez harroputza nintzenik. Nire eskuetan laudoriozko bandera jartzen da, ez harrokeria. Adam eta besteak nire banderapean daude, ez harrotsuak. Gizakientzat hondamenaren eguna oso luzea da, hala esaten diete batzuek besteei; 'Goazen Adamengana, gizakien arbasoarengana, Allah Azza wa Jalla-ri eskatu diezaion gure alde egiteko eta gure arteko gaiak erabakitzeko'. Orduan, Adam 'Alaihis Salamgana heldu ziren, eta esan zioten: 'O Adam, Allahk bere eskuekin sortu eta bere zeruan jarri zaituen gizakia zara, eta aingeruei zure aurrean makurtzeko agindu zieten. Beraz, eskatu gure Rabb-ri gure alde egiteko eta gure arteko gaiak erabakitzeko». Adamek erantzun zuen; «Izan ere, ez naiz zuretzako pertsona egokia, eta nire akatsengatik bota naute zerutik. Gaur egun, ez dago niretzat ni baino garrantzitsuagorik. Baina etorri zen Noe, Profeten buruzagia. Orduan etorri ziren Noegana, eta esan zioten; 'O Nuh, eskatu gure Rabbi gure alde egiteko eta gure arteko gaiak erabakitzeko'. Noek erantzun zuen; «Hain zuzen ere, ez naiz zuretzako pertsona egokia, izan ere, lurreko biztanleak ito nituen nire otoitza erabili dut. Eta benetan ezer ez da niretzat ni baino garrantzitsuagoa. Baina Abrahamengana etorri zen, Ala maitea. Orduan, Ibrahim Alaihis Salam-era etorri ziren, eta esan zuten: 'O Ibrahim, eskatu gure Rabbi gure alde egiteko eta gure arteko gaiak erabakitzeko'. Ibrahimek erantzun zuen; 'Izan ere, ez naiz zuretzako pertsona egokia, hiru aldiz gezurra esan dut, eta ez dago niretzat ni baino garrantzitsuagorik'. Beraz, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam-ek esan zuen: "Eta Abrahamek ez zuen hori egin Ala-ren deen, hots, bere hitzak babesteko izan ezik". Orduan esan zuen: «Gaixo nago». QS Ash Shoffaat: 89 eta bere hitzak '...Egia esan, estatua handi batek egin zuen' QS. Al Anbiya' 63, bere emazteari bere hitzak ere nire arreba da'. Hala ere, Alaihis Salam-ek bere mezu eta hitzekin goraipatu zuen Musara etorri zen. Orduan ethorri ziren harengana, eta erran zioten; "Oi Musa, Allahk bere mezuarekin goraipatu eta hitz egitera gonbidatu zaituen pertsona bat zara, eskatu zure Rabb-ri bitartekaria, gure arteko gaiak erabaki ditzan". Moisesek erantzun zuen; «Izan ere, ez naiz zuretzako pertsona egokia, hil behar ez den arima bat hil dut. Eta benetan ezer ez da niretzat gaur egun ni baino garrantzitsuagoa. Baina Jesusengana etorri zen, Jainkoaren espiritua eta bere hitzak'. Orduan, Jesusengana hurbildu eta esan zioten: «Oi Jesus, eskatu gure Errebi gure alde, hark gure artean erabaki dezan». Jesusek erantzun zion; «Izan ere, ez naiz zuretzat pertsona egokia, Allahz gain jainko bihurtu naute. Eta benetan ezer ez da niretzat gaur egun ni baino garrantzitsuagoa. Dena den, zer iruditzen zaizu bitxiak ontzi itxi batean jartzen badira, jakin al dezakegu barruko objektuaren balioa estalkia ireki arte? 'erantzun zuten; «Ez ak'. Jesusek esan zuen; 'Izan ere, Muhammad shallallahu 'alaihi wasallam Profeten zigilua da, eta egun honetan ere presente dago, eta bere iraganeko eta etorkizuneko bekatu guztiak barkatu dizkiote. Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam jarraitu zuen; «Orduan etorri zitzaizkidan eta esan zuten; 'O Mahoma, eskatu gure Rabbi gure alde, hark gure arteko gaiak erabaki ditzan'. Beraz, erantzun nion: «Horretarako eskubidea dut Allah 'azza wajalla-k nahi duenarentzat eta pozik dagoenarentzat baimendu arte. Ala 'azza wajalla bere izakien artean zerbait erabaki nahi badu, orduan dei bat izango da; 'Non daude Ahmad eta bere jendea?'. Gu azkenak gara eta gu ere lehenak, azkenak gara eta lehenbiziko pertsonak gara kontutan. Orduan, beste jendea gure bidetik kendu, eta aurpegiak eta gorputz-adarrak abluzio-markekin distiratsu pasatu ginen'. Hala esan zuen jendeak; «Jende hau ia guztia profeta bihurtu da». Jarraitu zuen; «Orduan zeruko atarira heldu ginen, atea heldu eta jo nuen, gero norbaitek galdetu zuen; 'Nor zara zu? 'Erantzun nion: 'Ni Mahoma naiz'. Beraz, atea ireki zen, orduan bere aulkian edo tronuan zegoen nire Rabb 'azza wajallarekin topo egin nuen, gero erori eta ahuspeztu nintzen, nire aurretik edo nire ondoko inork inoiz esan ez zuen gorazarrez goraipatu nuen. Orduan esan zidan: «Altxa burua! Esan eta zure hitzak entzungo dira, eskatu eta emango dizute, eta eskatu bitartekaria eta emango da! Orduan burua altxatu eta esan nuen: 'O ene Rabb, nire herria... nire herria...'. Beraz, esan zuen: 'Bota infernutik bere bihotzean tamaina hau edo beste duena'. Orduan atera zituzten, orduan errepikatu nuen, makurtu eta esandakoa esan nuen. Beraz, esan zidaten: "Altxatu burua, eta hitz egin eta entzun egingo da, eskatu eta emango da eta eskatu bitartekaria eta emango da". Orduan esan nion: 'O ene Rabb, ene herria... nire herria...'. Beraz, esan zuen: 'Bota infernutik bere bihotzean tamaina hau edo beste duena'. Atera zuten, eta lehen bezala hirugarren aldiz esan zuen'. Hasanek esan zigun [Hasanek] [Hammad bin Salamah] [Tsabit Al Bunani]tik [Anas bin Malik] Profeta sallallahu 'alaihi wasallam goiko hadith bezalakoa zen, baina lehen aldiz esan zuen: "Sha'ir-en hazia bezain astuna duen bihotzean fedea duenak, bigarren aldiz, editorial batekin esan zuen; 'Burrah -gari-' eta hirugarren aldiz 'Dzarrah -arto-' editorea erabiliz.