حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ أَبِي الْعَبَّاسِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ أَنْزَلَ { وَمَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولَئِكَ هُمْ الْكَافِرُونَ } وَ { أُولَئِكَ هُمْ الظَّالِمُونَ } وَ { أُولَئِكَ هُمْ الْفَاسِقُونَ } قَالَ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ أَنْزَلَهَا اللَّهُ فِي الطَّائِفَتَيْنِ مِنْ الْيَهُودِ وَكَانَتْ إِحْدَاهُمَا قَدْ قَهَرَتْ الْأُخْرَى فِي الْجَاهِلِيَّةِ حَتَّى ارْتَضَوْا أَوْ اصْطَلَحُوا عَلَى أَنَّ كُلَّ قَتِيلٍ قَتَلَهُ الْعَزِيزَةُ مِنْ الذَّلِيلَةِ فَدِيَتُهُ خَمْسُونَ وَسْقًا وَكُلَّ قَتِيلٍ قَتَلَهُ الذَّلِيلَةُ مِنْ الْعَزِيزَةِ فَدِيَتُهُ مِائَةُ وَسْقٍ فَكَانُوا عَلَى ذَلِكَ حَتَّى قَدِمَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَدِينَةَ فَذَلَّتْ الطَّائِفَتَانِ كِلْتَاهُمَا لِمَقْدَمِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيَوْمَئِذٍ لَمْ يَظْهَرْ وَلَمْ يُوطِئْهُمَا عَلَيْهِ وَهُوَ فِي الصُّلْحِ فَقَتَلَتْ الذَّلِيلَةُ مِنْ الْعَزِيزَةِ قَتِيلًا فَأَرْسَلَتْ الْعَزِيزَةُ إِلَى الذَّلِيلَةِ أَنْ ابْعَثُوا إِلَيْنَا بِمِائَةِ وَسْقٍ فَقَالَتْ الذَّلِيلَةُ وَهَلْ كَانَ هَذَا فِي حَيَّيْنِ قَطُّ دِينُهُمَا وَاحِدٌ وَنَسَبُهُمَا وَاحِدٌ وَبَلَدُهُمَا وَاحِدٌ دِيَةُ بَعْضِهِمْ نِصْفُ دِيَةِ بَعْضٍ إِنَّا إِنَّمَا أَعْطَيْنَاكُمْ هَذَا ضَيْمًا مِنْكُمْ لَنَا وَفَرَقًا مِنْكُمْ فَأَمَّا إِذْ قَدِمَ مُحَمَّدٌ فَلَا نُعْطِيكُمْ ذَلِكَ فَكَادَتْ الْحَرْبُ تَهِيجُ بَيْنَهُمَا ثُمَّ ارْتَضَوْا عَلَى أَنْ يَجْعَلُوا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ ذَكَرَتْ الْعَزِيزَةُ فَقَالَتْ وَاللَّهِ مَا مُحَمَّدٌ بِمُعْطِيكُمْ مِنْهُمْ ضِعْفَ مَا يُعْطِيهِمْ مِنْكُمْ وَلَقَدْ صَدَقُوا مَا أَعْطَوْنَا هَذَا إِلَّا ضَيْمًا مِنَّا وَقَهْرًا لَهُمْ فَدُسُّوا إِلَى مُحَمَّدٍ مَنْ يَخْبُرُ لَكُمْ رَأْيَهُ إِنْ أَعْطَاكُمْ مَا تُرِيدُونَ حَكَّمْتُمُوهُ وَإِنْ لَمْ يُعْطِكُمْ حَذِرْتُمْ فَلَمْ تُحَكِّمُوهُ فَدَسُّوا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَاسًا مِنْ الْمُنَافِقِينَ لِيَخْبُرُوا لَهُمْ رَأْيَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا جَاءَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخْبَرَ اللَّهُ رَسُولَهُ بِأَمْرِهِمْ كُلِّهِ وَمَا أَرَادُوا فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ لَا يَحْزُنْكَ الَّذِينَ يُسَارِعُونَ فِي الْكُفْرِ مِنْ الَّذِينَ قَالُوا آمَنَّا إِلَى قَوْلِهِ وَمَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولَئِكَ هُمْ الْفَاسِقُونَ } ثُمَّ قَالَ فِيهِمَا وَاللَّهِ نَزَلَتْ وَإِيَّاهُمَا عَنَى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ

Esan digu [Ibrahim bin Abu Al Abbas] esan digu [Abdurrahman bin Abu Az Zinad] [bere aita] [Ubaidullah bin Abdullah bin 'Utbah bin Mas'ud] [Ibn Abbas]-tik, esan zuen; 'Hain zuzen ere, Allah 'azza wajalla-k bertsoa agerian utzi du: -Alak adierazitakoaren arabera erabakitzen ez duena, orduan sinesgabeak dira.- eta -Orduan jende bidegabea.- gero -Orduan jende bidegabea.- eta -Gero pertsona gaiztoak dira-. esan zuen; Ibn Abbasek esan zuen; 'Allah-k bi judu-talderi buruz agerian utzi zuen, horietako batek bestea ezjakintasun garaian zapaldu zuen arte, hil zuten pertsona orok, hilketa talde ohoretsu batek txiki baten aurka egiten bazuen, berrogeita hamar wasaq-eko erreskatea jasoko zuela nahi edo adostu zuten arte. Eta klase baxu batek talde errespetagarri baten aurka egindako hilketa bakoitzeko, diyat ehun wasaq da. Xedapen hauek bete zituzten sallallaahu 'alaihi wasallam Profeta Medinara iritsi arte, orduan bi taldeak umiliatu egin ziren sallallaahu 'alaihi wasallam Profeta iritsi zelako, baina garai hartan ez ziren agertu eta ez zituzten biak aitortu bake egoeran zegoelako. Gero, klase baxuek egindako hilketa bat izan zen talde errespetagarriaren aurka, orduan talde errespetagarriak mezulari bat bidali zuen klase baxuetara ehun wasaq -diyat- bidaltzeko, orduan klase baxuak esan zuen; «Bi herri ezberdinetan daudelako eta erlijioa berdina delako, leinua berdina eta herrialdea berdina delako, baina haien diyat batzuk bestearen diyataren erdia baino ez dira? Izan ere, hau gureganako jarrera adeitsu eta diskriminatzaile gisa aurkezten dizugu. Baina Mahoma etorri eta gero, jada ez dizugu hori eman». Ez zen ia gerra bat bi taldeen artean, orduan Profeta sallallaahu 'alaihi wasallam haien arteko epaile izatea adostu zuten. Jarraian ohorezko klaseak esan zuen; 'Ala esanez, Mahomak ez zizuke eman haiengandik zuk emandakoaren bikoitza, eta baieztatu dute ez zigula hori eman gure umiliazioagatik eta haien aurkako beharrengatik izan ezik. Beraz, jendeak Muhammad-i buruz esango dizu bere iritzia geroago. Nahi duzuna ematen badizu, egin ezazu epaile, baina ez bada, kontuz ibili eta ez egin epaile». Gero, jendea hipokriten artean sartu zuten sallallaahu 'alaihi wasallam Profeta iritziei buruzko informazioa lortzeko. Allah sallallaahu 'alaihi wasallam mezulariari buruz hitz egin zuenean, Alai bere mezulariari haien kasuari eta nahi zutenaren berri eman zion, orduan Allah 'azza wajallak bertsoa agerian utzi zuen: - Mezulariaren egunean, ez zaitez atsekabetu beren sinesgaitza erakusten dutenek, hots, beren ahotan erabakitzen ez dutenen artean: ', ahotan erabakitzen ez dutenen artean: ' Allahk agertu duenaren arabera axola du, orduan haiek dira gaiztoak-. Ondoren Ibn Abbasek esan zuen; "Alaren arabera, bi talde horiei dagokienez, bertso hau agerian geratu zen eta bi talde hauek dira Ala "azza wajalla" esan nahi duena.