Imam Ahmad : 2102
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ أَبِي الْعَبَّاسِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَجَلَّ أَنْزَلَ { وَمَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولَئِكَ هُمْ الْكَافِرُونَ } وَ { أُولَئِكَ هُمْ الظَّالِمُونَ } وَ { أُولَئِكَ هُمْ الْفَاسِقُونَ } قَالَ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ أَنْزَلَهَا اللَّهُ فِي الطَّائِفَتَيْنِ مِنْ الْيَهُودِ وَكَانَتْ إِحْدَاهُمَا قَدْ قَهَرَتْ الْأُخْرَى فِي الْجَاهِلِيَّةِ حَتَّى ارْتَضَوْا أَوْ اصْطَلَحُوا عَلَى أَنَّ كُلَّ قَتِيلٍ قَتَلَهُ الْعَزِيزَةُ مِنْ الذَّلِيلَةِ فَدِيَتُهُ خَمْسُونَ وَسْقًا وَكُلَّ قَتِيلٍ قَتَلَهُ الذَّلِيلَةُ مِنْ الْعَزِيزَةِ فَدِيَتُهُ مِائَةُ وَسْقٍ فَكَانُوا عَلَى ذَلِكَ حَتَّى قَدِمَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْمَدِينَةَ فَذَلَّتْ الطَّائِفَتَانِ كِلْتَاهُمَا لِمَقْدَمِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَيَوْمَئِذٍ لَمْ يَظْهَرْ وَلَمْ يُوطِئْهُمَا عَلَيْهِ وَهُوَ فِي الصُّلْحِ فَقَتَلَتْ الذَّلِيلَةُ مِنْ الْعَزِيزَةِ قَتِيلًا فَأَرْسَلَتْ الْعَزِيزَةُ إِلَى الذَّلِيلَةِ أَنْ ابْعَثُوا إِلَيْنَا بِمِائَةِ وَسْقٍ فَقَالَتْ الذَّلِيلَةُ وَهَلْ كَانَ هَذَا فِي حَيَّيْنِ قَطُّ دِينُهُمَا وَاحِدٌ وَنَسَبُهُمَا وَاحِدٌ وَبَلَدُهُمَا وَاحِدٌ دِيَةُ بَعْضِهِمْ نِصْفُ دِيَةِ بَعْضٍ إِنَّا إِنَّمَا أَعْطَيْنَاكُمْ هَذَا ضَيْمًا مِنْكُمْ لَنَا وَفَرَقًا مِنْكُمْ فَأَمَّا إِذْ قَدِمَ مُحَمَّدٌ فَلَا نُعْطِيكُمْ ذَلِكَ فَكَادَتْ الْحَرْبُ تَهِيجُ بَيْنَهُمَا ثُمَّ ارْتَضَوْا عَلَى أَنْ يَجْعَلُوا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ ذَكَرَتْ الْعَزِيزَةُ فَقَالَتْ وَاللَّهِ مَا مُحَمَّدٌ بِمُعْطِيكُمْ مِنْهُمْ ضِعْفَ مَا يُعْطِيهِمْ مِنْكُمْ وَلَقَدْ صَدَقُوا مَا أَعْطَوْنَا هَذَا إِلَّا ضَيْمًا مِنَّا وَقَهْرًا لَهُمْ فَدُسُّوا إِلَى مُحَمَّدٍ مَنْ يَخْبُرُ لَكُمْ رَأْيَهُ إِنْ أَعْطَاكُمْ مَا تُرِيدُونَ حَكَّمْتُمُوهُ وَإِنْ لَمْ يُعْطِكُمْ حَذِرْتُمْ فَلَمْ تُحَكِّمُوهُ فَدَسُّوا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَاسًا مِنْ الْمُنَافِقِينَ لِيَخْبُرُوا لَهُمْ رَأْيَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَلَمَّا جَاءَ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَخْبَرَ اللَّهُ رَسُولَهُ بِأَمْرِهِمْ كُلِّهِ وَمَا أَرَادُوا فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { يَا أَيُّهَا الرَّسُولُ لَا يَحْزُنْكَ الَّذِينَ يُسَارِعُونَ فِي الْكُفْرِ مِنْ الَّذِينَ قَالُوا آمَنَّا إِلَى قَوْلِهِ وَمَنْ لَمْ يَحْكُمْ بِمَا أَنْزَلَ اللَّهُ فَأُولَئِكَ هُمْ الْفَاسِقُونَ } ثُمَّ قَالَ فِيهِمَا وَاللَّهِ نَزَلَتْ وَإِيَّاهُمَا عَنَى اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ
Yandi me zabisa beto [Ibrahim bin Abu Al Abbas] me zabisa beto [Abdurahman bin Abu Az Zinad] katuka na [tata na yandi] katuka na [Ubaidullah bin Abdullah bin Utbah bin Mas’ud] katuka na [Ibn Abbas], yandi tubaka nde; 'Ya kieleka, Allah 'azza wajalla me songa verse yai: -Konso muntu yina ke baka ve lukanu na kulanda mambu yina Allah me songa, pana bo kele bantu ya kukonda lunungu.- mpi -Na nima bo kele bantu ya kukonda lunungu.- na nima -Na nima bo kele bantu ya kukonda lunungu.- mpi -Na nima bo kele bantu ya mbi-. yandi tubaka nde; Ibn Abbas tubaka nde; ‘Allah monisaka yau na yina me tala bimvuka zole ya Bayuda, mosi na kati na bau kangaka yankaka na nsungi ya kukonda kuzaba, tii kuna bau ndimaka to ndimaka nde konso muntu yina bo fwaka, kana kufwa yina salamaka na kimvuka mosi ya lukumu na muntu mosi ya kukonda mfunu, yandi ta baka nkudulu ya wasaq makumi tanu - wasaq mosi daq -makumi sambanu.’ Mpi sambu na konso kufwa yina kimvuka mosi ya bantu ya fioti ke sala kimvuka mosi ya bantu ya luzitu, diyat kele wasaq nkama mosi. Bau vandaka kuzitisa bansiku yai tii kuna ntumwa ya Nzambi kumaka na Medina, na nima bimvuka zole yina kumaka nsoni sambu na kukwisa ya ntumwa ya Nzambi, kansi na ntangu yina bau vandaka me monana ve mpi bau zabaka bau zole ve sambu yandi vandaka na kisika ya ngemba. Na nima, kufwa muntu ya fioti salaka kimvuka ya bantu ya luzitu, na nima kimvuka ya bantu ya luzitu tindaka kinati-nsangu na bantu ya fioti sambu na kutindila bo wasaq -diyat- nkama mosi, na nima bantu ya fioti tubaka nde; ‘Keti yo kele kaka sambu bo kele na babwala zole ya kuswaswana mpi dibundu kele kiteso mosi, dikanda kele kiteso mosi mpi insi kele kiteso mosi, kansi diyat na bo ya nkaka kele kaka ndambu ya diyat ya muntu ya nkaka? Ya kieleka, beto ke pesa beno mambu yai kaka bonso nkadilu ya kudikulumusa mpi ya kukonda luzitu yina beno me monisa beto. Kansi na nima ya kukwisa ya Muhammad, beto pesaka beno diaka ve yina’. Kuvandaka pene-pene ya mvita na kati ya bimvuka yina zole, na nima bo wakana na kutula Ntumwa saw na kuvanda zuzi na kati na bo. Na nima kimvuka ya lukumu tubaka nde; ‘Na zina ya Allah, Muhammad zolaka kupesa nge ve na kati na bo mbala zole ya yina bo pesaka bo na kati na nge, mpi bo me ndimisa nde bo pesaka beto ve mambu yai katula kaka sambu na nsoni yina beto pesaka bo mpi kupusaka bo na ngolo. Yo yina bika bantu yina kele na Muhammad kutubila nge dibanza na yandi na nima. Kana yandi me pesa nge yina nge ke zola, pana sala yandi zuzi - kansi kana ve, keba na yandi mpi sala yandi ve zuzi'. Na nima bo vandaka kukulumusa bantu na kati ya bantu ya luvunu sambu na kubaka bansangu ya bangindu ya Ntumwa saw. Ntangu yo kumaka na Ntumwa ya Nzambi, Allah zabisaka Ntumwa na yandi mambu na bo ti mambu ya bo vandaka kuzola, na nima Nzambi ‘azza wajalla monisaka verse yai : - Na kilumbu ya Ntumwa, beno wa ve mawa sambu na bantu yina ke sukinina na - kumonisa - kukonda kundima na bo, disongidila na kati ya bantu yina ke tubaka nde: - konso muntu yina ke baka ve lukanu na mambu na kulanda yina Allah me songa, pana bo kele bantu ya mbi-. Na nima Ibn Abbas tubaka nde; 'Na zina ya Allah yo kele na yina me tala bimvuka yai zole nde verse yai me zabana mpi yo kele bimvuka yai zole yina Allah ke tendula 'azza wajalla'.