Larangan orang kota menjadi makelar bagi orang desa

इमाम अहमद : 1330

حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ حَدَّثَنَا أَبِي عَنِ ابْنِ إِسْحَاقَ حَدَّثَنَا سَالِمُ بْنُ أَبِي أُمَيَّةَ أَبُو النَّضْرِ قَالَ جَلَسَ إِلَيَّ شَيْخٌ مِنْ بَنِي تَمِيمٍ فِي مَسْجِدِ الْبَصْرَةِ وَمَعَهُ صَحِيفَةٌ لَهُ فِي يَدِهِ قَالَ وَفِي زَمَانِ الْحَجَّاجِ فَقَالَ لِي يَا عَبْدَ اللَّهِ أَتَرَى هَذَا الْكِتَابَ مُغْنِيًا عَنِّي شَيْئًا عِنْدَ هَذَا السُّلْطَانِ قَالَ فَقُلْتُ وَمَا هَذَا الْكِتَابُ قَالَ هَذَا كِتَابٌ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَتَبَهُ لَنَا أَنْ لَا يُتَعَدَّى عَلَيْنَا فِي صَدَقَاتِنَا قَالَ فَقُلْتُ لَا وَاللَّهِ مَا أَظُنُّ أَنْ يُغْنِيَ عَنْكَ شَيْئًا وَكَيْفَ كَانَ شَأْنُ هَذَا الْكِتَابِ قَالَ قَدِمْتُ الْمَدِينَةَ مَعَ أَبِي وَأَنَا غُلَامٌ شَابٌّ بِإِبِلٍ لَنَا نَبِيعُهَا وَكَانَ أَبِي صَدِيقًا لِطَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ التَّيْمِيِّ فَنَزَلْنَا عَلَيْهِ فَقَالَ لَهُ أَبِي اخْرُجْ مَعِي فَبِعْ لِي إِبِلِي هَذِهِ قَالَ فَقَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَدْ نَهَى أَنْ يَبِيعَ حَاضِرٌ لِبَادٍ وَلَكِنْ سَأَخْرُجُ مَعَكَ فَأَجْلِسُ وَتَعْرِضُ إِبِلَكَ فَإِذَا رَضِيتُ مِنْ رَجُلٍ وَفَاءً وَصِدْقًا مِمَّنْ سَاوَمَكَ أَمَرْتُكَ بِبَيْعِهِ قَالَ فَخَرَجْنَا إِلَى السُّوقِ فَوَقَفْنَا ظُهْرَنَا وَجَلَسَ طَلْحَةُ قَرِيبًا فَسَاوَمَنَا الرِّجَالُ حَتَّى إِذَا أَعْطَانَا رَجُلٌ مَا نَرْضَى قَالَ لَهُ أَبِي أُبَايِعُهُ قَالَ نَعَمْ رَضِيتُ لَكُمْ وَفَاءَهُ فَبَايِعُوهُ فَبَايَعْنَاهُ فَلَمَّا قَبَضْنَا مَا لَنَا وَفَرَغْنَا مِنْ حَاجَتِنَا قَالَ أَبِي لِطَلْحَةَ خُذْ لَنَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كِتَابًا أَنْ لَا يُتَعَدَّى عَلَيْنَا فِي صَدَقَاتِنَا قَالَ فَقَالَ هَذَا لَكُمْ وَلِكُلِّ مُسْلِمٍ قَالَ عَلَى ذَلِكَ إِنِّي أُحِبُّ أَنْ يَكُونَ عِنْدِي مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كِتَابٌ فَخَرَجَ حَتَّى جَاءَ بِنَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ هَذَا الرَّجُلَ مِنْ أَهْلِ الْبَادِيَةِ صَدِيقٌ لَنَا وَقَدْ أَحَبَّ أَنْ تَكْتُبَ لَهُ كِتَابًا لَا يُتَعَدَّى عَلَيْهِ فِي صَدَقَتِهِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا لَهُ وَلِكُلِّ مُسْلِمٍ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي قَدْ أُحِبُّ أَنْ يَكُونَ عِنْدِي مِنْكَ كِتَابٌ عَلَى ذَلِكَ قَالَ فَكَتَبَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ هَذَا الْكِتَابَ آخِرُ حَدِيثِ طَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ

[या'कूब] यांनी आम्हाला सांगितले: [माझ्या वडिलांनी] आम्हाला [इब्न इशाक] यांच्याकडून सांगितले: [सलीम इब्न अबू उमय्याह, अबू नाध्र] म्हणाले: [बानू तमीम] वंशातील एक वृद्ध पुरुष बसरच्या मशिदीत माझ्या शेजारी बसला होता, हातात एक पत्र धरून -सलीम म्हणाला; ते हज्जाजच्या काळात होते- मग त्याने मला म्हटले; "अल्लाहच्या बन्द्या, तुला काय वाटते, हा पत्र राज्यकर्त्याकडे सादर करण्यासाठी पुरेसा आहे का?" सलीम म्हणाला; मी विचारले; "तो कोणता पत्र आहे?" त्याने उत्तर दिले; "हा अल्लाहच्या पैगंबर (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांचा पत्र आहे, ज्यांनी आम्हांसाठी लिहिले होते, जेणेकरून जकातच्या बाबतीत आमच्यावर अन्याय होऊ नये." सलीम म्हणाला: मी म्हणालो: "नाही, अल्लाहच्या शपथे, मला वाटले की ते पत्र तुला काहीच उपयोगी पडणार नाही. तुला हे पत्र कसे मिळाले?' त्याने उत्तर दिले, 'मी माझ्या वडिलांसोबत आमच्या उंटावर सवार होऊन मदीनाला आलो होतो, जो आम्ही विकण्याचा विचार करत होतो. त्या वेळी मी अजून लहान होतो, आणि माझे वडील [थलहा बिन उबैदुल्लाह अत-तैमी] यांचे मित्र होते; म्हणून आम्ही त्यांच्या घरी थांबलो, आणि माझ्या वडिलांनी त्यांना सांगितले, "माझ्यासोबत बाहेर ये आणि हा माझा उंट विक!" ' त्याने उत्तर दिले, 'अल्लाहचे प्रेषित (सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम) यांनी शहरातील रहिवाशांना गावकऱ्यांना वस्तू विकण्यास मनाई केली होती, परंतु मी तुझ्यासोबत बाहेर जाईन आणि तू तुझी उंट विक्रीसाठी मांडत असताना मी बसून राहीन. जर मला कोणाच्या प्रामाणिकपणावर आणि विश्वासार्हतेवर समाधान झाले, तर मी तुला त्याला ती वस्तू विकण्यास सांगीन.' आम्ही बाजारात गेलो, मग दुपारीपर्यंत तिथेच बसलो, थलहा आमच्याजवळच बसला होता. लोकांनी आमच्या वस्तूंवर बोली लावली, आणि अखेरीस एका माणसाने, जो आम्हाला आवडला, अशी किंमत दिली की जी आम्हाला समाधानकारक वाटली. माझ्या वडिलांनी त्याला विचारले, 'मी त्याच्याशी व्यवहार करू का?' त्याने उत्तर दिले, 'होय. मला त्याची प्रामाणिकपणाची खात्री आहे; पुढे जाऊन विक!' शेवटी आम्ही व्यवहार पूर्ण केला. आम्ही जे हवे होते ते मिळवून आमच्या गरजा पूर्ण केल्यानंतर, माझ्या वडिलांनी थलहा यांना सांगितले, 'मला पैगंबर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम यांचे एक पत्र मिळवून द्या, ज्यात लिहिलेले असेल की जकातच्या बाबतीत आमच्यावर अन्याय होऊ नये.' त्या वृद्ध माणसाने सांगितले; थलहा म्हणाले; 'हे तुम्हाला आणि सर्व मुसलमानांना लागू आहे.' त्याने सांगितले; 'त्यामुळे मला पैगंबर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम यांच्याकडून एक पत्र हवे आहे.' मग त्याने आम्हाला पैगंबर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम यांच्याकडे नेले आणि म्हणाले: "हे पैगंबर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम, हा माणूस गावकऱ्यांपैकी आणि आमचा साथीदार आहे; त्याला आपल्याकडून एक पत्र हवे आहे ज्यात लिहिलेले असेल की त्याच्या जकातच्या बाबतीत त्यावर अन्याय होऊ नये." पैगंबर सल्लल्लाहु अलैहि वसल्लम यांनी म्हटले: "हे त्याच्यासाठी आणि प्रत्येक मुसलमानासाठी आहे." त्याने म्हटले: "हे अल्लाहचे प्रेषित, मला त्या बाबतीत तुमच्याकडून एक पत्र हवे आहे." त्या वृद्ध माणसाने सांगितले: "मग अल्लाहचे प्रेषित, ज्यांच्यावर अल्लाहची शांती आणि आशीर्वाद असोत, यांनी आमच्यासाठी हे पत्र लिहिले." थलहा इब्न उबैदुल्लाह (रज़ियल्लाहु अन्हु) यांची शेवटची हदीस.