حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ عَنْ حَارِثَةَ بْنِ مُضَرِّبٍ عَنْ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ لَمَّا قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ أَصَبْنَا مِنْ ثِمَارِهَا فَاجْتَوَيْنَاهَا وَأَصَابَنَا بِهَا وَعْكٌ وَكَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَتَخَبَّرُ عَنْ بَدْرٍ فَلَمَّا بَلَغَنَا أَنَّ الْمُشْرِكِينَ قَدْ أَقْبَلُوا سَارَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى بَدْرٍ وَبَدْرٌ بِئْرٌ فَسَبَقَنَا الْمُشْرِكُونَ إِلَيْهَا فَوَجَدْنَا فِيهَا رَجُلَيْنِ مِنْهُمْ رَجُلًا مِنْ قُرَيْشٍ وَمَوْلًى لِعُقْبَةَ بْنِ أَبِي مُعَيْطٍ فَأَمَّا الْقُرَشِيُّ فَانْفَلَتَ وَأَمَّا مَوْلَى عُقْبَةَ فَأَخَذْنَاهُ فَجَعَلْنَا نَقُولُ لَهُ كَمْ الْقَوْمُ فَيَقُولُ هُمْ وَاللَّهِ كَثِيرٌ عَدَدُهُمْ شَدِيدٌ بَأْسُهُمْ فَجَعَلَ الْمُسْلِمُونَ إِذْ قَالَ ذَلِكَ ضَرَبُوهُ حَتَّى انْتَهَوْا بِهِ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ لَهُ كَمْ الْقَوْمُ قَالَ هُمْ وَاللَّهِ كَثِيرٌ عَدَدُهُمْ شَدِيدٌ بَأْسُهُمْ فَجَهَدَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنْ يُخْبِرَهُ كَمْ هُمْ فَأَبَى ثُمَّ إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ سَأَلَهُ كَمْ يَنْحَرُونَ مِنْ الْجُزُرِ فَقَالَ عَشْرًا كُلَّ يَوْمٍ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ الْقَوْمُ أَلْفٌ كُلُّ جَزُورٍ لِمِائَةٍ وَتَبِعَهَا ثُمَّ إِنَّهُ أَصَابَنَا مِنْ اللَّيْلِ طَشٌّ مِنْ مَطَرٍ فَانْطَلَقْنَا تَحْتَ الشَّجَرِ وَالْحَجَفِ نَسْتَظِلُّ تَحْتَهَا مِنْ الْمَطَرِ وَبَاتَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَدْعُو رَبَّهُ عَزَّ وَجَلَّ وَيَقُولُ اللَّهُمَّ إِنَّكَ إِنْ تُهْلِكْ هَذِهِ الْفِئَةَ لَا تُعْبَدْ قَالَ فَلَمَّا أَنْ طَلَعَ الْفَجْرُ نَادَى الصَّلَاةَ عِبَادَ اللَّهِ فَجَاءَ النَّاسُ مِنْ تَحْتِ الشَّجَرِ وَالْحَجَفِ فَصَلَّى بِنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَحَرَّضَ عَلَى الْقِتَالِ ثُمَّ قَالَ إِنَّ جَمْعَ قُرَيْشٍ تَحْتَ هَذِهِ الضِّلَعِ الْحَمْرَاءِ مِنْ الْجَبَلِ فَلَمَّا دَنَا الْقَوْمُ مِنَّا وَصَافَفْنَاهُمْ إِذَا رَجُلٌ مِنْهُمْ عَلَى جَمَلٍ لَهُ أَحْمَرَ يَسِيرُ فِي الْقَوْمِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَا عَلِيُّ نَادِ لِي حَمْزَةَ وَكَانَ أَقْرَبَهُمْ مِنْ الْمُشْرِكِينَ مَنْ صَاحِبُ الْجَمَلِ الْأَحْمَرِ وَمَاذَا يَقُولُ لَهُمْ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِنْ يَكُنْ فِي الْقَوْمِ أَحَدٌ يَأْمُرُ بِخَيْرٍ فَعَسَى أَنْ يَكُونَ صَاحِبَ الْجَمَلِ الْأَحْمَرِ فَجَاءَ حَمْزَةُ فَقَالَ هُوَ عُتْبَةُ بْنُ رَبِيعَةَ وَهُوَ يَنْهَى عَنْ الْقِتَالِ وَيَقُولُ لَهُمْ يَا قَوْمُ إِنِّي أَرَى قَوْمًا مُسْتَمِيتِينَ لَا تَصِلُونَ إِلَيْهِمْ وَفِيكُمْ خَيْرٌ يَا قَوْمُ اعْصِبُوهَا الْيَوْمَ بِرَأْسِي وَقُولُوا جَبُنَ عُتْبَةُ بْنُ رَبِيعَةَ وَقَدْ عَلِمْتُمْ أَنِّي لَسْتُ بِأَجْبَنِكُمْ فَسَمِعَ ذَلِكَ أَبُو جَهْلٍ فَقَالَ أَنْتَ تَقُولُ هَذَا وَاللَّهِ لَوْ غَيْرُكَ يَقُولُ هَذَا لَأَعْضَضْتُهُ قَدْ مَلَأَتْ رِئَتُكَ جَوْفَكَ رُعْبًا فَقَالَ عُتْبَةُ إِيَّايَ تُعَيِّرُ يَا مُصَفِّرَ اسْتِهِ سَتَعْلَمُ الْيَوْمَ أَيُّنَا الْجَبَانُ قَالَ فَبَرَزَ عُتْبَةُ وَأَخُوهُ شَيْبَةُ وَابْنُهُ الْوَلِيدُ حَمِيَّةً فَقَالُوا مَنْ يُبَارِزُ فَخَرَجَ فِتْيَةٌ مِنْ الْأَنْصَارِ سِتَّةٌ فَقَالَ عُتْبَةُ لَا نُرِيدُ هَؤُلَاءِ وَلَكِنْ يُبَارِزُنَا مِنْ بَنِي عَمِّنَا مِنْ بَنِي عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قُمْ يَا عَلِيُّ وَقُمْ يَا حَمْزَةُ وَقُمْ يَا عُبَيْدَةُ بْنَ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَقَتَلَ اللَّهُ تَعَالَى عُتْبَةَ وَشَيْبَةَ ابْنَيْ رَبِيعَةَ وَالْوَلِيدَ بْنَ عُتْبَةَ وَجُرِحَ عُبَيْدَةُ فَقَتَلْنَا مِنْهُمْ سَبْعِينَ وَأَسَرْنَا سَبْعِينَ فَجَاءَ رَجُلٌ مِنْ الْأَنْصَارِ قَصِيرٌ بِالْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ أَسِيرًا فَقَالَ الْعَبَّاسُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ هَذَا وَاللَّهِ مَا أَسَرَنِي لَقَدْ أَسَرَنِي رَجُلٌ أَجْلَحُ مِنْ أَحْسَنِ النَّاسِ وَجْهًا عَلَى فَرَسٍ أَبْلَقَ مَا أُرَاهُ فِي الْقَوْمِ فَقَالَ الْأَنْصَارِيُّ أَنَا أَسَرْتُهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ اسْكُتْ فَقَدْ أَيَّدَكَ اللَّهُ تَعَالَى بِمَلَكٍ كَرِيمٍ فَقَالَ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ فَأَسَرْنَا وَأَسَرْنَا مِنْ بَنِي عَبْدِ الْمُطَّلِبِ الْعَبَّاسَ وعَقِيلًا وَنَوْفَلَ بْنَ الْحَارِثِ

Esan digu [Hajjaj] [Israil] [Abu Ishaq] [Haritsah bin Mudhar] [Ali Radhiallah 'anhu] [Ali Radhiallah 'anhu]-tik, esan du; «Medinara heldu ginenean, fruitua jaso genuen, baina ezin izan ginen han geratu, gertatu zitzaigun bero gaixotasunagatik. Sallallaahu 'alaihi wasallam Profeta garai hartan Badr-i buruzko albisteen bila zegoen. Politeisten etorreraren berri iritsi zitzaigunean, Badr aldera joan zen. Badr putzu baten izena da. Politeistak iritsi ziren lehenik. Haien artean bi gizon ezagutu genituen, horietako bat Quraishkoa eta bestea Uqbah bin Abu Mu'aithen esklaboa. Agertu zen Quraish-eko pertsonak ihes egin zuela lehenik, Uqbah-eko esklabo ohia atxilotu genuen bitartean eta gero haien taldearen tamainaz galdetu genion. Erantzun zuen; 'Ala esanez, haien kopurua asko dira eta indarra indartsua da'. Musulmanek gizona hori esaten entzun zutenean, jipoitu egin zuten, eta sallallaahu 'alaihi wasallam profetarengana eraman zuten. Galdetu zuen: 'Zenbat dira?' erantzun zuen; 'Ala esanez, haien kopurua asko dira eta indarra indartsua da'. Sallallaahu 'alaihi wasallam Profeta hura behartzen saiatu zen, baina oraindik ez zuen erantzun nahi izan, eta azkenean galdetu zuen: 'Zenbat animalia hil zituzten?' Erantzun zuen; 'Egunero hamar gamelu'. Beraz, Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam ondorioztatu zuen; 'mila pertsona ziren, gamelu bakoitza ehun lagunentzako zelako, eta abar'. Arratsaldean, euria egin zuen, beraz, zuhaitzen eta ezkutuen azpian babestu ginen euria saihesteko, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam-ek bere Jaunari 'azza wajalla otoitzean erregutu zion bitartean: 'O Allah, talde txiki hau suntsitzen baduzu, ez zaitu gurtuko'. Esan zuen Alik; Egunsentia ateratzen zenean, oihu egin zuen; «Otoitz, o Allahren zerbitzariak» orduan zuhaitzen eta ezkutuen azpitik etorri ziren. Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam-ek otoitzean gidatu gintuen, amaitu ondoren borrokarako animoak eman zizkigun, esan zuen: "Izan ere, Quraysh armada mendi honetako Sahara gorriaren basamortuaren azpian dago". Guregana hurbildu zirenean, lerro bat osatu genuen haiekin elkartzeko. Bat-batean, haietatik gizon bat zegoen gamelu gorri batean zihoala bere tropen aurrean. Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam esan zuen: 'O Ali! deitu Hamzah nire aurretik, bera da politeistekin loturarik handiena duen pertsona, bere gamelu gorrian ibiltzen dena eta zer esaten die bere tropei?». Orduan Rasulullah shallallahu 'alaihi wasallam-ek galdetu zuen: "Haien taldean onari aginduak ematen dizkion norbait badago, zorionez, bera izango da gamelu gorrian ibiltzen dena". Hamza etorri zen eta esan zuen; 'Utbah bin Rabi'ah zen, borrokatzea debekatu eta esan zien; 'O jendea! Ikusi nuen herri bat heriotzaren bila zebilena eta ez zineten haiengana iritsiko zuen artean ona zegoen bitartean. O jendea, gelditu! utzi gaur nire buruaren ziurtasunarekin eta esan; 'Utbah bin Rabi'ah koldarra da' nahiz eta badakizu ez naizela koldarra'. Abu Jahlek hori entzun zuenean, esan zuen; «Horrela esaten duzu! Ala, zu ez den norbaitek horrelako zerbait esango balu, zalantzarik gabe murtxikatuko nuke, zure bihotza eta urdaila beldurrez beteko lirateke jada!? 'esan zuen Utbah-ek; — Iseka egiten didazu, ipurdia horiz margotzen diozun mutila? gaur jakingo duzue zein den koldarra''. Esan zuen Alik; Beraz, Utbah eta Syaibah, bere anaia, eta Al Walid, bere semea, borrokari ausardi handiz jo zuten eta esan zuten; 'Nor ausartzen gaitu?' orduan sei gazte atera ziren Ansarretik, baina Utbak baztertu zituen; «Ez ditugu nahi, baina nahi dena gugandik da k-gure osabaren seme-alabak Abdul Muthallib' haurrengandik. Beraz, Rasulullah sallallaahu 'alaihi wasallam esan zuen; 'Esnatu O Ali, esnatu O Hamzah eta esnatu O Ubaidah bin Al Harith bin Abdul Muthallib'. Orduan Allah Ta'ala suntsitu zituen Utbah eta Syaibah, Rabiahen bi semeak eta Al Walid bin Utbah ere, Ubaidah zaurituta zegoen bitartean, orduan hirurogeita hamar pertsona hil eta hirurogeita hamar harrapatu ahal izan genituen. Ansar gizon labur bat etorri zen Al Abbas bin Abdul Muthallib preso zela, orduan Al Abbasek esan zuen; 'O Allahren mezularia, hain zuzen ere, Ala esanez, ez zen harrapatzen ninduena, baina harrapatu ninduena ilea banatutako gizon bat zen, aurpegirik ederrena, zaldi zuri-beltzean ibiltzen zena eta ez nuen armadan ikusi.' Ashar gizonak esan zuen; «Ni naiz harrapatu zuena, o Allahren mezularia». Esan zuen: 'Isilik egon, Ala Ta'alak lagundu zaitu Aingeru noble batekin'. Ali Radhiallah 'anhu esan zuen; Presoak lortu genituen, gure presoen artean Bani Abdul Muthallib-eko presoak zeuden, hots, Al Abbas, 'Aqil eta Naufal bin Al Harith'.